ఇన్స్క్రిప్షన్ డేటాబేస్

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · తెలుగు మరియు కన్నడ

ఈ శాసనం మ్యూజియంలోని స్తంభంపై ఉంది మరియు ఎస్, 933 సాధారణ గా పేర్కొనబడింది, ఇది 933, క్రీ. శ. 1010 లో కాదు, 932 లో ఉంది. సహజ తురగ విద్యాధర, రణముఖ భైరవ అనే బిరుదులను కలిగి ఉన్న కొంతమంది మహా సామంతాధిపతి గురించి ప్రస్తావించారు. ఇది శాశ్వత దీపం మరియు దేవునికి (పేరు కోల్పోయిన) రోజువారీ సమర్పణల కోసం పూల తోట మరియు నివాస స్థలం బహుమతిగా నమోదు చేస్తుంది. ఈ రికార్డులో పేర్కొన్న భీమరాసుడు సామంత కేసరి భీమరాసుడు మాదిరిగానే ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. 1002 నుండి 1006 వరకు బనవాసిని స్వాధీనం చేసుకున్న సత్యశ్రయ సామంతుడు.

This inscription is on the pillar in the Museum and dated as S, 933 Sadharana falls in S. 932 and not in 933, A.D. 1010. Mentions certain Maha Samantadhipati who bore epithets Sahaja Turaga Vidyadhara and Ranamukha Bhairava. It registers the gift of flower garden and dwelling site, towards the perpetual lamp and daily offerings to the God (name lost). Bhimarasa mentioned in this record seems to be identical with samanta Kesari Bhimarasa. a feudatory of Satyasraya who held Banawasi from 1002 to 1006.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. I, No. 32, p. 104 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Andhra Pradesh Archaeology, A Review 1987-2001. (2002) · p. 132 and 133

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

భీమేశ్వర ఆలయానికి సమీపంలో ఏర్పాటు చేసిన రాతిపై ఈ శాసనం ఉంది. మహాసమంథా కాకతీయ బేట పెర్గడే వైజరాజా కుమారుడు నారణయ్య సనగర (గ్రామం) లోని దుద్దమల్ల జైనాలయాన్ని పునరుద్ధరించి, ముప్పదయ్య, పున్నిరద్ది అనే స్థానిక గముండాల సమ్మతి పొందిన తరువాత దానికి రత్నాన్ని ప్రసాదించాడని రికార్డు పేర్కొంది. ఇక్కడ పేర్కొన్న కాకతీయ బీటా స్పష్టంగా బీటా I.

This inscription is on a stone set up near the Bhimeswara temple. The record states that mahasamantha Kakatiya Beta’s Pergade Vaijaraja’s son Naranayya renovated the Duddhamalla Jainalaya of Sanagara (village) and endowed it with a ratna after obtaining of the consent of the local gamundas named Muppadayya and Punniraddi. The Kakatiya Beta mentioned here is obviously Beta I.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 2, p. 23 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Karimnagar District (Reprint 2016) · p. 36 to 38

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · కన్నడ.

హైదరాబాద్ వెళ్లే రహదారిపై జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం కరీంనగర్ నుండి పదిహేను కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న గ్రామం సానిగారం. ప్రస్తుత సమూహంలోని ఐటెమ్ V సుమారు పదేళ్ల క్రితం గ్రామంలోని ఒక చిన్న శివాలయం సమీపంలో ఏర్పాటు చేసిన రాతి స్తంభం నుండి కాపీ చేయబడింది. ఈ విభాగం ఇటీవల నిర్వహించిన శిలాశాసనాల సర్వేలో గ్రామంలోని స్కర్టులలో మరో నాలుగు శిలాశాసనాలు కనుగొనబడ్డాయి. సారాంశం క్లుప్తంగా ఉన్నప్పటికీ, అవి మొదటి నాలుగు కాకతీయ అధిపతులు బీటా I, ప్రోలా I, బీటా II మరియు ప్రోలా II యొక్క కాలక్రమం మరియు రాజకీయ స్థితికి సంబంధించిన విలువైన సమాచారాన్ని అందిస్తాయి. వాటిని ఇక్కడ విడిగా సవరిస్తున్నారు. కొన్ని జైన చిత్రాలు బోల్డ్ ఉపశమనంతో చెక్కబడిన గ్రామం వెలుపల ఉన్న కొండ సమీపంలో, ఈ శాసనం కలిగిన రాతి స్తంభం ఒక బండి ట్రాక్ పక్కన కనుగొనబడింది. ఈ రికార్డులో స్తంభానికి మూడు వైపులా చెక్కబడిన 43 పంక్తులు ఉన్నాయి. ఇది మంచి సంరక్షణ స్థితిలో ఉంది. ఆ భాష కన్నడ. పాలియోగ్రఫీ క్రీ. శ. పదకొండవ శతాబ్దానికి సాధారణం మరియు ప్రత్యేక వ్యాఖ్యలు అవసరం లేదు. ఈ రికార్డు సాధారణ చాళుక్య ప్రసాదంతో ప్రారంభమవుతుంది మరియు సత్యశ్రయ-కుల-తిలక చాళుక్యభరణ శ్రీమత్ త్రేలోక్యమల్లదేవ యొక్క సంపన్న పాలనను సూచిస్తుంది. [...]

Sanigaram is a village situated at a distance of about fifteen kilometres from its district headquarters Karimnagar on the road to Hyderabad. Item V in the present group was copied about ten years back from a stone pillar set up near a small shrine of Siva in the village. In the course of the recent epigraphical survey conducted by the department four more epigraphs have been discovered in the skirts of the village. Though brief in content, they furnish valuable information regarding the chronology and political status of the early four Kakatiya chief Beta I, Prola I, Beta II and Prola II. They are being separately edited here. I Near the hillock outside the village where some Jain images are hewn in bold relief, a stone pillar containing this inscription is found by the side of a cart track. The record contains 43 lines of writing incised on three sides of the pillar. It is in a good state of preservation. The language is Kannada. The palaeography is common to the eleventh century A.D. and calls for no special remarks. The record begins with the usual Chalukya prasasti and refers to the prosperous reign of Satyasraya-kula-tilaka Chalukyabharana Srimat Trailokyamalladeva. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 3, p. 23 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Epigraphia Andhrica, Volume-IV, 1975. · p. 67 to 90

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · ………. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఐదు శాసనాలలో, శక 973 (క్రీ. శ. 1051) నాటి మొట్టమొదటి రికార్డు ఇప్పటివరకు అందుబాటులో ఉన్న బీటా I యొక్క ఏకైక రికార్డు. ఈ ఐదు శాసనాలు మొత్తం కుటుంబంలోని ప్రారంభ సభ్యుల చరిత్రకు సంబంధించిన కొన్ని వాస్తవాలను వెల్లడిస్తున్నాయి. అవి బీటా 1, ప్రోలా 1, బీటా II మరియు ప్రోలా II.

Of the five inscriptions, the earliest record dated in Saka 973 (A.D. 1051) is the only record of Beta I available so far. All these five inscriptions reveal certain facts regarding the history of the early members of the family. viz. Beta 1, Prola 1, Beta II and Prola II.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 4, p. 32 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Indian Archaeology 1971-1972, A Review. · p. 52

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం గ్రామానికి సమీపంలోని పొలంలో ఒక రాతి స్తంభంపై ఉంది. రాజు అధీనంలో ఉన్న మహాసమాంతా కాకతీయ పోలలారసర్ స్థానిక గావుండాలకు సమాచారం ఇచ్చిన తరువాత, నివాస స్థలాల పన్నెండు మనేయ, ఒక రతన, ఇరవై మట్టార్లు నల్ల మట్టి, కెసుకడు ఇరవై మట్టార్లు బహుమతిగా ఇచ్చారని, కటెరడ్డి మరియు బెజావంక (గ్రామం) లోని ఇతరుల సమ్మతితో పెర్గడ మధువప్పయ్య స్థాపించిన కందిసనిగర (గ్రామం) లోని ముధుపీస్వర దేవునికి ఒక మట్టారైన చిత్తడి నేలను ఇచ్చారని రికార్డు పేర్కొంది. ఇక్కడ పేర్కొన్న కాకతీయ ప్రోల స్పష్టంగా ప్రోల I.

This inscription is on a stone pillar in the field near the village. The record states that the king’s subordinate mahasamanta Kakatiya Polalarasar after informing the local gavundas, made a gift of twelve maneya of residential sites, a ratana, twenty mattars of black soil, twenty mattars of kesukadu and with the consent of Kateraddi and others of Bezavanka (village) gave one mattar of wetland to the god Mudhupisvara of Khandi Sanigara (village) installed by pergada Madhuvappayya. The Kakatiya Prola mentioned here is obviously Prola I.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 6, p. 34 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Karimnagar District (Reprint 2016) · p. 38 to 42

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

బేతేశ్వర ఆలయంలో ప్రలేశ్వరునికి నంద-దివ్య బహుమతిని బీటా నమోదు చేశాడు.

Records the gift of a nanda-diviya to Prolesvara in the temple of Betesvara by Beta.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 9, p. 35 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam’s Dominions, Part-II, 2017. ↗ · p. 25 and 185

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం హనుమకొండ కుగ్రామమైన కొమరపల్లిలోని మాలా పోచమ్మ గుడి సమీపంలో శక 1001, సిద్ధార్థి, సూర్యగ్రహణం = 1079 క్రీ. శ., డిసెంబర్ 26 నాటి ఒక భారీ బండపై ఉంది. విక్రమచక్రణి అనే బిరుదును పొందిన మహామండలేశ్వర బేతరాజా ప్రొలేశ్వర, బేతేశ్వర దేవతలకు శాశ్వత దీపం కోసం భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేశారు.

This inscription is on a huge boulder near Mala Pochamma Gudi in Komarapalli, hamlet of Hanumakonda, dated Saka 1001, Siddharthi, solar eclipse=1079 A.D., December 26. Records a gift of land for a perpetual lamp to the gods Prolesvara and Betesvara by Mahamandalesvara Betaraja who enjoyed the title Vikramachakrin.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 10, No. 11, p. 36 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological Survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1958-1959 ↗ · p. 40

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ.

సెంట్రల్ ప్రైమరీ స్కూల్ సమీపంలో ఉన్న స్థంభం. త్రిభువనమల్ల విక్రమాదిత్య (VI) కి అధీనంలో ఉన్న ఉరవాడికి చెందిన మహామండలేశ్వర మదర్స నిర్మించిన వీర్ [ఐ] కమల జినాలయకు మహామండలేశ్వర కాకత్య బేతరసా భూమి మరియు గృహ స్థలాలను బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు రికార్డులలో నిర్మించబడింది. రెండోది వెంగొండ-కులకు చెందినదని, 8000 ఏనుగులు, 10 కోట్ల గుర్రాలు, లెక్కలేనన్ని పాదచారులను కలిగి ఉన్న మాధవవర్మ కుటుంబానికి చెందినదని పేర్కొన్నారు. ఈ శాసనాన్ని ఆర్యపయ్య మరియు శ్రీధర రచించారు.

Pillar lying near Central Primary School. Built in records the gift of land and house sites by mahamandalesvara Kakatya Betarasa to Vir[ai]kamala Jinalaya built by mahamandalesvara Madarasa of Uravadi a subordinate of Tribhuvanamalla Vikramaditya (VI). The latter was stated to have belonged to Vengonda-kula and to the family of Madhavavarma who was described as a possessor of 8000 elephants, 10 crores of horses and countless foot-soldiers. The inscription was written by Aryapayya and Sridhara.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. I, No. 204, p. 200 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1986-87. · p. 44.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం గ్రామానికి తూర్పున ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. పశ్చిమ చాళుక్య రాజు త్రిభువనమల్లదేవ (ఆరవ విక్రమాదిత్య) అధీనంలో ఉన్న ఉగ్రవాడికి చెందిన మహామండలేశ్వర మేదారాశ నిర్మించిన వీర కమల-జినాలయకు మహామండలేశ్వర కాకతీయ బేతారాశ కొంత భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చాడు. ఈ శాసనం ఎస్. 1004 దుండుభి, పుష్య సు నాటిది. 3, ఆదివర (క్రీ. శ. 1082; డిసెంబరు 25, ఆదివారం). 8, 000 ఏనుగులు, 10 కోట్ల గుర్రాలు, లెక్కలేనన్ని పాదచారులను కలిగి ఉన్న మాధవవర్మన్ వంశానికి చెందిన వెంగోంట కులకు చెందినవాడని మేడారస చెబుతారు. ఈ శాసనాన్ని అయ్యుపయ్య మరియు శ్రీధర రచించారు.

This inscription is on a pillar lying in the east of the village. Registers the gift of some land by Mahamaṇḍalesvara Kakatiya Betarasa to Vira Kamala-Jinalaya built by Mahamandalesvara Medarasa of Ugravadi, a subordinate of the Western Chalukya king Tribhuvanamalladeva (Vikramaditya VI). The inscription is dated S. 1004 Dundubhi, Pushya Su. 3, Adivara (A.D. 1082; December, 25, Sunday). Medarasa is said to belong to Vengonta kula of the lineage of Madhavavarman who had 8,000 elephants, 10 crores of horses and countless foot-soldiers. The inscription is written by Ayyupayya and Sridhara.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 12, p. 37 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Warangal District. (2016) · p. 26 to 30.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · కన్నడ

శాసనం కన్నడ భాషలో మరియు లిపిలో ప్రస్తావించబడింది మరియు పశ్చిమ చాళుక్య రాజు త్రిభువనమల్ల (విక్రమాదిత్య-VI), అతని అధీనంలో ఉన్న మహామండలేశ్వర కాకతీయ పోలరసు, అనుమకొండపుర ప్రభువు, తరువాతి అధీనంలో ఉన్న కురువరసు, సర్వోపాలికా (పన్ను కలెక్టర్), అతని అధీనంలో ఉన్న కమ్మ కులానికి చెందిన దండనాయక మండపరసుడు మరియు ఆత్రేయ గోత్రం-చంద్రభరణ పంతిత దేవుని పాదాలను కడుక్కుని, ఆ తేదీ నాడు పార్థేశ్వర దేవునికి రోజువారీ నైవేద్యాలు అర్పించడానికి, నందదీవుడు మరియు సన్యాసులకు కొన్ని చిత్తడి నేలలు, పన్నెండు మార్తర్లు, చమురు మిల్లు మొదలైన వాటి నుండి వచ్చే ఆదాయం తినిపించినందుకు, మందపరసు గోకర్ణ రాజుల శ్రేణి యొక్క ఆభరణం అని చెప్పబడింది. ఈ రికార్డు శక 1012, శుక్ల, చైత్ర సు నాటిది. 15, గురువర (గురువారం, విషు సంక్రాంతి వ్యతి పాట, సోమగ్రహణం.) శుక్ల, చైత్ర సు. 15 బుధవారం, 1089 మార్చి 28వ తేదీన జరిగింది, కానీ ఆ రోజు గ్రహణం లేదు. శుక్ల చక్రాకార సంవత్సరంలో రెండు చంద్ర గ్రహణాలు సంభవించాయి. జూన్ 25వ తేదీ సోమవారం (ఆషాఢ పూర్ణిమ లేదా) డిసెంబర్ 20వ తేదీ గురువారం, క్రీ. శ. 1089 (పౌష సు పూర్ణిమ).

The inscription is in Kannada language and script mentions and the Western Chalukyan king Tribhuvanamalla (Vikramaditya-VI), his subordinate Mahamandalesvara Kakatiya Polarasu a mistake for Beta-ll the lord of Anumakondapura, the latter's subordinate, Kuruvarasa, the Sarvopalika (Tax Collector) his subordinate Dandanayaka Mandaparasa of Kamma kula and Atreya gotra-The last mentioned having washed the feet of Chandrabharana pantita deva gave on the said date to Parthesvara deva for daily offerings, Nandadiva and for feeding the ascetics some marturs of wetland, the income from twelve marturs, oil mill etc., Mandaparsa is said to have been an ornament of the Gokarna line of kings. The record is dated, Saka 1012, Sukla, Chaitra Su. 15, Guruvara (Thursday, Vishu Sankranti Vyati pata, Somagrahana.) Sukla, Chaitra Su. 15 was Wednesday the 28th March 1089 A.D. but there was no eclipse on that day. There were two lunar eclipses in the cyclic year Sukla. On Monday the 25th of June (Ashadha Purnima or) Thursday 20th December, 1089 A.D. (Pausha Su. Purnima).

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 13, p. 40 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts, Part-VI, 1973. · p. 11 to 14.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు కన్నడ.

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఈ శాసనం దర్గాలోని ఒక రాతి స్తంభంలో ఉంది. తేదీ ఎస్. 1012 ప్రమోద, కార్తీక బా. 15, ఆదివారం, సూర్యగ్రహణం (క్రీ. శ. 1090, నవంబర్ 24). శ్రీ పర్వత ప్రసిద్ధ మల్లికార్జున సిలమత అధిపతి అయిన కళముఖ సన్యాసి అయిన పార్వతావళికి చెందిన రామేశ్వర పండితకు బేతరసా కుమారుడు దుగ్గ-త్రిభువన్ మల్ల రాజు సర్వమాన్య అనే ఒక గ్రామాన్ని మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేయబడింది. ఉమమహేశ్వర దేవునికి అనుమకొండ నక్రం ద్వారా నందాడివిగే కోసం ప్రతిరోజూ ఒక మన నూనెను మంజూరు చేసినట్లు కూడా ఇది నమోదు చేస్తుంది.

This inscription is in a stone pillar in Dargah. Dated S. 1012 Pramoda, Kartika ba. 15, Sunday, Solar eclipse (A.D. 1090, Nov. 24). Records the grant of a certain village as sarvamanya by king Dugga-Tribhuvana Malla son of Betarasa to the Kalamukha monk Ramesvara Pandita of Parvatavali the head of the famous Mallikarjuna silamatha of Sri Parvata. It also records the grant of one mana of oil everyday for nandadivige by the nakram of Anumakonda to the god Umamahesvara.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 14, p. 41 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 108 and 109.→ సైట్ రికార్డు

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · తెలుగు మరియు కన్నడ

ఈ శాసనం చాళుక్య రాజు త్రిభువనమల్లదేవ యొక్క సంపన్నమైన పాలనను సూచిస్తుంది. ఆయన అధీనంలో ఉన్న, సూర్యవంశం (కశ్యప) గోత్రానికి చెందిన మహామండలేశ్వర శ్రీమత్ తొండయా చోడా మహారాజు మరియు కరికాలన్వయ మరియు ఆయన రాణి [యా] కామబ్బే మహాదేవి, పనాగల్లులోని కొన్ని భూములను తన (తొండయా) తండ్రి కందూరి భీమ చోడా-మహారాజు అస్థిలను (= బూడిద) పరువు ద్వారా గంగా నదిలో నిమజ్జనం చేసినందుకు (అన్ని మార్గం నడవడం) మరియు మరణించిన వారి కోసం గయలో పిండా వేడుకను నిర్వహించినందుకు అయజ్జా ప్రోలమయ్యకు బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు పేర్కొనబడింది.

This inscription refers to the prosperous reign of the Chalukya king Tribhuvanamalladeva. His subordinate, Mahamandalesvara Srimat Tomdaya Choda Maharaja of Suryavamsha (Kasyapa] gotra and Karikalanvaya and his queen [Ya]kamabbe Mahadevi, are stated to have made the gift of some lands in Panagallu to Ayajja Prolamayya who had carried the asthis (=ashes) of his (Tondaya's) father Kanduri Bhima Choda-Maharaja for immersing them in the river Ganga by paruvu (walking all the way) and performing the pimda ceremony at Gaya for the deceased.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. I, No. 230, p. 215 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 56 to 57

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం పశ్చిమ చాళుక్య రాజు ఆరవ విక్రమాదిత్య కాలానికి చెందినది. ఇది చాళుక్య-విక్రమ సంవత్సరం 22, ఈశ్వర, పుష్య బా. 5, గురువారం, ఉత్తరాయణ-సంక్రాంతి నాటిది. బి. ఎ. 3 అయిన తిథి మినహా, తేదీ వివరాలు క్రీ. శ. 1097, డిసెంబర్ 24కి అనుగుణంగా ఉంటాయి. రాజధాని కొల్లిపకే యొక్క స్వయంభు సోమేశ్వర దేవునికి పాకుగుంటే గ్రామం బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు ఇది నమోదు చేస్తుంది.

The inscription is of the time of the Western Chalukya king Vikramaditya VI. It is dated the Chalukya-Vikrama year 22, Isvara, Pushya ba. 5, Thursday, Uttarayana-sankranti. Except for the tithi which was ba. 3, the details of the date correspond to A.D. 1097, December 24. It records the gift of the village Pakugunte to the god Svayambhu Somesvara of the capital Kollipake.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. I, No. 253, p. 224 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Andhra Pradesh Government Archaeological Series No-3 Kannada Inscriptions-1961 · p. 18 and 19

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · తెలుగు, కన్నడ.

ఇది సాయిరాబాద ఆలయ దినచర్య నిర్వహణ కోసం భూమి బహుమతిని నమోదు చేస్తుంది. ఈ బహుమతిని పోదన నఖరేశ్వర ఆలయ పూజారి రుద్రశక్తి సంరక్షణలో ఉంచారు. అనేక కల్యాణ చాళుక్య, కాకతీయ శాసనాల ద్వారా ఇప్పటికే తెలిసిన సబ్బిసాయిరా మాదిరిగానే పరిపాలనా విభాగం సాయిరాబాద ఉండవచ్చు.

It records the gift of land for the maintenance of the daily routine of the temple Sayirabada. The gift was placed in the custody of Rudrasakti, the priest of Nakhareswara temple of Podana. The administrative division Sayirabada might be the same as Sabbisayira known already through several Kalyana Chalukya and Kakatiya inscriptions.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. I, No. 257, p. 226 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Andhra Pradesh Archaeology A Review 1987-2001. (2002) · p. 101.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · కన్నడ.

ఈ శాసనం అగ్రహార గ్రామమైన మిట్టపల్లిలోని సోమేశ్వర దేవునికి అన్ని అడ్డంకుల నుండి విముక్తి కల్పించిన తరువాత, ఆలయ సేవలో ఉన్న తర్కవలపాండిత పాదాలను కడిగిన తరువాత ఎరపరెడ్డి రోజువారీ ఆచారాలకు, ఆలయ మరమ్మతులకు, రెండు మార్టర్లు, 40 మార్టర్లు కొలిచే కరంబ భూమిని, రతన, గణ [ఆయిల్ మిల్లు] తో పాటు బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేసింది. ఈ గ్రామం పుల్గనూరు-70 లో ఉంది. ఆ దాత కాకతీయ త్రిభువనుడు మల్ల రాజా అంటే, అన్మకుండపుర రెండవ బీటా పాలకుడు సేవలో ఉన్నాడు.

The inscription registers the gift of gadde land measuring two marttars and karamba land measuring 40 marttars, along with ratana and gana [oil mill] after making it free from all encumbrances to the god Somesvara in the agrahara village Mittapalli, towards the daily rites as well as repairs to the temple by Erapareddi, after washing the feet of Tarkavalapandita who was in the service of the temple. The village lies in Pulganuru-70. The said donor was in the service of Kakatiya Tribhuvana Malla Raja i.e., Beta II ruler of Anmakundapura.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 15, p. 44 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Medak District (2001) · p. 142 to 145

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఈ శాసనం పాత శివాలయం ముందు ఒక స్తంభంపై ఉంది. రాజుకు అధీనంలో ఉన్న మహామండలేశ్వర కాకతీయ బేతారసర్ గురించి ప్రస్తావిస్తూ, కొండమయ్య అనే మహామండలేశ్వర జగదేవరసర్ దండనాయకులు పుల్గునూరు-70 తో సహా బలియా సనగరానికి చెందిన స్వయంభూ భీమేశ్వరదేవ దేవుడి ఆరాధన, సమర్పణల కోసం ఒక రత్నాన్ని, కొన్ని భూములను బహుమతిగా ఇచ్చారని పేర్కొంది. ఇక్కడ పేర్కొన్న కాకతీయ బీటా రెండవది మరియు జగద్దేవ బహుశా పరమార జగద్దేవ.

This inscription is on a pillar in front of the old Shiva temple. It mentions the king's subordinate Mahamandalesvara Kakatiya Betarasar and states that the dandanayaka of Mahamandalesvara Jagaddevarasar named Kondamayya made a gift of a ratana and some lands for the worship and offerings of the god Svayambhu Bhimesvaradeva of Baliya Sanagara including in Pulgunuru-70. Kakatiya Beta mentioned here is Beta II and Jagaddeva is likely Paramara Jagaddeva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 17, p. 45 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Karimnagar District (Reprint 2016) · p. 49 to 52

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · తెలుగు మరియు కన్నడ

రామేశ్వర దేవుని ఆరాధన మరియు సమర్పణల కోసం [కంబ], నల్లబరు నాయక కుమారుడు, ముప్పమాదేవి భండారి అయిన కేతనాయక ద్వారా [---- పల్లీ] మంజూరు చేయబడిందని ఇది నమోదు చేస్తుంది. ఈ మహిళ గుర్తింపు తెలియదు. కాకటి ప్రోలా II రాణి పేరు ముప్పమా, కానీ గుర్తింపును నిరూపించలేము.

It records the grant of [Kamba —] for the worship and offerings of the god Ramesvara, of [----palli] by Ketanayaka, son of Nallabaru nayaka and the bhandari of Muppamadevi. The identity of this lady is not known. Kakati Prola II's queen was named Muppama, but the identity cannot be proved.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. I, No. 319, p. 270 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 98 to 101

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

రాతి ఫోటో

ఈ శాసనం మ్యూజియంలో అమర్చిన పలకపై ఉంది. కాకటి ప్రోల మంత్రి, బీటా భార్య మైలాలాయ బసది కొండపై నిర్మించినట్లు, ఆమె భర్త బేతనా-పెర్గడే నిర్మించిన చెరువు కట్ట కింద రెండు మట్టర్లు తడి భూమిని, చెరువుకు పశ్చిమాన నల్ల మట్టి యొక్క రెండు మార్టర్లు, ఆలయంలో రోజువారీ ఆరాధన, ధూపం, లైట్లు, నైవేద్యాలు, ఆహారం, దుస్తులు మొదలైన వాటి కోసం సాగు చేయని ఆరు మార్టర్లు భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు శాసనం నమోదు చేసింది. సి. వి. 42, హేవలాంబి, పౌష్య సోమవర, ఉత్తరాయణ సంక్రాంతి (సోమవారం, డిసెంబర్ 24) లో ఆలయ పూజారి. ba.15 క్రీ. శ. 1117). ఇది చాళుక్య చక్రవర్తి త్రిభువనమల్లదేవ, అంటే ఆరవ విక్రమాదిత్య ప్రసాదంతో ప్రారంభమై, తన అధీనంలో ఉన్న అన్మకొండ ప్రభువు అయిన మహామండలేశ్వర కాకటి బేతరాసను పరిచయం చేస్తుంది. ఆయన మంత్రి దండధి-నాయక వాల్జా, చాళుక్య చక్రవర్తి ఆస్థానానికి తనతో పాటు వెళ్ళమని తన యజమానిని ప్రేరేపించాడని, తరువాతి సబ్బినాడు (ఒక) వేల నుండి అనుగ్రహం పొందాడని చెబుతారు. వల్జ-దండధినాథ మరియు అతని భార్యకు, కాకటి ప్రోల మంత్రి అయిన దాత మైలామా భర్త బేట జన్మించాడు. మాధవవర్మన్ కుటుంబంలో జన్మించిన ఉగ్రవాడికి చెందిన మహామండలేశ్వర మేదారాశ తన కంచెలో ఉన్న ఓరుమ్గల్లు కాలువ కుచికేరే (చెరువు) తల వద్ద 1 మట్టం చిత్తడి నేలను, అదే ప్రదేశంలో 10 మట్టార్లు ఇతర భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు కూడా ఇది నమోదు చేసింది.

This inscription is on a slab fixed in the Museum. The inscription records the construction of the Kadalalaya basadi on the top of the hill by Mailama, the wife of Beta, the minister of Kakati Prola and the gift of two mattars of wet land below the bund of the tank built by her husband Betana-Pergade and two martars of the black soil on the west of the tank and six martars of uncultivated land for the daily worship, incense, lights and oblations in the temple and for the food, clothing etc., of the temple priest in the C.V. 42, Hevalambi, Paushya ba.15 Somavara, Uttarayana samkranti (Monday, 24th December, A.D. 1117). It starts with the prasasti of the Chalukya emperor Tribhuvanamalladēva, that is, Vikramaditya VI and introduces his subordinate Mahamandalesvara Kākati Betarasa, the lord of Anmakonda. His minister, the dandadhi-nayaka Valja, who is said to have induced his master to accompany him to the court of the Chalukya emperor and obtained as a favour from the latter Sabbi-nadu (one) thousand. To Valja-daṇḍadhinatha and his wife Yakamabbe was born Bēta the husband of the donor Mailama who became the minister of Kakati Prola. It also records a subsidiary gift by Mahamandalesvara Medarasa of Ugravadi, who was born in the family of Madhavavarman, of 1 mattar of wetland at the head of the canal Kuchikere (tank) of Orumgallu included within his fief, and 10 mattars of other land in the same place.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 21, p. 48 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 55 to 60→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం శివాలయం ముందు ఉంది. చాళుక్య చక్రవర్తి త్రిభువనమల్లదేవ భూమిని పరిపాలిస్తున్నప్పుడు, అనుమకొండపుర ప్రభువు చక్రవర్తి సామంత మహామండలేశ్వర కాకతీయ ప్రోల రాజు సేవలో ఉన్న సైనికుడు (బాము) వేమబోల బోద్దామ మల్లేనయకుడు ఈశ్వర, నారాయణ, ఆదిత్య దేవతలకు దేవాలయాలను నిర్మించి, వారికి క్రి. శ. 45 (S.1042) లో వృత్తులను మంజూరు చేశాడని పేర్కొన్నాడు. మానాకొండ్రూరుకు చెందిన మల్లోజు కుమారుడు సూత్రధార బోలోజును ప్రస్తావించారు. వృద్ధులు వివరంగా వివరించబడ్డాయి; మహాదేవరుడు, ఆదిత్యదేవరుడు మరియు మల్లసముద్రంలో ఆవు పేడతో ఇళ్ల నేలను పూసే సన్యాసులకు 2 మార్తర్లు; నివేదా (సమర్పణలు) కోసం 1 మార్తూర్ దేవతలకు (మహాదేవరుడు, ఆదిత్యదేవరుడు) మరియు సన్యాసులకు, వెలిచేను (పొడి క్షేత్రం) ఖా 1; నారాయణదేవరు మార్తూర్ 1; సమర్పణల కోసం మార్తూ 1; వెలిప్పోలము (పొడి క్షేత్రం) ఖా 1; వినాయక మార్తూ 1; వెలిప్పోలము (పొడి క్షేత్రం) ఖా 1; బ్రహ్మపురులు (బ్రహ్మపురి బ్రాహ్మణులు, అంటే ఆలయానికి అనుసంధానించబడిన భాగం) కు మార్తూ 4. తరువాత తెలుగు పద్యంలో మల్ల అని కూడా పిలువబడే మల్లినాయక కుటుంబం గురించి వివరిస్తుంది. వాణిప్రియ (అంటే బ్రహ్మ దేవుడు) భూదేవ (బ్రాహ్మణ), క్షత్ర (క్షత్రియ), వైశ్య మరియు శూద్ర అనే నాలుగు కులాలను సృష్టించాడు, తరువాత ఈ నాలుగింటి రక్షణ కోసం, పులిండ-వంశపు పూర్వీకుడు. ఈ కుటుంబంలో నాదకోటమల్ల అనే ఇంటిపేరు గల బుకానా జన్మించింది, అతను వెమబోలా కుటుంబానికి ఆభరణం అయ్యాడు. ఆయనకు రామ, అప్ప, రేవా, నాచ అనే నలుగురు కుమారులు ఉన్నారు. [...]

This inscription is in front of Siva temple. States that while the Chalukya emperor Tribhuvanamalladeva was ruling the earth, Vemabola Boddama Mallenayaka, a soldier (bamțu) in the service of the emperor's feudatory Mahamandalesvara Kakatiya Prola Raju, the lord of Anumakondapura, built temples to the gods Isvara, Narayana and Aditya and granted vrittis to them in C.V. 45 (S.1042) Sarvari, Chaitra su.3, Vaddavara (Thursday, 3rd March, A.D. 1120). Mentions the sutradhāri Boloju, son of Malloju of Mānakondruru. The vrittis are described in detail; to Mahadevara, Adityadevara and to the ascetics who smear the floor of the houses with cow-dung 2 marturs in Mallasamudram; for nivedya (offerings) 1 martur to the gods (Mahadevara, Adityadevara) and the ascetics, velichenu (dry field) kha 1; to Narayaṇadevara martur 1; for offerings martu 1; velipolamu (dry field) kha 1; to Vinayaka martu 1; velipolamu (dry-field) kha 1; to Brahmapurulu (Brahmanas of the Brahmapuri, that is the quarter in which brahmanas attached to the temple reside) martu 4. Then follows an account of the family of Mallinayaka also called Malla, in Telugu verse. Vaṇipriya (i.e., the god Brahma) created the four castes, bhudeva (brahmana), kshatra (kshatriya), Vaisya and Sudra and then for the protection of these four, the progenitor of the Pulinda-vamsa. In this family was born Buchana surnamed Nadakotamalla, who became the ornament of the Vemabola family. He had four sons Rama, Appa, Reva and Nacha. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 22, p. 54 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 62 to 69

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం విష్ణు ఆలయం ముందు ఒక రాతిపై ఉంది. మహాసమాంతా వేమబోళ, బోద్దామ కుమారుడు, మహామండలేశ్వర కాకతీయ ప్రోల రాజు సైనికుడు (బంటు) అయిన మాలే నాయక, మరాతులోని మల్లసముద్ర చెరువు వెనుక కొంత భూమిని తాను ఏర్పాటు చేసిన మల్లేశ్వరదేవునికి, ఆలయ స్థనాపతి కేశవ-జియాకు దేవతకు నైవేద్యాలు అర్పించి, పూజించడానికి మంజూరు చేసినట్లు పేర్కొన్నాడు. ఆలయంలో నైవేద్యం మరియు దీపాలను పూజించడం, నైవేద్యం సమర్పించడం కోసం కేశవదేవుని స్థానపతి మెమ్జే భట్టుకు భూమి బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు కూడా నమోదు చేయబడింది.

This inscription is on a stone in front of the Vishnu temple. States that Male Nayaka, son of mahasamanta Vemabola and Boddama and a soldier (bantu) of mahamandalesvara Kakatiya Prola Raju granted some land behind the tank Mallasamudra in Maratedu to god Mallesvaradeva set up by him and to Kesava-jiyya the sthanapati of the temple for offerings and worship to the deity. Also records the gift of land to Memje Bhattu, the sthanapati of the god Kesavadeva for offerings, worship nivēdya and lamps in the temple.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 23, p. 55 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 69 to 71

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · Kannada and Telugu · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

This inscription is inscribed on the four sides of a stone pillar set up in the village. A It is stated that while the Chalukys emperor Tribhuvanamalladava was ruling the earth from his nelevidu, at Jayanthipura, his son Chalukya Ganga Permmadi Kumara Somesvara Deva the governor of Kollipaka-7000, at the request of Savipayya his mahapradhana and mane-verggade and the dandanayaka, of the said province, made a gift of the village of Bammarige in the vicinity of Velpugonda-24 in C.V. 49 Krodhi, Pushya ba. 1, Budhavara (A.D. 1124, December 24) for the anga-range-bhogus of the Mallesvaradeva of Gumuduru. The inscription describes the achievements of Kumara Somesvara and the greatness of his maha-pradhana Savipayya who is also referred to as Swami dandanatha, Savideva, and Savidandadhipa. The former is said to have won victory over the Chola and the Ganga kings, and burnt in the fire of his anger the Kalinga-traya i.e., the three Kalingas. The latter is said to have been famous for his prowess, liberality and beauty. B The third side of the inscription in the Kannada verse introduces Sura of the Viriyala family; his son was Betana, who married Bejjimambika. They had a son named Malla who bore the title Kataka Munniruva. He built a temple to god Siva called Malleswara, excavated a tank and dug wells at Gumuduru. C The fourth side in the Telugu verse mentions a mandalika named Poranti Venna of the Durjaya family, his son was Errabhupati. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. I, No. 361, p. 289 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 76 to 82

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · Kannada

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

The inscription, edited below, has been unearthed recently when the villagers constructed the cultivation in the premises of the Panchayat Samiti office of Jadcherla. It is a Jaina inscription (Jainasasanam). The record comprises 42 lines of writing. The writing is in a state of good preservation throughout. The emblems at the top of the stone are; In the centre, a Jain figure, Squatting cross-legged, with two attendants on either side with chowries in their hands. Below the attendants there are two chowries on either side of Jaina ascetic. Over the head of the Jaina figure, there is a trilinear umbrella; and above, the sun, and on the proper right of the ascetic, a cow with the moon above it. Thus the record exhibits some of the Jain pratiharyas, if not all. The characters of the record are of the old Kannada variety commonly found in the inscriptions of 12th century A.D. They are in round shape and well executed. They own no peculiar features deserving special attention. The use of the spirals instead of strokes for making the punctuation may be noted in some places. The orthographical traditions of the age, such as the doubling of the consonant in a conjunct after ‘r’ are generally maintained. A noteworthy feature of phonetic transformation wherein the consonant ‘r’ is changed to ‘I’ may be treated in a few instances. They are sarnngaldir in line 13, enisinegldi in line 14. The language is Kannada in prose and verse. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. I, No. 428, p. 316 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Epigraphia Andhra Volume-IV 1975 · p. 49 to 53

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు కన్నడ

ఈ శాసనం కొండకు సమీపంలో ఒక పొలంలో వెలికితీసిన రాతిపై ఉంది. రెపోల కురువరాజు అనే రాజు అధీనంలో ఉన్న సబ్బి-సహస్ర (ప్రాంతం) కు చెందిన మహామండలేశ్వర కాకతీయ పోలలారస అధికారి సవదోరా, ఖమ్ది సనగరానికి చెందిన కొమ్మేశ్వరదేవునికి పూజ మరియు సమర్పణల కోసం బ్రాహ్మణపరియా అనే ఒక రత్న, ఒక చమురు మిల్లు మరియు కొన్ని భూములను బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు, అలాగే సన్యాసులకు ఆహారం అందించడానికి, ఆ రికార్డు పేర్కొంది. పాదాలు కడిగిన తరువాత ఈ బహుమతిని లోకాభరణ-పండితునికి అందజేశారు.

This inscription is on a stone unearthed in a field near the hillrock. The record states that the king's subordinate Mahamandalesvara Kakatiya Polalarasa’s officer Savadora of Sabbi-sahasra (region) named Repola Kuruvaraju made a gift of one ratana called Brahmanapariya, one oil-mill and some lands for the worship and offerings to the god Kommesvaradeva of Khamdi Sanagara and for feeding the ascetics. The gift was made over to Lokabharana-pandita after washing his feet.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 24, p. 56 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Karimnagar District (Reprint 2016) · p. 55 to 58

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · ……….. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

శక 1061 (క్రీ. శ. 1139) లో పేర్కొన్న ఈ విగ్రహం హనుమకొండ నుండి పాలించిన కాకతీయ కుటుంబానికి చెందిన గుండ్రాజు, హరిహరదేవుల కాలంలో ఇట్టికలకు చెందిన నఖారాము సభ్యులు విశ్వనాథ దేవ ఆలయంలో శాశ్వత దీపం నిర్వహణ కోసం కొంత నిధులను నమోదు చేసింది.

Dated in Saka 1061 (A.D. 1139), it registers some grant for the maintenance of perpetual lamp in the temple of Visvanatha Deva by the members of the Nakharamu from Ittikala, during the time of certain chiefs Gundraju and Hariharadeva belonging to the Kakatiya family ruling from Hanumkonda.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 25, p. 56 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Indian Archaeology 1975-1976, A Review. · p. 61

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · Telugu and Kannada

This inscription is on a stone pillar near the Anjaneya temple in the field. The king's subordinate Mahamandalesvara Kariduri Udayana Choda Maharaja of Kasyapa gotra and Karikala lineage is said to have made certain Brammadeva Karanam of Kaundinyasa gotra the master of Nemmrani (division) included in the one thousand and one hundred (Kanduru) badamu and in the subregion of Bodaleti-70, with ashta-bhoga tejassamya and tribhogabhyantara, on the occasion of uttarayana samkranti. The second part registers various grants of lands to the gods and brahmanas in the village Nemmrani and Paranda agrahara by Karanam Brammadeva on the occasion of solar eclipse.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. I, No. 458, p. 335 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 129 to 134

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఈ శాసనం గ్రామం వెలుపల శివాలయం సమీపంలో ఒక స్తంభంపై ఉంది. కాకతీయ రాజవంశం యొక్క ప్రారంభ శాసనాలలో ఈ శాసనం ఒకటి. సూర్యగ్రహణం సందర్భంగా సోమనాథ దేవుడి రోజువారీ కర్మలకు ఇట్టుకాల నఖార వస్తువుల అమ్మకం ద్వారా వచ్చే ఆదాయాన్ని ఈ శాసనం నమోదు చేస్తుంది. బహుమతి వివరాలు వివరించబడ్డాయి.

This inscription is on a pillar near Siva temple outside the village. The inscription is one of the early inscriptions of the Kakatiya dynasty. The inscription registers the gift of income accrued out of the sale proceeds of items by the Nakhara of Ittukala, towards the daily rites of the god Somanatha on the occasion of Solar eclipse. Details of the gift are enumerated.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 26, p. 56 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Medak District (2001) · p. 223 to 225

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం గ్రామంలోని కొండకు సమీపంలో ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. సోమనాథదేవ ఆలయంలో అఖండ దీపాన్ని నిర్వహించడానికి ఇట్టుకల గ్రామంలోని గిల్డ్లోని నఖారాము సభ్యులందరూ తలపై మోసుకెళ్ళే ప్రతి బుట్టకు, కకేతియ కుటుంబానికి చెందిన గుమ్దరాజు-హరిహరదేవరాజు, తుమున్-యము ప్రకారం పన్నును బహుమతిగా ఇచ్చారని శాసనం పేర్కొంది. ఇంట్లో బుట్టల్లో వస్తువులను మోసుకెళ్లే వ్యక్తుల సంఖ్యతో సంబంధం లేకుండా, సంవత్సరానికి ఒక బుట్టకు ఒక తుము మరియు ఒక అడా నూనె ఆలయానికి ఇవ్వాలి. గమనికః వరంగల్ కాకతీయుల శాసనాలు (2011) ఎడిటర్ ఎస్. ఎస్. రామచంద్ర మూర్తి, ఐసిహెచ్ఆర్ పబ్లికేషన్, పేజీ నెం. 27 నుండి 29 వరకు సారాంశం ఇవ్వబడింది.

This inscription is on a pillar lying near the hillrock in the village. The inscription states that Gumdaraju-Hariharadevaraju of the Kaketiyya family, gifted tax according to tumun-ayamu, for every basket carried on head and sold by all the members of the guild nakharamu of the village Ittukala for maintaining akhanda-dipa in the temple of Somanathadeva. It is further stipulated that irrespective of the number of persons, who sell articles by carrying them in baskets in a house, one tumu and one adda of oil per basket per year should be given to the temple. Note: Summary is given in Inscriptions of the Kakatiyas of Warangal (2011) Editor S.S. Ramachendra Murthy, ICHR Publication, Page no-27 to29.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 27, p. 57 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Journal of Epigraphical Society of India, Volume-IV · p. 56 to 57

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం గ్రామంలోని శివాలయం సమీపంలో ఏర్పాటు చేసిన రాతి స్తంభంపై ఉంది. అన్మకొండపుర రాజు అధీనంలో ఉన్న మహామండలేశ్వర కాకతీయ పోలలారసర్ను పరిచయం చేశారు, ఆయన అధికారి మహాసమంత రెపోలా కురువరసర్ యొక్క దండనాయక (కమాండర్) ఆత్రేయ గోత్రానికి చెందిన మమదపరసర్ ఒక రత్న, కొన్ని భూములు మరియు నైవేద్యం కోసం ఒక చమురు మిల్లు మరియు పార్థేశ్వరదేవ (శనిగరం వద్ద) దేవునికి శాశ్వత దీపం మరియు సన్యాసుల ఆహారం మరియు దుస్తులు కోసం బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు చెబుతారు.

This inscription is on a stone pillar set up near the Shiva temple in the village. The king's subordinate Mahamandalesvara Kakatiya Polalarasar of Anmakondapura is introduced His officer mahasamanta Repola Kuruvarasar's dandanayaka (commander) Mamdaparasar of Atreya gotra is said to have made the gift of a ratana, some lands and an oil mill for the offerings and a perpetual lamp to the god Parthesvaradeva (at Shanigaram) and for feeding and clothing of the ascetics.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 28, p. 57 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Karimnagar District (Reprint 2016) · p. 60 to 64

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం ద్రక్షరామంలోని భీమేశ్వర ఆలయంలోని ఐదవ మరియు ఆరవ స్తంభాల మధ్య గోడపై ఉంది. ఈ శాసనం దెబ్బతిన్నదని, కాకటి రుద్రదేవరాజ రాణి దన్నమాదేవి భీమేశ్వర దేవునికి లోహపు స్టాండ్తో శాశ్వత దీపాన్ని (అకండ వట్టి) ఏర్పాటు చేసి, ఒక త్రిభువనుడు [న్కుష]-నెయ్యి సరఫరా కోసం 50............................................................................................................................................... ఈ శాసనం రచయిత పెద్దనాచార్య. గమనికః శాసనం సారాంశం ఎస్. ఎస్. రామచంద్ర మూర్తి, ఐసిహెచ్ఆర్ పబ్లికేషన్స్, 2011 ఎడిట్ చేసిన "వరంగల్ కాకతీయుల శాసనాలు" లో ఇవ్వబడింది.

This inscription is on the wall between the fifth and sixth pillars of the Bhimeswara temple at Draksharamam. This inscription is damaged, states that Dannamadevi, the queen of Kakati Rudradevaraja, set up a perpetual lamp (Akanda vatti) with metal stand to the god Bhimeswara and also gifted 50…..dlu (probably cows) for the supply of one Tribhuvana[nkusa]-mana of ghee. The writer of the inscription was Peddanacarya. Note: Summary of the inscription is given in “Inscriptions of Kakatiyas of Warangal” Edited by S.S. Ramachandra Murthy, ICHR Publications, 2011.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 35, p. 61 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-IV. ↗ · p. 366

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · ప్రాచీన-కన్నడ, ప్రాచీన తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

రాతి ఫోటో

నిజాం రాజ్యాలలో ఉన్న అనుమొండలోని ఆలయంలో కాకతీయ లేదా కాకతీయ రాజవంశానికి చెందిన రుద్రదేవ యొక్క సుదీర్ఘమైన మరియు అత్యంత ఆసక్తికరమైన శాసనం ఉంది. దీనికి సంబంధించిన సంస్కరణలు జర్నల్ ఆఫ్ బెంగాల్ ఏషియాటిక్ సొసైటీ, వాల్యూమ్లో ప్రచురించబడ్డాయి. VII., p.901, ఇక్కడ తేదీని శక 1054 గా అర్థం చేసుకున్నారు,-- మరియు రాయల్ ఆసియాటిక్ సొసైటీ యొక్క జర్నల్ ఆఫ్ బొంబాయి శాఖ, వాల్యూమ్. X, p. 46, డాక్టర్ భావు దాజీచే, ఆ తేదీని శక 1064 గా అర్థం చేసుకున్నారు. మిస్టర్ రైస్, తేదీ యొక్క ఈ విరుద్ధమైన పఠనాల నుండి, చిత్రభానుగా నమోదు చేయబడిన సంవత్సరా, పైన పేర్కొన్న తేదీలతో వరుసగా ముప్పై ఇరవై సంవత్సరాల వరకు ఏకీభవించకపోవడం, తేదీ గురించి కొంత పొరపాటు జరిగిందని గుర్తిస్తూ, శాసనం క్రీ. శ. తొమ్మిదవ శతాబ్దానికి చెందినదని, పశ్చిమ చాళుక్య రాజవంశానికి చెందిన తైలా-I, భీముడు-II యొక్క విధిని నమోదు చేసినట్లు ముద్ర వేశారు. హైదరాబాద్ లోని రాజకీయ అధికారుల దయ ద్వారా. ఇప్పుడు ఈ ముఖ్యమైన శాసనం యొక్క అద్భుతమైన సిరా ముద్రతో అమర్చబడి, త్వరలో ఈ పత్రికలో పూర్తిగా ప్రచురించబడుతుంది. ఇంతలో, ఈ శాసనం యొక్క నిజమైన తేదీ శక 1084 (క్రీ. శ. 1162-63), చిత్రభాను సంవత్సరా అని, అందువల్ల, ఇది కల్యాణపుర పశ్చిమ చాళుక్యులలో చివరిది కాని, అతని పూర్వీకుడు తైలా-I కాదు, మూడవ తైలా పతనాన్ని నమోదు చేసిందని పేర్కొనడం ఉపయోగకరంగా ఉండవచ్చు.

In the temple at Anumkonda, in the Nizam's Dominions, there is a long and highly interesting inscription of Rudradeva of the Kakatya or Kakatiya dynasty. Versions of it have been published in the Journal of Bengal Asiatic Society, Vol. VII., p.901, where the date was interpreted as Saka 1054,-- and in the Journal of Bombay branch of the Royal Asiatic Society, Vol. X., p. 46, by Dr. Bhau Daji, who interpreted the date as Saka 1064. And Mr. Rice,-recognising from these discrepant readings of the date, and from the fact that the samvatsara, the name of which is recorded as Chitrabhanu, does not agree with the above dates by respectively thirty and twenty years, that there was some mistake about the date,- has stamped the inscription as belonging unmistakably to the ninth century A.D., and as recording the fate of Taila-I and Bhima-II of the western Chalukya dynasty. Through the kindness of the Political Authorities at Haidarabad. Now it has been furnished with an excellent ink-impression of this important inscription, and shall shortly publish it in full in this journal. Meanwhile it may be useful to state that the real date of this inscription is Saka 1084 (A.D. 1162-63), the Chitrabhanu samvatsara, and that, therefore, it records the downfall of Taila III, the last but one of the Western Chalukya of Kalyanapura, and not his ancestor Taila-I.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 36, p. 61 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: The Indian Antiquary, Volume-X 1881. · p. 211 to 212→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం శక పార్థివ, మాఘ బా నాటి కసానా-బోయాని రాజమల్లు ఇంటి ప్రాంగణంలోని రాతి స్తంభంపై ఉంది. D.1166, జనవరి 29. దెబ్బతింది. బహుశా రాజు యొక్క యోగ్యత కోసం భూమి మరియు డబ్బు బహుమతిగా నమోదు చేయండి. అనేక స్థావరాల పేర్లను ప్రస్తావిస్తుంది.

This inscription is on the stone pillar in the compound of Kasana-boyani Rajamallu’s house, dated Saka Parthiva, Magha ba. 11 [Saturday]=A.D.1166, January 29. Damaged. Records a gift of land and money probably for the merit of the king. Mentions the names of a number of settis.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 37, p. 77 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1958-59. ↗ · p. 41

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · తెలుగు-కన్నడ

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఈ శాసనం తాలూకాదార్ ఇంట్లో ఒక స్తంభంపై ఉంది. తేదీ ఎస్. 1092, విక్రతి, మాఘ సు. 5, బుధవారం (క్రీ. శ. 1171, జనవరి 13). కాకటి రుద్ర మంత్రి గంగాధర వివిధ ప్రదేశాలలో దేవతల బహుమతులు మరియు స్థాపనలను నమోదు చేస్తాడు. దాత యొక్క వంశావళి ఈ క్రింది విధంగా ఇవ్వబడిందిః ఆత్రేయ గోత్ర కొమ్మనార్య నారాయణ ఎం. అయతమంబిక గోవింద ఎం. తురుకమంబ గంగాధర

This inscription is on a pillar in the talukdar’s house. Dated S. 1092, Vikrti, Magha su. 5, Wednesday (A.D. 1171, Jan. 13). Records the gifts and establishment of gods at various places by Gangadhara the minister of Kakati Rudra. The genealogy of the donor is given as follows: Atreya gotra Kommanarya Narayana m. Aytamambika Govinda m. Turukamamba Gangadhara

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 38, p. 78 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 112 and 113

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం శివాలయం ముందు పొలాల్లో ఒక రాతిపై ఉంది. అనుమకొండపుర ప్రభువు మహామండలేశ్వర కాకతీయ రుద్రదేవ మహారాజు 1095 నందనా, వైశాఖ సు. 5, గురు (క్రీ. శ. 1172 మార్చి 31 శుక్రవారం) లోని అకునూరును సందర్శించి, కొన్ని వర్గాలకు రత్నాలపై అయాలను (ఆదాయాలు), గ్రామంలోని ఏకతులు (సైనికులు) తన పేరిట నిర్మించిన ఆలయ దేవుడైన రుద్రేశ్వరునికి అంగ, రంగ-భోగాల కోసం వస్తువులను మంజూరు చేసినట్లు పేర్కొన్నాడు. సందర్శన సందర్భంగా రాజు దేవతలు, బ్రాహ్మణులకు వ్రుత్తిలు మంజూరు చేసి, గ్రామంలో పండించే సుంకాలు, కొంత మొత్తంలో ధాన్యం చెల్లించకుండా ప్రజలకు మినహాయింపు ఇచ్చినట్లు చెబుతారు.

This inscription is on a stone before the Shiva temple in the fields. States that Mahamandalesvara Kakatiya Rudradeva Maharaja, the Lord of Anumakondapura visited Akunuru in S. 1095 Nandana, Vaisakha Su.5, Guru (Friday 31st March, A.D. 1172) and granted ayas (incomes) on ratnas to certain communities and articles for anga and ranga-bhogas to the God Rudresvara of the temple built in his name by the ekkatis (soldiers) of the village. The king is also said to have granted vrittis to the gods and brahmans on the occasion of the visit and exempted the people from the payment of sunkams and certain quantity of grain grown in the village.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 39, No. 40, p. 82 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 101 to 104

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం కొండకు సమీపంలో ఉన్న శివాలయం ప్రాంగణంలో ఉన్న రాతి స్తంభంపై ఉంది, ఇది శక 1097 = 1174 AD నాటిది. జనవరి 17. ఎక్కామతి మల్లి-రెడ్డి ఒక ఆలయ నిర్మాణానికి కారణమై, మల్లికార్జున మరియు ఇతర దేవతల చిత్రాలను స్థాపించి, ఆలయంలో ఆరాధన, సన్యాసులకు ఆహారం మరియు ఆలయంలో మరమ్మతుల కోసం భూములను మంజూరు చేసినట్లు పేర్కొంది. ఆలయంలో శాశ్వత దీపం కోసం ఇంకా కొన్ని భూముల మంజూరును, గుండాజ (బహుశా శిల్పి) కు కూడా ఇది నమోదు చేసింది.

This inscription is on a stone pillar lying in the compound of Siva temple near hillrock, dated saka 1097= 1174 A.D. January 17. States that Ekkamati Malli-reddi caused the construction of a temple and installed the images of Mallikarjuna and other deities and granted lands for the worship in the temple, feeding of ascetics and for the purpose of repairs in the temple. It also registered grants of some more lands for the purpose of a perpetual lamp in the temple and to Gundaja (probably the sculptor).

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 41, No. 42, p. 83 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological Survey of India Annual Reports on Indian Epigraphy 1983-84 · p. 29

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

చిన్నకొండలరావు ఇంటి సమీపంలో ఉన్న విరిగిన రాతిపై ఈ శాసనం ఉంది. మొదటి వైపు కేశవదేవునికి భూమి బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేసి, బామ్ది బ్రహ్మనాయక అనే పేరును ప్రస్తావించారు. రెండవ వైపు పైన పేర్కొన్న తేదీని ఇస్తూ, మేడరాజ స్థాపించిన త్రికూట ఆలయాన్ని ప్రస్తావిస్తుంది. మూడవ వైపు మహామండలేశ్వర కాకేత రుద్రదేవ పేరు ప్రస్తావించబడింది. నాలుగో వైపు ప్రొలేశ్వరదేవునికి కొన్ని బహుమతులు నమోదు చేయబడ్డాయి. నాలుగు వైపుల విషయాలకు ఒకదానితో మరొకటి సంబంధం లేదు.

This inscription is on a broken stone lying near Chinnakondalrao’s house. The first side records a gift of land to the god Kesavadeva and mentions the name Bamdi Brammenayaka. The second side gives the above date and mentions the temple of Trikuta installed by Medaraja. The third side mentions the name of Mahamandalesvara Kaketa Rudradeva. The fourth side records some gifts to Prolesvaradeva. The contents of all the four sides have no connection with each other.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 44, p. 85 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Karimnagar District (Reprint 2016) · p. 71 to 73

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · Telugu.

The Telugu Inscription found on a stone lying near Andhra Bhasha Nilayam, is dated in su. Magha in the year Manatha corresponding to S. 1097 (=Jan-Feb. A.D. 1176) and records that Odayana Choda-Maharaju of Kandur caused a sluice to be constructed a marturu of land to a……….reddi. A nayaka of the name of Malli-nayaka gave a marturu of land for god Visvesvara.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, Ind. 7, p. 362 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts of Andhra Pradesh. Part III, 1956. ↗ · p. 30 to 31.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు కన్నడ · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం గ్రామం వెలుపల పొలంలో ఒక రాతి స్తంభంపై ఉంది. అనుమకొండపుర ప్రభువు మహామండలేశ్వర కాకతీయ రుద్రదేవ మహారాజు శ్రీశైలం యొక్క ఈశాన్య ద్వారం అయిన ఎలేశ్వరంలోని మహాదేవుని అంగరంగ భోగాల కోసం అంబాలి పల్లి గ్రామం, ప్రవిష్ఠ మొదలైన వాటిని బహుమతిగా ఇచ్చారని పేర్కొన్నాడు. శక 1102, సర్వరి, అషాధ అనేది ఒక మధ్యంతర నెల, అధిక అషాధ సు. 15 సోమవారం వస్తుంది, అయితే నిజ ఆశాద su.15 మంగళవారం వస్తుంది; కానీ శాసనంలో పేర్కొన్న విధంగా గురువరాన కాదు. మొదటిది ఉద్దేశించిన రోజు అయితే, అది క్రీ. శ. 1180 జూన్ 9 సోమవారం మరియు రెండోది అయితే, క్రీ. శ. 1180 జూలై 8 మంగళవారం వరకు ఉంటుంది.

This inscription is on a stone pillar in the field outside the village. States that, Mahamandalesvara Kakatiya Rudradeva Maharaja, the Lord of Anumakondapura made the gift of the village of Ambali palli, pravishta etc. for the anga-ranga bhogas of the God Mahadeva of Elesvaram, the north-eastern gate of Srisailam. Saka 1102, Sarvari, Ashadha is an intercalary month, Adhika Ashadha su. 15 falls on Monday, while Nija Ashadha su.15 falls on Tuesday; but not on Guruvara as stated in the inscription. If the former is the intended day, it corresponds to Monday 9th June A.D. 1180 and if the latter, to Tuesday, 8th July A.D. 1180.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 45, p. 85 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994) · p. 86 to 89

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

తెలుగు గద్యంలో ఉన్న ఈ శాసనం, ఖమ్మం వెళ్లే రహదారిపై వరంగల్ నుండి 18 మైళ్ల దూరంలో ఉన్న ఈ గ్రామంలో రోడ్డు పక్కన ఉన్న ఒక పలకపై చెక్కబడింది. శాసనం యొక్క తేదీ శక 1103, సంవత్సరంలో, మాఘ సా. 12 సోమవారం, మేసా లగ్న మరియు పునర్వాసు నక్షత్రం. ప్రొలేశ్వర ఆలయ నిర్మాణం, బావి తవ్వడం, వ్రితులు, మామిడి తోటను దేవునికి ప్రోలీ-రెడ్డి మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేయబడింది. ప్రోలీ-రెడ్డి, విర్యాల ప్రజల సేవకుడు అయిన తన కుమారుడు దేవి-రెడ్డి బేతాయకు అర్హత కోసం వృత్తులను కూడా ఇచ్చాడు. విర్యాల గృహానికి మలప-రాజు పేరుతో ప్రోలీ-రెడ్డి నియమించిన కర్ణం ఈ శాసనాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. ప్రోలీ-రెడ్డి యొక్క వంశావళి ఇవ్వబడిందిః ఇది కొలీపాక (కుల్పక్) కు చెందిన సోమనాథ యొక్క పెంపుడు సేవకుడు కోటి-రెడ్డి మరియు అతని భార్య వల్లూసాని నుండి ప్రారంభమవుతుంది, వీరికి బాలి-రెడ్డి అనే కుమారుడు జన్మించాడు. తరువాతి తన భార్య ద్వారా 5 మంది కుమారులు ఉన్నారు మరియు వారి పేర్లు (1) భీమిరేడ్డి (2) కోటిరేడ్డి (3) బాసిరెడ్డి (4) ప్రొలి-రెడ్డి మరియు (5) ప్రస్తుత రికార్డును అందించిన మల్లి-రెడ్డి, ప్రోలి-రెడ్డికి భార్య మకమాంబికా ఉన్నారు.

This inscription in Telugu prose, is inscribed on a slab lying by the roadside in this village situated at a distance of 18 miles from Warangal on the road to Khammamet. The date of the inscription is Saka 1103, in the year Year, Magha sa. 12 Monday, Mesa lagna and Punarvasu nakshatra. Records the construction of Prolesvara temple, digging of well and granting of vritis and mango garden to the deity by Proli-reddi. Proli-reddi also gave vrttis for merit to his son Devi-reddi Betaya who was a servant of Viryala people. The Karnam appointed by Proli-reddi for Viryala house, by name Malapa-raju, set up this inscription. The genealogy of Proli-reddi is given: It starts with Koti-reddi, the pet servant of Somanatha of Kolipaka (Kulpak) and his wife Vallusani who had a son Bali-reddi. The latter had 5 sons through his wife Bollasani and their names are (1) Bhimireddi (2) Kotireddi (3) Bacireddi (4) Proli-reddi and (5) Malli-reddi, Proli-reddi, the donor of the present record had a wife Macamambika.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 46, Ind. 12, p. 86 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts of Andhra Pradesh. Part III, 1956. ↗ · p. 147 to 150

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం (పద్యం) · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం కోట ప్రాంతంలో ఉన్న ఒక విరిగిన పలకపై ఉంది, ఇది శక 1105,...................................................................................................................................................................................... శకలాలు. గ్రామం [పా] సుమదపల్లిని రాజు శివుడికి ఇచ్చినట్లు నమోదు చేసినట్లు తెలుస్తోంది.

This inscription is on a broken slab lying in the fort area, dated saka 1105,….dvadasi, Thursday. Fragmentary. Seems to record the grant of the village [Pa]sumadapalli to god Siva by the king.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 47, No. 48, p. 87 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological Survey of India Annual Reports on Indian Epigraphy 1957-58 ↗ · p. 25→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం విశ్వవాసులోని శక 1107 నాటి త్రిపురాంతకం సమీపంలోని త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయ ప్రాకారంలోని రామదేవ మందిరం ముందు ఉన్న ఒక చిన్న మండపం గదిలో ఉన్న ఒక పలకపై ఉంది. శ్రీ పర్వతాల తల ఆభరణం అయిన కుమారగిరి వద్ద (త్రిపు) రాంతక దేవత యొక్క యోగ్యత కోసం కొండపల్లి-నందు (జిల్లా) లోని కృష్ణవర్ణా నది ఒడ్డున ఉన్న ఒక గ్రామాన్ని బహుమతిగా ఇవ్వడం.

This inscription is on a slab lying in the room of a small mandapa in front of the Ramadeva Shrine in prakara of the Tripurantakesvara temple near Tripurantakam, dated Saka 1107, Visvavasu. Gift of a village on the bank of the river Krishnaverna in the (district of) Kondapalli-nandu for the merit of [Tripu]rantaka deva at Kumaragiri, which was the head jewel of Sri Parvata.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 43, No. 49, p. 84 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological Survey of India Annual Reports on Indian Epigraphy 1905-06 · p. 17

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · తెలుగు-కన్నడ. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

భీమేశ్వర ఆలయంలోని నాల్గవ, ఐదవ స్తంభాల మధ్య ఉత్తర గోడపై ఈ శాసనం ఉంది. ఈ శాసనం శక 1108, కార్తీక పూర్ణిమ, సోమవారం నాటిది. అనుమకొండ మహామండలేశ్వర పాలకుడు కాకతీయ రుద్రదేవ మహారాజు భీమేశ్వర భగవానుడికి శాశ్వత దీపం మరియు లోహపు స్టాండ్ (లోహా-దండు) ను బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు ఈ రికార్డు పేర్కొంది. రుద్ర 50 ఇనుపా-యెడ్లులను కూడా బహుమతిగా ఇచ్చాడు. దీపం నిర్వహణ కోసం ప్రతిరోజూ ఒక త్రిభువనంకుశ-మాన నెయ్యి సరఫరా చేయాలనే నిబంధనతో ఆలయ ఆవు పెన్ (కిలారాము) లోని బాలురుకు ఈ బహుమతిని అప్పగించారు. నలుగురు బాలురు హామీ ఇచ్చినట్లు కూడా పేర్కొనబడింది. ఈ రికార్డు రచయిత పొటనాచారి. గమనికః శాసనం సారాంశం ఎస్. ఎస్. రామచంద్ర మూర్తి, ఐసిహెచ్ఆర్ పబ్లికేషన్స్, 2011 ఎడిట్ చేసిన "వరంగల్ కాకతీయుల శాసనాలు" లో ఇవ్వబడింది.

This inscription is on a north wall between the fourth and fifth pillars of the Bhimeswara temple. This inscription is dated Saka 1108, Kartika Paurnami, Monday. This record states that the ruler of Anumakonda Mahamandaleshwara Kakatiya Rudradeva maharaja gifted a Perpetual lamp and a metal stand (loha-dandu) to the lord Bhimeswara. Rudra also gifted 50 inupa-yedlu. The gift was entrusted to the boyas of the temple cow-pen (kilaramu) with the stipulation that one Tribhuvanankusa-mana of ghee should be supplied every day for the maintenance of the lamp. It is also stated that four boyas stood surety. The writer of the record was Potanachari. Note: Summary of the inscription is given in “Inscriptions of Kakatiyas of Warangal” Edited by S.S. Ramachandra Murthy, ICHR Publications, 2011.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 50, p. 88 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-IV. ↗ · p. 394

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం శివాలయంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. ఇందులో రెండు వేర్వేరు రికార్డులు ఉన్నాయి-నం. 1:1116వ సంచికలో పేర్కొన్న ఆనంద, వై సుః 10, క్రీ. శ. 1194, కాకతీయ రుద్రదేవ పాలనలో ఉంది. నెం. 2: ఇందులో కుటుంబం ప్రసాదం మాత్రమే ఉంటుంది. రాజుకు చెందిన యోగ్యత కోసం కొండపాకకు చెందిన 130 మంది ఎక్కటీలు 12 మార్టర్ల కొలిచే పొడి భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చి, దేవునికి 'తుమునయ' అనే పన్ను మినహాయింపును [పేరు కోల్పోయిన] అని శాసనం నమోదు చేసింది.

This inscription is on a pillar in the Siva temple. This contains two separate records- No.1: Dated in S. 1116 Ananda, Vai Su: 10, Guruvara A.D. 1194, falling in the reign of Kakatiya Rudradeva. No.2: This contains only the prasasti of the family. The inscription registers the gift of dry land measuring 12 marttars and remission of tax called ‘tumunaya‘ to the god [name lost] by 130 Ekkatis of Kondapaka for the merit of the king.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 51, p. 89 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Medak District (2001) · p. 226 to 227

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు కన్నడ

కామ కుమారుడు, రుద్రదేవ రాజు అధీనంలో ఉన్న రెచెరువుల నామ లేదా నామిరద్ది, శివుడికి త్రికూట (మూడు ఆలయాలు) నిర్మించాడు, ఇందులో కామేశ్వర (తన తండ్రి పేరిట) ఉన్నాడు. పిల్లలమరి వద్ద కాచేశ్వర (తన తల్లి పేరిట), నామేశ్వర (తన సొంత పేరుతో), పరమేశ్వర దేవుడి అంగ-రంగ-భోగాలకు, అలాగే ఇతర రెండు దేవతల ఆరాధనకు, సబ్బి సముద్రం, విశ్వనాథ సముద్రం, గౌరసముద్రం క్రింద కుడుకుడి వద్ద భూములు మంజూరు చేశారు.

Recheruvula Nama or Nami Raddi, son of Kama and a subordinate of king Rudradeva built a trikuta (triple-shrine) to God Siva consisting of Kamesvara (in the name of his father). Kachesvara (in the name of his mother) and Namesvara (in his own name) at Pillalamarri and granted for the anga-and ranga-bhogas of the god Namesvara and the worship of the other two deities, lands under Sabbi samudram, Visvanatha samudram and Gaurasamudram at Kudukudi.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 52, No. 53, p. 90 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 89 to 91→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం శక 1117 = 1195 క్రి. శ. నాటి కొండకు సమీపంలో ఉన్న శివాలయం లోపలి గోడపై ఉంది. ఏప్రిల్ 26. రంజనా మరియు అతని కుటుంబం గురించి విస్తృతమైన వివరణ ఇస్తుంది. కుల్వన కుమారుడు, పొమ్మన మనవడు గదాధర శ్రీకాంత ఆలయ నిర్మాణానికి కారణమయ్యాడని పేర్కొన్నాడు. రామేశ్వర ఆలయ ఆవరణలో మహామండలేశ్వర గ్రాహిచ-రవుత గోయ్యేశ్వర, బయేశ్వర దేవాలయాల నిర్మాణాన్ని కూడా సూచిస్తుంది, పైన పేర్కొన్న దేవాలయాలలో పూజ నిర్వహించడానికి ఆయన భూములను మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేస్తుంది.

This inscription is on the inner wall of the Siva temple near hillrock, dated saka 1117= 1195 A.D. April 26. Gives an elaborate description of Ranjana and his family. States that Gadadjhara, son of Kullvana and grandson of Pommana caused the construction of the temple of Srikantha. Also refers to the construction of the temples of Goyyesvara and Bayyesvara, within the precincts of Ramesvara temple by Mahamandalesvara Grahicha-ravuta and registers grant of lands of by him for the worship to be conducted in the above temples.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 54, No. 55, No. 56, p. 92 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological Survey of India Annual Reports on Indian Epigraphy 1983-84 · p. 30

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం పొలంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. అసంపూర్ణం. రాజు యొక్క అధీనంలో ఉన్న వ్యక్తిని (పేరు అందుబాటులో లేదు) పేర్కొనండి.

This inscription is on a pillar in the field. Incomplete. Mentions the king’s subordinate (name not available).

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 66, p. 102 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Karimnagar District. · p. 73 and 74

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం

గణపతిదేవ తండ్రి అయిన మహాదేవుడు రాజు పాలనలో వచ్చిన ఈ రికార్డు ముఖ్యమైనది, మరియు అతని భూస్వామ్య మహామాండలేశ్వర కుసుమనాయక ప్రభువు కోరవి చేసిన వరుస బహుమతులను ప్రస్తావించింది, ఆయన పదవీకాల గ్రామమైన రేపుండిలో మల్లిరెడ్డి త్రికూట ఆలయాన్ని నిర్మించి, మహాదేవ, వాసుదేవ, సూర్యదేవ దేవతల రోజువారీ సేవలకు పదవీకాలాన్ని మంజూరు చేశారు.

The record is important as it falls during the reign of the king Mahadeva father of Ganapatideva and mentions a series of gifts made by his feudatory mahamandaleshwar Kusumanayaka Lord of Koravi in whose tenure village, Repundi, was built the Trikuta temple by Mallireddi and granted tenures for the daily services of the Gods Mahadeva, Vasudeva and Suryadeva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 67, No. 70, p. 102 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Andhra Pradesh Archaeology, A Review 1987-2001. (2002) · p. 132.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం అంజనేయ విగ్రహం సమీపంలో గ్రామం వెలుపల పొలాల్లో ఒక స్తంభంపై ఉంది. అన్మకొండపుర ప్రభువు శ్రీమన్ మహామండలేశ్వర కాకటి మహాదేవ మహారాజులు శ్రీ పర్వతం ఉత్తర ద్వారం లోని మహేశ్వర దేవునికి లెంకాల మరుతూరు గ్రామాన్ని మంజూరు చేసినట్లు శాసనం నమోదు చేస్తుంది. కొన్ని కాకతీయ రికార్డులలో సాధారణ పద్ధతిలో కాకుండా, పైన నిలబడి ఉన్న కత్తిని తలక్రిందులుగా చూపించడం గమనించదగ్గ ప్రత్యేకత. విజయనగర రికార్డులలో ఈ లక్షణాన్ని మనం గమనించవచ్చు. ఇది కాకటి మహాదేవుడి పరిపూర్ణమైన రికార్డు.

This inscription is on a pillar in the fields outside the village near the Anjaneya image. The inscription registers the grant of the village Lemkala Maruturu to the god Mahesvara of the northern gate of Sri Parvata by Sriman Mahamandalesvara Kakati Mahadeva Maharajulu, the lord of Anmakondapura. It is peculiar to note that the sword is shown on the top standing inverted, unlike the usual way in some of the Kakatiya records. We notice this feature in the Vijayanagara records. This is one perfect record of Kakati Mahadeva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 68, No. 69, p. 103 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 160 to 162

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం

ఈ శాసనం తమ్మ చెరువు అనే చెరువు సమీపంలో ఉన్న హనుమాన్ ఆలయంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. ఈ రికార్డు కాకతీయ గణపతిదేవ మొదటి పాలనా సంవత్సరాన్ని సూచిస్తుంది. చెన్నురిదేశాన్ని పరిపాలిస్తున్న అల్లంప్రోలరాజ అనే అధిపతి గణపతిదేవ రాజు సమ్మతితో, అతని పూజారి అయిన మంచిబట్టోపాద్యాయకు భూమిని మంజూరు చేసినట్లు పేర్కొనబడింది, దాన లక్ష్యం దానిలో ఒక గ్రామం మరియు ఒక చెరువు నిర్మించడానికి వీలు కల్పించడం. ఈ బహుమతి భూమి దక్షిణాన గోదావరి సరిహద్దులుగా ఉందని పేర్కొనబడింది. తదనుగుణంగా మంచిబట్టోపాధ్యాయ ఒక గ్రామాన్ని స్థాపించి, ఆ భూమిలో ఒక చెరువును తవ్వించి, మంత్రకుట బ్రాహ్మణులకు నివాస స్థలాలను ఇచ్చాడు. ఆయన కేశవదేవుడు, మహాదేవుడి కోసం దేవాలయాలను కూడా స్థాపించి, మంత్రకూట గోపీజనవల్లభ దేవునికి ఒక తోటను ఇచ్చాడు.

This inscription is on a pillar in the Hanuman temple near the tank called Tamma cheruvu. The record refers itself to the first regnal year of Kakatiya Ganapatideva. A chief named Allamprolaraja, who was ruling over Chennuridesa is stated to have made with the consent of the king Ganapatideva, a grant of land to Manchibhattopadyaya, the priest of the latter, the object of the grant being to enable the donee to construct a village and a tank in it. The gift land is stated to have been bounded by Godavari on the south. The donee Manchibhattopadhyaya accordingly founded a village and excavated a tank in the said land and gave house sites to brahmanas of Mantrakuta. He also installed temples for Kesavadeva and Mahadeva and gave a garden to the god Gopijanavallabha of Mantrakuta.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 75, No. 76, p. 108 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Karimnagar District (Reprint 2016) · p. 75 to 80

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం · తెలుగు-కన్నడ

గ్రామం లోపల ఉన్న ఆలయమైన కొమరేశ్వర ఆలయ ప్రాంగణంలో నిలబడి ఉన్న రాతి స్తంభంపై ఈ శాసనం చెక్కబడింది. నమోదులు (i) నామ దేవుడు నామేశ్వరునికి జోడించిన పొలాలతో గుడ్ల-సెరువు, కాత్యకేసరువు అనే రెండు చెరువులను మంజూరు చేయడం; (ii) శివుని రెండు చిత్రాలను స్థాపించడం, వాటి నిర్వహణకు వరుసగా ఐతమ (నామ భార్య), విశ్వనాథ (నామ కుమారుడు), ప్రోల (నామ మేనల్లుడు, అంటే సోదరి కుమారుడు), (iii) బిక్కిమల్య-ట్యాంక్ యొక్క నేరద్ల ట్యాంక్ను అయతేశ్వర దేవునికి మంజూరు చేయడం; (iv) పట్టపురవి తూర్పున ఉన్న 2 మారుతర్లు భూమిని ఆమె తన కుమారుడి పేరు మీద ప్రొలేశ్వర దేవునికి అర్పించిన ట్యాంక్ కింద మంజూరు చేయడం; (v) హుడు-కుడియా-గౌర-సముద్రం వెనుక 3 మార్తూరులను ఆయతేశ్వర దేవునికి, 2 మార్తూరులను అయతసాని ద్వారా విశ్వనాథ దేవునికి మంజూరు చేయడం. రెసెరువుల నామి-రెడ్డి లేదా నామా యొక్క వంశావళి ఈ క్రింది విధంగా ఇవ్వబడిందిః నాల్గవ కులంఃః బమ్మ మక్కా కాటా కామ మ. కక్కా-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- - ఆమె ఐతమ తల్లి కావచ్చు.

This inscription is inscribed on a stone pillar standing in the courtyard of the Komaresvara temple, the temple inside the village. Records (i) the grant of two tanks called Gudla-ceruvu and Katyakeceruvu with the fields attached to them by Nama to God Namesvara; (ii) the establishment of two images of Siva and the gift of maintenance for them by Aitama (Nama’s wife), Visvanatha (Nama’s son), and Prola (Nama’s nephew, i.e. sister’s son) respectively; (iii) the grant of Neradla tank of Bikkimalya-tank for god Aytesvara; (iv) the grant of 2 maruturs of land east of Pattapu-ravi under the tank she had given for offerings to God Prolesvara, named after her son; (v) the grant of 3 marturus of land behind Hudu-kudiya-Gaura-samudram to God Aytesvara and 2 marturus to god Visvanatha by Aytasani. The genealogy of Receruvula Nami-reddi or Nama is given as follows: Fourth caste:: Bmma Mucca Kata Kama md. Kaca —---------------------------------------------------------------Aitama md Nama md Achama Vallasani Visvanatha Prola A certain Gaurama is also mentioned for whose merit Aytasani or Aitama made a gift. She may be Aitama’s mother.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 77, p. 116 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam’s Dominions, Part-II, 2017. ↗ · p. 114 to 122 and 194.→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం · తెలుగు-కన్నడ

రాతిపై ఉన్న ఈ శాసనం ఇప్పుడు హైదరాబాద్ లోని గోల్కొండలోని K.B.Museum లో భద్రపరచబడింది. ఈ శాసనం చేరకు నాయకుల వంశావళిని అందిస్తుంది. ఈ కుటుంబం స్థాపకుడు కాట, వీరు రాజు భీముడి నుండి (బహుశా మొదటి భీముడు లేదా రెండవ భీముడు తెలుగు చోడా అధిపతి కావచ్చు) ఎరువు మండలంలో చేర్చబడిన చేరకు-12 అధిపతి పదవిని పొందారని చెబుతారు, దీని కారణంగా వారికి కుటుంబ పేరు చేరకు అని వచ్చింది. ఆయనకు భార్య కామాంబిక ద్వారా కేట, సూర, బొల్లా అనే ముగ్గురు కుమారులు కలిగారు. కేతకు అతని భార్య తిక్కంబిక ద్వారా కాటా, మారా, ఇద్దరు ఎర్రాస్ అనే నలుగురు కుమారులు ఉన్నారు, వీరు చోడోదయపై విజయం సాధించడంలో కాకటి రుద్రకు తన సైనికాధికారి అరసాలుతో కలిసి సేవ చేశారు. కాకటి రుద్ర వారికి గుండియాపుండి, రాపుండి, గోట్టిపసుండాల, తోరూరు, రూపురాలా గ్రామాలను ఇచ్చాడు. కటాకు అతని భార్య కుప్పాంబిక ద్వారా ముగ్గురు కుమారులు ఉన్నారు, వారు కట, మారా మరియు బొల్లా. కాట గుండియాపుండి ప్రభువు, మార... గణపతిదేవుని దయతో పర్రు, బొల్లా పనుగల్లు, ఉప్పునూట మొదలైన వాటికి ప్రభువయ్యారు. బొల్లా రాంపుడి గ్రామంలో కేటేశ్వర, కాటేశ్వర, రేశ్వర, సూర్య, గణేశ మరియు దుర్గ దేవతలను స్థాపించి, ఆ దేవతలకు మారికుంట వద్ద భూములు మరియు ఇతర ప్రదేశాలలో తోటలను బహుమతిగా ఇచ్చాడు.

This inscription on the stone is now preserved in the K.B.Museum, Golkonda, Hyderabad. The inscription gives the genealogy of the Cheraku chiefs. The founder of the family was Kata who is said to have obtained the lordship of Cheraku-12 included in the Eruva-mandala from the king Bhima (likely the Telugu Choda chief either Bhima I or Bhima II) owing to which they got the family name as Cheraku. He had three sons named Keta, Sura and Bolla, by his wife Kamambika. Keta by his wife Tikkambika had four sons named Kata, Mara and two Erras, who served Kakati Rudra in securing victory over Chododaya, along with his general Arasalu. Kakati Rudra in return gave them the villages Gumdiyapumdi, Rapumdí, Gottipasumdala, Torruru and Rupurala. Kata had three sons by his wife Kuppambika and they were Kata, Mara and Bolla. Kata was the lord of Gundiyapumdi, Mara of ...parru and Bolla became the lord of Panugallu, Uppunututa etc., by the grace of Ganapatideva. Bolla installed the deities Ketesvara, Katesvara, [Ma]resvara, Surya, Ganesa and Durga at Rampudi village and endowed those deities with gifts of lands at Marikunta and gardens at other places.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 78, p. 121 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992) · p. 162 to 167

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఈ శాసనం గ్రామానికి సమీపంలోని శివాలయంలో ఏర్పాటు చేసిన రాతిపై ఉంది. ఇది సూరాతో ప్రారంభమయ్యే విరియాల అధిపతుల సుదీర్ఘ వంశావళిని అందిస్తుంది. ఆయన కుమారులు ప్రోలా మల్ల మరియు బీటా. బేతకు సూర, మల్ల, ప్రోల, కొమ్మా అనే నలుగురు కుమారులు ఉన్నారు. వారిలో మల్లకు అన్నయ అనే కుమారుడు ఉన్నాడు, అతని కుమార్తె మైలామ మల్యాల కుటుంబానికి చెందిన చౌండాను వివాహం చేసుకుంది. ఈ కుటుంబానికి చెందిన దన్నయకు సబ్బయ అనే కుమారుడు జన్మించాడు, అతనికి కటయ అనే కుమారుడు జన్మించాడు, అతని కుమారులు పోటరాజు, చౌండసేనాని. ఈ శాసనం మృద (శివ), హరి మరియు భాస్కర దేవతలకు రెండు దేవాలయాలను బేతా కుమారుడు సూర చేత నిర్మించబడిందని నమోదు చేసింది, కాకతీయ గణపతి ఆధ్వర్యంలో చౌండా పాల్గొని చోళ రాజును ఓడించి, దివ్య-చురకర అనే బిరుదును సంపాదించిన ఒక దండయాత్రను ఇది వివరిస్తుంది. మైలామా శివుడికి దేవాలయాలను నిర్మించి, చెరువులు, భూమిని ప్రసాదించినట్లు పేర్కొనబడింది. ఈ శాసనంలో పేర్కొన్న ఈ నాయకుల వంశావళి ఈ క్రింది విధంగా ఉందిః-విరియాల అధిపతులుః----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

This inscription is on a stone set up in the shiva temple near the Village. It gives a lengthy genealogy of the Viriyala chiefs, beginning with Sura. His sons were Prola Malla and Beta. Beta in turn had four sons named Sura, Malla, Prola and Komma. Malla among them, had a son called Annaya, whose daughter Mailama married Chaunda of the Malyala family. Dannaya of this family had a son Sabbaya to whom was born a son called Kataya and his sons were Potaraju and Chaunda - senani. The inscription records the construction of two temples to the gods Mrida (Siva), Hari and Bhaskara by Sura son of Beta and further it describes a campaign in which Chaunda participated, at the command of Kakatiya Ganapati and defeated the Chola king and earned the title divi-churakara. Mailama is stated to have constructed temples to the god Siva and endowed the same with tanks and land. The genealogies of these chiefs mentioned in this inscription are as follows:- Viriyala Chiefs: Sura —------—-------—----------------Prola Malla Beta —-------------------------------------------------Sura Malla Prola Komma Annaya m. Aitama Mailama (daughter) c. A.D. 1200 Malyala Chiefs:: Dannaya Sabba Kataya —------------------------------Pota Chaunda senani.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 79, No. 80, No. 83, No. 84, p. 122 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Karimnagar District (Reprint 2016) · p. 80 to 88

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం. · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం వేణుగోపాలస్వామి ఆలయంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. తేదీ ఎస్. 1125, రుధిరోడ్గారి, వైశాఖ సు. 5, (క్రీ. శ. 1203, ఏప్రిల్ 17, గురువారం). వంశావళి ఇవ్వబడిన మలయాళ కుటుంబానికి చెందిన చౌండా చౌండేశ్వర దేవునికి నారుకుర్కి అనే గ్రామాన్ని మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేశారు. చౌండాను ద్వీపం (దివి) దోపిడీదారు అయిన ద్విప్పి-లుమ్టాకా అని పిలుస్తారు.

This inscription is on a pillar in Venugopalaswamy temple. Dated S. 1125, Rudhirodgari, Vaisakha su. 5, (A.D. 1203, April 17, Thursday). Records the grant of a village called Narukurki to the god Chaundesvara by Chaunda of the Malayala family whose genealogy is given. Chaunda is attributed as Dvipi-lumttaka the plunderer of the island (Divi).

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 81, p. 123 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 109.→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం.

ఈ శాసనం గ్రామంలోని శివాలయం సమీపంలో ఒక రాతిపై ఉంది. పూర్తిగా సంస్కృత పద్యంలో ఉన్న శాసనం మల్యాళ కుటుంబం గురించి వివరిస్తుంది మరియు శివుడికి అంకితం చేయబడిన ఆలయ నిర్మాణాన్ని నమోదు చేస్తుంది, అందులో వైశాఖ సూ మీద చౌండా-సేనాపతి అతని పేరు మీద చౌండేశ్వర అనే లింగాన్ని స్థాపించారు. 5 రుధిరోడ్గారి, ఎస్. 1125 (క్రీ. శ. 17 ఏప్రిల్ 1203). ఈ కుటుంబం యొక్క మూలం దుర్జయ-దమ్నాలో కనుగొనబడింది, పూర్వీకుడు మల్ల్యాల ప్రభువు, అతను పద్ముత్తు-గండ అనే బిరుదుతో పిలువబడ్డాడు మరియు సబ్బా అనే కుమారుడిని కలిగి ఉన్నాడు. అతను సాంకిసాకు ప్రభువు, అతని భార్య అచ్చమాకు కథాయ అనే కుమారుడు ఉన్నాడు, అతన్ని రుద్రదేవ రాజు తన మంత్రిగా నియమించాడు. ఆయనకు కోట-గెలువాటా (కోటను జయించినవాడు) అనే బిరుదు ఉండేది. అతను బొల్లమాను వివాహం చేసుకున్నాడు, అతనికి పోట, చౌండా అనే ఇద్దరు కుమారులు ఉన్నారు. తరువాతివాడు గణపతి రాజు యొక్క ప్రధాన సైనికాధికారి అయ్యాడు, అతని ఖజానా ఇతర రాజుల నిధుల నుండి దోచుకున్న రత్నాలతో నిండి ఉందని పేర్కొనబడింది. కృష్ణా జిల్లాలో దివిను దోచుకోవడం ద్వారా అతను ద్విప్పి-లుమ్తకా అనే బిరుదును పొందాడు. చౌండా బ్రాహ్మణులకు చౌండపుర అనే అగ్రహారాన్ని మంజూరు చేసి, చౌండా-సముద్ర అనే చెరువును తవ్వించి, కొండపర్తి వద్ద శివుడికి తన సొంత పేరుతో చౌండేశ్వర అనే ఆలయాన్ని నిర్మించి, శక 1175,5 వైశాఖ, సు. రుధిరోడ్గారి (క్రీ. శ. 1203 ఏప్రిల్ 17).

This inscription is on a stone near Shiva temple in the village. The inscription which is entirely in Sanskrit verse gives an account of the Malyala family and records the construction of a temple dedicated to the god Siva, and the installation therein of a Linga called Chaundesvara named after him by Chaunda-senapati on Vaisakha su. 5 Rudhirodgari, S. 1125 (17th April A.D. 1203). The origin of the family is traced to Durjaya-Damna, the progenitor was the lord of Malyala who was known by the title Padamuttu-ganda and had a son of the name Sabba. He was the lord of Samkisa and had by his wife Achama a son named Kataya, whom king Rudradeva made his minister. He had the title Kota-geluvata (the conqueror of Kota). He married Bollama by whom he had two sons, Pota and Chaunda. The latter became the Commander-in-chief of king Ganapati whose treasury he is stated to have filled with gems plundered from the treasures of other kings. He had the title of Dvipi-lumtaka, evidently acquired by plundering Divi in the Krishna district. Chaunda granted an agrahara called Chaundapura to brahmanas, excavated a tank named Chaunda-samudra and built a temple at Kondaparthi to Siva called Chaundesvara in his own name and consecrated it on Saka 1175, 5 Vaisakha, Su. Rudhirodgari (17th April, A.D. 1203).

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 82, p. 129 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 131 to 138→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు నగరి.

ఈ శాసనం నరసింహ స్వామి ఆలయానికి సమీపంలో ఏర్పాటు చేసిన రాతిపై ఉంది. ఈ శాసనం నటవాడి అధిపతులు బేటా, అతని కుమారుడు దుర్గా, అతని కుమారుడు బుద్ధుడు మరియు కాకతీయ మహాదేవుని కుమార్తె మరియు గణపతిదేవుని సోదరి మైలమాను వివాహం చేసుకున్న అతని కుమారుడు రుద్రుల వంశావళిని అందిస్తుంది. రుద్ర తన తల్లిదండ్రుల పేర్లతో మరియు తన పేర్లతో శివుడికి మూడు దేవాలయాలను నిర్మించాడని, వారికి చిమ్టపల్లి గ్రామాన్ని ఇచ్చాడు అని ఇది నమోదు చేసింది.

This inscription is on a stone set up near the Narasimha Swamy’s temple. The inscription gives the genealogy of the Natavadi chiefs Beta, his son Durga, his son Buddha and his son Rudra who married Mailama, the daughter of Kakatiya Mahadeva and sister of Ganapatideva. It records that Rudra constructed three temples to the god Siva after the names of his parents and himself, and endowed them with the village Chimtapalli.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 85, p. 131 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 138 to 141

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం అంజనేయ ఆలయానికి సమీపంలో కంచెలో ఉన్న రాతి స్తంభంపై ఉంది. సూర్యన్వయ రాజ్య-సముద్ర, గడికోట మల్ల, పెట్లూరి-పురవరధీశ్వర వంటి బిరుదులను కలిగి ఉన్న పెనుమడు గోత్రానికి చెందిన గుండప్ప-నాయక అనే అధిపతిని ఈ శాసనం పరిచయం చేస్తుంది. ఆయన కుమారుడు ఎర్రమనాయక, అలుంగడప గ్రామానికి తూర్పున త్రిపురాంతకదేవుడిని ప్రతిష్ఠించాడని చెబుతారు. రాయస్తపనాచార్య అనే బిరుదును కలిగి ఉన్న కొంతమంది మహాప్రధాన్ సింహగమ-నాయకులు, ప్రతిష్ఠాపన సమయంలో అదే దేవతకు కొన్ని భూములను బహుమతిగా ఇచ్చారు. కొంతమంది కైదేవరాజు కొంత భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు, కృర్ణారదేవ ఒక పామిరా తోటను ఇచ్చినట్లు కూడా చెబుతారు. కొంతమంది అమ్ము-లెమ్కా దేవుని దీపం కోసం ఒక చమురు మిల్లు, మేడమ్-గోలా-కుంచా (?) మరియు ఒక తవ్వా నూనెను ఇచ్చారు.

This inscription is on a stone pillar lying in the fence near the Anjaneya temple. The inscription introduces the chief named Gundapa-nayaka of Penumadu gotra, who bears a string of titles like Suryanvaya rajya-samuddharaṇa, Gadikota Malla and Petluri-puravaradhisvara. His son named Erramanayaka is said to have installed the god Tripurantakadeva to the east of the village Alumgaḍapa. Certain Mahapradhani Siṁgama-nayaka who bears the title Rayasthapanacharya made a gift of some lands to the same deity at the time of installation. Certain Kaideveraju is also said to have made a gift of some land and Krarnnaradeva gave a palmyra grove. Certain Amnu-lemka gave one oil mill, madam-gola-kuncha(?) and one tavva of oil for the lamp of the god.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 86, p. 133 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 168 to 170

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం ఒక చెరువు సమీపంలోని పొలంలో ఒక స్తంభంపై ఉంది. కాకతీయ గణపతిదేవ-మహారాజు పాలనను సూచిస్తూ ఈ శాసనం ప్రారంభమవుతుంది. సవాసి రవ-బట్టు మరియు 60 ఈటిలు (ఎటిలు) ఒక చెరువు, 3 మార్టూరు భూమి మరియు ఆహార సమర్పణలు (ఓగిరామ్) మరియు దీపాలను అందించడానికి ఒక తాటి-ధాన్యాన్ని, ఈ ఆలయాన్ని కాసప-సెట్టి నిర్మించిన భోగనాథ దేవునికి బహుమతిగా ఇచ్చారని ఇది పేర్కొంది. గణపతి రాజు యొక్క యోగ్యత కోసం ఈ బహుమతి ఇవ్వబడిందని పేర్కొనబడింది.

This inscription is on a pillar in a field near a tank. The inscription begins with the reference to the rule of Kakatiya Ganapatideva-maharaju. It states that savasi Ravva-battu and 60 eitilu (etilu) gifted a tank, 3 martturu of land and a palm-grove for providing food offerings (ogiram) and lamps to the god Bhoganatha, the temple for whom was built by Kasapa-setti. It is stated that the gift was made for the merit of the king Ganapati.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 87, p. 134 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Hyderabad Archaeological Series and Inscriptions of the Kakatiyas of Warangal. · p. 102

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం ఒక రాతి కొమరేశ్వర ఆలయంపై ఉంది. తేదీ ఎస్. 1130. విభవ, జ్యేష్ఠ సు. 3, సోమవారం (క్రీ. శ. 1208, మే 10). ఇది కూడా ఒకే కుటుంబానికి చెందినది. రెచెర్ల బేతిరెడ్డి భార్య ఎర్రక్కసనమ్మ ఎరకేశ్వర ఆలయాన్ని స్థాపించి, ఆలయ సేవకుల వివిధ భాగాల నిర్వహణ, మఠం నిర్వహణ, ఆలయంలో ఆరాధన నిర్వహణ కోసం భూమిని మంజూరు చేసింది. అదే ప్రదేశంలో 1130వ సంచిక నాటి మరొక శాసనం ఉంది, విభవ, జ్యేష్ఠ సు. 3, సోమవారం. (క్రీ. శ. 1208, మే 9), ఇందులో ఏ పాఠం లేదు.

This inscription is on a stone Komaresvara temple. Dated S. 1130. Vibhava, Jyestha su. 3, Monday (A.D. 1208, May 10). This also belongs to the members of the same family. Errakkasanamma, wife of Recherla Betireddi established the temple of Erakesvara and made grants of land for the upkeep of the various parts of the temple servants, matha and conducting the worship in the temple. There was another inscription in the same place dated S. 1130, Vibhava, Jyestha su. 3, Monday. (A.D. 1208, May 9), which does not have any text.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 88, p. 134 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 74.→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం. · తెలుగు-సంస్కృతం.

ఈ శాసనం చెన్నకేశవ స్వామి ఆలయం ముందు నాటిన స్తంభంపై ఉంది. కర్మరాష్ట్రంలోని ఇడుపులపాడు గ్రామాన్ని మొదట ముక్కంటి పల్లవ కాన్వ-శాఖలోని కొంతమంది బ్రాహ్మణులకు మంజూరు చేశాడని, గణపతిదేవ రాజు దానిని బ్రాహ్మణులకు తిరిగి మంజూరు చేశాడని ఇది పేర్కొంది. దీనిలో దానాలు మరియు వాటి వాటాల జాబితా ఉంటుంది.

This inscription is on a pillar planted before the temple of Chennakesava Swamy. It states that the village of Idupulapadu in the Karmarashtra was originally granted by Mukkanti Pallava to Certain Brahmins of Kanva-Shakha and that king Ganapatideva regranted it to the Brahmins. Contains a list of the donees and their shares.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 89, p. 140 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 125 to 127

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు తెలుగు · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకేశ్వరంలోని వంటగదికి ఉత్తరాన ఉన్న లింగంలో ఏర్పాటు చేసిన స్తంభానికి నాలుగు ముఖాలపై ఉంది. నటవాడి అధిపతి అయిన బుద్ధరాజ కుమారుడు మల్ల-రుద్ర భార్య, కాకతీయ గణపతిదేవ సోదరి మేలాంబిక త్రిపురాంతక ఆలయంలో మైలాంబికేశ్వర విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించి, దానికి డిట్టలు గ్రామంలో భూమిని ప్రసాదించినట్లు ఇది పేర్కొంది. కాకతీయ వంశపారంపర్యాన్ని ఇస్తుంది.

This inscription is on four faces of a pillar set up in the linga on the north side of the Kitchen in the Tripurantantakesvara. It states that Melambika, sister of Kakatiya Ganapatideva and wife of Malla-Rudra, son of Buddaraja, chief of Natavadi consecrated the image of Mailambikesvara in the temple of Tripurantaka and endowed it with land in the village of Dittalu. Gives the Kakatiya genealogy.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 90, p. 141 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 129 to 131.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం 1131 నాటి రామలింగేశ్వర ఆలయ బయటి మండపం లోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. శక సంవత్సరం 1131 (పుష్య ఆదివారం) (క్రీ. శ. 1209) లో శ్రీ మహామండలేశ్వర కోట కేతరాజా యొక్క భోగస్త్రీ (ఉంపుడుగత్తె) గుండాదేవులం ఉత్తరాయణ సంక్రాంతి సందర్భంగా ఆమె తల్లి పేరిట (పేరు స్పష్టంగా లేదు) శ్రీ రామేశ్వర దేవ్రా ఆలయానికి శాశ్వత దీపం కోసం 55 ఇనుపాయెద్లు (గేదెలు) విరాళం ఇచ్చినట్లు ఈ శాసనం పేర్కొంది. భోడా బోయా అల్లుడు మల్లదాన శాశ్వత దీపాల కోసం నెయ్యిని అందిస్తాడు.

This inscription is on a pillar in the outer mandapa of the temple of Ramalingesvara, dated S 1131. This inscription states that Sri Mahamandalesvara Kota Ketaraja’s Bhogastri (Concubine) Gundadevulum in the Saka year 1131 (Pushya Sunday) (A.D. 1209) in the occasion of Uttarayana Samkranti in the name of her mother (name not clear) gave a donation of 55 inupayeddlu (Buffalo’s) for the Perpetual lamp to the temple of Sri Rameshwara Devra. Bhoda boya’s son-in –law Malledana provides ghee for perpetual lamps.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 91, p. 142 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 128 to 129.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం గ్రామంలోని శివాలయం సమీపంలో ఉన్న ఒక రాతిపై ఉంది, ఇది శక 1131, ప్రమోదుత్, పోహ్య, బి. 14, శనివారం నాటిది. తన తండ్రి దమ-నాయక మరియు తల్లి కామసాని యొక్క యోగ్యత కోసం మరియు రాజు సంక్షేమం కోసం మహాప్రాధిని తలారా ప్రోల భీమ-నాయుడు చేత త్రిపురాంతక మహాదేవ ఆలయంలో నైవేద్యం మరియు ఆరాధన కోసం పాలినాడులోని అకురాజుపల్లి గ్రామాన్ని మంజూరు చేస్తాడు.

This inscription is on a stone lying near the Siva temple in the village, dated Saka 1131, Pramodut, Poahya, ba. 14, Saturday. Registers grant of the village Akurajupalli in Palinadu for offerings and worship in the temple of Tripurantaka Mahadeva, by Mahapradhani Talara Prola Bhima-Nayudu for the merit of his father Dama-Nayaka and his mother Kamasani and for the welfare of the king.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 92, p. 142 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1929-30. ↗ · p. 11

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం రామలింగేశ్వర ఆలయంలోని మరొక మండపంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. కోటా కేతరాజా యొక్క భోగస్త్రీ (ఉంపుడుగత్తె) కసది సూరమాదేవి శక సంవత్సరం 1131 (చిత్ర, బుధవారం) లో తన తల్లి యెమరసాని పేరిట విషువు సంక్రాంతి సందర్భంగా శ్రీ రామేశ్వరమహా దేవర ఆలయానికి శాశ్వత దీపం కోసం 55 ఇనుపాయెద్లు (గేదెలు) విరాళం ఇచ్చినట్లు పేర్కొంది. ప్రోలబోయా కుమారుడు దేవబోయా దీపం కోసం నెయ్యి దానం చేశాడు.

This inscription is on a pillar in the other mandapa of the Ramalingeswara temple. States that Kota Ketaraja’s Bhogastri (Concubine) Kasadi Suramadevi in the Saka year 1131(Chitra, Wednesday) in the occasion of vishuvu sankranti in the name of her mother Yemarasani gave a donation 55 inupayeddlu (Buffalos) for the Perpetual lamp to the temple of Sri Rameswaramaha devara. The son of Prolaboya, Devaboya donated ghee for the lamp.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 115, p. 160 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 127.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం శక 1 [132], ప్రమోదుత, పుష్య, బా. 1, శనివారం నాటి శిధిలమైన శివాలయం ముందు ఉన్న ఒక పలకపై ఉంది. మహాప్రాధాని అరెప్రోల భీమ-నాయక తన తల్లిదండ్రులైన దామ-నాయక మరియు కామసాని యొక్క యోగ్యత కోసం మరియు రాజు యొక్క శ్రేయస్సు కోసం త్రిపురాంతక దేవ దేవుడిని ఆరాధించడానికి పాలినాటి-సీమలోని గ్రామ అక్రాజుపల్లె యొక్క గ్రాంట్ను నమోదు చేస్తాడు. ప్రతాపరుద్రదేవ మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం అయలపెడ్డింగారు ఇచ్చిన మరొక బహుమతి గురించి కూడా ప్రస్తావించారు.

This inscription is on a slab lying in front of the ruined temple of Siva, dated Saka 1[132], Pramoduta, Pushya, ba. 1, Saturday. Registers the grant of the village Akarajupalle in the Palinati-sima for worship of god Tripurantaka Deva by Mahapradhani Areprola Bhima-Nayaka for the merit of his parents Dama-Nayaka and Kamasani, and also for the prosperity of the king. Also mentions another gift by Ayalapeddingaru for the merit of Prataparudradeva Maharaja.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 93, p. 142 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1943-44. · p. 10

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం ఒక పాఠశాల ప్రాంగణంలోని పలకపై ఉంది. మేలు గుంటు కొమరేనాయక, దేవరనాయక, ఈడనాయంక, బేటనాయంక, రుద్రే నాయంకలు సార్వభౌముడు గణపతిదేవ మహారాజు, వారి తండ్రి కోడెనాయంక, వారి తల్లి మైలసాని పేరిట బ్రతుకేశ్వరము అనే త్రికూటస్థానాన్ని నిర్మించారని, ఆలయాలకు అంగ భోగ, రంగ భోగ, వెల్వోలము యొక్క నైవేద్య 30 పుట్టీలను మంజూరు చేశారని పేర్కొన్నారు. భీమ జియ్య తన సొంత ఖర్చుతో వాటిపై కలసాలను ఏర్పాటు చేయడంతో, వారు అతనికి స్థానానికి పూజారి పదవిని ప్రదానం చేశారు.

This inscription is on a slab in the compound of a school. States that, Melu Guntu Komarenayaka, Devarenayaka, Edenayamka, Betanayamka and Rudre Nayamka built a Trikutasthana called Bratukesvaramu in the name of the sovereign Ganapatideva maharaja, their father Kodenayamka and their mother Mailasani and granted for the anga bhoga and the ranga bhoga of the temples and naivedya 30 puttis of velivolamu. As Bhima Jiyya set up the kalasas over them at his own expense, they conferred on him the priest-hood of the sthana.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 94, No. 96, No. 100, p. 144 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 106 to 108

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం మల్లేశ్వర ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన రాతిపై ఉంది. శక 1133 (విజయరాజ్య సంవస్తర్మ్) (క్రీ. శ. 1211) లో కాకతీయ గణపతిదేవ పాలనలో కోట ముమ్మాడి దేవరాజ ఇపట వద్ద భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చిన దేవాలయాలు మరియు బ్రాహ్మణుల జాబితాను ఇస్తుంది. అతని తల్లిదండ్రుల పేరిట విరాళాలు ఇవ్వబడ్డాయి. కేశవ భట్ట సోమయాజులు నా 10, శ్రీ మల్లికార్జున దేవ ఖా 1, రామనాథదేవ ఖా 1, వియానకునకు నా 10, దేవత నా 10, మంచిరాజు గారికి ఖా 1, పురుషోత్తమా పెద్ద గారికి ఖా 1, చల్లవేధ కేశవ భట్ట్లా ఖా 1, విష్ణుమరాజు గారికి ఖా 1, యెక్కమాంచి గారికి నా 10, మద్దెంపెడి గారికి నా 10, మల్లె అప్పానకు నా 10, జనార్దను అప్పానం గారికి నా 10, సోమనాథ అప్పానం గారికి ఖా 2, కుప్పన్న భట్ట ఖా 1, కామదేవ అప్పానకు ఖా 1, యెర్రాము గారికి ఖా 1, కామానద రాజు 10, బ్రహ్మ రాజు 1, బ్రహ్మ రాజు 10, కామానద రాజు 10, కామానద రాజు 10, కామానద రాజు 10, కామానద రాజు 10, కామానద రాజు 10, కామానద రాజు 10, కామానద రాజు 10, కామానద రాజు 10, కామానద రాజు 1,

This inscription is on a stone set up in front of the temple of Mallesvara. Gives a list of temples and Brahmins to whom Kota Mummadi Devaraja made a gift of land at Ipata during the reign of Kakatiya Ganapatideva, in Saka 1133 (Vijayarajya samvastarm) (A.D. 1211). Donations were given in the name of his parents. Shares and list of the Brahmans are given, in that shares divided like, Keshava Bhatta Somayajulu Na 10, Sri Mallikarjuna Deva Kha 1, Ramanathadeva Kha 1, Viyanakunaku Na 10, Devata Na 10, Manchiraju gariki Kha 1, Purushottama Peddi gariki Kha 1, Challavedha Kesava Bhattla Kha 1, Vishnumaraju Gariki Kha 1, Yekkamanchi garikiNa 10, Maddempeddi gariki Na 10, Malle Appanaku Na 10, Janardhana Appanam gariki Na 10, Somanatha Appanam gariki Kha 2, Anantapeddi gariki Kha 2, Kuppanna Bhatta Kha 1, Kamadeva appanaku Kha 1, Yerramaraju gariki Kha 1 and Na 10, Kamadevaniki Kha 1, Brahma Raju Kha 1.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 95, p. 143 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 131 to 132.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం రామలింగస్వామి ఆలయంలోని గాలి గోపుర-మండపం సమీపంలో ఉన్న రెండవ రాతిపై ఉంది, శక 1134 (1138 అని పొరపాటు), ధాతు, చైత్ర సు. 5, గురువారం. కోట సేతరాజు ఇద్దరు కుమారులు కోట భీమరాజు, రుద్రరాజు మధ్య ఒక వైపు, మరియు వేల్పునూరుకు చెందిన పూజారులు, సాని-మున్నురు (?) మధ్య, ఇద్దరు సోదరులు కోటదేశాన్ని తమ మధ్య విభజించుకున్నప్పుడు వేల్పూర్లోని శ్రీ రామేశ్వర మహాదేవ ఆలయానికి మంజూరు చేసిన మేరాలు, సుంకం గురించి కుదిరిన ఒప్పందాన్ని నమోదు చేస్తుంది.

This inscription is on the second stone laying near the gali gopura-mandapa of the Ramalingaswami temple, dated Saka 1134 (mistake for 1138), Dhatu, Chaitra su. 5, Thursday. Registers the agreement entered into between Kota Bhimaraju and Rudraraju the two sons of Kota Setaraju, on the one side and the priests and the Sani-Munnurvuru (?) of Velpnuru on the other about the meras and the sunkam that were granted to the temple of Sri Ramesvara Mahadeva at Velpur when the two brothers partitioned the Kotadesa between themselves.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 97, p. 145 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India Annual report on epigraphy 1924-25 · p. 30

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం రామలింగస్వామి ఆలయంలోని గాలి గోపుర-మండపం సమీపంలో ఉంచిన రెండవ రాతిపై ఉంది, శక 11 [2] 9, ప్రాంగ (పియావంగా?), మాఘ, బా. 15, ఆదివారం. వెల్పునూరులోని శ్రీ రామేశ్వర-మహదేవ ఆలయానికి వివిధ వస్తువుల అమ్మకాలపై పన్నుల మంజూరును నమోదు చేస్తుంది.

This inscription is on the second stone laying near the gali gopura-mandapa of the Ramalingaswami temple, dated Saka 11[2]9, Pranga (Piavanga ?), Magha, ba. 15, Sunday. Registers the grant of the taxes on the sales of various articles to the temple of Sri Ramesvara-Mahadeva of Velpunuru.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 98, p. 145 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India Annual report on epigraphy 1925-26 · p. 30

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం మూసీ నది సమీపంలోని పాత శివాలయంలోని ఒక రాతిపై ఉంది. శ్రీ స్వయంభు సోమనాథ యొక్క ఆనకట్ట అయిన అంగ మరియు రంగ-భోగాలకు రెచెర్లా బేటి రెడ్డి మరియు మరో ఇద్దరు మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేయబడింది. బేతిరేడ్డి చెరువు వెనుక ఒక కల్వాను నిర్మించాడు.

This inscription is on a stone in the old Shiva temple near Musi river. Records that Recherla Beti Reddi and two others granted for the anga and ranga-bhogas of Sri Swayambhu Somanatha, a tank. Betireddi constructed a kalva behind the tank.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 101, p. 146 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 108 to 110

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం · తెలుగు-కన్నడ

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

రాతి ఫోటో

రాతి ఫోటో

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఈ శాసనం శివాలయం ప్రాంగణంలో నిలబడి ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. కాకతీయ గణపతిదేవ సైన్యాధిపతి రెచెర్ల రుద్ర, ఓరుగల్లు (వరంగల్) లో రుద్రేశ్వర దేవుడిని ప్రతిష్ఠించి, నెక్కొండ గ్రామానికి ఆలయాన్ని మంజూరు చేసినట్లు, అతను ఒక కొత్త పట్టణాన్ని నిర్మించాడని, అందులో రుద్రేశ్వర దేవునికి ఒక ఆలయాన్ని నిర్మించాడని, 1135వ సంవత్సరంలో శ్రీముఖ, మధు (చైత్ర) సు అనే ఆలయాన్ని మంజూరు చేశాడని శాసనం నమోదు చేసింది. 8 భానువర, (ఆదివారము, క్రీ. శ. 1213 మార్చి 31) దేవునికి, గౌరీశాకు ఉప్పారపల్లి, బోర్లపల్లి గ్రామాలను, మరియు ఆయన రుద్రేశ్వర, కాటేశ్వర, కామేశ్వర దేవాలయాలను నడకుడే గ్రామంతో దానం చేశాడు. ఈ శాసనం దాత రెచెర్ల రుద్ర అధిపతి కాకతీయ రాజు గణపతిదేవ పాలన వైభవాన్ని వివరిస్తుంది మరియు యాదృచ్ఛికంగా అతని కుటుంబం గురించి వివరిస్తుంది, ఆ కుటుంబం యొక్క పూర్వీకుడు బ్రహ్మ-సేనాపతి కంచి నగర ద్వారాలను తెరిచి, విరాలక్ష్మి (విజయ దేవత) తో కాకటి చక్రవర్తి వివాహానికి కారణమయ్యాడని చెబుతారు. అతని వారసుడు కటయ గురించి ప్రాముఖ్యత ఏమీ చెప్పబడలేదు; కానీ కటయ కుమారుడు కామ ఒక శక్తివంతమైన సైనికాధికారి; అతను మంథేన్య గుండాకు వ్యతిరేకంగా రాజు ప్రోల సైన్యాన్ని నడిపించి యుద్ధంలో ఓడించాడు. ఆయన కుమారుడు కాత్య శివ ఆరాధనకు అంకితమయ్యాడు. కత్యాల కుమారుడు రుద్ర విశిష్ట సైన్యాధిపతి. [...]

This inscription is on a pillar standing in the compound of Siva temple. The inscription records that Recherla Rudra, Commander of the army of Kakatiya Ganapatideva consecrated God Rudresvara in Orugallu (Warangal) and granted to the temple the village of Nekkonda, that he built a new town in which he constructed a temple to the God Rudresvara, and granted in S. 1135, Srimukha, Madhu (Chaitra) Su. 8 Bhanuvara, (Sunday, 31st March, A.D. 1213) to the God Gaurisa the villages of Upparapalli and Borlapalli; and that he endowed the temples of Rudresvara, Katesvara and Kamesvara with the village of Nadakude. The inscription describes the glories of the reign of the Kakatiya king Ganapatideva, the overlord of the donor Recherla Rudra and gives incidentally an account of his family, Brahma-senapati the progenitor of the family is said to have flung open the portals of the city of Kanchi, and brought about the marriage of the Kakati monarch with Viralakshmi (the goddess of victory). Of his descendant Kataya nothing of importance is said; but Kama, son of Kataya was a powerful general; he led king Prola's army against Manthenya Gunda and defeated him in battle. His son Kataya was devoted to the worship of Siva. Katayas' son Rudra was a distinguished general. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 102, p. 1477 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 141 to 149→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం · తెలుగు మరియు సంస్కృతం. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం శక 1135 (సారా-లోక-ఇమ్డు-భు), శ్రీముఖ, మధు (చైత్ర) సు నాటి పొలంలో పడి ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. 8, ఆదివారం, పుష్య = క్రీ. శ. 1312. మార్చి 31. దెబ్బతింది. కామ-చముపతి కుమారుడు మరియు కటయ-చముపతి మనవడు కటయ-సేనాని ప్రాకారతో పాటు ఆలయాన్ని నిర్మించాడని, రుద్రేశ్వర విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించి సేవలకు కొంత బహుమతిగా ఇచ్చారని, దాని వివరాలు పోయాయని నమోదు చేయబడింది. ప్రచార భైరవ అని వర్ణించబడిన కటయ (II) తన శౌర్యానికి సంతోషించిన తన అధిపతి నుండి సింహాసనం, మండలికా బిరుదు మరియు ఇద్దరు చమరాలను అందుకున్నట్లు పేర్కొనబడింది. ఇన్స్ లో ప్రచురించబడింది. ఎ. పి., వరంగల్ జిల్లా, నెం. 52.

This inscription is on a pillar lying in the field, dated Saka 1135 (sara-loka-imdu-bhu), Srimukha, Madhu (Chaitra) su. 8, Sunday, Pushya= 1312 A.D. March 31. Damaged. Records that Kataya-senani, son of Kama-chamupati and grandson of Kataya-chamupati constructed the temple along with prakara, consecrated the image of Rudresvara had made some gift for the services, the details of which are lost. Kataya (II) who is described as propaganda bhairava is stated to have received a simhasana, the title of mandalika and two chamaras from his overlord who was pleased with his valour. Published in the Inss. of A.P., Warangal Dt., No. 52.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 103, p. 151 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1977-78. · p. 44.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

మరుచెర్లపుర ప్రభువు అయిన మన్మ కులకు చెందిన మహాసమంత మల్లిరెడ్డి తన తండ్రి ముప్పారెడ్డి పేరిట ముప్పదీశ్వర అనే ఆలయాన్ని నిర్మించాడని, దానిని గురువరైన చైత్రసు పేరిట ప్రతిష్ఠించాడని పేర్కొన్నాడు. 13 శ్రీముఖ, శ్రీ. 1135 (గురువారం ఏప్రిల్ 4, క్రీ. శ. 1213), మరియు దేవత యొక్క అంగ-భోగ మరియు రంగ-భోగోవా కోసం కోత్తయ బోయినిమెట్టాలో నీనెడియూరును మంజూరు చేశారు. నోల్లంబల్ కుల వెన్న అనేది ఆవర్తక సంవత్సరం స్వభాను మాసంలోని వైశాఖ మాసంలో దేవుని ఆలయంలో (దివ్య-కాంపు) దీపానికి కాపలాదారుగా ఉండేవాడని చెబుతారు.

States that a certain Mahasamanta Mallireddi of Manma kula, the lord of Marucherlapura built a temple called Muppidisvara in the name of his father Muppareddi; consecrated it on Guruvara, Chaitra su. 13 Srimukha, Ś. 1135 (Thursday 4th April, A.D. 1213), and granted Niynediyuru in Koṭaya Boyunimetta for the anga-bhoga and the ranga-bhogoa of the god. Nollambal kula Venṇa is said to have been the guard of the lamp in the temple of the god (diviya-kaṁpu) in the month of Vaisakha of the cyclic year Svabhanu.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 104, Ind. 31, p. 152 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 157 to 159

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం. · తెలుగు-కన్నడ

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఈ శాసనం అవిఘామస్తు అనే వ్యక్తీకరణతో ప్రారంభమవుతుంది, తరువాత వరాహకు ప్రార్థన, ఇది కాకతీయ కుటుంబానికి చెందిన ప్రభువుల చిహ్నం. ఈ శాసనం త్రిభువనమల్ల (బీటా II) నుండి కాకతీయ కుటుంబం యొక్క వంశావళిని అందిస్తుంది. ఆయన కుమారుడు రెండవ ప్రోల, ఆయన కుమారుడు రుద్ర. రుద్ర రాజధాని ఓరుమ్గల్లు సోమ-విధి మరియు సూర్య-విధి అని పిలువబడే రహదారులను కలిగి ఉన్నట్లు వర్ణించబడింది. రుద్ర తమ్ముడు మహాదేవకు గణపతి, అతని రాణి బయ్యాలమహాదేవి నుండి కుండల-మహాదేవి లేదా కుండమాంబ జన్మించారు. కుండల-మహాదేవి బుద్ధ-భూపాల కుమారుడు నటవాది రుద్రకు వివాహం చేయబడింది. ఆమె కుమారుడు మాధవను మహాదేవ అని కూడా పిలుస్తారు. ఆమె తన పేరు మీద ఉన్న కుండపుర-గ్రహాన్ని వివిధ గోత్రాలకు చెందిన అనేక మంది బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చినట్లు పేర్కొనబడింది, వీటి వివరాలు ఇవ్వబడ్డాయి. ఈ బహుమతి గ్రామం గోదావరి నదికి ఉత్తర ఒడ్డున ఉంది. కుండమాంబ, కుందేశ్వర, హరి, సూర్య దేవాలయాలను త్రికూటంగా, అంటే మూడు వేదాలను పోలి నిర్మించినట్లు కూడా పేర్కొనబడింది. ఆమె కుండ-సముద్రం అనే చెరువును కూడా తవ్వారు. మూడు విజులు, కుడపుర-గ్రహం, కుందేశ్వర ఆలయం మరియు కుండసముద్రం గౌతమి ఉత్తర ఒడ్డున ఉన్నాయని కూడా పేర్కొనబడింది. బ్రాహ్మణులు శివుడు, విష్ణువు మరియు సూర్య దేవతలకు నాలుగు నిర్వాణ భూమిని మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేయబడింది. బహుమతి భూమి సరిహద్దుల వివరాలు ఇవ్వబడ్డాయి. ఈ శాసనాన్ని బాలభారతి-కవి రచించారు.

This inscription opens with the expression avighamastu followed by prayer to Varaha, which was the insignia of the lords of the Kakatiya family. The inscription gives the genealogy of the Kakatiya family from Tribhuvanamalla (Beta II). His son was Prola II; and his son was Rudra. Rudra’s capital Orumgallu is described as having had roads called Soma-vidhi and Surya-vidhi. Rudra’s younger brother was Mahadeva to whom were born Ganapati and Kundala-mahadevi or Kundamamba from his queen Bayyalamahadevi. Kundala-mahadevi was given in marriage to Natavadi Rudra, the son of Buddha-bhupala. Her son was Madhava also known as Mahadeva. She is stated to have given away Kundapura-agrahara, named after herself, to several brahmanas belonging to different gotras, details of which are given. The gift village was situated on the north bank of the river Godavari. Kundamamba is also stated to have built the temples of Kundesvara, Hari and Sun as a trikuta resembling the amnaya-tritaya, i.e. three vedas. She also excavated the tank called Kunda-samudram. It is further stated that all the three Viz., Kudapura-agrahara, the Kundesvara temple and the tank Kundasamudra were located on the northern bank of the Gautami. Record is made of the brahmanas making a grant of four nivartanas of land to the gods Siva, Vishnu and Sun. the details of the boundaries of the gift land are given. The inscription was composed by Balabharati-kavi.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 105, p. 153 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Selected Epigraphs of Andhra Pradesh (Summary is given in Inscriptions of the Kakatiyas of Warangal.) · p. 55 and 121 to 125

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1135 నాటి సీతారామస్వామి ఆలయ ప్రవేశ ద్వారం యొక్క సరైన కుడి కాలమ్లో ఉంది. కోట కేతారాజు ఉంపుడుగత్తెలు అరామ, కేతమ, వారి తండ్రి శ్రీరాముడు నాయకులు ఉండవల్లి ఆలయానికి ఒక ఉత్సవదేవుడిని సమర్పించి, ఆ ఉత్సవదేవుని ఆరాధన కోసం ఒక భూమిని ఇచ్చారని పేర్కొన్నాడు.

This inscription is on the proper right column of the entrance into the temple of Sitaramasvami, dated S. 1135. States that Kota Ketaraju’s concubines Arama and Ketama and their father Srrama nayaka presented an utsavadeva to the temple at Undavelli and gave a putti of land for the worship of that utsavadeva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 106, p. 153 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 135.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం నాగేశ్వర ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన రాతిపై ఉంది, శక 1135, శ్రీముఖ, వైశాఖ, బా, పంచమి, గురువారం నాటిది. దెబ్బతింది. అనేక ఎత్తైన ధ్వనులు కలిగిన బిరుదు అందుకున్న వారి తండ్రి మహాప్రధాని భీముడు-నాయక యొక్క యోగ్యత కోసం విమ్లా విక్రమాదిత్య మరియు కామ-నాయక ద్వారా దచేపల్లి గ్రామంలో సగం భాగాన్ని ముక్తేశ్వర ఆలయానికి మంజూరు చేసినట్లు తెలుస్తోంది. గణపతిదేవ, బహుశా ఆ కాలపు కాకతీయ రాజు అని ప్రస్తావించారు.

This inscription is on a stone set up in front of the Nageshwara temple, dated Saka 1135, Srimukha, Vaisakha, ba, panchami, Thursday. Damaged. Seems to register grant of half of the village Dachepalli to the temple of Muktesvara by Vimla Vikramaditya and Kama-Nayaka for the merit of their father Mahapradhani Bhima-Nayaka, who receives a number of high-sounding birudu. Mentions Ganapatideva, perhaps the Kakatiya king of that time.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 107, p. 154 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1929-30. ↗ · p. 8

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు తెలుగు

గణపతి దేవ, రుద్రమా పాలనలో జయ అత్యంత ముఖ్యమైన వ్యక్తులలో ఒకరు. గణపతి రాజరిక కాలంలో ఆయన ఏనుగుల కమాండింగ్ అధికారిగా పనిచేశారు. గణపతి దేవ పాలనలో మలయాళ చౌమ్డా నేతృత్వంలోని కాకతీయ సైన్యం కృష్ణ నది ముఖద్వారం సమీపంలో ఉన్న ద్వీపం లేదా దివి వైపు ముందుకు సాగింది. ఈ కాలంలో అయ్య కుటుంబానికి చెందిన పిన్న చోడి ఈ ద్వీపాన్ని పరిపాలించారు. కాకతీయ సైన్యాలు ద్వీపం కోటను దాని నివాసులందరితో స్వాధీనం చేసుకోగలిగారు. దౌత్య కారణాల వల్ల గణపతి స్వాధీనం చేసుకున్న భూభాగాన్ని తన రాజ్యంలో విలీనం చేయలేదు, కానీ అయ్య అధిపతులను వారి భూమిని తన అధీనంలో పాలించడానికి అనుమతించాడు, అతను పిన్న చోడి మరియు దమంబ కుమార్తెలను, నారంబ మరియు పెరంబ అనే ఇద్దరు అయ్య సోదరీమణులను వివాహం చేసుకున్నాడు. పిన్న చోడికి పృథ్వీ, జయ లేదా జయన, నారాయణ అనే ముగ్గురు కుమారులు ఉన్నారు. గణపతి జయ లేదా జయనాను తన సేవలో చేర్చుకున్నాడు. కృష్ణా జిల్లాలోని బాపట్ల తాలూకాలోని చేబ్రోలు వద్ద ఉన్న నాగేశ్వర ఆలయ గోపుర ముందు రెండు స్తంభాలలో కుడివైపు నాలుగు ముఖాలపై జయ శాసనం చెక్కబడింది. శాసనాల వర్ణమాల తెలుగు మరియు భాషలు సంస్కృత పద్యం మరియు తెలుగు గద్యం. శాసనం కొన్ని ప్రార్థనలతో ప్రారంభమవుతుంది, తరువాత గణపతి రాజు యొక్క వంశావళిని అనుసరిస్తుంది, అతను సూర్యుని నుండి తన సంతతిని, తన కుమారుడు మను మరియు రఘు కుటుంబాన్ని గుర్తించాడు. పేరు ద్వారా ప్రస్తావించబడిన మొట్టమొదటి చారిత్రక పూర్వీకుడు దుర్జయ, అతని కుమారుడు బేటా, ఏక్మ్రనాథ మరియు అన్మకొండ శాసనాలలోని బెత్మా, అలియాస్ త్రభువనమల్లతో సమానంగా ఉంటాడు. [...]

Jaya was one of the most important people in the reign of Ganapati Deva and Rudrama. He was the Commanding officer of Elephants during the kingship of Ganapati. In the reign of Ganapati Deva the Kakatiya army led by Malayala Chaumda moved forward to the island or Divi near the mouth of the river Krishna. During this period Pinna Chodi of the Ayya family was ruling this island. Kakatiya armies could capture the island fortress with all its occupants. For diplomatic reasons Ganapati did not annex the conquered territory to his kingdom but allowed the Ayya chiefs to rule their land as his subordinates, not only that he married the daughters of Pinna Chodi and Damamba, two Ayya sisters named Naramba and Peramba. Pinna Chodi has three sons named Prithvi, Jaya or Jayana, and Narayana. Ganapati took Jaya or Jayana into his service. Chebrolu Inscription of Jaya This inscription is engraved on the four faces of the right one among two pillars in front of the gopura of the Nageshwara temple at Chebrolu in the Bapatla taluk of Krishna district. The inscriptions alphabet is Telugu and the languages are Sanskrit verse and Telugu prose. The inscription opens with some invocations, then follows the genealogy of the king Ganapati, who traced his descent from the sun, his son Manu and the family of the Raghus. The earliest historical ancestor, mentioned by name is Durjaya, his son Beta is identical with Betma, alias Trabhuvanamalla, of Ekmranatha and Anmakonda inscriptions. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 168, p. 206 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Epigraphia Indica, Volume V · p. 142 to151

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం.

ఈ శాసనం వెంకటేశ-గుడిలో పడి ఉన్న విరిగిన రాతి స్తంభంపై చెక్కబడింది. గణపతి-పురలో రుద్రేశ్వర దేవతను కొత్తగా సృష్టించినట్లు కూడా ఇది నమోదు చేస్తుంది. జగద్దేవ యొక్క భక్తుడైన సేవకుడు, తరువాత కాకతీయ రాజు ప్రోల యొక్క, బాలసారస్వతి కుమారుడు దేవపాల గురించి ప్రస్తావించబడింది. బాల-సరస్వతి మొదట హేమ్మది-దేవునికి సేవకుడు, ఆయన సేవ నుండి ఆయన జగదేవునికి బదిలీ అయ్యాడు, ఆయన ఆయనను తన సైన్యాధిపతిగా, మంత్రిగా చేశారు. శాసనం తీవ్రంగా దెబ్బతింది మరియు మంజూరు యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యం స్పష్టంగా లేదు. ఈ శాసనాన్ని రచించిన కవి రేచి కుమారుడు, నందిమిత్ర అనే ప్రసిద్ధ పండితుడి మనవడు.

This inscription is inscribed on a broken stone pillar lying in the Venkatesa-gudi. It records the establishment of the deity Rudresvara in Ganapati-pura also newly ‘created‘. A certain Devapala, son of Bala-sarasvati, a devoted servant of Jagaddeva and later of Kakatiya king Prola is mentioned. Bala-Sarasvati was at first a servant of Hemmadi-deva from whose service he passed on to that of Jagaddeva who made him his general and minister. The inscription is badly damaged and the main purpose of the grant is not clear. The poet who composed this inscription was Nandi, son of Reci and grandson of a famous scholar called Nandimithra.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 108, p. 154 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam’s Dominions, Part- II, 2017. ↗ · p. 73 to 78 and 189.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం కేశవస్వామి ఆలయంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. ఒక వైపు దుగ్గరేల్పుండి మరియు ఇవానీ మధ్య సరిహద్దుల డీలిమిటేషన్ను సూచిస్తుంది. మరోవైపు, మల్లపరియా, రుద్రరాజులు వేలనాడు దేశాన్ని ఆక్రమించిన తరువాత గణపతిదేవ రాజు ఆదేశాల మేరకు దుగ్గంపుండి, మొరమపూండిలను నిర్మించారు.

This inscription is on a pillar in the temple of Kesavasamy. Refers to the delimitation of the boundaries between Duggarelapundi on the one hand and Ivani. Duggamapundi and Moramapundi on the other hand, were made by Mallaparia and Rudraraja under the orders of king Ganapatideva, given after he occupied the Velanamadu country.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 109, No. 111, p. 156 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions Volume-X ↗ · p. 135 and 136

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం పొలంలో ఒక రాతిపై ఉంది. తేదీ ఎస్. 1136 భావ. కొనిదన అప్పన కుమారుడైన రామేశ్వర మండకు, మళ్ళీ ప్రోలదేవర రత్ల కుమారుడైన రామేశ్వర మండకు, కేచా బాలనాయక, బిక్కిమలే చెరువు కింద భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేశారు.

This inscription is on a stone in the field. Dated S. 1136 Bhava. Records the gift of land under Bikkimale cheruvu by kecha Balanayaka of one putti of land to Ramesvara manda son of Konidana Appana who was again a son who was again a son of Proladevara Ratla.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 110, p. 157 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 75.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ తెలుగు శాసనం ఒక రాతి స్తంభంపై, చెరువు సమీపంలోని పొలంలో నిలబడి ఉన్న ఒక రాతి స్తంభం, మరియు సావసి-రవ-బట్టు శ్రీ భోగనాథ మందిరానికి ఆహారం మరియు వెలుతురు కోసం 3 మార్తురస్ మరియు దేవత యొక్క అంగ-రంగ భోగం కోసం మిగిలిన భూమిని ఇచ్చినట్లు నమోదు చేసింది. ఈ శాసనాన్ని కాసా-అపసెట్టి గురువారం, సు. 5వ వైశాఖ మాసంలో, మహామనాడ్లేశ్వర కాకతీయ గణపతిదేవ-మహారాజు ఆనందంగా భూమి రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తుండగా, (1214?).

This Telugu inscription is on a stone pillar a stone pillar standing in a field near the tank, and records that Savasi-Ravva-battu gave 3 marturus for food and light for the shrine of Sri Bhoganatha and the rest of the land for the deity’s anga-ranga bhoga. The inscription is set up by Kasa-Apasetti on Thursday, su. 5 of the month of Vaisakha in the year Vibhava (1214?), while Mahamanadlesvara Kakatiya Ganapatideva-Maharaja was ruling the kingdom of the earth in happiness.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 112, p. 158 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts of Andhra Pradesh. Part III, 1956. ↗ · p. 3 to 4

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం ట్యాంక్ సమీపంలో ఏర్పాటు చేసిన రాతిపై ఉంది. రెచెర్లా కుటుంబానికి చెందిన పిల్లలమరి బేతిరేడి కుమారుడు లోకి రెడ్డి ఈ చెరువు నిర్మాణాన్ని నమోదు చేయడమే ఈ శాసనం యొక్క ఉద్దేశ్యం. దీనికి లోక-సముద్ర అని పేరు పెట్టారు. పిల్లలర్మారి శాసనం నుండి మనకు తెలిసినట్లుగా బేటి రెడ్డి కామ-సేనాపతి కుమారుడు. పిల్లలమరి బేటి రెడ్డి వద్ద ఉన్న మరొక శాసనంలో ఎరకాసాని కుమారుడు మల్ల. ప్రస్తుత రికార్డులోని బేటి రెడ్డి శాసనాల మాదిరిగానే ఉండే అవకాశం ఉంది.

This inscription is on a stone set up near the tank. The purpose of the inscription is to record the construction of the tank by Loki Reddi son of Pillalamarri Betireddi of the Recherla family. It was named as Loka-samudra. Beti Reddi as we know from the Pillalarmarri inscription was the son of Kama-senapati. In another inscription at Pillalamarri Beti Reddi's son by Erakasani was Malla. It is likely that Beti Reddi of the present record was the same as the inscriptions.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 113, p. 158 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 337 to 338

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం కొమరేశ్వర ఆలయంలోని ఒక రాతిపై ఉంది. తేదీ ఎస్. 1137, యువ, మాఘ బా. 15 శుక్రవారం, సూర్యగ్రహణం (క్రీ. శ. 1216, ఫిబ్రవరి 19). ఎర్రకేశవ దేవునికి, ఇతర దేవతలకు ఎరకేశవడు ఇచ్చిన మరో భూమి శాసనం చివరిలో నమోదు చేయబడింది.

This inscription is on a stone in Komaresvara temple. Dated S. 1137, Yuva, Magha ba. 15 Friday, Solar eclipse (A.D. 1216, Feb. 19). Another gift of land to Erakesvaradeva and other deities by Errakesanamma is recorded at the end of the inscription.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 116, p. 160 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 74.→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం కాకతీయ రాజు మహారాజాధిరాజ గణపతిదేవ మహారాజు పాలనకు చెందినది. డిచ్చకుంటా గ్రామంలో యేలేశ్వరమ్ కాలువ ద్వారా నీరు త్రాగబడిన భూమిని రెచెర్ల మండలికా రుద్రిరెడ్డి కుమారుడు కటయ సేనాపతి (రాయల్ స్టేబుల్స్ సూపరింటెండెంట్) నుండి ఒక ప్రదక్షిణం మహాదేవ మంచి బహుమతిగా పొంది, దానిని గోల్లకోటకు చెందిన జలేశ్వరదేవకు ఇచ్చిన తేజోధీదేవరకు ఇచ్చినట్లు ఇది నమోదు చేసింది. ఈ ఇద్దరూ జంగమాలుగా కనిపిస్తారు. ఈ దాతృత్వాన్ని కాపాడే వారు శివ లోకాన్ని పొందుతారు. దానిని రక్షించడంలో విఫలమైన వారు 28 కోట్ల నరకాలకు గురవుతారు. ఈ రికార్డు ఈశ్వర, శ్రావణ అమావాస్య, సూర్యగ్రహణం (సూర్యగ్రహణం)-ఆగస్టు 4,1217 క్రి. శ. నాటిది.

The inscription belongs to the reign of the Kakatiya king Maharajadhiraja Ganapatideva Maharaja. It registers that a certain Pradakshinam Mahadeva Manchi obtained as a gift from Kataya Senapati, the son of Recherla Mandalika Rudrireddi, the Mandiadi (Superintendent of Royal Stables) a martur of land watered by Yelesvaram canal, in the village of Dichchakunta, and gave it to Tejodhidevara, who gave it in turn, to Jalesvaradeva of Gollakota. These two appear to be Jangamas. Those who protect this charity obtain Shiva Loka. Those who fail to protect it fall into 28 crores of hells. The record is dated Isvara, Sravana Amavasya, Surya grahana (Solar Eclipse)- 4th August, 1217 A.D.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 117, No. 348, p. 160 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts, Part-VI, 1973. · p. 63 to 64.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం పాత ముత్యాలమ్మ ఆలయానికి సమీపంలో ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. ఆయన తన తండ్రి కామి-రెడ్డి శివలోకాన్ని సాధించినందుకు గాను ఉరుకొండకు చెందిన లోకేశ్వర దేవ యొక్క అంగ-భోగ మరియు రంగభోగం కోసం నాగవురాము గ్రామం బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేస్తాడు.

This inscription is on a pillar lying near the old Mutyalamma temple. Gives the prasasti of the chief Mahasamanta Kat-reddi and records the gift of the village Nagavuramu for the amga-bhoga and rangabhoga of Lokesvara Deva of Urukonda for his father Kami-reddi’s attainment of Sivaloka.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 118, p. 161 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1973-74. · p. 30.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం గ్రామ శివార్లలోని ఒక దిబ్బపై ఒక రాతిలో ఉంది. దెబ్బతింది. రామేశ్వరదేవర మరియు శ్రీ పర్వత మల్లికార్జున దేవర దేవతలకు భక్తుడైన కాంత మధుక కుటుంబానికి చెందిన ఒక వెన్నపరెడ్డి బోడుకోడురు గ్రామానికి దక్షిణాన తన తండ్రి తల్లి పేరిట దేవాలయాలను నిర్మించి, బహుశా 1139వ శతాబ్దంలో ఈశ్వరలో రెచెర్ల కాటై, మండడ (వరుడు) మహామండలేశ్వర కాకతీయ గణపతిదేవ మహారాజు పాలనలో ఉన్న సమయంలో దానిలో ఆరాధన నిర్వహణ కోసం వెన్నయపల్లి, బోడుకోడూర్ మొదలైన గ్రామాలను మంజూరు చేసినట్లు తెలుస్తోంది. వెన్నపరెడ్డి ఒక చెరువును తవ్వించి, కేశవదేవ, ప్రొలేశ్వరదేవ, ఎకేశ్వరదేవ, పతిదేవర (గ్రామ దేవత) దేవతలకు దేవాలయాలను నిర్మించి, వాటిలో ధూపం, దీపాలు, నైవేద్యాల కోసం భూములను మంజూరు చేశాడు. అతను బహుశా ట్యాంక్ వెనుక భాగాన్ని రామేశ్వర దేవునికి, వృత్తులను బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చాడు. పాక్షికంగా పద్యంలో ఉన్నట్లు కనిపించే శాసనం దాత అయిన వెన్నప రెడ్డి కుటుంబం గురించి వంశపారంపర్య కథనాన్ని ఇస్తుంది. ఈ శాసనం యొక్క స్వరకర్త మంచిరాజు కవి అని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.

This inscription is in a stone on a mound in the outskirts of the village. Damaged. States that a certain Vennapareḍdi of Kanta Madhuka family, a devotee of the gods Ramesvaradevara and Sri Parvatha Mallikarjuna Devara seems to have built temples in the name of his father mother in the south of the village of Bodukoḍuru and granted probably the villages of Vennayapalli, Bodukodur etc., for the maintenance of worship therein in S. 1139, Isvara when Recherla Kaṭaya, the mandada (groom) was ruling during the reign of Mahamandalesvara Kakatiya Ganapatideva maharaja. Vennapareddi also excavated a tank and built temples to the gods Kesavadeva, Prolesvaradeva, Ekesvaradeva and Pati- devara (village deity) and granted lands for incense, lights and offerings in them. He also granted probably and behind the tank to the god Ramesvara and vrittis to the brahmanas. The inscription which seems to be partly in verse gives a genealogical account of the family of Vennapa Reddi, the donor. The composer of the inscription was certain Manchiraju kavi.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 119, p. 162 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 160 to 165

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం గౌరేశ్వర ఆలయానికి సమీపంలో ఉంది.

This inscription is near Gouresvara temple.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 120, p. 163 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Collection of the Copper Plate and Stone Inscriptions in the Nellore District, Part-III. · p. 1129 to 1131

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1140 నాటి వీరభద్ర స్వామి ఆలయ ప్రాంగణంలోని ఒక పలకపై ఉంది. కాకతీయ రాజు గణపతి దేవ యొక్క తంత్రపాలైన ప్రోల రౌత కుమారులు ఎక్కి-నాయక, రుద్ర-నాయక, పినా రుద్ర-నాయక, రాజీ-నాయక, ప్రోలి-నాయకలు ప్రికేటి మదిరాజుకు కొప్పారం లోని ఒక మార్తు చిత్తడి నేల, నాలుగు పుట్టీలు పొడి భూమిని ఇచ్చారని పేర్కొన్నారు.

This inscription is on a slab in the compound of the temple of Veerabhadra swamy, dated S. 1140. States that Ekki-Nayaka, Rudri-Nayaka, Pina Rudri-Nayaka, Raji-Nayaka and Proli-Nayaka, sons of Prola Rauta who was the tantrapala of the Kakatiya king Ganapati Deva gave to Preketi Madiraju one martu of wetland and four puttis of dry land in Kopparam.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 121, p. 163 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 137.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

లోకరడ్డి తన తల్లిదండ్రులైన బేతిరడ్డి, బొల్లసనమ్మల యోగ్యత కోసం ఆలయంలో వివిధ రకాల ఆరాధనలు, నైవేద్యాల కోసం భీమరాజు పల్లి గ్రామంలోని త్రికూట ఆలయంలో స్థాపించిన బేటేశ్వర, బొల్లేశ్వర దేవతలకు భూమి మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేశారు. పైన పేర్కొన్న మరొక శాసనం క్రింద, రెచెరుల కుటుంబానికి చెందిన లోకిరద్ది త్రికూట ఆలయంలో తాను స్థాపించిన దేవతలు లోకేశ్వర మరియు ప్రచండ కేశవదేవులకు ఆరాధన మరియు సమర్పణల కోసం భూమిని మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేసినట్లు తెలుస్తోంది.

Records the grant of land to the deities Betesvara and Bollesvara installed by Lokıraddi, at the Trikuta temple in the village Bhimaraju Palli, for the purpose of various types of worship and offerings in the temple, for the merit of his parents Betiraddi and Bollasanamma. Another below the above inscription seems to record grant of land by Lokiraddi of the Recherula family to the deities Lokesvara and Prachanna Kesavadeva installed by him in the Trikuta temple, for the purpose of worship and offerings.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 122, p. 164 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1980-81. · p. 15

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం శక 1140, అషాధ, సు నాటి విశ్వనాథస్వామి ఆలయంలోకి ప్రవేశ ద్వారంగా ఉపయోగించిన పలకపై ఉంది. 11, గురువారం. ముక్కలు ముక్కలైంది. రాజు యొక్క యోగ్యత కోసం కామిస్వరదేవ ఆలయానికి చెందిన వేల్పునూరు వద్ద వసూలు చేసిన సుంకాల తగ్గింపు మొదలైన వాటిని అడ్డవట్ట కుచెన-ప్రేగ్గడ నమోదు చేస్తుంది.

This inscription is on a slab used as the threshold of the entrance into the temple of Visvanathasvamin, dated Saka 1140, Ashadha, su. 11, Thursday. Mutilated. Registers the remission of tolls, etc., realised at Velpunuru which belonged to the temple of Kamisvaradeva for the merit of the king, by Addavatta Kuchena-Preggada.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 123, p. 164 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1934-35. · p. 38

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం కాసివిస్వేశ్వర ఆలయానికి పశ్చిమాన ఉంది.

This inscription is situated to the west of Kasivisvesvara temple.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 124, p. 165 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Collection of the Copper Plate and Stone Inscriptions in the Nellore District, Part-II. · p. 972 to 973

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం చెన్న కేశవ ఆలయం ముందు ఉంది. 22వ పంక్తి నుండి రెండవ శాసనం ప్రారంభమవుతుంది. అర్ధం కొన్ని భాగాలలో సందేహాస్పదంగా ఉంది.

This inscription is situated in front of Chenna Kesava temple. From line 22 a second inscription begins. The meaning is doubtful in parts.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 125, p. 165 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones in the Nellore District, Part-II, 1905. · p. 924 to 926.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం · తెలుగు-కన్నడ

నిడిగొండ గ్రామం హనుమకొండ వెళ్లే రహదారిపై దాని తాలూకా ప్రధాన కార్యాలయం జనగాం నుండి ఐదు మైళ్ళ దూరంలో ఉంది. నాలుగు వైపులా ఈ శాసనం ఉన్న ఒక స్తంభం శిథిలావస్థలో ఉన్న ఆలయ ప్రాంగణంలో శిధిలాల కింద ఖననం చేయబడింది. అది గుర్తించే సమయానికి స్తంభం మధ్య భాగాన్ని వదిలి ముక్కలుగా విరిగిపోయింది. ఇది దాదాపు నిడిగొండకు ఆరు మైళ్ల దూరంలో ఉన్న కుండవరం వద్ద దొరికిన శాసనం యొక్క నకిలీ. నిజానికి, మూడవ వైపున 14వ పంక్తి వరకు ఇది నాల్గవ వైపు 7వ పంక్తి వరకు కుండవరం మాదిరిగానే ఉంటుంది. మిగిలిన మంజూరు భాగాలు ఒకదానితో ఒకటి మాత్రమే భిన్నంగా ఉంటాయి. ఈ రెండు శాసనాలను సంస్కృత పద్యంలో బాలభారతి అనే కవి రచించారు, కాకతీయ మహాదేవుని కుమార్తె, గణపతిదేవుని సోదరి కుండమాంబ దీనిని స్థాపించారు. కుందవరం శాసనం యొక్క ఉద్దేశ్యం ఏమిటంటే, ఆ గ్రామాన్ని బ్రాహ్మణులకు కుందంబ అగ్రహారంగా మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేయడం, ఈ గ్రామానికి దాత పేరు పెట్టారు. ఈ శాసనం యొక్క ఉద్దేశ్యం అందుబాటులో ఉన్న భాగంలో ప్రస్తావించబడలేదు, కానీ కుండమాంబ, ఆమె భర్త నటవాడి రుద్ర తర్వాత రుద్రేశా, ఆమె తండ్రి తర్వాత మాధవ మహాదేవుడు, ఆమె సోదరుడి తర్వాత సూర్య, గణపతి దేవతలను ఆమె తర్వాత కుండేశ్వర దేవతలు ప్రతిష్ఠించినట్లు ఇది నమోదు చేసినట్లు తెలుస్తోంది. ఈ దేవతలకు ప్రత్యేక దేవాలయాలు నిర్మించబడ్డాయి, ఈ దేవతలకు అంగరంగ భోగాల నిర్వహణ కోసం కుందవరం గ్రామంలో కొంత భాగాన్ని, మిగిలిన భాగాన్ని బ్రాహ్మణులకు మంజూరు చేశారు. [...]

The village Nidigonda is about five miles from its taluk headquarters Jangaon on the road to Hanumakonda. A pillar containing this inscription on its four sides is buried under debris in the compound of a dilapidated temple. By the time when it had been noticed the pillar was broken into pieces leaving the central portion. This is more or less a duplicate of the inscription found at Kundavaram which is about six miles from Nidigonda. In fact, up to the 14th line on the third side this is word for word the same as that of Kundavaram up to 7th line on its fourth side. The remaining grant portions only differ with each other. Both the inscriptions were composed in Sanskrit verse by a poet named Balabharati and set up by Kundamamba daughter of Kakatiya Mahadeva and sister of Ganapatideva. The purpose of the Kundavaram inscription is to record the grant of that village as agrahara to brahmins by Kundamba, the village being so named after the donor. The purpose of this inscription is not mentioned in the available portion, but it seems to record the consecration by Kundamamba, of the gods Kundesvara after herself Rudresa after her husband Natavadi Rudra, Madhava Mahadeva after her father and Surya and Ganapati after her brother. Separate temples were constructed to these Gods and a part of the village Kundavaram was granted for the maintenance of anga ranga bhogas to these Gods and the remaining portion to the brahmans. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 126, No. 129, p. 166 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Select Epigraphs of Andhra Pradesh by P.V.P. Sastry, 1965. · p. 50 to 61→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం · తెలుగు-కన్నడ

1. సాధారణ పరిచయంః ఆంధ్రప్రదేశ్లోని గుంటూరు జిల్లా సత్తెనపల్లి తాలూకాలోని పాపాయపాలెం గ్రామంలో, శృంగేశ్వరస్వామి-వరి ఆలయ భూమిలో భూసంకల్పనకు హాజరవుతున్నప్పుడు కొమ్మూరు తిరుపతయ్య మరియు ఇతరులు రాగి ఫలకం నిధుల సమితిని కనుగొన్నారు. వీటిని సత్తెనపల్లె తహసీల్దార్ స్వాధీనం చేసుకుని, పరీక్ష కోసం ఈ విభాగానికి పంపారు. అప్పటి నుండి ట్రెజర్ ట్రోవ్ చట్టం కింద సేకరించిన ఈ ఫలకాలు హైదరాబాద్లోని రాష్ట్ర పురావస్తు సంగ్రహాలయంలోని శిలాశాసన విభాగంలో ప్రదర్శనలో ఉన్నాయి. ప్లేట్లు 5 సంఖ్యలో ఉంటాయి మరియు 26 సెంటీమీటర్ల కొలత కలిగి ఉంటాయి. పొడవు మరియు 13 1⁄2 సెం. మీ. వెడల్పులో. ప్లేట్ల అంచులు బాగా పైకి లేచి ఉంటాయి, అవన్నీ ప్లేట్ల ఎడమ వైపున ఉన్న రంధ్రం గుండా వెళుతున్న రింగ్ ద్వారా అనుసంధానించబడి ఉంటాయి. ఉంగరాన్ని 9 సెంటీమీటర్ల ముద్రతో మూసివేశారు. వ్యాసంలో. ముద్ర అంచులు లోహపు రాడ్ల ద్వారా సరిహద్దు అంచుకు అనుసంధానించబడి ఉన్నాయి. ఈ రకమైన ముద్రలలో ఈ రకమైన అనుసంధానం చాలా అసాధారణమైనది. ముద్ర యొక్క సాధారణ దృశ్యం, మరియు ముద్ర యొక్క ఉంగరంతో లోహ అనుసంధానం యొక్క ఫోటో విడిగా ప్రచురించబడ్డాయి. ఒక్కొక్క ప్లేట్ బరువు 900 గ్రాములు. ముద్ర మరియు ఉంగరము 975 గ్రాముల బరువు కలిగి ఉంటాయి. II. ప్లేట్లలో వ్రాసే వివరణః మొదటి ప్లేట్ మొదటి వైపు మరియు చివరి ప్లేట్ చివరి వైపు తప్ప, ప్లేట్లు ఇరువైపులా చెక్కబడి ఉంటాయి. క్రింద పంపిణీ చేయబడినట్లుగా ప్లేట్లలో మొత్తం 85 పంక్తులు ఉన్నాయి. మొదటి ప్లేట్ మొదటి వైపు.. 12 పంక్తులు. రెండవ ప్లేట్ రెండవ వైపు.. 12 పంక్తులు. రెండవ ప్లేట్ మొదటి వైపు.. 12 పంక్తులు మూడవ ప్లేట్ రెండవ వైపు.. 10 పంక్తులు. [...]

1. GENERAL INTRODUCTION: In Papayapalem village of Sattenapalle Taluk of Guntur district of Andhra Pradesh, a set of copper plate grants was found by Kommuru Tirupataiah and others, while attending to earth work in the Bhringeswaraswami-vari temple land. These were impounded by the Tahsildar, Sattenapalle and were sent to this Department for examination. The plates have since been acquired under the Treasure Trove Act, and are on exhibition in the Epigraphy Section of the State Archaeological Museum at Hyderabad. The plates are 5 in number and measure 26 cm. in length and 13½ cm. in breadth. The rims of the plates are fairly well raised, and they are all connected by a ring passing through a hole in the left side of the plates. The ring was closed by a seal 9 cm. in diameter. The edges of the seal have been connected to the boundary rim by metal rods. This kind of connection is rather unusual in these kinds of seals. A general view of the seal, and a photo of the metallic connection of the seal with the ring, are separately published. Each of the plates weighs 900 gms. The seal and the ring weigh 975 gms. II. DESCRIPTION OF THE WRITING IN THE PLATES: The plates are inscribed on either side, except on the first side of the first plate and the last side of the last plate. There are in all 85 lines of writing in the plates as distributed below. First plate 1st side.. 12 lines. Second plate 2nd side.. 12 lines. Second plate 1st side.. 12 lines Third plate 2nd side.. 10 lines. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 127, p. 169 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Epigraphia Andhrica, Volume-IV, 1975. · p. 93 to 102

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం హనుమాన్ ఆలయం ముందు ఉన్న ఒక పలకపై ఉంది. చాలా నష్టం జరిగింది. తన అధిపతి కాకతీయ గణపతిదేవ, ఆయన తండ్రి, ఎరువ గోంగా, కొడవలూరి పురవరధీశ్వర, వితారోత్సహా వంటి వారి యోగ్యత కోసం విరాళం ఇచ్చిన ప్రధాన గోన గణపతి గురించి ఇందులో ప్రస్తావించబడింది.

This inscription is on a slab laying in front of Hanuman Temple. Very much damaged. It mentions the chief Gona Ganapayya who made a grant for the merit of his over lord Kakatiya Ganapatideva and his father Buddireddi, who is described as Eruva gonga, Kodvaluri puravaradhisvara and vitaranotsaha.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 128, p. 175 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. Volume-II (2003) · p. 1 to 2

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం మ్యూజియంలోని విరిగిన రాతి ముక్కపై ఉంది. ఇచ్చిన తేదీ అన్ని విధాలుగా క్రమబద్ధంగా ఉంటుంది మరియు కాకటి గణపతిదేవ పాలనలో వస్తుంది. కాకటి మైలంబ తన ఇతర రికార్డుల నుండి శివలింగాలను మరియు ఇనుగుర్కిని తన రాజధాని పట్టణంగా స్థాపించినట్లు తెలిసిన అనేక ప్రదేశాల ప్రస్తావన ద్వారా సూచించినట్లుగా, మైలామా ఈ శాసనాన్ని కొల్లిపాక వద్ద సహస్రలింగ-శివ స్థాపనను నమోదు చేయడానికి ఏర్పాటు చేసి, దానిని బహుమతులతో ప్రదానం చేసినట్లు నమ్మడం సహేతుకంగా అనిపిస్తుంది. ఆమె శివుడికి దేవాలయాలను ఏర్పాటు చేసిన ఇతర ప్రదేశాలలో శ్రీశైలా మరియు దాని నాలుగు ద్వారాలు అంటే త్రిపురాంతకం (సిద్ధావతం లేదా) పుష్పగిరి, ఆలంపురా మరియు ఉమమహేశ్వర, మంత్రకూట, దక్షిణామ, ఓరుగల్లు, కాలేశ్వర, కాశీ, దన్నడ, కల్టూరు, హిడింబాచల, చంద్రవల్లి, కాకోలు, ఇనుంగుర్కి మరియు సేతు ఉన్నాయి.

This inscription is on a broken piece of stone in the museum. The given date is regular in all respects and falls in the reign of Kakati Ganapatideva. As indicated by the mention of several places where Kakati Mailamba is known from her other records to have set up Shiva lingas and Inugurki her capital town, it seems reasonable to believe that Mailama set up this inscription to record the installation of Sahasralinga - Siva at Kollipaka by her, on the said date and endowed it with gifts. Other places where she has installed temples for the god Siva are Srisaila and its four gateways viz Tripurantakam (Siddhavatam or) Pushpagiri, Alampura and Umamahesvara, Mantrakuta, Daksharama, Orugallu, Kalesvara, Kasi, Dannada, Kalturu, Hidimbachala, Chandravelli, Kakolnu, Inumgurki and Setu.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 130, Ind. 30, p. 176 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 174 to 177

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

గణపతిదేవ సైన్యాధిపతి మల్లి చముపతి కుప్పిరేల గ్రామంలో ఎనభై నివర్తనల చిత్తడి నేలను నీలకంఠ దేవునికి బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు ఇది నమోదు చేసింది. ఇది కాకతీయుల యొక్క వివరణాత్మక వంశావళిని కలిగి ఉంది మరియు దాత యొక్క వివరణాత్మక వంశావళి కూడా ఉంది, ఇది మూసా, అతని కుమారులు బేటేయ మరియు నచేయతో ప్రారంభమవుతుంది. తరువాతి తన భార్య సురమాంబ ద్వారా మైలి చముపతికి కుమారుడు జన్మించాడు.

It records the gift of eighty nivartanas of wetland in the village Kuppirela to the God Nilakantha by Malli Chamupati, a general of Ganapatideva. It contains a detailed genealogy of the Kakatiyas and also of the donor which begins with Musa, his sons Beteya and Nacheya. The latter begot a son named Maili Chamuapati, through his wife Suramamba.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 131, p. 177 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Andhra Pradesh Archaeology, A Review 1987-2001. (2002) · p. 115.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం ఫకీర్ టెక్కలి సమీపంలోని ఒక రాతిపై ఉంది. నటవాడి కుటుంబానికి చెందిన కాకటి ప్రోల, అతని కుమారుడు మహాదేవ, బుద్ధభూపతి కూడా ధర్మకీర్తి అని కూడా పిలువబడే రాణి కాకేత మైలామ శివుడికి ఒక ఆలయాన్ని, మరొకటి గోపాలకృష్ణకు ఒక ఆలయాన్ని నిర్మించి, రవివర రోజున వారికి దుస్తులు, ఆభరణాలు, ఆవులు, భూమి, పూల తోటలను బహుమతిగా ఇచ్చారని పేర్కొన్నారు. వైశాఖాంత (ba.15), సూర్యగ్రహణం, వృష, S. 1143 (= ఆదివారం, మే 23, క్రీ. శ. 1221; సూర్యగ్రహణం).

This inscription is on a stone near Fakir Tekkali. Mentions Kakati Prola, his son Mahadeva and also Buddhabhupati very probably of the Natavadi family, states that the queen Kaketa Mailama known also as Dharmakirti built a temple to God Siva and another to Gopalakrishpa and made gifts of clothes, jewels, cows, land and flower gardens to them on Ravivara. Vaisakhanta (ba.15), Solar eclipse, Vrisha, S. 1143 (=Sunday, 23rd May, A.D. 1221; Solar eclipse).

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 132, p. 177 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 179 to 182

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · తెలుగు-కన్నడ · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం శంకర స్వామి ఆలయ ఉత్తర ప్రాకారంలో ఏర్పాటు చేసిన స్తంభంపై ఉంది. శక సంవత్సరం 1143లో ఉత్తరాయణ సంక్రాంతి సందర్భంగా బల్లసాని అనే మహిళ గణపతిదేవ-మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం కమ్మ-నందు రాజధాని కిట్టియడోన వద్ద శంకరేశ్వర-మహదేవునికి సగం దీపాన్ని (ఆరా-దీపంబు) ఏర్పాటు చేసింది. నిర్వహణ కోసం ఈ గ్రాంట్ను వెన్నా-బోయాకు అప్పగించారు.

This inscription is on a pillar set up in the northern prakara of the Sankara Swami temple. Saka year 1143 on the occasion of Uttarayana Samkranti a lady named Ballasani, set up half-a-lamp (ara-dipambu) to the god Sankaresvara-mahadeva at Kittiyadona the capital ofKamma-nandu, for the merit of Ganapatideva-maharaju. The grant was entrusted to Venna-boya for maintenance.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 133, p. 178 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-VI. ↗ · p. 223

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం మునమాకలో ఉన్న ఒక పొలంలో ఉంది. దెబ్బతిన్న మరియు పాక్షికంగా చట్టవిరుద్ధం. గణపతిదేవ-మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం అమరేశ్వర ఆలయానికి భూమిని బహుమతిగా ఇవ్వడం.

This inscription is on a field lying in Munumaka. Damaged and partly illegible. Refers to a gift of land to the temple of Amareswara for the merit of Ganapatideva-Maharaja.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 135, p. 179 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume X. ↗ · p. 140

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1145 నాటి వీరభద్ర స్వామి ఆలయ ప్రాంగణంలో ఏర్పాటు చేసిన స్తంభంపై ఉంది. కాకటి గణపతిదేవ యొక్క తానిరపాలైన ప్రోల్రౌతులో కొందరు మరువడ బ్రమరాజు, కాకండి, శ్రీ రామ్ పెద్ది, ప్రోలేపెడ్డి లక్కనప్ప మరియు నారణప్పలకు భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చారని ఇది పేర్కొంది.

This inscription is on a pillar set in the courtyard of the temple of Veerabhadra swamy, dated S. 1145. It states that some of Prolrautu, the tanirapala of Kakati Ganapatideva made gifts of land to Maruvada Bramaraja, Kakandi, Shri Ram Peddi, Prolepeddi Lakkanappa and Naranappa.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 136, p. 179 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 140.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · Sanskrit.

Note: This inscription mentions the capture of Kakati Ganapatideva in the war between Yadavas and Kakatiyas. This inscription is inscribed on the temple of Sarajadevi at the village of Bahal in the Chalisgaon subdivision of the Khandesh district of the Bombay Presidency. It contains nineteen lines of writing, which cover a space of about 2’10” broad by 1’3½” high and is almost throughout in a perfect state of preservation. The average size of the letters is slightly less than ½. The characters are Nagari. The language is Sanskrit; and, excepting the introductory om, om namo Dvaraja-devyai and the words atha raja-vamsah in line 7, lines 1-18 are in verse. The verses are numbered, and their total number is twenty. The inscription, after the words ‘Om.om, adoration to the goddess Dvaraja, opens with a verse glorifying Bhavani, who is here named Dvaraja; and its proper object is, to record the foundation of a temple of that goddess by Anantadeva, the chief astrologer of Yadava king Simha. It clearly divides itself into two parts: verses 2-7 give an account of Ananta Deva and his ancestors, which is interesting from a literary point of view, while verses 8-15 glorify the king Simha and his father and grandfather. Ananta Deva belonged to a family which traced its origin to the sage Sandilya. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 139, p. 180 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Epigraphia Indica, Volume-III · p. 110 to 113

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · A.D. 12[22]

ఈ శాసనం శక 11 [44], చిత్రభాను, మా, ఘ, సు నాటి శిధిలమైన శంభు ఆలయం ముందు ఉన్న నంది-స్థంభం యొక్క మూడు ముఖాలపై ఉంది. 13, గురువారం. కుమ్మరికుండాల, బేతరాజు, భాస్కరదేవ, రామదేవ మరియు జయప-నాయకులచే ఉబ్బేపల్లి స్వయంభూదేవ ఆలయానికి వివిధ సంవత్సరాలలో మంజూరు చేయబడిన భూముల జాబితాను ఇస్తుంది.

This inscription is on three faces of the Nandi-pillar lying in front of the ruined Sambhu temple, dated Saka 11[44], Chitrabhanu, Ma,gha, su. 13, Thursday. Gives a list of the plots of land granted in various years to the temple Svayambhudeva of Ubbepalli by Kummarikundala, Betaraju, Bhaskaradeva, Ramadeva and Jayapa-Nayaka.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 138, p. 180 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1929-30. ↗ · p. 8

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

గణపతిదేవ రాజు, చేరుకురుకు చెందిన అగస్తేశ్వర దేవునికి, ఆత్రేయ గోత్రకు చెందిన కుప్పనాయ్య మనవడు కుమారయ్యకు కొంత భూమిని మంజూరు చేసినట్లు ఇది నమోదు చేసింది.

It records that the king Ganapatideva, granted some land to the God Agastesvara of Cherukuru, and to Kumarayya, grandson of Kuppanayya of Atreya Gotra.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 141, p. 182 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Andhra Pradesh Archaeology, A Review 1987-2001. (2002) · p. 114.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం తారానాలోని శక 1145 నాటి చంద్రశేఖరస్వామి ఆలయంలోని లోపలి నిల్వ యొక్క ఎడమ (కుడి) నిలువు వరుసలో ఉంది. దెబ్బతింది. రాజు యొక్క యోగ్యత కోసం, జయప-నాయుడు, అమ్కద బిమి-సెట్టి నిర్మించిన శివాలయానికి భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేశారు.

This inscription is on the left (proper) column of the inner storage into the Chandrasekharasvamin temple, dated Saka 1145, Tarana. Damaged. Records a gift of land by Jayapa-Nayudu, for the merit of the king, to a Shiva temple built by Amkada Bimi-setti.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 142, p. 182 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological Survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1916-17. · p. 87.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం గ్రామం మధ్యలో ఒక మర్రి చెట్టు దగ్గర ఉంది. వడ్డమానుకు తూర్పున ఉన్న పెద్దపల్లి గ్రామంలో, అంటే బుద్ధేశ్వర, భీమ సహస్ర లింగ, గణపతిశ్వర లక్ష్మీ-నరసింహ, నారాయణ మరియు ప్రసన్న భైరవ దేవతలను ప్రతిష్ఠించే సమయంలో, కొన్ని భూమి బహుమతులు, భీమదేవ ప్రేగ్గడ ద్వారా రోజువారీ అంగ మరియు రంగ భోగాలకు, బప్పన టిక్కా భూషణ అని వర్ణించబడింది మరియు సికరానాలలో ప్రధానమైనది, అతని యజమాని బుద్ధిరేడ్డి కుమారుడు గోన గణపతిదేవ మహారాజుకు అధీనంలో ఉన్నాడు.

This inscription is near a banyan tree in the midst of the village. Records some gifts of land in the village Peddapalli, situated to the east of Vaddamanu i.e, madas, oil, ratana etc., at the time of consecrating the Gods Buddhesvara, Bhima Sahasra linga, Ganapatisvara Lakshmi-Narasimha, Narayana and Prasanna Bhairava, towards daily anga and ranga bhogas by Bhimadeva preggada, described as Bappana Tikka bhushana and chief among the Sikaranas, while his master Gona Ganapayya son of Buddhireddi, was a subordinate of Kakatiya Ganapatideva maharaju.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 143, p. 182 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. Volume-II (2003) · p. 2 to 6

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం శంకర స్వామి ఆలయ తూర్పు ప్రాకారంలో ఏర్పాటు చేసిన స్తంభంపై ఉంది. ఈ శాసనం తెలుగు చోడ అధిపతి కరికాల-కోడ మరియు అతని విరోధి పల్లనను సూచిస్తుంది మరియు కమ్మనాడుని జయించి, గణపతి దయతో కమ్మనాడు, అరువేలు విభాగాలను పరిపాలించిన మహామండలేశ్వర ఓపిలి సిద్దానదేవ-మహారాజు వరకు ఈ అధిపతి యొక్క వంశావళిని అందిస్తుంది. ఈ ఒపిలి సిద్దనదేవ-మహరాజు, తన రాజధాని (నిజ-రాజధాని) అయిన కమ్మనాడులోని కొట్టియడోన యొక్క సంకరేశ్వర-మహదేవునికి వివిధ సేవలు నిర్వహించినందుకు, మొగడ్ల-సెరువు గ్రామాన్ని దేవభోగంగా ఇచ్చాడు. గమనికః ఈ శాసనం సారాంశం వరంగల్ కాకతీయుల శాసనాలలో ఇవ్వబడింది. ఎస్. ఎస్. రామచంద్ర మూర్తి, ఐసిహెచ్ఆర్ పబ్లికేషన్స్, 2011చే సంకలనం చేయబడింది.

This inscription is on a pillar set up in the east Prakara of the Sankara Swami temple. This inscription refers to the Telugu Choda Chief Karikala-coda and his adversary Pallana and gives the genealogy of this chief upto mahamandalesvara Opili Siddanadevacoda-maharaju, who conquered Kamma-nadu and was ruling the divisions of Kamma-nadu and Aruvelu by the grace of the king Ganapati. This Opili Siddanadevacoda-maharaju gave away the village Mogadla-ceruvu, as a devabhoga, for conducting various services to the god Samkaresvara-mahadeva of Kottiyadona in Kamma-nadu, which was his capital (nija-rajadhani). Note: Summary of this inscription is given in Inscriptions of the Kakatiyas of Warangal. Edited by S.S. Ramachandra Murthy, ICHR Publications, 2011.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 144, No. 145, p. 184 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X. ↗ · p. 230 to 233

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · తెలుగు-కన్నడ

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఈ శాసనం శివాలయంలోని ఒక పలకపై ఉంది. శాసనం ముక్కలుగా విభజించబడింది. కొండపాకలో అయ్యతేశ్వర, సోమనాథ, కేశవనారాయణదేవ అనే దేవాలయాల నిర్మాణాన్ని, వంద మంది కక్కాటి [సైనికులు] సూచన మేరకు కేశవమాటియ దేవుళ్ల భోగాలకు భూమిని సర్వమాన్యంగా బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేశారు. మంగళపురంలో తన పీఠంతో కొల్లిపాక-70 పాలకుడుగా పిలువబడే వంశపారంపర్యంతో పాటు దాత కుటుంబం దాని అద్భుతమైన పనులకు ప్రశంసించబడింది. గణపతి మంత్రి ఆ ఏకతుల సూచన మేరకు రోజువారీ కర్మలకు ముముప్పడికతో కూడిన మూడు వ్రుత్తీలను కూడా మంజూరు చేశారు.

This inscription is on a slab in the Siva temple. The inscription is broken into pieces. Records the construction of temples named Ayitesvara, Somanatha and Kesavanarayanadeva in Kondapaka and the gift of the land as sarvamanya towards the bhogas of the gods by Kesavamatya at the instance of the hundred ckkatis [soldiers]. The donor's family was extolled for its meritorious deeds along with the genealogy who is referred to as the ruler of Kollipaka- 70 with his seat at Mangalapura. Ganapatimantri granted three vrittis also, comprising mumuppadika towards the daily rites at the instance of the said ekkatis.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 146, p. 185 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Medak District (2001) · p. 228 to 232

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

ఇది పేవనహళ్లి వద్ద మడేశ్వర దేవునికి బహుమతిని నమోదు చేస్తుంది మరియు పొటలకేరె నుండి పాలించే మన్నేయజుప కుటుంబానికి చెందిన పెంటమల రుద్ర నాయక యొక్క అధీనంలో ఉన్న మఠం నిర్వహణ కోసం. ఆ బహుమతిని మాథపతి (మాథాధిపతి) అదుపులో ఉంచారు. ఇతర వివరాలతో పాటు, ఈ శాసనం యొక్క ప్రధాన ప్రాముఖ్యత ఏమిటంటే, గణపతిదేవ కాలంలో కాకతీయుల రాజకీయ ప్రభావం యాదవుల సరిహద్దు ప్రాంతాల వరకు విస్తరించింది మరియు ఇది మనకు మొదటిసారిగా తెలిసిన వాస్తవం, అయితే బెదర్ కోటలో అతని కుమార్తె రుద్రమా యొక్క ఒక శిలాశాసనం ఇప్పటికే ఉంది, ఈ వాస్తవం గురించి తెలియజేస్తుంది.

It registers the gift to the god Madesvara at Pevanahalli and for the maintenance of the attached matha by the subordinate of Pentamala Rudra nayaka of Manneyajupa family ruling from Potalakereya. The said gift was placed in the custody of Mathapati, (Mathadhipati). The main importance of the inscription, apart from the other details is that the political influence of the Kakatiyas during the time of Ganapatideva extended upto and covered the border areas of the Yadavas and it is for the first time that we know such fact though there is already a solitary inscription of Rudrama, his daughter in the Bedar fort informing about the fact.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 147, p. 185 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Andhra Pradesh Archaeology A Review 1987-2001. (2002) · p. 95.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం హనుమాన్ ఆలయానికి సమీపంలో ఉన్న ఒక పలకపై ఉంది. శ్రీ పర్వత ప్రభువు మల్లికార్జునుని రోజువారీ దీపాలు మరియు నైవేద్యాల కోసం కాకతీయ గణపతిదేవ యొక్క ఒక నిర్దిష్ట భూస్వామి (పేరు కోల్పోయిన) ద్వారా నాగదేవరణిపల్లి గ్రామం బహుమతిగా ఇవ్వబడింది.

This inscription is on a slab lying near Hanuman Temple. Records the gift of the village Nagadevaranipalli, by a certain feudatory (name lost) of Kakatiya Ganapatideva, for the daily lamps and offerings of Lord Mallikarjuna of Sri Parvata.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 148, p. 186 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. Volume-II (2003) · p. 6 to 8

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · కన్నడ. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

కాకతీయ గణపతిదేవ కాలానికి చెందిన శక 1147 (క్రీ. శ. 1225) నాటి ఈ రికార్డు కన్నడ భాషలో, అక్షరాలలో ఉంది. ఇది దేవునికి భూమిని బహుమతిగా నమోదు చేస్తుంది. దేవరహళ్లి వద్ద మడేశ్వర, మరియు పోటలకెరియా నుండి పాలించిన అధీన పెంటమాల రుద్ర నాయక్ ఆలయానికి అనుసంధానించిన మఠం నిర్వహణకు కూడా.

This record dated Saka 1147 (A.D. 1225) and belonging to the time of Kakatiya Ganapatideva is in Kannada language and characters. It registers the gift of land to God. Madesvara, at Devarahalli and also to the maintenance of matha attached to the temple by the subordinate Penta Mala Rudra Nayak ruling from Potalakereya.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 149, p. 186 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Indian Archaeology 1987-1988, A Review. · p. 117

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం శాతలేశ్వరస్వామి ఆలయ గర్భగృహం లోపల ఒక స్తంభంపై ఉంది, శక [1149], (విజయ),... నా, బా, 10, మంగళవారం నాటిది. పాక్షికంగా నిర్మించబడింది. ఆలయంలో శాశ్వత దీపం నిర్వహణ కోసం 25 ఆవులను బహుమతిగా నమోదు చేస్తుంది. అమర-బోయుండు కుమారుడు నన్నా-బోయుండు ఆవులను స్వీకరించి, ఆలయానికి ప్రతిరోజూ నెయ్యి సరఫరా చేయాల్సి ఉందని పేర్కొన్నాడు.

This inscription is on a pillar inside the garbhagriha of the Vitthalesvarasvamin temple, dated Saka [1149], (Vijaya), …na, ba, 10, Tuesday. Partly built in. Registers a gift of 25 cows for the maintenance of a perpetual lamp in the temple. States that Nanna-Boyundu, son of Amara-Boyundu was to receive the cows and supply ghee daily to the temple.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 150, p. 186 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1936-37. ↗ · p. 40

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం రామన్న ఇంటి సమీపంలో ఒక స్తంభంపై చెక్కబడింది. సలేశ్వర, గణపతేశ్వర, సకలేశ్వర దేవతల స్థాపన, వారికి వివిధ వృత్తులను మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేయబడింది. కాకటి గణపతిని 'లాడా, కోడా, కటక్ లను నాశనం చేసేవాడు', 'ఉపమన్యు, ఇతరులకు సంతోషాన్ని కలిగించేవాడు', 'ఏడవ చక్రవర్తి', మొదలైనవి అని పిలుస్తారు. 1/10 ఓరుకల్లు ఆధునిక వరంగల్, మరియు వరంగళ్ నగరంలోని విభాగాలలో (వడ) బహుశా సిరమట్టి ఒకటి; రెండు చెరువులు, అంటే వావిలాల-పెడా-సెరువు మరియు వితుకాటి-పెడా-సెరువు కూడా ప్రస్తావించబడ్డాయి.

This inscription is inscribed on a pillar near Ramanna’s house. Records the establishment of deities, Salesvara, Ganapatesvara and Sakalesvara and the grant of various vrttis to them. Kakati Ganapati is referred to as ‘the destroyer of Lada, Coda, and Katak’, ‘the causer of happiness to upamanyu and others,’ ‘the seventh emperor’, etc. the vrtti given was ayedi which was a visa or 1/10 and which was in the form of Ciravida-gadyana. Orukallu is the modern Warangal, and Ciramatti was probably one of the divisions (vada) of the city of Warangal; two tanks, viz. Vavilala-peda-ceruvu and Vitukati-peda-ceruvu are also mentioned.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 151, No. 155, p. 187 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam’s Dominions, Part-II, 2017. ↗ · p. 50 to 53 and 186 to 187→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ తెలుగు శాసనం గ్రామం వెలుపల ఉన్న శక్తి ఆలయం ముందు ఉన్న చిత్రాల దగ్గర ఉన్న రాతిపై చెక్కబడింది. ఇది మంగళవారం, సు అని నమోదు చేస్తుంది. సర్వజిత్ సంవత్సరంలో ఫాల్గుణ మాసంలోని 10వ తేదీన (= శక 1150? త్రస్. క్రీ. శ. 2 మార్చి 1228), నిజారంగాల-మల్లి-సెట్టి మరియు అతని కుమారుడు వెన్ని-సెట్టి, భక్తులైన సాలియాల తరపున మటియా-స్థలా (మూడు నగరాల మధ్య ఉన్న), సాలేశ్వరదేవ, గణపతిశ్వర (గణపతి-దేవ-మహారాజా పేరిట) మరియు సకలేశ్వర-దేవర (భక్తులందరి పేరిట) వద్ద స్థాపించారు; వారు విక్రయించిన చీరల దుండగుల తరపున రెండు వీసాలను కూడా మంజూరు చేశారు. దీనిని చెల్లించడానికి నిరాకరించే ఎవరైనా సమయం నుండి బహిష్కరించబడతారు; మరియు అతన్ని, అలాగే దీనిని అడ్డుకునే వ్యక్తిని శివ-ద్రోహిగా మరియు గంగా ఒడ్డున ఆవును చంపే వ్యక్తిగా ప్రకటించారు.

This Telugu inscription is carved on a stone lying near the images in front of the Sakthi temple outside the village. It records that on Tuesday, su. 10 of the month of Phalguna in the year Sarvajit (= Saka 1150 ? Thrus. 2 March A.D. 1228), Nijaramgala-Malli-Setti and his son Venni-Setti established, on behalf of all the devoted saliyas at Matiya-sthala (situated between the three cities) Salesvaradeva, Ganapatisvara (in the name of Ganapati Deva- Maharaja) and Sakalesvara-devara (in the name of all the Bhakta’s); they also granted the following vrittis Viz., two visas of the dagede of saris sold by them. Anyone who declines to pay this was to be excommunicated from the Samayam; and he, as well as the person who would obstruct this, was declared a Siva-drohi, and as one who kills a cow on the banks of the Ganges.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 152, p. 188 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts of Andhra Pradesh. Part III, 1956. ↗ · p. 2 to 3→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

వరంగల్ కోట ప్రవేశద్వారానికి చాలా దూరంలో ఉన్న ఖాన్ సాహెబ్ గార్డెస్ అని పిలువబడే తోటలో నిలబడి ఉన్న రాతి స్తంభం మీద. ఇది వీరభద్రేశ్వర దేవునికి వివిధ పన్నుల బహుమతిని నమోదు చేస్తుంది. ప్రసాదం భాగం శాసనం సంఖ్య 10 తో చాలా పోలి ఉంటుంది. మత్తేవాడ శాసనం, గణపతి రాజు అనే కొత్త బిరుదు తప్ప, అంటే 'అద్భుతమైన కాకతీయ నగరానికి ప్రభువు'. సిరేమాథియా బహుశా మటియా-వడా వంటి నగరం యొక్క ఒక విభాగం. బకాయిల రేట్లను నిర్ణయించడంలో, విదేశీ (పరేసి) మరియు స్థానిక (స్వదేశీ) వ్యాపారులు వ్యత్యాసాన్ని గమనిస్తారు. పండ్లు, ధాన్యం, నూనె, నెయ్యి మొదలైన వాటితో సహా చాలా వస్తువుల విషయంలో కొలత యూనిట్ మరియు బకాయిలను లెక్కించడానికి బండి (బండి-లోడ్) ఆధారం; ఉప్పు, వెన్న లేని ధాన్యం మొదలైన వాటి విషయంలో పెరూకా యూనిట్; చందనం, లోహాలు మొదలైన వాటి విషయంలో తులా (బరువు) యూనిట్; జావడి, మడ్డర్ మొదలైన వాటి విషయంలో మడా; దంతాలు, పట్టు మొదలైన వాటి విషయంలో కోడె; మరియు నూలు మరియు పత్తి ముక్కల వస్తువుల విషయంలో మలగా (గోరుపదలు) మొదలైనవి. బరువు మరియు విలువ కొలత యొక్క ఇతర యూనిట్లు మన, సిన్నము, వీసా, పాలా మొదలైనవి కూడా సూచించబడతాయి. భండి లేదా భండా అనే పదం కోల-భండు మరియు బుసి-భండాలు అని అనువదించబడింది. ఆ కాలపు ఆర్థిక చరిత్రకు ఈ శాసనం గొప్ప విలువ కలిగి ఉంది.

On a stone pillar standing in a grove now called the Khan Saheb Gardes, not far from the entrance to the fort of Warangal. It records the gift of various taxes for the god Veerabhadreshwara. The prasasti portion is very similar to that of inscription No. 10. Mattewada inscription, except for a new title of king Ganapati, viz.‘the lord of the excellent city of Kakatiya’. Ciremathiya was probably a division of the city like Matiya-vada. In fixing the rates of dues, distinction is observed by the foreign (paradesi) and the native (svadesi) merchants. The bhandi (cart-load) was the unit of measurement and the basis for calculating the dues in the case of most commodities including fruits, grain, oil, ghee, etc.; peruka was the unit in the case of salt, unhusked grain, etc; tula (weight) was the unit in the case of sandal, metals, etc; mada in the case of javadi, madder, etc,; kode in the case of ivory, silks, etc,; and malaga in the case of yarn and cotton piece goods such as sheets (gorupadalu), etc. Other units of measurement of weight and of value such as mana, cinnamu, visa, pala, etc. are also referred to. The term bhandi or bhanda is further qualified into Kola-bhandu and busi-bhandalu. The inscription is of great value for the Economic history of the times.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 153, p. 189 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam’s Dominions, Part-II, 2017. ↗ · p. 57 to 61 and 187→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం పశువుల తోటలోని ఒక రాతిపై ఉంది. తెలుగు, సంస్కృత భాషలలో శాసనం. అమాణికమతి-పూర్వరేశ్వర, మార్బాల-భీమ మొదలైన తీగల శీర్షికలతో కొంతమంది [రేచే] ఆర్. ఎల్. చీఫ్ (పేరు లేదు) పరిచయం చేయబడ్డారు. పాక్షికంగా అందుబాటులో ఉన్న పసైత గణపయ్య కుమారుడుగా ఆ అధిపతి కనిపిస్తాడు. సూర్యగ్రహణం సందర్భంగా, తన గురువు గణపతిదేవ యొక్క యోగ్యత కోసం, శ్రీ పర్వతం యొక్క దేవుడైన శిఖరేశ్వరదేవుడు అనే గ్రామ ఉత్పల్లిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు చెబుతారు. ఈ బహుమతిని శ్రీశైలం ఆలయ స్థనాపతి అయిన వాంకదేవర చేతిలో ఉంచారు. సంస్కృత భాగం కాకతీయ రాజు, మహాదేవుని కుమారుడు, రుద్రుడి తమ్ముడు మరియు ప్రోల కుమారుడిని పరిచయం చేస్తుంది. ఆ రాజుల కుటుంబానికి, రెచెర్లపుర ప్రభువుల వంశం, మంత్రులు, వీరిలో బమ్మా, కటయ మరియు కామ గురించి వివరించబడింది. చివరికి, వూట్లపల్లి గ్రామ దేవతతో సహా కొంతమందికి కేటాయించిన కొన్ని భూముల బహుమతులను నమోదు చేస్తుంది.

This inscription is on a stone in a cattle yard. The inscription in Telugu and Sanskrit. Certain [Reche]rla chief (whose name is missing) is introduced with string titles like Amanikamti-purvaresvara, marbala-bhima etc. The chief seems to be the son of Pasayita Ganapayya, which is partly available. He is said to have made the gift of the village Utlapalli the god Sikharesvaradeva of Sri Parvata, on the occasion of the solar eclipse, for the merit of his master Ganapatideva. The gift was placed in the hands of Vankedevara, probably the sthanapati of the Srisailam temple. The Sanskrit portion introduces the Kakatiya king Ganapati, son of Mahadeva, the younger brother of Rudra and the son of Prola. To that family of kings, the line of the lords of Recherlapura, were the ministers, of whom Bamma, Kataya and Kama are described. In the end the record registers some gifts of lands assigned to some individuals including the deity of Vutlapalli village.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 154, p. 192 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 177 to 182

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · కన్నడ. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం రాజధాని ఓరుమ్గల్లు నుండి కాకతీయ రాజు గణపతి పాలనను సూచిస్తుంది. ఇది శక 1150, సర్వధారి, మాఘ బా. 12, గురువారం నాటిది. ఈ తేదీ క్రీ. శ. 1229, జనవరి 16కి అనుగుణంగా ఉంటుంది, వారపు రోజు మంగళవారం. రాజధాని వర్ధమానపుర నుండి కందూర్ నాడు పాలించిన గోన బుద్ధి రెడ్డి కుమారుడు, రాజు యొక్క భూస్వామ్య గణపతిని ఇది పరిచయం చేస్తుంది. తదుపరి శిలాశాసనం కీర్తినారాయణపుర తుంబుల పట్టణానికి చెందిన డెమిసెట్టి మరియు వైద్యెట్టి గురించి మాట్లాడుతుంది, వీరు సకలేశకర మరియు ఇతర దేవతల మందిరాలను నిర్మించారు మరియు వారి ఆరాధన మరియు సమర్పణల కోసం ఒక ట్యాంక్ బహుమతులు ఇచ్చారు. విక్రయించదగిన వస్తువులు, సుంకాలు మొదలైన వాటిపై సెస్ నుండి వచ్చే ఆదాయం వంటి అనేక బహుమతులను కూడా వ్యాపారులు మరియు ఇతరులు చేశారు. క్రీ. శ. 1235 నాటి అనుబంధం గణపతిదేవ మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం గావరేశ్వర దేవునికి మంజూరు చేసినట్లు పేర్కొంది.

This inscription refers to the reign of the Kakatiya King Ganapati from the capital Orumgallu. It is dated Saka 1150, Sarvadhari, Magha ba. 12, Thursday. This date corresponds to A.D. 1229, January 16, the week-day being Tuesday. It introduces the king’s feudatory Ganapayya, son of Gona Buddhi Reddy, who was governing Kandur Nadu from the capital Vardhamanapura. The epigraph next speaks of Demisetti and Vaidisetti of the town Kirtinarayanapura Tumbula, who constructed the shrines of Sakalescara and other gods and made gifts of a tank for their worship and offerings. Several gifts such as income derived from cess on saleable articles, tolls, etc. were also made by the community of merchants and others. The supplement dated A.D. 1235 mentions a grant to the god Gavaresvara for the merit of Ganapatideva Maharaja.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 156, p. 193 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Andhra Pradesh Government Archaeological Series No-3 Kannada Inscriptions- 1961. · p. 14

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు-కన్నడ · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

శ్రీ ఎం. శివయ్య గోడిసాలాలో మూడు శైవ దేవాలయాలను కనుగొన్నారు. ఒక ఆలయంలో దొరికిన శాసనం కాకతీయ గణపతిదేవ కాలం నాటి శక 1151 (క్రీ. శ. 1229) తేదీని ఇస్తుంది మరియు అతని ముఖ్యమంత్రి గురించి కూడా ప్రస్తావిస్తుంది. అదే ప్రదేశంలో పద్నాలుగో శతాబ్దానికి చెందిన వీరభద్రుడి సబ్బు రాయి చిత్రం కూడా కనిపించింది.

Shri M. Sivayya discovered three Saiva temples at Godisala. An inscription found in one of the temples gives a date of Saka 1151 (A.D. 1229) of the period of Kakatiya Ganapatideva and also mentions his chief minister. At the same place was also noticed a soapstone image of Virabhadra ascribable to the fourteenth century.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 157, p. 194 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Indian Archaeology 1964-1965, A Review. · p. 73

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం వేణుగోపాల స్వామి ఆలయం ముందు ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది, ఇది 1152 నాటిది. ఇది దెబ్బతింది మరియు అసంపూర్ణంగా ఉంది. కాకతీయ రాజు గా [నపతిదేవ] ప్రయోజనం కోసం మగల్లు గోపాల దేవునికి బాచు సురయ్య కుమారులు చేసిన భూమిని బహుమతిగా ఇవ్వడం.

This inscription is on a pillar in front of the temple of Venugopala Swamy, dated S. 1152 ? It is damaged and incomplete. Refers to a gift of land made by the sons of Bachu Surayya to god Gopala Deva of Magallu (?) for the benefit of the Kakatiya King Ga[napatideva].

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 158, p. 194 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 144 to 145.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు తెలుగు

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

కృష్ణా జిల్లాలోని బందర్ తాలూకాలోని తలగడ-దివి సమీపంలోని ఒక కుగ్రామమైన గణపవరం వద్ద ఉన్న దుర్గంబ ఆలయం ముందు ఒక రాతి స్తంభం యొక్క మూడు ముఖాలపై ఈ శాసనం చెక్కబడింది. గణపతి శాసనం ఉత్తర ముఖంపై చెక్కబడింది. శాసనం యొక్క వర్ణమాల తెలుగు. ఈ భాష 121వ పంక్తి వరకు సంస్కృత పద్యం, 121వ పంక్తి నుండి చివరి వరకు తెలుగు గద్యం. సంస్కృత భాగం విష్ణు, శివుడు మరియు గణేశుల ప్రార్థనలతో ప్రారంభమవుతుంది. 4 నుండి 40 వరకు ఉన్న శ్లోకాలలో కాకతీయ రాజు గణపతి యొక్క చిన్న వంశావళి ఉంది, ఆయన కాలానికి చెందిన శాసనం. ఆనమకొండ, ఏకంబరనాథ శాసనాలలో పేర్కొనబడిన తొలి పూర్వీకులను తొలగించి, గణపతివరం శాసనం కాకటి జాతికి చెందిన రాజుల రాజధాని ఆంధ్ర దేశంలోని అన్మకొండలో నివసించే ప్రోలతో జాబితాను ప్రారంభిస్తుంది. అతను మంటేన-గుండా, తైలాపదేవ, గోవింద-దండేశాలను ఓడించి చోడోదయను తిరిగి నియమించాడు. ప్రోల యొక్క అదే నలుగురు సమకాలీనులు అనుమకొండ శాసనంలో ప్రస్తావించబడ్డారు, అయితే, మాంటెన-గుండాను మంత్రకుట నగరానికి ప్రభువు అయిన గుండా అని పిలుస్తారు. డాక్టర్ ఫ్లీట్, తైలాపదేవుడిని పశ్చిమ చాళుక్య రాజు మూడవ తైలా అని గుర్తించాడు. అనుమకొండ శాసనంలో చోడోదయ నాలుగు సార్లు ప్రస్తావించబడింది. అన్మకొండ శాసనం 71 ప్రకారం, ప్రోల వారసుడు రుద్రకు భయపడి చోడోదయ రాజు మరణించాడని మనకు చెప్పబడింది. లైన్ 104ఎఫ్ ప్రకారం. రుద్ర చోడోదయ నగరాన్ని తగలబెట్టాడు. [...]

The inscription is engraved on three faces of a stone pillar in front of the Durgamba temple at Ganapesvaram, a hamlet near Talagada-Divi in Bandar Taluka of the Krishna District. The inscription of Ganapati is engraved on the north face. The alphabet of the inscription is Telugu. The language is Sanskrit verse as far as line 121, and Telugu prose from line 121 to the end. The Sanskrit portion opens with invocations of Vishnu, Siva and Ganesa. Verses 4 to 40 contain a short genealogy of the kakatiya king Ganapati, to whose time the inscription belongs. Omitting the earliest ancestor who is named in Anamakonda and Ekambaranatha inscriptions, the Ganapesvaram inscription commences the list with Prola, who resides at Anmakonda in the Andhra Country, the capital of the kings of the race of Kakati. He defeated Mantena-Gunda, Tailapadeva, and Govinda-Dandesa, and reinstated Chododaya. The same four contemporaries of Prola are referred to in the Anumakonda inscription, where, however, Mantena-Gunda is called Gunda, the lord of the city of Mantrakuta. Tailapa Deva has been identified by Dr. Fleet with the Western Chalukya king Taila III. Chododaya is mentioned four times in the Anumakonda inscription. In lines to 71 of Anmakonda inscription, we are told that king Chododaya died out of fear of Prola’s successor, Rudra. According to line 104f. Rudra burnt the city of Chododaya. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 159, p. 195 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Epigraphia Indica, Volume-III · p. 82 to 93

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం ఖారాలోని S.1153 నాటి కోదండరామస్వామి ఆలయం ముందు ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. ముక్కంటి కాడు [వట్టి] కుటుంబానికి చెందిన సిద్దదేవ-మహారాజు కాకతీయ గణపతిదేవ యొక్క యోగ్యత కోసం మోటుపల్లిలోని గణపతి ప్రసన్న-కేశవదేవ ఆలయానికి అడూరు గ్రామాన్ని అప్పగించారని ఇది పేర్కొంది.

This inscription is on a pillar lying in front of the temple of Kodandaramaswami, dated S.1153, Khara. It states that Siddayadeva-Maharaja of the family of Mukkanti Kadu[vatti*] gave away the village of Aduru to the temple of Ganpati Prasanna-Kesavadeva at Motupalli for the merit of Kakatiya Ganapatideva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 160, p. 199 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X. ↗ · p. 145.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం నక్కరుల్లు అనే ప్రదేశమైన పోచమ్మ చెరువు సమీపంలో ఉంది. తీవ్రంగా దెబ్బతిన్న మరియు చట్టవిరుద్ధం. సాధారణ కాకతీయ ప్రసాదితో ప్రారంభించి, పరనారి సహోదర, సత్య గంగేయ, బాల భీముడు మొదలైన శీర్షికలతో కొన్ని మహామండలేశ్వరులను (పేరు కోల్పోయిన) పరిచయం చేస్తాడు. సూర్యగ్రహణం సందర్భంగా వేదాలలో ప్రావీణ్యం ఉన్న అనేక మంది బ్రాహ్మణులకు ఆయన బహుమతులు ఇచ్చినట్లు తెలుస్తోంది.

This inscription is near Pochamma cheruvu, a place called Nakkarallu. Badly damaged and illegible. Begins with usual Kakatiya Prasasti and introduces certain mahamandalesvara (name lost) with a string of titles like Paranari Sahodara, Satya Gangeya, Bala Bhima etc. it seems that he made gifts to several brahmins who were well versed in vedas on the occasion of Solar eclipse.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 161, p. 200 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. Volume-II (2003) · p. 10 to 14

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం దక్షిణ ఆలయానికి పశ్చిమాన ఉంది. చలమార్తిగండ కాకట గణపతిదేవ మహారాజు భూమి రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తున్నప్పుడు, అయ్తంబ కుమారుడు మండలికా రాచర్ల కత్రెడ్డి తన తండ్రి నామారెడ్డి, అతని తల్లి అయ్తసనమ్మ మరియు తన యోగ్యత కోసం నామశ్వరదేవునిలో స్థిరపడి, దేవుని అంగరంగ భోగాలకు 5 మారుతర్లు భూమిని మంజూరు చేసాడు, నమసముద్రం చెరువు క్రింద 2 మారుతర్లు, విశ్వనాథ సముద్రం క్రింద 4 మారుతర్లు, రెండూ గ్రామానికి తూర్పున ఉన్నాయి; ఈ విధంగా మొత్తం 11 మారుతర్లు.

This inscription is on the west side of the Southern temple. States that, while Chalamarttiganda Kakata Ganapatideva maharaju was ruling the kingdom of the earth, mandalika Racherla Katreddi, son of Aytamba setup in the god Namesvaradeva for the merit of his father Nami reddi, his mother Aytasanamma and himself and granted for the anga ranga bhogas of the god 5 maruturs of land the Museti canal 2 maruturs under the Namasamudram tank and 4 maruturs under the Visvanatha Samudram, both situated to the east of the village; thus a total of 11 maruturs.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 162, p. 200 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 113 to 115→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం శిధిలమైన శివాలయంలో ఉంది. పసైత-గణపతిడి పసైత-గణపపుర వద్ద గణపతిశ్వరను నిర్బంధించి, దేవతకు ఆహార సమర్పణల కోసం 10 మరుతూరు భూమిని మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేసింది.

This inscription is lying in the ruined Siva temple. Records the Pasayita-Ganapatiradi constricted Ganapatisvara at Pasayita-Ganapapura and made a grant of 10 maruturu of land for the food offerings to the deity.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 163, p. 201 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1977-78. · p. 45.→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

కిస్ట్నా జిల్లాలోని సత్తెనపల్లి తాలూకాలోని అమరావతిలోని అమరేశ్వర ఆలయ కేంద్ర మందిరం దక్షిణ ద్వారం వద్ద స్తంభం యొక్క దక్షిణ ముఖంపై ఈ శాసనం చెక్కబడింది. తెలుగు వర్ణమాల, సంస్కృతం, తెలుగు భాషలు ఉన్నాయి. ఈ శాసనంలో 12 సంస్కృత శ్లోకాలు మరియు తెలుగు గద్యంలోని ఒక భాగం ఉన్నాయి. ఇది శ్రీ-ధన్యఘాటి (అమరావతి) వద్ద బుద్ధుడికి ఇచ్చే విరాళం, ఇది చక్రీయ సంవత్సరం జయ, శక-సంవత్ 1156 (గడువు ముగిసిన) లో జ్యేష్ఠ యొక్క ప్రకాశవంతమైన పక్షం యొక్క పదకొండవ తిథి గురువారం నాడు చేయబడుతుంది. ప్రొఫెసర్ కీల్హార్న్ ప్రకారం, "తేదీ గురువారం, క్రీ. శ. 1234 మే 11వ తేదీకి అనుగుణంగా ఉంటుంది, ప్రకాశవంతమైన సగం యొక్క 11వ తిథి సగటు సూర్యోదయం తర్వాత 3 గంటల 50 మీటర్లు ముగిసింది". దాత బయ్యామంబ లేదా కోట బయ్యాలమహాదేవి, బుద్ధుడి కుమారుడు మరియు దుర్గా మనవడు అయిన మహామండలేశ్వర రుద్రదేవ-మహారాజ కుమార్తె, చతుర్తకుల (అంటే శూద్ర కులం) కు చెందినవారు మరియు నటవాడి లేదా నాథావతి జిల్లాలోని మడపల్లిలో నివసించారు. 1.216 లో బయ్యాలమహాదేవి పేరుకు ముందు పెట్టబడిన కోటా అనే పదం నుండి ఆమె అమరావతి అధిపతులలో ఒకరికి ఆందోళన చెందిందని నిర్ధారించవచ్చు. ముక్కలు ముక్కలుగా చేసిన 12వ వచనంలో మన్మ-గీతా, అంటే 'మనవడు' అనే పేరు ఉంది. ఇది మొదటి కేట మనవడు అయిన అమరావతి యొక్క రెండవ కేటాను సూచిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. బహుశా రెండవ కేట భార్యలలో బయ్యమాంబ ఒకరు. సంక్షిప్త అనువాదం ఓం. మాదపల్లి పట్టణంలోని నాథావతి జిల్లాలో (దేసా), సృష్టికర్త పాదాల నుండి ఉత్పత్తి చేయబడిన చతుర్థాకుళంలో, దుర్గా (vv. [...] జన్మించింది

This inscription is engraved on the south face of the pillar at the southern entrance to the central shrine of the Amareswara temple at Amaravati in the Sattenapalli taluka of the Kistna district. The alphabet is Telugu, and the languages are Sanskrit and Telugu. This inscription contains 12 Sanskrit verses and a passage in Telugu prose. This is a grant to god Buddha at Sri-Dhanyaghati (Amaravati), made on Thursday, the eleventh tithi of the bright fortnight of Jyeshtha in Saka-Samvat 1156 (expired), the cyclic year Jaya. According to Prof. Kielhorn, “the date corresponds Thursday, the 11th may A.D. 1234, when the 11th tithi of the bright half ended 3 h. 50m, after mean sunrise.” The donor was Bayyamamba or Kota Bayyalamahadevi, the daughter of Mahamandaleshwara Rudradeva-Maharaja, the son of Budda and grand-son of Durga, who belonged to the Chaturthakula (i.e. the Sudra caste) and resided at Madapalli in the district of Natavadi or Nathavati. From the word Kota which is prefixed to the name of Bayyalamahadevi in 1.216 it may be concluded that she was worried to one of the chiefs of Amaravati. Verse 12, which is mutilated, contains the name of Manma-Geta, i.e. ‘The grandson’. This seems to refer to Keta II, of Amaravati the grandson of Keta I. Very probably Bayyamamba was one of the wives of Keta II. Abridged Translation Om. In the district (desa) of Nathavati, in the town of Madapalli, in the Chaturthakula which was produced from the foot of the creator, was born Durga (vv. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 164, p. 202 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Epigraphia Indica, Volume-VI. · p. 157 to 160.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

సోమప్ప ఆలయంలోని ఒక స్తంభంపై ఈ శాసనం చెక్కబడింది. తేదీ ఎస్. 1156, జయ, జ్యేష్ఠ బా1, సోమవారం, (క్రీ. శ. 1234, మే 15). సోమ రెడ్డి తన తండ్రి ముసేదిరెడ్డి ద్వారా శివలోకాన్ని సాధించడానికి మరియు సోమయ దేవుడి అంగభోగ కోసం భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేస్కున్నారు.

This inscription was inscribed on a pillar in Somappa temple. Dated S. 1156, Jaya, Jyestha ba1, Monday, (A.D. 1234, May 15). Records the gift of land by Soma reddi for the attainment of Sivaloka by his father, Musedireddi and for the angabhoga of the god Somaya.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 165, p. 203 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 76.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం భీమేశ్వర ఆలయంలోని రెండవ మరియు మూడవ స్తంభాల మధ్య పశ్చిమ గోడపై శక 1156 నాటిది. దెబ్బతింది. శ్రీ భీమేశ్వరమహదేవర కోసం కాకటి గణపతి గురుదేవర వెలిగించిన శాశ్వత దీపం కోసం 50 ఆవులను విరాళంగా ఇవ్వడం గురించి ప్రస్తావించారు.

This inscription is on the west wall between the second and the third pillars in the Bhimeswara temple, dated Saka 1156. Damaged. Mentioned about the donation of 50 cows for the perpetual lamp, lit by Kakati Ganapati gurudevara, for Shree Bhimesvaramahadevara.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 166, p. 204 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions Volume-IV ↗ · p. 350

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు తెలుగు

బాపట్ల తాలూకాలోని చేబ్రోలు వద్ద ఉన్న నాగేశ్వర ఆలయ గోపుర ముందు ఉన్న రెండు స్తంభాలలో ఒకదాని ఎడమ వైపున నాలుగు ముఖాలపై ఈ శాసనం చెక్కబడింది. ఈ శాసనంలో జాగ్రత్తగా చెక్కబడిన 168 పంక్తులు ఉన్నాయి, కొన్ని అక్షరాలు మినహా, 3-5 మరియు 131-137 పంక్తుల ప్రారంభంలో దెబ్బతిన్న లేదా విరిగిపోయినవి, మరియు చివరి పంక్తులు 85-91, అద్భుతమైన సంరక్షణ స్థితిలో ఉన్నాయి. అక్షరాలు తెలుగు; అక్షరాల పరిమాణం 5⁄8 "మరియు 2/4" మధ్య ఉంటుంది. 158వ పంక్తిలో ఎక్కువ భాగం, తెలుగులో ఉన్న మొత్తం 159వ పంక్తి మినహా, భాష సంస్కృతం; మరియు శాసనం ప్రారంభమయ్యే స్వస్తిస్రీ, మరియు ఇప్పటికే ప్రస్తావించబడిన తెలుగు భాగం మినహా, పాఠం అంతా పద్యంలో ఉంది. కాకతీయ గణపతి యొక్క ఇప్పుడు ప్రసిద్ధ సైన్యాధిపతి అయిన జయ లేదా జయనా యొక్క మరొక శాసనం ఇది. గణపతి మరియు జయ వంశావళిని ఇచ్చే పద్యాలు 1-43 ప్రచురించబడవు, ఎందుకంటే, అదే స్వల్ప విభిన్న పఠనాలు మినహా, అవి గణపతివరం శాసనంలోని ఒకే శ్లోకాలతో సమానంగా ఉంటాయి. శాసనం యొక్క చిన్న మిగిలిన భాగం, దీని పాఠం క్రింద ఇవ్వబడింది, శ్లోకాలలో 44-47, శక రాజు సంవత్సరంలో పర్వతాల ద్వారా లెక్కించబడిన బాణాలు, భూమి మరియు చంద్రుడు అంటే [...]

This inscription is engraved on the four faces of the left one of two pillars which are in front of the gopura of Nageshwara temple at Chebrolu, in the Bapatla Taluka. This inscription contains 168 lines of carefully engraved writing, which, with the exception of a few letters, damaged or broken away at the commencement of line 3-5 and 131-137, and at the end lines 85-91, is in an excellent state of preservation. The characters are Telugu; and the size of the letters are between ⅝'' and 2/4''. Except for the greater part of line 158 and the whole of line 159, which are in Telugu, the language is Sanskrit; and the text is all in verse, excepting the words svastisri with which the inscription begins, and Telugu passage already referred to. This is another inscription of Jaya or Jayana, the now well-known general of the Kakatiya Ganapati. Verses 1-43, which gives the genealogies of Ganapati and Jaya, used not to be published, because, except for the same slight various readings, they are identical with the same verses of the Ganapesvaram inscription. The short remaining part of the inscription, the text of which is given below, in verses 44-47 records that, in the year of Saka king numbered by mountains, the arrows, the earth, and the moon i.e. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 167, p. 205 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Epigraphia Indica, Volume-VI · p. 38 to 40

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · నాగరి పాత్రలు.

ఈ శాసనం లక్ష్మీనారాయణ ఆలయ ప్రధాన ద్వారం మీద ఉంది. రాయస్థపణాచార్య అనే బిరుదును కలిగి ఉన్న వశిష్ఠ గోత్రానికి చెందిన వామి దేవుడి కుమారుడు నారాయణ అనే రుద్రదేవ యొక్క మహాప్రధానుడు (బహుశా వైశేశ్వర చిత్రం) స్థాపించినట్లు ఇది నమోదు చేస్తుంది.

This inscription is on the main door of the Lakshminarayana temple. It records the installation [of probably the image of Visesvara] by Mahapradhana (chief minister) of Rudradeva named Narayana son of Vami deva of the Vasishtha gotra who bears the title rayasthapanacharya.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 169, p. 209 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Karimnagar District (Reprint 2016) · p. 103

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం వీరభద్రస్వామి ఆలయ ప్రాంగణంలో ఉన్న విరిగిన స్తంభంపై ఉంది. శక 1157, చైత్ర, శుద్ధ 5, ఆదివారం, మేషా-సంక్రాంతి. ఈ శాసనం చోడదేవ-మహారాజు, కళ్యాణమహాదేవి కుమారుడు మహామండలేశ్వర భీముడు కేశవదేవ-చోడ మహారాజుకు చెందినది. ఇది పునూరులోని భూమిని ఆ గ్రామంలోని మహాజనులకు కేటాయించడాన్ని నమోదు చేస్తుంది, దీనిని గణపతిదేవ-మహారాజుల సమ్మతితో అనుగుదేవ-మహారాజు మంజూరు చేశారు.

This inscription is on a broken pillar lying in the compound of the Virabhadrasvamin temple. Dated Saka 1157, Chaitra, Suddha 5, Sunday, Mesha-Sankranti. This inscription belongs to Mahamandalesvara Bhima Kesavadeva-Choda Maharaja, son of Chodadeva-Maharaja and Kalyanamahadevi. It registers the apportionment of land in Punuru to the Mahajanas of that village which was granted [to them] by Anugudeva-Maharaja with the consent of Ganapatideva-Maharaja.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 170, p. 209 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Annual report on epigraphy 1915-20 · p. 39.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఈ శాసనం శివాలయం సమీపంలో ఒక రాతి స్తంభంపై ఉంది. ఈ శాసనం తెలుగు శ్లోకాలతో ప్రారంభమవుతుంది, ఇందులో గణేశ దేవుడు, దుర్గాదేవి, పంది వైపు హరి దేవుడు మరియు ప్రధాన కటయను రక్షించడానికి సూర్యుడిని ప్రార్థిస్తారు. అప్పుడు, కాకతీయ రాజు గణపతిదేవ పరిచయం చేయబడ్డాడు. ఇక్కడ అతను రుద్ర-నరేంద్ర కుమారుడు అని పేర్కొనబడింది, దీనికి విరుద్ధంగా అతను రుద్ర సోదరుడు మహాదేవ కుమారుడు. గణపతి మంత్రిగా బెజ్జమా, కత్రెడ్డి కుమారుడు రెచెర్లా రుద్ర ఉన్నారు, ఆయన కకేతా-రాజ్య-భర-దౌరియా అనే బిరుదును కలిగి ఉన్నారు. ఆయన మంత్రి బ్రాహ్మణ కులానికి చెందిన రాజనాయక. రాజనాయక సైనిక దోపిడీలు, బొక్కేరాలో తన సైన్యాన్ని ఓడించిన తరువాత గోధూమరతిని శిరచ్ఛేదం చేయడం, ఉదయగిరిని స్వాధీనం చేసుకోవడం, పడిరాయను తరిమికొట్టడం, ద్రక్షరామ యొక్క భీమేశ్వర దేవునికి శాశ్వత దీపాలను బహుమతిగా ఇవ్వడం వంటివి పేర్కొనబడ్డాయి. రాజనాయకునికి, అతని భార్య రావ్వమాంబకు గణపతిదేవునికి నమ్మకంగా సేవ చేసే కటయ జన్మించాడు. కటయ శివుడికి దేవాలయాలు, చెరువులు, తోటలను ఏర్పాటు చేసి, పంచరపైలి గ్రామాన్ని పంచలింగ దేవతకు ఇచ్చినట్లు రికార్డులు పేర్కొంటున్నాయి. అనేక ప్రదేశాలలో ఆయన భూములు మరియు తోటలను బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు మరియు దేవతలకు ఆరాధన మరియు సమర్పణల కోసం అమ్గడి-సుంకోము విధించినట్లుగా కూడా నమోదు చేయబడింది. గణపతిదేవ మహారాజు కొంత భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు కూడా చివరిలో నమోదు చేయబడింది.

This inscription is on a stone pillar near the Siva temple. The inscription begins with Telugu verses, invoking the god Ganesa, the goddess Durgi, the god Hari in the aspect of boar and the Sun for protecting the chief Kataya. Then, the Kakatiya king Ganapatideva is introduced. Here it is stated that he was the son of Rudra-narendra as contrary to the fact that he was the son of Mahadeva, the younger brother of Rudra. Ganapati's minister was Recherla Rudra son of Bejjama and Katreddi, who bears the title Kaketa-rajya-bhara-dhaureya. His minister was Rajanayaka of the brahmana caste. The military exploits of Rajanayaka are stated as, beheading of Godhumarati after defeating his army at Bokkera, the capture of Udayagiri, driving away of Padiraya and making the gift of perpetual lamps to the god Bhimesvara of Draksharama. To Rajanayaka and his wife Ravvamamba was born Kataya who faithfully served Ganpatideva. The record states that Kataya setup temples to Shiva, tanks and gardens and granted the village Pincharapaili to the deity Panchalinga. His other gifts of lands and gardens at several places and the levy of amgadi-sunkomu for the worship and offerings to the gods are also recorded. A gift of some land by Ganapatideva maharaja is also recorded in the end.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 171, No. 174, p. 209 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Karimnagar District (Reprint 2016) · p. 88 to 93→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం చెన్నకేశవ ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేయబడింది. పమ్మి ప్రచండ వల్లభను దేవన పెర్గడ ప్రతిష్ఠించినప్పుడు, విర్యాల కుటుంబానికి చెందిన మహాసామంత నాగసనమ్మ, అమల్జరాజు, మమదిరాజులు రెంబర్తి నుండి పమ్మి వచ్చారని పేర్కొన్నారు. 29 సంవత్సరాల తరువాత, పోచేన-పెర్గడ తిరుముత్తం (పోర్టికో) మరియు మండపం నిర్మించి, దేవత యొక్క అంగ-రంగ-భోగానికి ఏర్పాటు చేసినట్లు కూడా పేర్కొన్నాడు, వల్లభరాజు గురువారం, రక్తక్షి సంవత్సరంలో మార్గశీర్ష మాసంలో ప్రకాశవంతమైన పక్షం యొక్క పదకొండవ రోజున 20 మరుతూరులను భూమిని విర్తిగా మంజూరు చేశాడు. ఈ సంవత్సరంలో ప్రాకార గోడ (తిరు మడిల్) ను పెంచినట్లు రికార్డులు చూపిస్తున్నాయి. 32 సంవత్సరాలు గడిచిన తరువాత, విలాంబి సంవత్సరంలో ఆషాఢ మాసంలో ప్రకాశవంతమైన పక్షం యొక్క మొదటి రోజు గురువారం దేవతకు ఆహార సమర్పణల కోసం చేసిన ఏర్పాట్లను కూడా నమోదు చేసింది. ఈ రోజున, దేవునికి పువ్వులు, దీపాలకు నెయ్యి మొదలైన వాటి సరఫరా కోసం భూములు కూడా ఇవ్వబడ్డాయి. రాజు ఆదేశాల ప్రకారం, వ్యయం ఎవరి పేరునైనా చేయబడాలని, ఒక వ్యయం మరొక రకమైన ఖర్చుకు మళ్లించరాదని నిర్దేశించబడింది. గురువారం నాడు, చెవిలో మాఘ మాసంలో ప్రకాశవంతమైన పక్షం యొక్క పదవ రోజు, ఒక వల్లభిరాజుడు చతుర్మస్య-ఏకాదశి సందర్భంగా దేవతకు వివిధ రకాల ఆభరణాలు మరియు ఇతర వస్తువులను విరాళంగా ఇచ్చినట్లు పేర్కొనబడింది. ఈ బహుమతులతో పాటు, ఆహార ధాన్యాలు, తృణధాన్యాలు మరియు నూనెను ఆహార సమర్పణల కోసం విరాళంగా ఇచ్చారు. [...]

This inscription is set up in front of Chennakesava temple. States that when Pammi Prachanna Vallabha was consecrated by Devana Perggada, the mahasamanta Nagasanamma, Amaljraju and Mummadiraju belonging to the Viryala family came to Pammi from Rembartti. Also states that Pochena-pergada got the thirumuttam (portico) and mandapa constructed and made provision for the anga-ranga-bhoga of the deity after 29 years Vallabharaju made a grant of 20 maruturus of land as vritti on Thursday, the eleventh day of the bright fortnight in the month of Margasira in the year Raktakshi. Records show that in this year the prakara wall (tiru madil) was raised. Also records provision made for food offerings to the deity, after 32 years passed, on Thursday the first day of the bright fortnight in the month Ashadha in the year Vilambi. On this date, lands were also endowed for the supply of flowers, ghee for the lamps etc., to the deity. As per the orders of the king, it was stipulated that the expenditure should be incurred in whosoever's name the order is written; one item of expenditure should not be diverted to another kind of expenditure. On Thursday, the tenth day of the bright fortnight in the month of Magha in the ear Krodhi, a certain Vallabhiraju is stated to have endowed ornaments of various kinds and other articles to the deity on the occasion of chaturmasya-ekadasi. Besides these gifts, food grains, cereals and oil were donated for the food-offerings. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 172, p. 211 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1987-88. · p. 17 and 18.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం పాత శివాలయంలోని ఒక రాతిపై ఉంది. మహామండలేశ్వర కాకేత గణపతిదేవ మహారాజు భూ రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తున్నప్పుడు, ఒక రాజవురాము దామరాజు ఒక పోటరాజుకు, సుమ్కాలు, మాగాలు (మగ్గాలు), కోమటిన్డ్లు (కోమాటీల (దుకాణాలు) ఇళ్లు, చేకుమాలయపెమ్తా యొక్క గానువు (చమురు మిల్లులు) నుండి వచ్చే ఆదాయాన్ని సోమనాథ దేవ దేవుడి అంగ మరియు రంగ భోగాల కోసం బహుమతిగా ఇచ్చాడని పేర్కొన్నాడు.

This inscription is on a stone in the old Shiva temple. States that, while Mahamandalesvara Kaketa Ganapatideva Maharaja was ruling the kingdom of the earth, a certain Rajavuramu Damaraju gifted to one Potaraju, the income from sumkas, maggas (looms), Komatindlu (the houses of the Komatis (shops), and ganuvu (oil mills) of Chekumalayapemta for the anga and ranga bhogas of the God Somanatha Deva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 173, p. 213 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 118 to 119

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · తెలుగు-కన్నడ

భీమేశ్వర ఆలయ ప్రవేశద్వారం వద్ద మండపం యొక్క దక్షిణ గోడ యొక్క రెండవ శ్రేణిలో ఈ శాసనం ఉంది. ఈ శాసనం తీవ్రంగా దెబ్బతింది. కాకటి గణపతిదేవ మంత్రి మల్లాల వేమరెడ్డి తన తల్లిదండ్రుల యోగ్యత కోసం ద్రక్షరామంలోని భీమేశ్వర దేవునికి లోహపు స్టాండ్తో శాశ్వత దీపం మరియు బహుశా 25 ఆవులను బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు పేర్కొన్నాడు. ఆవులను స్వీకరించిన బాలురు ప్రతిరోజూ ఒక త్రిభువనంకుస-మాన నెయ్యి ఆలయానికి సరఫరా చేయాలని శాసనం పేర్కొంది.

This inscription is on the second tier of the south wall of the mandapa at the entrance of the Bhimeswara temple. This inscription is badly damaged. States that Mallala Vema-reddi, the minister of Kakati Ganapatideva, made the gift of a perpetual lamp with metal stand and probably 25 cows to the god Bhimesvara of Draksharamam for the merit of his parents. The inscription further states that the boyas who received the cows should supply one Tribhuvanankusa-mana of ghee everyday to the temple.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 175, p. 215 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-IV. ↗ · p. 468

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం విట్ఠలేశ్వస్వామి ఆలయంలోని కల్యాణ మండపం లోని రెండవ స్తంభంపై ఉంది, శక 11 [60], విలాంబి, అశ్వయుజం, బి. 3, మంగళవారం, తుల-సంక్రాంతి. భట్టి ప్రోలు వద్ద భోగీస్వర మహాదేవ ఆలయంలో శాశ్వత దీపం నిర్వహణ కోసం రాజు యొక్క యోగ్యత కోసం టోల్-ఆఫీసర్ [మా] నంద్య చేత చేయబడిన డబ్బు (కేసరి-గద్యా) బహుమతిని నమోదు చేస్తుంది.

This inscription is on the second pillar in the Kalyana mandapa of the Vitthalesvaeasvamin temple, dated Saka 11[60],Vilambi, asvayuja, ba. 3, Tuesday, Tula-sankranti. Registers a gift of money (kesari-gadya) made for the maintenance of a perpetual lamp in the temple of Bhogisvara Mahadeva at Bhattiprolu by the toll-officer [Ma]ndya for the merit of the king.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 176, p. 216 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1936-37. ↗ · p. 39

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం శివాలయానికి తూర్పున ఉన్న ఒక రాయి నుండి వచ్చింది.

This inscription is from a stone lying to the east of Shiva temple.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 177, p. 216 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Collection of the Inscriptions on Copper plates and Stones in the Nellore District, Part-III, 1905. ↗ · p. 1055 to 1057.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం శివాలయానికి ఎదురుగా ఉన్న ఒక రాయి నుండి వచ్చింది.

This inscription is from a stone opposite to Siva temple.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 178, p. 216 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones in the Nellore District, Part-III, 1905. ↗ · p. 1058 to 1064.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం రామేశ్వర ఆలయ బయటి మండపంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. శ్రీ మహామండలేశ్వర కోట గోకరాజు యొక్క భోగస్త్రీ (ఉంపుడుగత్తె) కొమ్మసాని కుమారుడు గోకినయ మరియు యేతసాని కుమారులు అనంతినయుడు, నాగినయుడు. నాగినైడు మరియు భ్రమసాని కుమార్తె యేతసాని మరియు ఆమె భర్త సోమ రౌతు. శక 1161 (భాద్రపద మాసం) (క్రీ. శ. 1239) లో శ్రీ మహామండలేశ్వర పరమ మహేశ్వర గణపతిదేవ మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం యేతసాని 25 మోడలు (ఆవులు) ను వెల్పునూరి శ్రీ రామేశ్వర మహదేవునికి శాశ్వత దీపం కోసం విరాళంగా ఇచ్చారు. ఆమె తనను తాను గణపతిదేవ శ్రీ పద పద్మపాజీవి అని పిలిచేది. బదుల రామ బాలుడి కుమారుడు ముప్పాన బోయా దీపానికి నెయ్యి అందించాడు. కోట గోకరాజు ఉంపుడుగత్తె కొమ్మసాని కుమారుడు గోకినాయ భార్య యేతసాని అనంతనాయుడు నాగిన్నాయుడు భార్య భ్రమసాని (దాత) కుమార్తె యేతసాని భర్త సోమ రౌతు.

This inscription is on a pillar in the outer mandapa of the temple of Ramesvara. Shri Mahamandaleshwara Kota Gokaraju’s Bhogastri (concubine) Kommasani’s son Gokinaya and Yeitasani’s sons Anantinayudu, Naginayudu. Naginaydu’s and Bhramasani’s daughter Yeitasani and her husband Soma Routu. Yeitasani donated 25 Modalu (cows) for the merit of of Sri Mahamandalesvara Parama Mahesvara Kākati Ganapatideva Maharaja in Saka 1161 (Bdrapada month) (A.D. 1239) for the perpetual lamp to the lord Velpunuri Sri Ramesvara Mahādēva. She called herself as Sri Pada Padmopajivi of Ganapatideva. Baddula Rama boyas son Muppana Boya provided ghee for the lamp. Kota Gokaraju Concubine Kommasani Son Gokinaya wife Yeitasani Anantanayudu Naginayudu wife Bhramasani (Doner) Daughter Yeitasani Husband Soma Routu.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 179, p. 217 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 151.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం భీమేశ్వర ఆలయ ఎడమ తలుపు స్తంభంపై ఉంది, ఇది శక 1162 నాటిది. కాకతీయ పాలనలో, ఉత్తరాయణ సంక్రాంతి సందర్భంగా పించమ అన్ని సెట్టి, నా [మి] ఋతికుల గోత్రాకు చెందిన పోటమ సెట్టి, గుడివాడ కుందేశ్వర శ్రీ మహాదేవర యొక్క శాశ్వత దీపం కోసం నెయ్యి అందించడానికి 30 ఆవులను తన తండ్రి నాగి సెట్టి, తల్లి ప్రోలసాని యొక్క యోగ్యతతో విరాళంగా ఇచ్చారని పేర్కొన్నాయి.

This inscription is on the left door pillar of the Bhimeswara temple, dates Saka 1162. Mentions that during the Kakatiya rule, on the occasion of Uttarayana samkranti Pinchama Anni setti and Potama Setti of Na[mi]rithikula gothra donated 30 cows to provide Ghee for the perpetual lamp of Gudivada Kundeshwara Sree Mahadevara in the merit of his father Nagi Setti and mother Prolasani.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 181, p. 219 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions Volume-V · p. 78 to 79

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం.

ఈ శాసనం త్రికూట ఆలయంపై చెక్కబడింది. శివ, కేశవ, ప్రొలేశ్వర దేవాలయాల నిర్మాణాన్ని, దుర్జయ కుటుంబం వంశావళిని ఈ క్రింది విధంగా అందించిన మలేషియా కుటుంబానికి చెందిన కాటా వారికి భూమిని మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేశారు. :: దన్నప. సబా ఎమ్డి. అకామా. కాటా ఎమ్డి. కాకంబికా. కోట-గెల్పట, పెడముత్తు-గమ్డు అనే శీర్షికలు ఆసక్తికరంగా ఉంటాయి.

This inscription is inscribed on the Trikuta temple. Records the construction of the temples of Siva, Kesava, and Prolesvara and grant of land for them by kata of the Malaysla family whose genealogy is given as follows; Durjaya family.:: Dannapa. Sabba md. Acama. Kata md. Kacambika. The titles, namely Kota-gelpata and Pedamuttu-gamdu are interesting.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 182, p. 219 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam’s Dominions, Part-II, 2017. ↗ · p. 42 to 50 and 186.→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం కట్టలమ్మ-చెరువు ముందు ఉంచిన రాతి పలకపై ఉంది. కాకతీయ గణపతి యొక్క మహామండలేశ్వరమైన రెచెర్ల పసాయితా గణపతి రెడ్డి ద్వారా కొండపల్లిలోని ప్రోలకమ్మ ఆలయానికి బొల్లసముద్రం వద్ద రెండు మరుతూరల భూమిని మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేసింది. ఇది ఆభరణాలు మరియు పూజా వస్తువులను భద్రపరచడానికి 20 మోడలు మరియు ప్రోలకమ్మ మరియు మారకమ్మ దేవతలకు ఆహార సమర్పణలను అందించడానికి వ్ర్తిని కూడా నమోదు చేస్తుంది. ప్రొలేబోయాను శాసనం యొక్క స్వరకర్తగా సూచిస్తారు.

This inscription is on a stone slab kept in front of Kattalamma-Cheruvu. Registers the grant of two maruturas of land at Bollasamudram to the temple of Prolakamma at Kondapalli by Recherla pasayita Ganapathi Reddi, a mahamandalesvara of Kakatiya Ganapati. It also registers a gift of 20 modalu for securing ornaments and articles of worship and vritti for providing food offerings to the goddesses Prolakamma and Marakamma. Proleboya is referred to as the composer of the inscription.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 180, No. 185, p. 218 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1987-88. · p. 17

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · తెలుగు.

ఈ శాసనం శివాలయంలోని నంది పీఠంపై ఉంది. ఆలయాన్ని నిర్మించి, గణపతిదేవ రాజు మండలేశ్వర ద్వారా రోజువారీ కర్మలు నిర్వహించడానికి దేవతను ప్రతిష్ఠించిన తరువాత బాలకొండ గ్రామంలో 100 మార్టర్ల భూమిని సమంతా దేవునికి బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు శాసనం నమోదు చేసింది.

This inscription is on a Nandi pedestal in the Siva temple. The Inscription registers the gift of 100 marttars of land in the village Balakonda to the god Samanthadeva after the construction of a temple and installation of the deity for performing the daily rites by mandalesvara of the king Ganapatideva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 183, p. 223 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Telangana Nizamabad District (Nizamabad & Kamareddy). (2019) · p. 115 to 117

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం, సూర్యగ్రహణం సందర్భంగా, సుభగృత సంవత్సరం భాద్రపద అమావాస్య రోజున, దేవుడైన [ఇ] లేశ్వరదేవుని సమక్షంలో, మహామండలేశ్వర గండపేంద్ర గంగయ-సాహినీ ద్వారా కొన్ని టికనపెద్ది మరియు మాధవప్పలకు రెండు చిత్తడి నేలలు మరియు కొంత పొడి భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేస్తుంది. 1242వ సంవత్సరానికి సంబంధించిన సుభక్రిత్ సంవత్సరానికి చెందిన ఈ శిలాశాసనం కాయస్థ అధిపతి గంగయ-సాహ్ని యొక్క మొట్టమొదటి రికార్డు.

This inscription registers the gift of two martars of wetland and some dry land to certain Tikanapeddi and Madhavappa by Mahamandalesvara Gandapendara Gangaya-Sahini, on the occasion of the solar eclipse which occurred on the New moon day of Bhadrapada of the cyclic year Subhakrit, in the presence of the god [E]lesvaradeva. This epigraph dated in the year Subhakrit, corresponding to A.D. 1242, is the earliest record of the Kayastha chief Gangaya - Sahini.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 184, p. 224 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 182 to 183

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గది తూర్పు గోడపై ఉంది, ఇది ఎస్. 1164 (సుభాక్రీత్) నాటిది. త్రిపురాంతక-మహాదేవ ఆలయంలో చాగి ముప్పాల దేవి శాశ్వత దీపం కోసం 25 ఆవులను ఇచ్చినట్లు పేర్కొంది. నాథవాడి రుద్రదేవ-మహారాజ, కాకతీయ మైల-మహాదేవి మరియు ముప్పలదేవి గురించి కూడా ప్రస్తావించారు.

This inscription is on the east wall of the dark room in the temple of Tripurantakesvara, dated S. 1164 (Subhakrit). States that Chagi Muppala Devi gave 25 cows for a perpetual lamp in the temple of Tripurantaka-Mahadeva. Also mentions Nathavadi Rudradeva-Maharaja, Kakatiya Maila-Mahadevi and Muppaladevi.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 186, p. 225 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 154.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం తెలుగులో ఉంది మరియు గ్రామం వెలుపల ఒక పొలంలో ఉన్న రాతిపై చెక్కబడింది. లింగం, పాణిభట్ట, సూర్యుడు, చంద్రుడు, నంది మరియు నిటారుగా ఉన్న బాకు యొక్క సాధారణ బొమ్మలు పైభాగంలో బేస్-రిలీఫ్లో చెక్కబడ్డాయి. రామేశ్వర-దేవర నైవేద్యమ కోసం కార్తీలను మరియు కండుకూరుకు చెందిన అరవై మంది ఈటిలు ద్వారా భోగనాథ-దేవరను ఉత్పత్తి చేసిన కాకికుంట చెరువు వెనుక 1 అడ్డ భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు ఇది నమోదు చేసింది. మహా-మండలేశ్వర కాకేటియా గణప-దేవ-మహారాజు ఆనందంగా పరిపాలిస్తున్న సమయంలో, శుభక్ర్త్ (క్రీ. శ. 1243?) సంవత్సరంలో పౌష్య మాసంలోని 11వ శనివారం నాడు ఈ రికార్డు ఉంది.

This inscription is in Telugu and is carved on a stone lying outside the village in a field. The usual figures of a linga, Panivatta, Sun, Moon, Nandi and erect dagger are carved in bas-relief at the top. It records the gift of 1 adda of land behind the tank Cakikunta with produce of both the kartis for the naivedya of Ramesvara-devara and Bhoganatha-devara by Eitilu of Kandukur numbering sixty. The record is dated on Saturday, su 11 of the month of Pausya in the year Shubhakrt (A.D. 1243?) while Maha-mandalesvara Kaketiya Ganapa-deva-maharaja was ruling in happiness.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 188, p. 225 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts of Andhra Pradesh. Part III, 1956. ↗ · p. 4 to 5

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం సోమేశ్వర ఆలయ ప్రాకారకు తూర్పు వైపున ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. తడియడ్లపల్లి అడ్డ్వట్ట-మజ్జరి అయిన సభ-మల్నాయణి మనవడు చెన్నాని సోమినాయుడు పేరుర్ వద్ద స్వయంభు-సోమనాథదేవునికి ధూపం (ధూపం) అర్పించడానికి ఒక పాత్రను ఏర్పాటు చేసినట్లు పేర్కొన్నాడు.

This inscription is on a pillar lying outside the eastern side of prakara of the Someswara temple. States that Chenneni Sominayudu, the grandson of Sabha-malnayani, the addvatta-majjari of Tadiyadlapalli made provision of a vessel for the offering of incense (dhupa) to the Svyambhu-Somanathadeva at Perur.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 189, p. 226 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1986-87. · p. 42.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం శక 1165, శోభాకృతి, అశ్వయుజుడు, సు నాటి విఠలేశ్వరస్వామి ఆలయంలోని కళ్యాణ మండపాలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. 12, శనివారం, కన్యా సంక్రాంతి. స్వల్పంగా దెబ్బతిన్నాయి. తన తండ్రి యోగ్యత కోసం భట్టిప్రోలు వద్ద ఉన్న భోగీస్వర-మహదేవ ఆలయంలో ఎనిమిది శాశ్వత దీపాల కోసం రాజు గురువు విశ్వేశ్వరుడు-మహముని కుమారుడు పరిపూర్ణాశివ-మహముని చేసిన గొర్రెలు, ఆవులను బహుమతిగా నమోదు చేస్తాడు.

This inscription is on a pillar in the Kalyana mandapa of the Vitthalesvarasvamin temple, dated Saka 1165, Sobhakrit, Asvayuja, su. 12, Saturday, Kanya-sankranti. Slightly damaged. Registers a gift of sheep and cows made by Paripurnasiva-Mahamuni, son of Visvesvara-Mahamuni, the guru of the king, for eight perpetual lamps in the temple of Bhogisvara-Mahadeva at Bhattiprolu for the merit of his father.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 190, p. 226 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1936-37. ↗ · p. 39

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

తెలుగు-కన్నడ ఈ శాసనం village.this శాసనంలో కొండకు సమీపంలో ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది, చంద్ర గ్రహణం సందర్భంగా కాకతీయ రాజు గణపతిదేవ తన సొంత యోగ్యత కోసం కమ్మనాడులోని తెమడ్తా అలియాస్ గణపవురము గ్రామాన్ని పులుకర్టి నారాయణభట్ట-వజాపీయజులుకు మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేసింది.

; Telugu-Kannada This inscription is on a pillar laying near the hillrock in the village.this inscription records the grant of the village Temadta alias Ganapavuramu in Kamma-nadu to Pulukarti Narayanabhatta-Vajapeyayajulu for his own merit by the Kakatiya king Ganapatideva on the occasion of Lunar eclipse.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 191, p. 226 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions Volume-VI ↗ · p. 98 and 99

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం గ్రామంలోని శివాలయం గోడపై నిర్మించిన ఫలకం మీద ఉంది, ఇది శక 1166, క్రోధిన్, కార్తీక, సు. 15, సోమవారం. అసంపూర్ణం. గణపతిదేవకు అధీనంలో ఉన్న మహామండలేశ్వర గణపేంద్ర అంబయ్యదేవ ప్రసాదం ఇస్తాడు. ఒక చమురు మిల్లు అధిపతి ఇచ్చిన బహుమతిని మరియు ఆ గ్రామంలోని స్వయంభు శ్రీ-మహదేవ ఆలయంలో దీపం కోసం సత్రశాల వద్ద విధించిన సుంకాను (సుంకాలు) నమోదు చేస్తుంది.

This inscription is on a slab built into a wall of the Siva temple in the village, dated Saka 1166, Krodhin, Karttika, su. 15, Monday. Incomplete. Gives the prasasti of Mahamandalesvara Ganapendra Ambayyadeva, the subordinate of Ganapatideva. Registers the gift made by the chief of an oil-mill and of the sunka (tolls) levied at Sattrasala for a lamp in the temple of Svayambhu Sri-Mahadeva at that village.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 192, p. 227 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1930-31. ↗ · p. 28

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం · తెలుగు-కన్నడ

రాతి ఫోటో

గుంటూరు జిల్లా బాపట్ల తాలూకాలోని మోటుపల్లిలోని వీరభద్ర స్వామి ఆలయం ముందు ఉన్న మండప స్తంభానికి నాలుగు వైపులా ఈ శాసనం చెక్కబడింది. స్తంభం అంచులకు సమీపంలో కొన్ని అక్షరాల విస్తరణతో శాసనం బాగా సంరక్షించబడింది. తెలుగు వర్ణమాల ఉంది. పాత్రలు మొత్తం బాగా రూపొందించబడ్డాయి, కానీ కొన్ని అక్షరాలు ఉన్నాయి, వీటిని సందర్భాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా ఒకదానికొకటి వేరు చేయడం అంత సులభం కాదు. పరీకిలా అనే పదానికి రెండుసార్లు భాషలో l ఉపయోగించబడుతుంది. ఒక విచిత్రమైన అక్షరక్రమం ప్రస్తావించబడవచ్చుః క్లిప్తకు క్లుప్త మరియు యవనానికి యవన. సంస్కృతం, తెలుగు భాషలు ఉన్నాయి. సంస్కృత భాగంలో ఎక్కువగా 29 శ్లోకాలు ఉన్నాయి. శాసనం యొక్క మిగిలిన భాగం గద్యంలో ఉంది. అరుదైన సంస్కృత పదాలలో ఈ క్రింది వాటిని గమనించాలిః-అనతరీప, 'ఒక ద్వీపం'; అమలిమాన్, 'స్వచ్ఛత'; అల్వియా, 'అనేక గుర్రాలు'; 'ఆనందతు', 'ఆనందం', అమరేదన, 'కీర్తి'; అశ్వమేధ = అశ్వమేధికా; 'ఉపరిఖ్,' వ్యాప్తి చెందడం '; ఉష్మలా,' మెరుస్తున్న '; కాన్,' మెరుస్తున్న '; కళంబ,' బాణం '; క్రీడాయితా,' క్రీడాకారులు '; గండ,' హీరో '; అదే = గండసైలా,' బండరాళ్లు '; గుంజా,' కెటిల్ డ్రమ్ '; ఘ్రిని,' కిరణం ';' డమ్ర, 'గందరగోళ,' భయంకరమైన త్రివేదాలు, 'త్రివేదాలు = లక్ష్మీ = లక్ష్మీ = ఇంద్రవాత్మ,' లంబోతాసు '= ఇంద్రవాత్మ,' లంబోతాసు '; విష్ణు,' మోటుపల్లి స్తంభ శాసనం (కాకతీయ) మహారాజా గణపతిదేవ శాసనం. ఇది స్వయంభూదేవుని ప్రార్థనతో ప్రారంభమవుతుంది. [...]

This inscription is engraved on four sides of a pillar of the mandapa in front of the Veerabhadra Swamy temple at Motupalli in the Bapatla taluk of the Guntur district. With the expansion of a few syllables near the edges of the pillar the inscription is well preserved. The alphabet is Telugu. The characters are on the whole well formed, but there are some letters which it is not quite easy to distinguish from each other without paying regard to the context. The lingual l is used twice in the word parikila. A peculiar spelling may be mentioned: klupta for klripta and yavvana for yauvana. The languages are Sanskrit and Telugu. The Sanskrit portion consists mostly of verses, which are 29 in number. The remainder of the inscription is in prose. Of rare Sanskrit words the following deserve to be noted:- anataripa, ‘an island‘; amaliman, ‘purity‘; alviya, ‘a number of horses; ‘anandathu‘, ‘joy‘, amredana, ‘reputation’; asvamedha=asvamedhika; uparirikh,‘to spread‘; ushmala, ‘glowing‘; kan, ‘to glitter‘; kalamba, ‘an arrow‘; kridayita, ‘sporting‘; ganda,‘a hero‘; the same=gandasaila, ‘boulder‘; gunja, ‘a kettle-drum‘; ghrini,‘a ray‘; damra,‘tumultuous, terrible‘, Tridasaparivridha=Indra; Padmavasa=Lakshmi; parimotana, ‘cracking‘; Maghavanmani=Indrantla; rangat,‘roaling‘; lambapataha, ‘a kind of drum‘; Lopdmudradayita= Agastya; Srivatsavakshas=Vishnu. The Motupalli pillar inscription is an edict of the (Kakatiya) Maharaja Ganapatideva. It opens with an invocation of Svayambhudeva. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 193, No. 194, p. 227 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Epigraphia Indica, Volume-XII · p. 188 to 197

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం రామలింగేశ్వర ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన రాతిపై ఉంది, ఇది 1167 (విశ్వవసు) నాటిది. గణపతిదేవ మహారాజు మరియు అతని తల్లిదండ్రుల ప్రయోజనం కోసం రామనాథ దేవునికి కరణ మరాయ భూమిని మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేయబడింది.

This inscription is on a stone set up in front of the temple of Ramalingesvara, dated S. 1167 (Visvavasu). Records the grant of land by Karanam Maraya to god Ramanatha for the benefit of Ganapatideva maharaja and his parents.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 187, No. 196, p. 225 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 157 and 158.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం చెన్నకేశవ ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన రాతి స్తంభంపై ఉంది. శాసనం మొదటి వైపు తీవ్రంగా దెబ్బతింది. రెండవ భాగంలో కాకతీయ మహాదేవుడు, ఆయన కుమారుడు గణపతిదేవుడు వర్ణించబడ్డారు. ఆ తరువాత వారి మంత్రుల శ్రేణి వివరణ ఉంటుంది. విష్ణువృద్ధ-గోత్రంలో ఒక సోమయ-అమాత్య జన్మించాడు. ఆయన కుమారుడు తిక్కయ-అమాత్యకు దేవ-అమాత్య జన్మించాడుః ఆయనకు భార్య లక్ష్మి ద్వారా రామ మంత్రి, తుక్కయ-మంత్రి, మార్చన-మంత్రి, బీటా అనే నలుగురు కుమారులు జన్మించారు. సోదరులలో మొదటివాడు, గణపతిదేవుని పరిపాలనలో రామ-మంత్రి సర్వధికారులు అవుతారు. మూడవ సోదరుడు, మంచెన అనేక శాస్త్రాలలో చాలా నేర్చుకున్నారని, రఘునాథునిపై ప్రబంధం (= పుస్తకం) రచించాడని చెబుతారు. మున్చెన్-మారి చిలుకూరు గ్రామంలో శ్రీ ప్రసన్న చెన్నకేశవ దేవుడిని స్థాపించి, దేవతకు దాని ఆరాధన మరియు దీపం కోసం కొన్ని భూములను ప్రసాదించినట్లు రికార్డు పేర్కొంది.

This inscription is on a stone pillar set up in front of the Chennakesava temple. The first side of the inscription is badly damaged. In the second side of the record Kakatiya Mahadeva and his son Ganapatideva are described. Then follows the description of the line of their ministers. In the Vishnuvriddha - gotra a certain Somaya - amatya was born. His son was Tikkaya-amatya to whom was born Deva - amatya: The latter had four sons by his wife Lakshmi, named Rama mantri, Tkkaya-mantri, Marchana-mantri and Beta. The first of the brothers, Rama-mantri is to be the sarvadhikari in the administration of Ganapatideva. The third brother, Manchena is said to be much learned in several Shastras and composed a prabandha (= book) on Raghunatha. The record states that Munchen-maari installed the god Sri Prasanna Chennakesava in the village Chilukuru and endowed the deity with some lands for its worship and lamp.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 195, p. 230 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 183 to 189

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం ఇటీవల శంభునిగుడి ప్రాంగణంలోని ధర్మశాల అనే వంటగది గోడపై కనుగొనబడింది. ఇది సున్నం యొక్క మందపాటి పూత కింద ఉంది మరియు ఇప్పటివరకు అన్వేషకుల దృష్టిని కోల్పోయింది. మొదటి కొన్ని పంక్తులలోని కొన్ని పదాలు దెబ్బతిన్నాయి. ఇది సంస్కృత పద్యంలో ఉంది మరియు శక 1167 విశ్వవసు, అశ్వయుజ శుక్ల 10 (క్రీ. శ. 1245, అక్టోబరు 2, సోమవారం) నాటిది. గణపతిదేవ పాలిస్తున్నప్పుడు, ధర్మ శివాచార్య శిష్యుడైన విరియాల కుటుంబానికి చెందిన అతని అధీనంలో ఉన్న రుద్రుడు స్వయంభూ దేవునికి శాశ్వత దీపం కోసం ముప్పై ఆవులను ఇచ్చాడు. దీపాన్ని (అవసరమైన నెయ్యిని సరఫరా చేయడం ద్వారా) నిర్వహించాలని కోరుతూ ఈ ఆవులను ధమ్మయ అనే పశువుల కాపరుకు అప్పగించారు. కటకురు శాసనం (హైద్, ఆర్చ్. ఎస్. 19, పేజీ 8) నుండి, విరియాల కుటుంబానికి చెందిన కొంతమంది సభ్యులను ఈ క్రింది వంశావళి పట్టికలో చూపించినట్లు పిలుస్తారు. విరియాల కుటుంబం సూర---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- కటకురు శాసనం ప్రకారం, విరియాల అన్నయ కుమార్తె మైలామా శక సంవత్సరాలలో 1124 మరియు 1127లో కొన్ని బహుమతులు ఇచ్చింది. (క్రీ. శ. 1202 మరియు 1205). క్రీ. శ. 1245 నాటి ప్రస్తుత శాసనంలో దాత అయిన రుద్రకు పైన పేర్కొన్న కుటుంబ సభ్యులతో ఉన్న సంబంధం మరింత పరిశీలనకు సంబంధించిన విషయం. ఈ రుద్ర విరియాల సూర (క్రీ. శ. 1273) లోని కోటగిరి పలకలలో పేర్కొన్నట్లే ఉండవచ్చు. [...]

This inscription was recently discovered on a wall of the kitchen called Dharma-sala in the compound of Sambhunigudi. It is under a thick coating of lime and missed the notice of the explorers so far. Some words in the first few lines are damaged. It is in Sanskrit verse and is dated Saka 1167 Visvavasu, Asvayuja Sukla 10 (A.D. 1245, October 2, Monday). While Ganapatideva was ruling, his subordinate Rudra of the Viriyala family who was a disciple of Dharma Sivacharya granted thirty cows for a perpetual lamp to the god Svayambhu deva. These cows were handed over to a cowherd named Dhammaya asking him to maintain the lamp (by supplying the required ghee). From the Katakuru inscription (Hyd, Arch. S. 19, p. 8), some members of the Viriyala family are known as shown in the following genealogical table. Viriyala family Sura —-------------------------------------------------------------------Prola Malla Beta —------------------------------------------------------------------------------------Sura Malla Prola Komma Annaya m. Aitama (daughter) Mailama m. Dannaya of Malayala family. According to the Katakuru inscription Mailama daughter of Viriyala Annaya made some gifts in the Saka years 1124 and 1127. (A.D. 1202 and 1205). The relationship of Rudra, the donor in the present inscription which is dated A.D. 1245, to the members of the above family is a matter for further consideration. This Rudra may be the same as mentioned in the Kotagiri plates of Viriyala Sura (A. D. 1273). [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 197, p. 232 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Select Epigraphs of Andhra Pradesh by P.V.P. Sastry, 1965. · p. 43 to 45→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1167 (విశ్వవసు) నాటి త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గది (చికటి-మిడ్డి) తూర్పు గోడపై ఉంది. కాకతీయ గణపతిదేవ ప్రతినిధి పోచన-పెగ్గడ-గణపాయం త్రిపురాంతకం పట్టణంలోకి వస్తువులను దిగుమతి చేసుకోవడానికి ఉపయోగించే మూడు వందల ప్యాక్ల ఎద్దులపై చెల్లించాల్సిన కస్టమ్స్ సుంకాలను చెల్లించాడని పేర్కొన్నాడు.

This inscription is on the east wall of the dark room (Chikati-Middi) in the temple of Tripurantakesvara, dated S. 1167 (Visvavasu). States that Kakatiya Ganapatideva’s agent Pochana-Peggada-Ganapaya remitted customs duties payable on three hundred pack bullocks used in importing goods into the town Tripurantakam which belongs to god Tripurantaka.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 198, No. 200, p. 233 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X. ↗ · p. 158.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · ……….. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం కాకతీయ గణపతి కాలానికి చెందిన శక 1167 (క్రీ. శ. 1245) నాటిది మరియు మంత్రి మంచెన వంశావళిని ప్రస్తావించింది మరియు మంచెన సంస్కృతంలో రఘునాథ రామచరిత అనే కావ్య రచయిత అని చెబుతుంది.

This inscription is dated Saka 1167 (A.D. 1245) of the time of Kakatiya Ganapati and mentions the genealogy of the minister Manchena and speaks that Manchena was the author of a kavya, in Sanskrit, Raghunatha Ramacharita.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 199, p. 233 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Indian Archaeology 1972-1973, A Review. · p. 39

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

డాక్టర్ హల్ట్జ్ తన వార్షిక నివేదికలో 1902-03, P-5 కోసం ఇప్పటికే గమనించిన ఈ రికార్డును పాఖల్ వద్ద నిటారుగా ఉన్న దీర్ఘచతురస్రాకార రాతి బ్లాక్ యొక్క నాలుగు వైపులా చెక్కారు, వీటిలో సిరా-ముద్రలు మరియు ఛాయాచిత్రాలను యాజ్దానీ అందించారు. రాతి మొదటి ముఖం పైభాగంలో రెండు ముతకగా చెక్కబడిన శిల్పాలు ఉన్నాయి, మొదటిది కుడి వైపున చంద్రుడు మరియు ఎడమ వైపున సూర్యుడు ఉన్న గణేశ విగ్రహాన్ని కలిగి ఉంది, రెండవది పంది (కాకతీయ రాజుల పరికరం) ప్రతి వైపు కళస లేదా కూజాను కలిగి ఉంది. ఆ పాత్ర ఆ కాలానికి చెందిన సరసమైన తెలుగు; అక్షరాల ఎత్తు 9/16 in నుండి 7⁄8 in వరకు ఉంటుంది. పాలటల్ ఎన్ఎన్, 1, విమున్చమ్తి లో కనిపిస్తుంది. ........................................................................................................................................................................................................ ఆస్పిరేట్ డిహెచ్ ను దాని క్రింద ఒక చిన్న వక్రరేఖతో డి ద్వారా సూచిస్తారు (ఉదాహరణకు, గధ్-లో, 1.24. మరియు ఓడ్గడ్, 1.52). - భాషకు సంబంధించి, తెలుగు గద్యంలో ఒక చిన్న ఉపసంహారం (II. 230-3) మినహా మొత్తం శిలాశాసనం సంస్కృత పద్యంలో ఉంది. ఈ శైలి చాలా ప్రతిష్టాత్మకమైనది, మరియు లెక్సికల్ ఆసక్తి గల పదాలలో ఈ క్రింది వాటిని గమనించవచ్చుః గరదః (I. 37); రామ్గత్-తరంగా (II. 20-I), పైన చూడండి, వాల్యూమ్. XII, p. 188: ఝరీ (II. 25-6, కానీ అనిశ్చితం); జిహ్వాలా (I. 34); నసీరా (I. 43); ఏకగమవిరాయితా (II. 43-4); మేఘంకర (II. 44-5); ఉద్గాధ (I. 52); అవతార (I. 98); బహుశా అభ్యామ్తి (I. 98); సత్తా అనే అర్థంలో "అధికారం" (I. 100); జామ్ఘా (I. 140); తట్కా (I. 197); స్థౌవిన్ (I. 197). మన రచయిత కోల్-అమ్కో = భున్ = మృగాంకో, మొదలైన శ్లోకాన్ని స్వీకరించారని గమనించడం ఆసక్తికరంగా ఉంది

This record, which has already been noticed by Dr. Hultzsch in his Annual Report on Epigraphy for 1902-03, P-5, is incised on the four sides of an upright rectangular block of stone at Pakhal, of which ink-impressions and photographs have been supplied by Yazdani. At the top of the first face of the stone are two bands of coarsely executed sculptures, the first containing a squatting figure of Ganesa with the moon on the proper right and the sun on the left, and the second a boar (the device of the Kakatiya kings) with a kalasa or jar on each side. The character is a fair Telugu of the period; the height of the letters is from 9/16 in. to ⅞ in. The Palatal n̅ appears in vimunchamti,1. 213. The aspirate dh is denoted by a d with a small curve underneath it (eg. in-gadh-,1. 24. and-odgadha,1.52).- As regards language, the whole epigraph is in Sanskrit verse, except for a short epilogue in Telugu prose (II. 230-3). The style is rather ambitious, and among the words of lexical interest may be noticed the following: garada: (I.37); ramgat-taramga (II. 20-I), on which see above, Vol. XII, p. 188: jhari (II. 25-6, but rather uncertain); jihvala (I. 34); nasira (I. 43); ekagamavirayita (II. 43-4); meghamkara (II. 44-5); Udgadha (I. 52); avatamasa (I.98); perhaps abhyamti (I. 98); satta in apparently the sense of “authority” (I. 100); jamgha (I. 140); tatka (I. 197); sthauvin (I. 197). It is interesting to observe that our author has borrowed the stanza Kol-amko=bhun=mrigamko, etc. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 201, No. 323, No. 359, p. 234 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Pakhal Inscription of the Reign of the Kakatiya Ganapatideva, 1919. · p. 1 to 10→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం గుడివాడ భీమేశ్వర ఆలయ ఎడమ తలుపు స్తంభంపై ఉంది, ఇది శక 1167 విజయ సంవత్సరానికి చెందినది. ఉత్తరాయణ సంక్రాంతి సందర్భంగా కాకతీయ పాలనలో, పుచకోల గోత్రానికి చెందిన నల్లం జీవిసెట్టి తన తండ్రి కొమ్మి సెట్టి మరియు తల్లి కొమ్మసాని యొక్క యోగ్యత ప్రకారం గుడివాడ కుందేశ్వర శ్రీ మహాదేవుడి కోసం శాశ్వత దీపం కోసం నెయ్యి అందించడానికి 30 ఆవులను విరాళంగా ఇచ్చినట్లు పేర్కొనబడింది.

This inscription is on the left door pillar of the Gudivada Bhimeswara temple, dates Saka 1167 Vijaya year. Mentions that during the Kakatiya rule on the occasion of Uttarayana samkranti, Nallam Jivisetti of Puchakola gotra donated 30 cows to provide ghee for the perpetual lamp for the Gudivada Kundeshwara Shree Mahadeva in the merit of his father Kommi Setti and mother Kommasani.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 202, p. 237 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions Volume-V · p. 79

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం గోల్కొండలోని ఖజనా బిల్డింగ్ మ్యూజియంలో భద్రపరచబడిన స్తంభానికి ఒక వైపు ఉంది. కాకటి ప్రభువు మహామండలేశ్వర గణపతిదేవ మహారాజు సూర్యగ్రహణం సందర్భంగా, ఎలేశ్వరదేవ దేవుడు రోజువారీ నైవేద్యం కోసం, నందులకండి దేవి-చెరూవు మరియు ఎలేశ్వరంలోని ఎర్రా చెరూవు కింద ప్రతిరోజూ 1 పుట్టి (వివిధ రకాల వరి) భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చాడు.

This inscription is on one side of the pillar preserved in the Khajana Building Museum, Golconda. States that, Mahamandalesvara Ganapatideva Maharaju, the lord of Kakati, made a gift, of land yielding daily I putti of rajanalu (variety of paddy) under Nandulakandi devi-cheruvu and Erra cheruvu of Elesvaram for the daily offerings of the god Elesvaradeva, on the occasion of Surya-grahana.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 203, No. 221, No. 237, p. 238 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 119 to 120

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం తిప్పారెడ్డి పొలంలో ఖననం చేయబడిన ఒక స్తంభంపై ఉంది. కాకతీయ రాజుల సాధారణ ప్రసాదంతో ప్రారంభమవుతుంది. సుదీర్ఘమైన బిరుదుల జాబితా ఉన్న గణపతి అధీనంలో ఉన్న మల్యాల గుండ దండదీశ్వర, ప్రాకార, గోపురాలతో కలిసి వర్ధమానపురంలో నాగేశ్వరదేవునికి ఒక ఆలయాన్ని నిర్మించి, దేవుని ఆరాధన నిర్వహణ కోసం పిన్నలుట్టి గ్రామాన్ని సర్వనామాస్యంగా మంజూరు చేశాడు. కాకతీయ, మల్యాలా నాయకుల వంశావళి ఇవ్వబడింది. విచిత్ర కవితలో ప్రావీణ్యం కలిగిన పండితుడు ఈశ్వర భట్టోపాధ్యాయ కుమారుడు మయూరభట్టోపాధ్యాయ దాత సూచన మేరకు ఈ శాసనాన్ని రచించారు. శాసనం చివరలో చక్రబంధం మరియు గోముత్రికా బంధంలో రెండు శ్లోకాలు ఉన్నాయి.

This inscription is on a pillar buried in the field of Tippareddi. Begins with the usual prasasti of the Kakatiya kings. Ganapati’s subordinate Malyala Gunda dandadhisvara who has long list of titles, built a temple at Vardhamanapura to the Lord Nagesvaradeva together with prakara and gopura and granted the village Pinnalutti as Sarvanamasya for the maintenance of worship of the God. The genealogies of Kakatiya and the Malyala chiefs are given. The inscription was composed at the instance of the donor by Mayurabhattopadyaya son of Isvara Bhattopadyaya, a scholar who was proficient in Vichitra Kavita. At the end of the inscription there are two verses set in chakrabandha and gomutrika bandha respectively.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 204, p. 239 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. Volume-II (2003) · p. 14 to 22.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

కజానా భవనం, గోల్కొండ, ఎస్. 1167 విశ్వవసు, పౌష బా. 15 (క్రీ. శ. 1246, జనవరి 19) పై ఈ శాసనం. కాకటి రుద్రదేవ మహారాజు యేలేశ్వర దేవునికి అంబలిపల్లి అనే గ్రామాన్ని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు ఇది నమోదు చేస్తుంది. ప్రత్యేక తేదీ లేదు. దాత రుద్రమా దేవి కావచ్చు.

This inscription on Kazana building, Golconda, S 1167 Viswavasu, Pausha ba. 15 (A.D. 1246, Jan. 19). This records a gift of a village Ambalipally to Yelesvara deva by Kakati Rudra Deva Maharaja. No separate date. The donor might be Rudrama devi.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 205, p. 241 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 152.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం శివాలయంలోని ఒక రాతిపై ఉంది. చాలా చిరాకుగా ఉంది. రాజు పేరు, దేవతలు వైజనాథదేవ, సూర్యదేవ మరియు కొన్ని బహుమతులను ప్రస్తావిస్తుంది.

This inscription is on a stone in the Siva temple. Much abraded. Mentions the king’s name and the gods Vaijianathadeva and Surya Deva and certain gifts.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 206, No. 216, p. 241 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Karimnagar District (Reprint 2016) · p. 93 to 95

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, సంస్కృతం మరియు నగరి.

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఈ అనుబంధ శాసనం ఉన్న రెండు రాగి పలకలను పురావస్తు శాఖ, ఎ. పి. లోని శిలాశాసన విభాగం లెక్చరర్ శ్రీ సంజీవరావు నుండి స్వీకరించింది. కరీంనగర్లోని ఆర్ట్స్ అండ్ సైన్స్ కళాశాలలో చదివారు. వారి ఆవిష్కరణకు సంబంధించిన వివరాలు తెలియవు. రెండు పలకలు ఏ వలయంతో కలిసి ఉండవు, అయితే సుమారు 1 సెం. మీ. వృత్తాకార రంధ్రాల ద్వారా ఏర్పాటు చేయబడుతుంది. వాటి ఎడమ వైపున అంచుల మధ్యలో వ్యాసం. పత్రం యొక్క లిపి పదమూడవ శతాబ్దానికి చెందిన దక్షిణ నగరి. రికార్డులో ప్రధాన భాగం సంస్కృత గద్యంలో ఉండగా, సాక్షుల పేర్లు, ముగింపు ప్రకటన కలిగిన భాగం తెలుగు గద్యంలో నాగరి అక్షరాలలో వ్రాయబడింది. నెధవురా గ్రామంలో, రవిదత్త, నాథదేవ, హిమదేవ స్థానిక అధికారులుగా పనిచేస్తున్నప్పుడు, (రాజు) గప్పతిదేవ ఆధ్వర్యంలో జయపనాయక మంత్రి మామ్చి-రాజా, మొదటి సారిగా కార్తీక మాసంలో చమనపల్లికి చెందిన గోనుగు-కలువా అనే కాలువకు సంబంధించిన వివాదాన్ని పరిష్కరించడానికి వచ్చారని, (గ్రామాల) పెద్దలను, కుమ్మరికుంటా, దేవనపల్లి, కాత్యకోలపల్లిని ఆహ్వానించి, కాలువ దగ్గర సమావేశమై వారి సాక్ష్యాలను అడిగారని రికార్డు పేర్కొంది. పాత ఏర్పాటు ప్రకారం గొణుగు-కలువా చమనపల్లి గ్రామానికి చెందినవాడని సాక్షులు చెబుతున్నారు. అప్పుడు మంచిరాజ, చమనపల్లికి చెందిన కొంతమంది బ్రాహ్మణులతో కలిసి (తన పరిశోధనలపై రాజుకు నివేదిక సమర్పించడానికి) ఒరుంగల్లుకు వెళ్లారు. [...]

Two copper plates containing the subjoined inscription have been borrowed by the epigraphy section of the Department of Archaeology and Museums, A.P. from Sri Sanjeeva Rao, Lecturer. Got Arts and Science College, Karimnagar. The details regarding their discovery are not known. The two plates are not held together by any ring although provision is made by circular holes of about 1 cm. diameter in the middle of their extreme left side edges. The script of the document is southern Nagari of the thirteenth century. The main part of the record is in Sanskrit prose, whereas the portion containing the names of the witnesses and the concluding statement is in Telugu prose written in Nagari characters. The record states that in the village Nedhavura, when Ravidatta, Nathadeva and Himgadeva were serving as local officers, Mamchi-raja the minister of Jayapanayaka at the command of (king) Gapapatideva came at the first instance in the month of Kartika for settling the dispute pertaining to the canal named Gonugu-kaluva of Chamanapalli, invited the elders of (the villages) Kummarikunta, Devanapalli and Katyakola palli, assembled them near the canal and asked them for their evidence. It is said by the witnesses that according to the old arrangement the Gonugu-kaluva belonged to the Chamanapalli village. Then Manchiraja along with some brahmanas of Chamanapalli proceeded to Orungallu (to submit a report on his findings to the king). [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 207, p. 241 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Karimnagar District (Reprint 2016) · p. 146 to 147

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గది తూర్పు గోడపై ఉంది, ఇది 1168 (పరభవ) నాటిది. త్రిపురాంతక-మహాదేవ ఆలయంలో చాగి ముప్పాల దేవి శాశ్వత దీపం కోసం 25 ఆవులను ఇచ్చినట్లు పేర్కొంది.

This inscription is on the east wall of the dark room in the Tripurantakesvara temple, dated S. 1168 (Parabhava). States that Chagi Muppala Devi gave 25 cows for a perpetual lamp in the temple of Tripurantaka-Mahadeva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 208, p. 242 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 158.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గది ఉత్తర గోడపై ఉంది, ఇది 1168 (పరభవ) నాటిది. త్రిపురాంతక-మహాదేవ ఆలయంలో చాగి గణపయరాజా శాశ్వత దీపం కోసం 25 ఆవులను ఇచ్చినట్లు పేర్కొన్నాడు. టిపిరేబోని కుమారుడు మల్లె బోయ్ ఈ ఆవులను చూసుకుని దీపం కోసం నెయ్యిని సరఫరా చేశాడు.

This inscription is on the north wall of the dark room in the Tripurantakesvara temple, dated S. 1168 (Parabhava). States that Chagi Ganpayaraja gave 25 cows for a perpetual lamp in the temple of Tripurantaka-Mahadeva. Tipireboni’s son Malle boye looked after these cows and supplied ghee for the lamp.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 209, p. 242 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 159.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గది ఉత్తర గోడ దిగువన ఉంది, ఇది 1168 (పరభవ) నాటిది. చాగి దొరైరాజ మంత్రి కరణ మల్లపరాజ కుమారుడు అమరేశ్వర త్రిపురాంతక-మహాదేవ ఆలయంలో శాశ్వత దీపం కోసం 25 ఆవులను ఇచ్చినట్లు పేర్కొన్నాడు.

This inscription is on the base of the north wall of the dark room in the Tripurantakesvara temple, dated S. 1168 (Parabhava). States that Amaresvara, son of Karanam Mallaparaja, minister of Chagi Dorayaraja gave 25 cows for a perpetual lamp in the temple of Tripurantaka-Mahadeva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 210, p. 242 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 159.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గది ఉత్తర గోడపై ఉంది, ఇది 1168 (పరభవ) నాటిది. త్రిపురాంతక-మహాదేవ ఆలయంలో కోట మమ్మడి పోటరాజా శాశ్వత దీపం కోసం 15 ఆవులను ఇచ్చాడు.

This inscription is on the north wall of the dark room in the Tripurantakesvara temple, dated S. 1168 (Parabhava). Kota Mummadi Potaraja gave 15 cows for a perpetual lamp in the temple of Tripurantaka-Mahadeva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 211, p. 243 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 159 and 160

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు తెలుగు.

ఈ శాసనం 1168 నాటి హనుమంతుడి ఆలయంలోని వక్ర స్తంభంపై ఉంది. కాకతీయ గణపతి రాజ్యంలోని కాకండ అగ్రహారంలో శ్రీ రామ పెద్ది అనే బ్రాహ్మణుడు కేశవ విగ్రహాన్ని నిర్మించాడని, ఆయనతో పాటు మరికొందరు ఆలయానికి భూములను ఇచ్చారని పేర్కొన్నాడు. బహుమతి-భూమి రోమ్పిచెర్లాలో ఉండేది. సూర్యగ్రహణం సందర్భంగా. అసేసా-మహాజనులు పన్ను మాగమాను బహుమతిగా ఇచ్చారు. ఇంకా, మమదాయ్ మారేబాయిడు తన తల్లిదండ్రుల యోగ్యత కోసం 20 మేకలు బహుమతిగా ఇచ్చాడు. మంగుళూరి-అన్నప-నాయడు 10 తుమస్ (నా) భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చారు. ములుబంక కోటే-బోయుడు గణపతి యొక్క యోగ్యత కోసం 10 తుమస్ భూమిని ఇచ్చాడు. శాసనం సాధారణ అనుచిత శ్లోకాలతో ముగుస్తుంది.

This inscription is on a curved stambha in the temple of Hanuman, dated S. 1168. States that a Brahmin named Sri Rama Peddi constructed the image of Kesava in the agrahara of Kakanda in the kingdom of Kakatiya Ganapati and that he and some others endowed the temple with lands. The gift-land was in Rompicherla. On the occasion of Solar eclipse. The asesa-mahajanas gifted the tax magama. Further, mamdai Mareboyudu gifted 20 goats for the merit of his parents. Manguluri-Annapa-nayadu gifted 10 tumus(na) of land. Mulubankka Kote-boyudu gave away 10 tumus of land for the merit of Ganapamadevi. The inscription ends with the usual imprecatory verses.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 212, No. 213, p. 243 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 160 to 161.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1168 నాటి వేణుగోపాలస్వామి ఆలయం ముందు ఉన్న ఒక పలకపై ఉంది. అసంపూర్ణం. వాస్తవ మంజూరును వివరించే భాగం లేదు. అందుబాటులో ఉన్న భాగం బహుశా వారి తండ్రి కొమ్మరాజ మరియు తల్లి సురలాదేవి యొక్క యోగ్యత కోసం పరిచెద భీమరాజా, తమ్ము భీమరాజా, దేవరాజ మరియు గణపతివరాజా శివాలయానికి ఇచ్చిన బహుమతిని సూచిస్తుంది. ఇది సాధారణ పరిచచేది శీర్షికలను కలిగి ఉంటుంది.

This inscription is on a slab lying in front of the temple of Venugopalaswami, dated S. 1168. incomplete. The portion which describes the actual grant is missing. The portion available refers to what was probably a gift made to a Shiva temple by Parichcheda Bhimaraja, Tammu Bhimaraja, Devaraja and Ganapadevaraja for the merit of their father Kommaraja and mother Suraladevi. Contains the usual Parichchedi titles.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 214, p. 244 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 161.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1168 (పరభవ) నాటి త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గది (చికటి-మిడ్డి) తూర్పు గోడపై ఉంది. తన భర్త గద్యా-సురపా-నాయక యొక్క యోగ్యత కోసం త్రిపురాంతక-మహదేవ ఆలయంలో ఒక వ్యక్తి 50 ఆవులను శాశ్వత దీపం కోసం ఇచ్చినట్లు ప్రొలసాని పేర్కొంది.

This inscription is on the east wall of the dark room (Chikati-Middi), in the temple of Tripurantakesvara, dated S. 1168 (Parabhava). States that a certain Prolasani gave 50 cows for a perpetual lamp in the temple of Tripurantaka-Mahadeva, for the merit of her husband Gadya-Surapa-Nayaka.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 215, p. 244 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 161 and 162.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1170 నాటి చెన్నకేశవస్వామి ఆలయానికి సమీపంలో ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. గణపతిదేవ-మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం కొలవెన్నులోని ప్రసన్న-కేశవదేవ ఆలయానికి కస్టమ్స్ విధులు (సుంకం) ను ఏజెంట్ (సర్వేధికారి) శివిరి అన్నయ నియమించారు.

This inscription is on a pillar lying near the temple of Chennakesvaswami, dated S. 1170. Agent (Sarvadhikari) Siviri Annaya assigned, to the temple of Prasanna-Kesavadeva of Kolavennu, the customs duties (sunkam) for the merit of Ganapatideva-Maharaja.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 217, No. 228, p. 245 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 164 to 165

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం (పద్యం), తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం ఆశాదలోని శక 1169 (బ్రహ్మ-ఋతు-చంద్ర-ఇమ్డు) నాటి రాపర్తిలోని కుగ్రామమైన కొట్ట-రాపర్తిలోని శివాలయం ముందు విరిగిన స్తంభంపై ఉంది. శకలాలు. రుద్రియా-భూప, సూరయా-భూప, బీటా మరియు సురమాంబ పేర్లను ప్రస్తావించారు, అయితే మొదటి ముగ్గురితో వారి సంబంధం స్పష్టంగా లేదు.

This inscription is on a broken pillar in front of the Siva temple in Kotta-Raparti, hamlet of Raparti, dated Saka 1169 (Brahma-ritu-chamdra-imdu), Ashada. Fragmentary. Mentions the names of Rudriya-bhupa, Suraya-bhupa, Beta and Suramamba whose relationship with the former three however is not clear.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 218, p. 245 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1958-59. ↗ · p. 41

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1169 (ప్లవంగా) నాటి త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గది (చికటి-మిడ్డి) ప్రవేశద్వారం వద్ద ఒక స్తంభంపై ఉంది. గోలగిరిమాత భీమలా శివాచార్య శిష్యుడు ధర్మ శివాచార్య త్రిపురాంతక-మహాదేవ ఆలయంలో భండారువు-మఠం (ఆలయ నిధి) ను నిర్మించారు.

This inscription is on a pillar at the entrance to the dark room (Chikati-Middi)- right side-in the temple of Tripurantakesvara, dated S. 1169 (Plavanga). Dharma Sivacharya, disciple of Bhimala Sivacharya of the Golagirimatha built the Bhandaruvu-matham (temple treasury) in the temple of Tripurantaka-Mahadeva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 219, p. 245 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 164.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం 1169 నాటి అంజనేయ ఆలయానికి సమీపంలో ఉన్న రాతి పలకపై ఉంది. ఇది సంస్కృత పద్యంలోని ఒక శాసనం యొక్క ఒక భాగం. శక 1169లో ఒక రుద్ర మరణించాడని, అతని తరువాత అతని కుమారుడు సూర వచ్చాడని, అతని సోదరుడు బీటా గురించి ప్రస్తావించబడింది, అతని కుటుంబంలో సురంబ అనే మహిళ జన్మించింది. ఆమెకు మహాదేవుడు అనే ఒక రాజు తరపున పోరాడిన సురేష అనే కుమారుడు ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. (హెచ్. ఏ. ఎస్. 19 పేజీ 160లో ఇవ్వబడిన ఈ శకలాల శాసనం యొక్క ఆంగ్ల సారాంశం తప్పు).

This inscription is on a stone slab lying near Anjaneya temple, dated S. 1169. This is a fragment of an inscription in Sanskrit verse. It states that in Saka 1169 a certain Rudra died and he was succeeded by his son Sura and it mentions the latter's brother Beta in whose family was born a lady by name Suramba. She appears to have had a son called Suresa who is said to have fought on behalf of a certain king called Mahadeva. (The English summary of this fragmentary inscription given in H.A.S. 19 page 160 is faulty).

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 220, Ind. 35, p. 245 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 92 to 93.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం రామలింగేశ్వర ఆలయంలో గాలిగోపుర మంటపంను రాతి మీద ఉంచిన 1169 (ప్లవంగా) నాటిది, వెల్పునూరులోని రామేశ్వర ఆలయానికి దోచేనా పెగ్గడ అడ్డవట్ట అని పిలువబడే సుంకాన్ని మరియు కాకతీయ గణపతిదేవ మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం వివిధ వస్తువుల అమ్మకాలపై, చమురు మిల్లులు మరియు వివాహాలపై విధించవలసిన సుంకాలను కేటాయించినట్లు పేర్కొంది.

This inscription is on a stone laying the Galigopura Mantapam in the temple of Ramalingesvara, dated S. 1169 (Plavanga) States that Dochena Peggada assigned (?) to the temple of Ramesvara at Velpunuru the duty known as addavatta and duties leviable on sales purchases of various articles, on oil-mills and on marriages, for the merit of Kakatiya Ganapatideva Maharaja.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 222, p. 246 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 163.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · తెలుగు.

ఈ శాసనం శివాలయం ప్రాంగణంలో ఉంది. మహాసమంత విరియాల మల్లోజు స్వామివారికి సమర్పించిన కొన్ని బహుమతులను నమోదు చేస్కోండి. ఈ మల్ల బహుశా బేత యొక్క రెండవ కుమారుడు మరియు అన్నయ తండ్రి మల్లతో సమానంగా ఉంటాడు, అతని కుమార్తె కొండపర్తికి చెందిన మల్యాల చందసేనపతికి వివాహం జరిగింది. అయితే మల్లోజు అనే పేరులోని ఓజు అనే ప్రత్యయం అతని గుర్తింపుకు అడ్డంకిగా ఉంటుంది.

This inscription is in the compound of Siva temple. Records some gifts to the offerings of Lord Svayambhudeva by Mahasamanta Viriyala Malloju. This Malla is probably identical with Malla, the second son of Beta and father of Annaya, whose daughter was given in marriage to Malyala Chandasenapati of Kondaparti. However the suffix Oju, in the name Malloju, comes in the way of his identification.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 223, p. 247 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. Volume-II (2003) · p. 85

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం ఒక వీధిలో నిలబడి ఉన్న నంది స్తంభంపై ఉంది, ఇది 11వ శతాబ్దం [70] (కిలక) నాటిది. గణపతిదేవ మంత్రి భాస్కరదేవ తమ్ముడు ఎక్కయ, ఒడ్డాపుండి గ్రామాన్ని కొట్టియడోనకు చెందిన శంకరేశ్వర దేవునికి అప్పగించాడు.

This inscription is on a Nandi pillar standing in a street, dated S. 11[70] (Kilaka). Ekkaya, younger brother of Bhaskaradeva, minister of Ganapatideva gave away the village of Oddapundi to god Sankaresvara of Kotyadona.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 224, p. 247 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 165 to 166

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం ఉత్తర గోడపై, త్రినపురటకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గదిలో రెండవ అంతస్తులో ఉంది, ఇది ఎస్. 1170 (కాళిక) నాటిది. నటవాడి రుద్రదేవ-మహారాజు, కాకేత మైలాలా-మహాదేవి కుమారుడు మహాదేవ రాజా త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలో శాశ్వత దీపం కోసం 25 ఆవులను ఇచ్చాడు.

This inscription is on the north wall, second tier of the dark room in the temple of Trinpuratakesvara, dated S. 1170 (Kalika). Mahadeva Raja, son of Natavadi Rudradeva-Maharaja and Kaketa Mailala-Mahadevi gave 25 cows for a perpetual lamp in the temple of Tripurantakesvara.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 225, p. 248 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 166 to 167

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం ఉత్తర గోడ దిగువన, త్రినపురటకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గదిలో రెండవ అంతస్తులో, ఎస్. 1170 (కాళిక) నాటిది. నటావతి రుద్రదేవ, కాకేత మైలాలా-మహాదేవిల కుమారుడు మమ్మడి గణంపట్టవందు త్రిపురాంతక దేవ ఆలయంలో శాశ్వత దీపం కోసం 25 ఆవులను ఇచ్చాడు.

This inscription is on the base of the north wall, second tier of the dark room in the temple of Trinpuratakesvara, dated S. 1170 (Kalika). Mummadi Ganampattavandu (?) son of Natavati Rudradeva and Kaketa Mailala-Mahadevi gave 25 cows for a perpetual lamp in the temple of Tripurantaka Deva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 226, p. 248 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 167

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం ఉత్తర గోడ దిగువన, త్రినపురటకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గదిలో రెండవ అంతస్తులో, ఎస్. 1170 (కాళిక) నాటిది. నటావతి రుద్రదేవ-మహారాజు, కాకేత మైలాలా-మహాదేవి కుమారుడు రుద్రదేవ త్రిపురాంతక దేవ ఆలయంలో శాశ్వత దీపం కోసం 25 ఆవులను ఇచ్చాడు.

This inscription is on the base of the north wall, second tier of the dark room in the temple of Trinpuratakesvara, dated S. 1170 (Kalika). Rudradeva, son of Natavati Rudradeva-Maharaja and Kaketa Mailala-Mahadevi gave 25 cows for a perpetual lamp in the temple of Tripurantaka Deva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 227, p. 249 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 167

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, సంస్కృతం, కన్నడ.

ఈ శాసనం హనుమారెడ్డి పొలంలో ఒక రాతికి నాలుగు వైపులా ఉంది. రాజుల శిఖరం ఆభరణం అయిన కాకటి గణపతిని స్తుతిస్తూ శాసనం ప్రారంభమవుతుంది. ఔమకొండపుర ప్రభువు మహామండలేశ్వర గణపతిదేవ మహారాజు రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తున్నప్పుడు, రుద్ర కుమారుడు, మల్ల మనవడు అయిన విరియాల గణపతి లేదా పెద్ద గణపతి, కొండపల్లి-నాడులోని వ్రిన్టేజ్ గ్రామంలో ప్రసన్న చెన్నకేశవ దేవుడిని స్థాపించి, దేవునికి కొన్ని వృత్తులను, రాజుకు అర్హత లభించేలా బ్రాహ్మణులను మంజూరు చేశారని ఇది పేర్కొంది. పద్దెనిమిది సమయాల ప్రజలు ఆలయంలో శాశ్వత దీపం వెలిగించడానికి ప్రతి గడ్యానాలో ఒక వీసా ఇచ్చారు. శ్రీ జయంతి రోజున పవిత్రరోహణ సమయంలో దేవతలు, బ్రాహ్మణులు మరియు విదేము (బీటల్-నట్), గంధపు పేస్ట్, బట్టలు మరియు గుగ్గులు (గుంబ్డేలియం) కోసం మంజూరు చేసిన భూములు వివరంగా వివరించబడ్డాయి. ఆ సమయంలో గ్రామంలో నీటిపారుదల వ్యవస్థ గురించి ఈ శాసనం యాదృచ్ఛికంగా ఒక అంతర్దృష్టిని ఇస్తుంది. శాసనం చివరిలో, చెన్నకేశ దేవుని రక్షణను ప్రేరేపించే మూడు శ్లోకాలు తెలుగులో ఉన్నాయి. శక తేదీ తెలుగు పద్యంతో పాటు సంఖ్యలలో కూడా వివరించబడింది.

This inscription is on the four sides of a stone in the field of Hanuma Reddy. The inscription begins with the praise of Kakati Ganapati, the crest jewel of the kings. It goes on to state that, while the mahamandaleshwar Ganapatideva Maharaja, the lord of Aumakondapura was ruling the kingdom, Viriyala Ganapati or Pedda Ganapati, son of Rudra and grandson of Malla, set up the god Prasanna Chennakesava in the village of Vrintage in the Kondapalli-nadu and granted certain vrittis to the god, and brahmaṇas so that merit might accrue to the king. The people of eighteen samayas gave one Visa in every Gadyana for lighting a perpetual lamp in the temple. The lands granted to the gods, the brahmanas and for Videmu (betel-nut), Sandal paste, clothes and guggulu (gumbdelium) during the pavitrarohana on the Sri Jayanti day are described in detail. The inscription gives incidentally an insight into the irrigation system in the village at the time. At the end of the inscription, there are three verses in Telugu invoking the protection of the god Chennakesa. The Saka date is described in Telugu verse as well as in numerals.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 229, p. 249 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 120 to 126

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం

కాంచీపురలోని అనేక దేవాలయాలలో అతిపెద్ద, ఏకమ్రనాథ శైవ ఆలయంలోని రెండవ ప్రాకార ఉత్తర గోడపై ఈ శాసనం చెక్కబడింది. ఇది గ్రంథ పాత్రలోని 17 సంస్కృత శ్లోకాలను కలిగి ఉంది మరియు గణపతి రాజు యొక్క శాసనం (ససాన, శ్లోకాలు 1,15,16,17.) అని ప్రకటిస్తుంది, అతను సూర్యుని జాతి నుండి తన సంతతిని గుర్తించాడు (శ్లోకాలు 5 మరియు 11) మరియు అతని తక్షణ పూర్వీకులుః-బోట్మరాజా (వచనాలు 8). ఆయన వారసుడుః ప్రోదరాజ (9వ వచనం). ఆయన వారసుడు రుద్రదేవ (10వ వచనం). ఆయన నలుగురు తమ్ముళ్లలో పెద్దవాడుః మహాదేవ (11వ వచనం). ఆయన కుమారుడుః గణపతి (12వ వచనం). ప్రొదరాజ ఒక పెద్ద చెరువును నిర్మించాడని చెబుతారు, దానిని అతను తన ఇంటిపేరు (9వ వచనం) ఆధారంగా జగతికేసరి-తతకా అని పిలిచాడు. గణపతి సింహనుడిని, కళింగ రాజును ఓడించాడని, లాట (గుజరాత్), గౌడ (బెంగాల్) రాజులను సామంతులుగా (వ. 14) కలిగి ఉన్నాడని పేర్కొన్నాడు. అతని మంత్రి (సచీవ) మరియు జనరల్ (సైన్యపాల), దోచి జాతికి చెందిన సామంత-భోజ, కంచి గవర్నర్ (చక్రధారిన్) నియామకాన్ని నిర్వహించినట్లు తెలుస్తోంది. ఆయన కశ్యప గోత్రంలో సభ్యుడని చెప్పుకుంటున్నందున ఆయన బహుశా బ్రాహ్మణుడు అయి ఉండవచ్చు (15వ వచనం). రాజు ఆదేశాల మేరకు, అతను దానిని కళత్తూర్ గ్రామమైన కంచిలోని ఏకామ్రా ఆలయానికి ఇచ్చాడు (వ. 16). మంజూరు చేసిన తేదీ మంగళవారం, శక 1172 (పదాలలో), చక్రీయ సంవత్సరం సౌమ్య (v. 17) యొక్క అన్ధకార పక్షం యొక్క పదకొండవ తిథి. మిస్టర్ సెవెల్ యొక్క దక్షిణ-భారత కాలక్రమానుసార పట్టికలు ప్రకారం, సంబంధిత యూరోపియన్ తేదీ మంగళవారం, జూన్ 8,1249 AD. [...]

This inscription is engraved on the north wall of the second prakara of the Saiva temple of Ekamranatha, the largest of the numerous temples at Kanchipura. It consists of 17 Sanskrit verses in the Grantha character and professes to be an edict (sasana, verses 1, 15, 16, 17.) of king Ganapati, who traced his descent from the race of the Sun (verses 5 and 11) and whose immediate ancestors were :-Botmaraja (v. 8). His successor: Prodaraja (v. 9). His successor: Rudradeva (v.10). The eldest of his four younger brothers: Mahadeva (v. 11). His son: Ganapati (v. 12). Prodaraja is said to have constructed a large tank, which he called Jagatikesari-tataka after a surname of his (v. 9). Ganapati claims to have defeated Simhana and the Kalinga king, and to have the kings of Lata (Gujarat) and Gauda (Bengal) for vassals (v. 14). His minister (sachiva) and general (sainyapala), Samanta-Bhoja, who belonged to the race of Dochi, appears to have held the appointment of governor (chakradharin) of Kanchi. He was probably a Brahmana, as he claims to be a member of the Kasyapa Gotra (v. 15). By order of the king, he gave it to the Ekamra temple at Kanchi, the village of Kalattur (v. 16). The date of the grant was Tuesday, the eleventh tithi of the dark fortnight of Jyaistha of Saka 1172 (in words), the cyclic year Saumya (v. 17). According to Mr. Sewell's South-Indian Chronological Tables, the corresponding European date is Tuesday, the 8th June, 1249 A. D. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 230, p. 250 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: The Indian Antiquary, Volume-XXI, 1892. · p. 197 to 202

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

గుంటూరు జిల్లాలోని బాపట్ల తాలూకాలోని మోటుపల్లెకు 3 మైళ్ల దూరంలో ఉన్న చెన్నకేశ్వర ఆలయమైన నయనపల్లి వెనుక గోడపై నిర్మించిన రాతిపై ఈ అనుబంధ శాసనం కనుగొనబడింది. రాతిని గోడలో అడ్డంగా అమర్చబడి, రాత పంక్తులు నిలువుగా ఉంటాయి, తద్వారా ఆలయాన్ని తొలగించినప్పుడు కొన్నిసార్లు దాని ప్రస్తుత స్థితిలో ప్రవేశపెట్టబడిందని సూచిస్తుంది; కానీ గోడలో పలకను సరిచేసే ప్రయత్నంలో, దాని పై మరియు దిగువ భాగాలు చెక్కబడి, శాసనం ప్రారంభంలో మరియు చివరిలో కొన్ని పంక్తులకు నష్టం కలిగించాయి. చెక్కబడిన ఉపరితలం మధ్యలో ఉన్న పెద్ద భాగం కూడా చాలా క్షీణించింది. ఉన్నట్లుగా, రికార్డు అసంపూర్ణంగా ఉంది; శాసనం యొక్క ముగింపు భాగాన్ని రూపొందించే కొన్ని పంక్తులు ఇప్పుడు చూడటానికి తెరవని రాతి యొక్క మరొక ముఖంపై కనిపిస్తాయి. ప్రస్తుత రాష్ట్రంలో కూడా, శాసనం గొప్ప విలువ కలిగి ఉంది. రికార్డు దెబ్బతిన్న పరిస్థితి కారణంగా, దాని ప్రాముఖ్యత ఇప్పటివరకు సరిగ్గా అంచనా వేయబడలేదు; కానీ ఇప్పుడు శాసనాన్ని దాని సరైన దృక్పథంలో చదివి, దాని చారిత్రక ప్రాముఖ్యతను అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నం చేయబడింది. ఈ శిలాశాసనం తెలుగు గద్యంలో ఉంది మరియు క్రీ. శ. 13వ శతాబ్దానికి చెందిన పాత్రలలో చెక్కబడింది. దీని అక్షరక్రమం ప్రత్యేక నోటీసు అవసరం లేదు. 1. 21 లో ఉపయోగించిన సెయుమా అనే పదం కొంత ఇబ్బందిని అందిస్తుంది, ముఖ్యంగా శాసనం శకలాలు. [...]

The subjoined inscription is found on a stone built into the back wall of the Chennakeshwara temple Nayanapalle, a village about 3 miles from Motupalle in the Bapatla taluk of the Guntur District. The stone is fixed into the wall horizontally while the lines of writing are vertical, thus indicating that it must have been introduced in its present position sometimes later when the temple was removed; but in the attempt to fix the slab into the wall, its top and bottom portions have been chiselled away causing damage to a few lines at the beginning and end of the inscription. A big portion in the middle of the inscribed surface is also very much worn out. As it is, the record is incomplete; a few lines forming the concluding portion of the inscription are probably to be found on the other face of the stone not open to view now. Since even in the present state, the inscription is of great value. Owing to the damaged condition of the record, its importance has not so far been properly assessed; but an attempt is now made to read the inscription in its proper perspective and interpret its historical significance. The epigraph is in Telugu prose and is engraved in the characters of the 13th century A.D. Its orthography does not call for any special notice. The word seyuma used in 1.21 offers some difficulty, especially as the inscription is fragmentary. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 231, No. 327, p. 254 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Epigraphia Indica, Volume-XXVII (1947-48) · p. 193 to 197.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం మ్యూజియంలో ఏర్పాటు చేసిన స్తంభానికి నాలుగు వైపులా ఉంది. విరియాల కుటుంబానికి చెందిన గణపతి రాజు ప్రసాద కేశవదేవుని అంగ-రాగ-భోగానికి భూములను సర్వమాన్యంగా మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేశారు. బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చిన అనేక విట్టీలు పేర్కొనబడ్డాయి. బహుమతి యొక్క సరిహద్దులు కూడా చివరిలో ఇవ్వబడ్డాయి.

This inscription is on the four faces of a pillar set up in the Museum. Records the grant of lands as sarvamanya for the anga-ramga-bhoga of the deity prasanna Kesavadeva by Ganapatiraju, the chief of the Viriyala family. A number of vittis given to brahmanas are specified. The boundaries of the gift are also given at the end.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 233, p. 258 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1980-81. · p. 15

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం

ఈ శాసనం శక 11 [71], సౌమ్య, జ్యేష్ఠ, ఆదివారం, సూర్యగ్రహణం నాటి నాగులకట్ట వద్ద ఒక మామిడి చెట్టు కింద పడి ఉన్న విరిగిన పలకపై ఉంది. ముక్కలు ముక్కలైంది. కాకతీయుల వంశపారంపర్యాన్ని ఇస్తుంది. రాజుకు అధీనంలో ఉండి స్తంభదేశాన్ని పరిపాలించినట్లు చెప్పబడే ముఖ్య వన్నగ బ్రాహ్మణ పద్మనాభకు చెంబ్రోలు గ్రామాన్ని మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేస్తాడు. దాత యొక్క పూర్వీకులు ఇవ్వబడతారు.

This inscription is on a broken slab lying under a margosa tree at the Nagulakatta, dated Saka 11[71], Saumya, Jyeshta, Sunday, solar eclipse. Mutilated. Gives the genealogy of the Kakatiyas. Registers the grant of the village Chembrolu to the Brahmana Padmanabha by the chief Vannaga who is said to have ruled over the Stambha-desa as a subordinate of the king. The donor’s ancestry is given.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 234, p. 259 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1943-44. · p. 11

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు తెలుగు.

గుంటూరు తాలూకాలోని యనమాడాల గ్రామంలో ఒక స్తంభం నాలుగు ముఖాలపై ఈ శాసనం చెక్కబడింది. ఆ స్తంభం ఇప్పుడు వేణుగోపాల ఆలయంలో ఉంది. తులనాత్మక భద్రత ఉన్న ఈ ప్రదేశానికి తొలగించడానికి ముందు, గ్రామస్తులు దానిపై చున్నం రుబ్బడానికి దీనిని ఉపయోగించారు. ఈ అభ్యంతరకరమైన ఆచారం శాసనంలో గణనీయమైన భాగాన్ని నాశనం చేయడానికి దారితీసింది. తెలుగు వర్ణమాల మరియు సంస్కృత భాషలో శాసనం ఉన్న మొదటి మరియు రెండవ ముఖాలు కొంతవరకు ధరించి ఉన్నాయి, కానీ ఇప్పటికీ చదవగలిగేవి. అయితే, కల్నల్ మెకెంజీ యొక్క కాపీ యొక్క ప్రచురించిన సంస్కరణ చూపినట్లుగా, ఇది గతంలో తెలుగు వర్ణమాలలో ఒక సుదీర్ఘ భాగంలో మొదటి భాగాన్ని కొనసాగించింది, ప్రారంభంలో ఒకటి, రెండు లేదా మూడు అక్షరాలు మినహా, ప్రతి పంక్తి చివరిలో. తెలుగు భాగం ముగింపు, ఇంకా కొంచెం తరువాత వచ్చిన మూడు తెలుగు శాసనాలు కలిగిన నాలుగో ముఖం, మళ్లీ సహించదగిన మంచి సంరక్షణలో ఉంది. నాలుగో ముఖంపై ఉన్న తెలుగు శాసనం చివరిది మొదటి ముఖం దిగువన కొనసాగించబడింది, మొదటి శాసనం యొక్క చెక్కినవారు దానిని ఖాళీగా వదిలేశారు. చివరగా, ఒక చిన్న తెలుగు శాసనం, ఇది చాలా ఇటీవలిదిగా కనిపిస్తుంది, కానీ మొదటి శాసనంలోని ఒక భాగాన్ని పొరపాటున రెండవ ముఖం దిగువన చెక్కబడింది. వీటితో పాటు వాటి దిగువ భాగాలలో తరువాత జోడించినవి. పైన పేర్కొన్నట్లుగా, స్తంభం యొక్క మొదటి మరియు రెండవ ముఖాలు తెలుగు వర్ణమాల మరియు సంస్కృత భాషలోని శాసనాలుగా ఉన్నాయి. [...]

The inscription is engraved on four faces of a pillar in the village of Yenamadala in the Guntur taluka. The pillar is now lying in the temple of Venugopala. Before its removal to this place of comparative safety, the villagers were using it for grinding chunnam on it. This objectionable practice has led to the destruction of a considerable portion of the inscription. The first and second faces, which bear an inscription in the Telugu alphabet and the Sanskrit language, are somewhat worn, but still legible. Of the third face, however, which, as the published version of Colonel Mackenzie’s copy shows, formerly continued the first half of a long passage in the Telugu alphabet and with the exception of one, two, or three letters at the beginning, and at the end, of each line. The fourth face, which contains the end of the Telugu portion, and three other Telugu inscriptions slightly later date, is again in tolerably good preservation. The last of the Telugu inscription on the fourth face is continued at the bottom of the first face, which had been left blank by the engraver of the first inscription. Finally, a short Telugu inscription, which looks quite recent, but has been mistaken for a portion of the first inscription, is engraved at the bottom of the second face. Besides the two later additions on their lowermost portions. The first and second faces of the pillar bear, as stated above, as inscriptions in the Telugu alphabet and the Sanskrit language. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 235, p. 259 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Epigraphia Indica, Volume-III · p. 94 to 103

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ అసంపూర్ణ శాసనం కాకతీయ రాజు గణపతి దేవ మహారాజు కన్నె 300 డివిజన్లోని తాడిమెడ గ్రామాన్ని శ్రీ యేలేశ్వర మహాదేవకు రాజు యొక్క గాంధహస్తి మరియు గజసాహిని అయిన మంగయ గణపతి బహుమతిగా నమోదు చేసాడు, తద్వారా మహారాజా కాకతీయ గణపతిదేవకు అర్హత లభిస్తుంది. ఈ రికార్డు సోమ్య, ఫాల్గుణ బా. 11, సోమవారం (సోమవారం ఫిబ్రవరి 28,1250 క్రి. శ.) నాటిది.

This incomplete inscription Kakatiya king Ganapati deva Maharaja registers the gift of village Tadimeda in the Kanne 300 division to Sri Yelesvara Mahadeva by Mangaya Ganapaya the Gandhahasti and Gajasahini of the king, so that merit may accrue to the Maharaja Kakatiya Ganapatideva. The record is dated Saumya, Phalguna ba. 11, Monday (Monday 28th February, 1250 A.D.).

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 236, No. 237, No. 239, p. 263 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts, Part-VI, 1973. · p. 66.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం గోల్కొండలోని ఖజనా బిల్డింగ్ మ్యూజియంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. శ్రీమాన్ మహాప్రధాన్ సర్వధికారి సంభపాండిత సిందవాడి-1000 లోని గాలమ్జర్ల గ్రామాన్ని ధూపం, దీపం మరియు నైవేద్యాల కోసం, అలాగే తన గురువు సింహదేవ మహారాజుకు అర్హత పొందేలా ఏళేశ్వరదేవునికి అంగ, రంగ-భోగాలు మరియు సత్రాలను బహుమతిగా ఇచ్చారని నమోదు చేశారు; ఇంకా ఇది భావ బ్రహ్మగురు యొక్క యోగ్యత కోసం సహదేవ, గోల నాగప, త్రిపురకు బహుమతిగా కూడా ఇచ్చింది, మరియు మల్లినాథ దేవ మరియు సోమేశ్వర దేవ చేత కాకతీశ్వర గణపద్దేవుడు.

This inscription is on a pillar in the Khazana Building Museum, Golkonda. Records that, Sriman Mahapradhani Sarvadhikari Sambapandita made a gift of the village Galamjarl in the Sindavadi-1000 for the incense, lamp and offerings as well as the anga and ranga-bhogas and a satra to the god Elesvaradeva so that merit might accrue to his master Simhanadeva Maharaja; further it also rewards the gift to Sahadeva, Gola Nagapa, Tripura for the merit of Bhava Brahmaguru and Kakatisvara Ganapaddeva by Mallinatha Deva and Somesvara Deva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 238, p. 264 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 127 to 128

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం · తెలుగు-కన్నడ

ఈ ఫలకాలు ఇప్పుడు మద్రాసులోని ప్రభుత్వ మ్యూజియంలో భద్రపరచబడ్డాయి. ఈ శాసనం పోరంటి వెన్న-భూపాలాను గణపతి (గణపతి పూర్వీకులు) తండ్రిగా పరిచయం చేసింది. అప్పుడు గణపతిదేవ తన తండ్రి పేరు మీద పిలువబడే మరియు కృష్ణ నది ఒడ్డున ఉన్న కోలవెన్ను గ్రామాన్ని యజ్ఞవల్క్య-శాఖకు చెందిన బ్రాహ్మణులకు అగ్రహారంగా ఇచ్చి, శ్రుతులలో ప్రావీణ్యం కలిగి ఉన్నాడని, ఇంకా 130 మరుతులు భూమి (త్రిమసదయుక్త సత్య భూమి మరుత శ్రీ కోలవెన్నుమ్) తో కూడిన కోలవెన్ను గ్రామాన్ని గణపతి రాజు బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చిందని పేర్కొన్నాడు. sastras.it బహుమతి-గ్రామం యొక్క సరిహద్దులు మరియు ప్రతి ఒక్కరికీ కేటాయించిన వారి గోత్రాలు మరియు వాటాలతో పాటు దానం చేసిన వారి జాబితా లెక్కించబడ్డాయి.

These plates are now preserved in the Government Museum, Madras. The inscription introduces Poranti Venna-bhupala as the father of Ganapa-kshmapati (fore-fathers of Ganapati). It then states that Ganaptideva gave away the village Kolavennu, which was known after his father’s name and situated on the banks of the Krisna, as agrahara to the brahmanas who belonged to the Yajnavalkya-sakha and were well versed in srutis and sastras.it is further stated that the village Kolavennu, consisting of 130 maruttus of land (trimsadyukta sataya bhumi marutam Sri Kolavennum), was given away to the brahmans by the king Ganapati. The boundaries of the gift-village and the list of the donees along with their gotras and shares allotted to each are enumerated.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 240, p. 264 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Bharati (June 1950) (Summary is given in Inscriptions of the Kakatiyas of Warangal) · p. 252 to 254

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గది ఉత్తర గోడపై ఉంది, ఇది ఎస్. 1171 (సౌమ్య) నాటిది. త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయానికి (?) కేటాయించిన చికరాజ, త్రిపురాంతకేశ్వర పట్టణంలోని త్రిపురాంతకంలోకి దిగుమతి చేసుకుని విక్రయించే ఉప్పుపై చెల్లించాల్సిన సుంకాలు. కాకతీయ గణపతిదేవ-మహారాజు పాలనలో నువుల రామదేవ పెగ్గడ యొక్క యోగ్యత కోసం ఈ గ్రాంట్ ఇవ్వబడిందని చెబుతారు. గమనికః-సౌమ్య సంవత్సరం ఎస్. 1171 (గడువు ముగిసిన) లేదా ఎస్. 1172 (ప్రస్తుత) కు అనుగుణంగా ఉంటుంది.

This inscription is on the north wall of the dark room in the temple of Tripurantakesvara, dated S. 1171 (Saumya). Chikaraja assigned to the temple of Tripurantakesvara (?), the duties of payable on salt imported into and sold in Tripurantakam, the town of Tripurantakesvara. The grant is said to have been made for the merit of Nuvula Ramadeva Peggada during the reign of Kakatiya Ganapatideva-Maharaja. Note:- The year Saumya corresponds to S. 1171 (expired) or S. 1172 (Current).

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 241, No. 244, p. 265 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 169.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం గ్రామానికి దక్షిణాన పొలంలో నిర్మించిన పలకపై ఉంది. మహామండలేశ్వర కాకతీయ... గణపతిదేవ మహారాజులు ప్రపంచ రాజ్యాన్ని పాలిస్తున్నప్పుడు, పిన్న యెడవల్లి గ్రామమైన గంగా సాహ్ని నుండి ఏకభోగంగా పొందిన సేనబోయ రామదేవ ప్రేగ్గడ, గ్రామంలోని మొత్తం చిత్తడి నేలను మూడింట రెండు వంతుల అవనాయ (అనధికారిక పన్ను?) తో పాటు విశ్వనాథదేవర, సహస్రలింగ గణపేశ్వర, మాదేశ్వరదేవర, మరియు తాను ఒరుగల్ (వరంగల్) లోని రుద్రవరపువదలో నిర్మించిన వాసుదేవ-లక్ష్మీదేవి దేవాలయాలకు అడ్డవట్టను మంజూరు చేసినట్లు పేర్కొన్నాడు. మిగిలిన మూడింట ఒక వంతు కన్నేకల్లుకు చెందిన సూరపరాజదేవకు, బహుశా సుంకరికి కేటాయించబడింది.

This inscription is on a slab erected in the field to the south of the village. States that, while Mahamandalesvara Kakatiya …Ganapatideva Maharajulu was ruling the kingdom of the world, Senaboya Ramadeva Preggaḍa who had obtained from Gamga Sahini, the village of Pinna Yedavalli as ekabhoga, granted all the wetland in the village together with the two-thirds of avanaya (unauthorised tax?) and addavatta to the temples of Visvanathadevara, Sahasralinga Ganapesvara, Madesvaradevara, and Vasudeva-Lakshimidevi which he built in the Rudravarapuvada of Orugal (Warangal). The remaining one third is assigned to Suraparajadevaya of Kannekallu, probably the Sunkari.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 242, p. 266 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 129 to 132

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకం కొండ దిగువన ఉన్న ములబ్రహ్మేశ్వర ఆలయ ప్రాంగణంలో ఏర్పాటు చేసిన ఒక పలకపై ఉంది, ఇది 1172 (సాధారణ) నాటిది. గణపతిదేవ-మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం, గండపెండారు గంగయ-సాహ్ని బోయలపల్లి మరియు రెడియాపల్లి గ్రామాలలో అన్ని ఆదాయ వనరులతో కూడిన భూములను త్రిపురాంతకము మూలస్థాన దేవునికి ఇచ్చాడు.

This inscription is on a slab set up in the courtyard of the Mulabrahmesvara temple at the foot of the Tripurantakam hill, dated S. 1172 (Sadharana). Gandapendaru Gangaya-Sahini gave away all the lands in the villages of Boyalaplli and Rediapalli with all sources of income to god Mulasthana Deva of Tripurantakamu, for the merit of Ganapatideva-Maharaja.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 243, p. 267 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 170 and 171.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు తెలుగు.

ఈ శాసనం కులవర్ధనుడు లేదా కుటుంబ స్థాపకుడు అని చెప్పబడే ప్రోల నుండి కాకతీయుల గురించి వివరిస్తుంది. వ్యక్తిగతంగా తనకు ఆశ్రయం కోరిన తన మేనల్లుడు (సోదరుడి కుమారుడు) ను కూడా ఆయన రక్షించి, ఉదయ-క్షితిపతిని (తన సొంత సింహాసనంపై) తిరిగి నియమించినట్లు పేర్కొనబడింది. ఆయన కుమారుడు మహాదేవ, ఆయన కుమారుడు గణపతి భూమిని పరిపాలించాడు. ఆ రికార్డు అప్పుడు కాయస్థుల కుటుంబ చరిత్రను వివరిస్తుంది. కాయస్థ కుటుంబానికి చెందిన ధనవకు జసువా పండిత అనే కుమారుడు ఉన్నాడు. తరువాతి కుమారుడు దక్షిణ మహాసముద్రం వరకు భూమిని జయించిన గమ్గయ-సైన్యానథ. మేఖలా తీర్థంలోని సర్ంగి (విష్ణు), నృసింహ మరియు దైత్య-సుడా అనే ముగ్గురు దేవతల ఆరాధన మరియు సమర్పణల కోసం తన, తన తల్లిదండ్రుల యోగ్యత కోసం క్రోట్టపల్లి అనే గ్రామాన్ని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు పేర్కొనబడింది, దీనిని సన్యాసి పానిపత్ర శిష్యుడు మునింద్ర-ధమయాతికి అప్పగించారు. ఆ శాసనం అప్పుడు మేఖలా తీర్థం యొక్క మతపరమైన గొప్పతనాన్ని వివరిస్తుంది, దాని పురాణ కథనాన్ని ఇస్తుంది. ఆలయంతో సంబంధం ఉన్న మరికొందరు వ్యక్తులకు కొన్ని బహుమతులు కూడా ఇది నమోదు చేస్తుంది. సన్యాసి మునింద్రధామను ఈ ప్రదేశానికి స్థానపాలగా నియమించినట్లు పేర్కొనబడింది.

The inscription gives the account of the Kakatiyas from Prola, who is said to be the Kulavardhana or the founder of the family. He is stated to have protected even his nephew (brother's son) who personally sought asylum in him and reinstated Udaya-kshitipati (on his own throne). His son was Mahadeva whose son was Ganapati ruling the earth. The record then narrates the family history of the Kayasthas. Dhanva of the Kayastha family had a son named Jasuva Pandita. The latter's son was Gamgaya-sainyanatha who conquered the earth as far as the southern ocean. He is stated to have made the gift of the village named Krottapalli for the merit of himself and his parents for the worship and offerings of the three deities of Sarngi (Vishnu), Nrisimha and Daitya-suda of Mekhala-tirtha and it was made into the hands of Munindra-dhamayati, disciple of the ascetic Panipatra. The inscription then describes the religious greatness of the place Mekhala - tirtha, giving its legendary account. It also records some gifts to some other persons probably connected with the temple. The ascetic Munindradhama is stated to have been appointed as sthana-pala of the place.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 245, No. 249, p. 268 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 190 to 195

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు తెలుగు.

ఈ శాసనం ఎస్. 1173 (విరోధి కృత్) నాటి వంక్టేశ్వరస్వామి ఆలయంలో ఏర్పాటు చేసిన పలకపై ఉంది. కాకతీయ గణపతిదేవ పాలనలో పనుంగల్లు నుండి మర్జవాడి వరకు దేశాన్ని పరిపాలించిన గండపేండరు గంగయ్య-సాహ్ని ప్రతినిధి నామదేవ-పండిత, పల్లినందులోని దుగ్యాపత్తన వద్ద వంకేశ్వర విగ్రహాన్ని తన తండ్రి వాయీ-పండిత పేరిట ప్రతిష్ఠించారు, గంగయ్య-సాహ్ని ఈ ఆలయానికి నాగార్జున కోటకు తూర్పున ఉన్న నెయ్పురు గ్రామాన్ని దానం చేశారు. అదే ఆలయానికి ఇతర బహుమతుల గురించి కూడా ప్రస్తావించారు. కాకతీయ కుటుంబం గురించి పూర్తి వివరణ ఇస్తుంది.

This inscription is on a slab set up in the temple of Vanktesvarasvami, dated S. 1173 (Virodhikrit). Namadeva-Pandita the agent of Gandapendaru Gangayya-Sahini, who was governing the country from Panungallu to Marjavadi during the reign of Kakatiya Ganapatideva, consecrated the image of Vankesvara at Dugyapattana in Pallinandu in the name of his father Vayi-Pandita and that Gangayya-Sahini endowed the temple with the village of Neypuru east of Nagarjuna Kota. Also mentions other gifts to the same temple. Gives a full account of the Kakatiya family.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 246, p. 269 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 171 and 174.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1173 నాటి అంజనేయ ఆలయంలో ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. లోహిత-గోత్రానికి చెందిన దమణమత్య సురేశ్వర దేవుడి విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించి, దాని కోసం ఒక ఆలయాన్ని, మండపంను నిర్మించి, కాకతీయ గణపతిదేవ మంత్రి లెంకవంతి కోక, ఒక నిర్దిష్ట అన్నయ యొక్క యోగ్యత కోసం భూమిని కూడా ఇచ్చాడు.

This inscription is on a pillar lying in the Anjaneya temple, dated S. 1173. Damanamatya of Lohita-gotra consecrated the image of god Suresvara, built a temple and mandapa for the same and also endowed it with land for the merit of Lenkavanti Koka, the minister of Kakatiya Ganapatideva and of a certain Annaya.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 247, p. 269 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 175 and 176.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం వంటగది యొక్క దక్షిణ గోడపై-వంతమడ్డి-మండపానికి ముందు త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలో, ఎస్. 1174 (గణపతిదేవ 54వ సంవత్సరం) (పరిధవి) నాటిది. అసంపూర్ణం. కాకటి గణపతిదేవుడు తన బిరుదులతో ప్రస్తావించాడు మరియు గోలగి-మఠం యొక్క పేరులేని మఠాధిపతిని కూడా సూచించాడు.

This inscription is on the south wall of the kitchen-Vantamiddi-in front of the Mandapa in the temple of Tripurantakesvara, dated S. 1174 (54th year of Ganapatideva) (Paridhavi). Incomplete. Mentions Kakati Ganapatideva with his titles and also refers to an unnamed pontiff of the Golagi-matha.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 248, p. 270 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 175 and 176.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయ ఉత్తర గోడపై ఉంది, ఇది ఎస్. 1174 మరియు ఎస్. 1175 (పరిధవి మరియు ప్రమాడి) నాటిది. కాకతీయ గణపతిదేవ గురువు గోలగి-మఠానికి చెందిన విశ్వేశ్వరుడు-శివాచార్యులు త్రిపురాంతక-మహాదేవ దేవునికి భూమిని మంజూరు చేశారు.

This inscription is on the north wall of the temple of Tripurantakesvara, dated S. 1174 and S 1175 (Paridhavi and Pramadi). Visvesvara-Sivacharya of the Golagi-matha, who was the guru of Kakatiya Ganapatideva, made grants of land to god Tripurantaka-Mahadeva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 250, p. 271 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 177 to 178.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం శక 1174, పరిధవిన్, చైత్ర, విష్ణువు నాటి విట్ఠలేశ్వస్వామి ఆలయంలోని కళ్యాణ మండపాలోని రెండవ స్తంభంపై ఉంది. పెద్ద-విద్దేశ్వర భట్టిప్రోలుకు సేవ చేయడానికి రాజు గురువు విశ్వేశ్వరాశివ-మహుని కుమారుడు పరిపూర్ణాశివ మహముని, పోటసాని కి భూమిని పన్నాసంగా మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేశారు.

This inscription is on the second pillar in the Kalyana mandapa of the Vitthalesvaeasvamin temple, dated Saka 1174, Paridhavin, Chaitra, Vishnu. Records a grant of land as pannasa by Paripurnasiva Mahamuni, son of Visvesvarasiva-Mahauni, the guru of the king, to Potasani for service to Pedda-Viddesvara Bhattiprolu.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 251, p. 271 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1936-37. ↗ · p. 39

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం విట్ఠలేశ్వస్వామి ఆలయంలోని కల్యాణ మండపం లోని శక 1174, పరిధవి, అశ్వయుజు, బా. శుక్రవారం, తుల-సంక్రాంతి నాటి నాల్గవ స్తంభంపై ఉంది. పరిపూర్ణాశివ మహముని తన తండ్రి విశ్వేశ్వరుశివ-మహముని యొక్క యోగ్యత కోసం ఒక నిర్దిష్ట దండసాని కి భూమిని 'పనస్' గా బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేసాడు, అతను రాజు యొక్క గురువు అని చెప్పబడింది.

This inscription is on the fourth pillar in the Kalyana mandapa of the Vitthalesvaeasvamin temple, dated Saka 1174, Paridhavi, Asvayuja, ba. Friday, Tula-sankranti. Records a gift of land as ‘panas’ made by Paripurnasiva Mahamuni to a certain Dandasani, for the merit of his father Visvesvarasiva-Mahamuni, who is stated to have been the guru of the king.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 252, p. 272 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1936-37. ↗ · p. 40

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం శక 1174, పరిధవిన్ నాటి త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గది (చికటి మిడ్డే అని పిలుస్తారు) యొక్క ఉత్తర గోడపై ఉంది. అసంపూర్ణం. గోసంగిమఠ వంశానికి చెందిన ధర్మశివచార్య శిష్యుడు విశ్వేశ్వరసవ-దేశిక ద్వారా బంగారు బహుమతి. ప్రధాన ఆలయం చుట్టూ ఉన్న పదకొండు శివాలయాల పేర్లను ఈ శాసనం ఇస్తుంది.

This inscription is on the north wall of the dark room (called Chikati midde) in the Tripurantakesvara temple, dated Saka 1174, Paridhavin. Incomplete. Gift of gold by Visvesvarasiva-desika, the pupil of Dharmasivacharya of the lineage of Gosangi-matha.The inscription gives the names of eleven Siva shrines which surrounded the main temple.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 253, p. 272 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological Survey of India Annual on Indian Epigraphy 1905-06 · p. 14

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం భీమేశ్వర ఆలయ తూర్పు గోడపై ఉంది. ఇచ్చిన తేదీన జయప-నాయక, కాకటి గణపతిదేవ అనుగుడు విష్ణువు-సంక్రాంతి సందర్భంగా భీమేశ్వర-మహదేవునికి ఒక శాశ్వత దీపాన్ని ఏర్పాటు చేసి, ఒక త్రిభువను-కుసుమ కోసం 50 ఆవులను కూడా ఇచ్చి, నెయ్యి అందించారని పేర్కొన్నాడు. బహుమతి ఆవులను ఒక ప్రోలాబోలా కోమ్మకు అప్పగించారు. నాలుగు బోలు (అంటే బోయాలు, అంటే 'గొర్రెల కాపరులు') అనేది హామీ. గమనికః ఎస్. ఎస్. రామచంద్రమూర్తి, ఐసిహెచ్ఆర్ పబ్లికేషన్స్ 2011 ఎడిట్ చేసిన వరంగల్ కాకతీయుల శాసనాలలో శాసనం సారాంశం ఇవ్వబడింది.

This inscription is on the East wall of the Bhimeswara temple. States that on the given date Jayapa-nayaka, the anugu of Kakati Ganapatideva set up one perpetual lamp to the god Bhimesvara-mahadeva on the occasion of Vishnu-sankranti and also given away 50 cows for the supply of one Tribhuvanakusamana of ghee. The gift-cows were entrusted to one prolabola Komma. Four bolu (i.e. boyalu, meaning ‘Shepherds’) being the surety. Note: Summary of the inscription is given in Inscriptions of the Kakatiyas of Warangal Edited by S.S. Ramachendramurthy, ICHR Publications 2011.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 254, p. 272 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-IV ↗ · p. 345 to 346.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం.

ఈ శాసనం బహుశా జలాల్పూర్ నుండి తీసుకువచ్చిన రాతి స్తంభంపై ఉంది, ఇప్పుడు హైదరాబాద్ లోని గోల్కొండలోని K.B.Museum లో సమర్పించబడింది. ఇది అందమైన సంస్కృత-పద్యంలో ఉంది, ఇందులో కాకటి గణపతిదేవ యొక్క సామంతుడైన చేరకు అధిపతి ఇమ్మడి విశ్వనాథ ప్రసాదం ఉంది. ఇది జమ్మలూరుపుర ప్రభువులైన చేరకు కుటుంబం యొక్క వంశావళిని పరిచయం చేస్తుంది. కేతా, మారా, ఎర్రా, మరో ఎర్రా అనే వారు కాట, కామామిబికాకు నలుగురు కుమారులు, వీరు కాకతీయ రుద్రకు కొంతమంది గండనారాయణ, ఉదయ, బహుశా కహ్డూరు నాడు చోడా అధిపతులపై దండయాత్రలో సహాయం చేసి కాకతీయ రాజుకు విజయాన్ని సాధించారు. కటకు అతని భార్య కుప్పాంబిక ద్వారా ముగ్గురు కుమారులు ఉన్నారు, కట, మారా మరియు బొల్లా, బొల్లా కాకతీయ రాజులు రుద్ర, మహాదేవ మరియు గణపతిదేవులకు సేవ చేసినట్లు చెబుతారు, వీరు అతనికి అనేక ప్రావిన్సుల ప్రభువును ప్రదానం చేశారు. ఆయన భార్య మల్లంబ, వారికి గణపతి, విశ్వనాథ, కేత, ఇమ్మడి విశ్వనాథ అనే నలుగురు కుమారులు జన్మించారు, వీరందరూ వారి శౌర్యానికి, ఇతర యోగ్యమైన లక్షణాలకు ప్రసిద్ధి చెందారు. ఈ శాసనం మూడు శివాలయాలైన బొల్లేశ్వర, మల్లేశ్వర, గణపేశ్వర నిర్మాణాన్ని, అలాగే ఇమ్మడి విశ్వనాథ చేత భూములు, గ్రామాలను దానం చేయడాన్ని నమోదు చేసింది. ఆయన సురేపల్లి గ్రామాన్ని కొంతమంది విష్ణుదేవరాయలకు అగ్రహారంగా, తుమ్కుమట, కరపాక, రాజవ్రోలు గ్రామాలలో కొన్ని వాటాలను బ్రహ్మస్వర (ఆలంపూర్), శ్రీ పర్వత మల్లికార్జున దేవతలకు ఇచ్చాడు. ఈ మరియు బొల్లయ యొక్క మునుపటి రికార్డు నుండి, చేరకు కుటుంబం యొక్క వంశావళిని ఈ క్రింది విధంగా చూపవచ్చుః

This inscription is on a stone pillar probably brought from Jalalpuram and now presented in the K.B.Museum, Golconda, Hyderabad. It is in the beautiful sanskrit-verse, containing the prasasti of the Cheraku chief Immadi Visvanatha, a vassal of Kakati Ganapatideva. It introduces the genealogical account of the Cheraku family, the lords of Jammalurupura. Keta, Mara, Erra and another Erra are the four sons of Kata and Kamamibika, who have assisted Kakatiya Rudra in the course of his expedition against certain Gandanarayana and Udaya, probably the Choda chiefs of Kahduru nadu and secured victory to the Kakatiya king. Kata had three sons by his wife Kuppambika, named Kata, Mara and Bolla, Bolla is said to have served the Kakatiya kings Rudra, Mahadeva and Ganapatideva, who conferred on him the lordship of many provinces. His wife was Mallamba and to them were born four sons named Ganapati, Visvanatha, Keta and Immadi Visvanatha, all noted for their valour and other worthy qualities. The inscription records the construction of three Siva temples Bollesvara, Mallesvara and Ganapesvara and endowments of lands and villages to the same by Immadi Visvanatha. He granted the village Surepalli as agrahara to certain Vishnudevarya and also some shares in the villages of Tumkumta, Karapaka and Rajavrolu to the gods Brahmsvara (of Alampur) and Mallikarjuna of Sri Parvata. From this and the previous record of Bollaya, the genealogy of the Cheraku family may be shown as follows: Kata m. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 255, p. 273 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 199 to 207

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం శ్రీ అన్నల కనక రెడ్డి పొలంలో ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. తన రాజ్య శ్రేయస్సు కోసం ద్వారకా-క్షేత్రంలో నివసిస్తున్న జయసర్మన్కు, ద్వారకా-క్షేత్రంలో నివసిస్తున్న దేవునికి, కృష్ణుడికి నైవేద్యం అర్పించడానికి, ధనువా మనవడు, కాయస్థ కుటుంబానికి చెందిన దాసువా కుమారుడు బ్రహ్మరాక్షస గమ్గయా అలియాస్ గంగా సేనాపతి, చిఱ్ఱలు గ్రామాన్ని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేయబడింది.

This inscription is on a pillar lying in the field of Shri Annala Kanaka reddi. Records the gift of the village Chittalu by Brahmarakshasa Gamgaya alias Ganga senapati, the grandson of Dhanva and the son of Dasuva of the Kayastha family to Jayasarman residing at Dvaraka-kshetra for worship and offerings to god Krishna of Dwaraka for the prosperity of his kingdom.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 256, p. 275 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1973-74. · p. 29.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు తెలుగు.

ఈ శాసనం ఎస్. 1175, ప్రమాడి, వైశాఖ సు నాటిది. 5, శుక్రవారం. కాకతీయ రుద్ర, గణపతి దేవతలతో పాటు కాకతీయ సహచరుల చరకు కుటుంబం గురించి సుదీర్ఘ వివరణ ఇవ్వబడింది. గణపతిదేవ విశ్వాసపాత్రుడైన దండనాయక, చేరకు బాలయ కుమారుడు ఇమ్మడి విశ్వనాథ, మూడు శివలింగాలైన బొల్లేశ్వర, మల్లేశ్వర, గణపేశ్వరాలను ప్రతిష్ఠించి, దేవాలయాలను నిర్మించి, వారికి బహుమతులు ఇచ్చాడు. ఆయన చెరువులు, బావులను కూడా నిర్మించి, నీటి ఆశ్రయాలను ఏర్పాటు చేశారు. శ్రీగిరి మల్లికార్జున మరియు పశ్చిమ ద్వారానికి చెందిన బ్రహ్మేశ్వరులకు ఆయన ఇచ్చిన ఇతర బహుమతులు కూడా ప్రస్తావించబడ్డాయి.

This inscription was dated S. 1175, Pramadi, Vaisakha su. 5, Friday. A long description of the Charaku family of Kakatiya subordinates along with that of Kakatiya Rudra and Ganapati deva was given. Immadi Visvanatha son of Cheraku Ballaya, a faithful Dandanayaka of Ganapatideva consecrated three Shiva Lingas Bollesvara, Mallesvara and Ganapesvara and built temples and endowed them with gifts. He also constructed tanks and wells and arranged for water shelters. His other gifts to Srigiri Mallikarjuna and Bramesvara of the Paschima Dvara are also mentioned.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 257, p. 276 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 144.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం వైశాఖుల శక 117 [5] నాటి శివాలయం ముందు ఉన్న నంది-స్థంభంపై ఉంది. పాక్షికంగా భూగర్భంలో ఖననం చేయబడింది. కాకతీయ పాలకుడు మెన్షన్స్ అడ్డంకి యొక్క అధీనంలో ఉన్న ఒక అధిపతి (పేరు కోల్పోయిన) క్రింద ఉన్న అధికారి అయిన మహాప్రధాని సర్వేధికారి మాయిదేవ-ప్రాగ్గడ చేత గరుడ చిత్రాన్ని స్థాపించినట్లు నమోదు చేసినట్లు తెలుస్తోంది.

This inscription is on Nandi-pillar in front of the Siva temple, dated Saka 117[5], Vaisakhs. Partly buried underground. Seems to record the installation of an image of Garuda by Mahapradhani Sarvadhikari Mayideva-Praggada, an official under a chief (name lost), who was a subordinate of the Kakatiya ruler, Mentions Addanki.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 258, p. 276 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1947-48. · p. 13

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · ………. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

శక 1175 (క్రీ. శ. 1253) నాటి ఒక శిలాశాసనం కాయస్థ అధిపతి గంగయశాహిని పేరును ప్రస్తావిస్తూ, అతని తండ్రి శ్రీ ధనవ మరియు తాత శ్రీ ధసువ గురించి గతంలో తెలియని వారి గురించి ప్రస్తావించింది. ఈ శాసనం ఉన్న ప్రదేశం గంగయ సాహ్ని యొక్క ఇతర రికార్డులలో అతని భూభాగం పనుగల్లు (నల్గొండ జిల్లాలో) నుండి మర్జావాడి (కడప జిల్లాలో) వరకు విస్తరించిందని చేసిన ప్రకటనను ధృవీకరిస్తుంది. కాయస్థులు కాకతీయుల ఆధ్వర్యంలో అధీన అధిపతిగా పనిచేశారు.

An epigraph dated Saka 1175 (A.D. 1253) while mentioning the name of the Kayastha chief Gangayasahini, mentions his father Sri Dhanava and grandfather Sri Dhasuva who were not known previously. The location of this inscription confirms the statement made in other records of Gangayasahini that his territory extended from Panugallu (in District Nalgonda) to Marjavadi (in District Cuddapah). The Kayasthas served as subordinate chief under the Kakatiyas.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 259, p. 277 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Indian Archaeology 1977-1978, A Review. · p. 61

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం త్రిపురాంతక మహాదేవ ఆలయంలోని చీకటి గది (కాకటి-మిడ్) తూర్పు గోడ దిగువన ఉంది, ఇది ఎస్. 1176 (ఆనంద) నాటిది. కాకతీయ గణపతిదేవపై ఆధారపడిన గండపేందరు గంగయ్య-సాహ్ని ప్రతినిధి నామదేవ-పండిత, త్రిపురాంతక-మహాదేవ ఆలయానికి [కె] ఎన్కులకుంటా గ్రామం మరియు 40 ఆవులను బహుమతిగా ఇచ్చాడు.

This inscription is on the base of the east wall of the dark room (Cakati-midde) in the Tripurantaka Mahadeva temple, dated S. 1176 (Ananda). Namadeva-Pandita, the agent of Gandapendaru Gangayya-Sahini, a dependent of Kakatiya Ganapatideva, made a gift of the village of [K]enkulakunta and 40 cows to the temple of Tripurantaka-Mahadeva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 260, p. 277 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 179 to 180.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం గోపాలస్వామి ఆలయానికి ఎదురుగా ఉన్న ఒక రాతికి నాలుగు వైపుల నుండి ఉంది.

This inscription is from the four sides of a stone opposite the Gopalaswami temple.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 261, p. 278 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Collection of the Inscriptions on Copper Plates and Stones in the Nellore District: Part-III. · p. 1064 to 1069

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం కరణం ఇంట్లో ఒక పలకపై ఉంది. శ్రీ కాకేత గణపతిదేవ మహారాజు పేరుతో శాసనం ప్రారంభమవుతుంది. రాజరాజవిన్నడ-విష్ణుదేవ ఆలయంలో ఒక అఖండ దీపాన్ని నిర్వహించడానికి ఒక పొటన-బోయుండు తన తల్లిదండ్రులైన గుడివాడ మల్లె-బోయుడు, సిడక-సాని వారి యోగ్యత కోసం ఉత్తరాయణ-సంక్రాంతి సందర్భంగా 30 ఆవులను బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు శాసనం నమోదు చేసింది. గ్రామానికి తూర్పున ఉన్న పాలకొడు ప్రవాహం ఒడ్డున ఉన్న 2 ఖాలకు చెందిన తడి భూమిని (సస్య-క్షేత్రము), బిజ్జీ నాగన-బోయుడు కుమారులైన కేసనా-బోయుండి, పినా-బోయుండులకు 10 మడ్లు వెడల్పు, 25 మడ్లు పొడవు గల ఇంటి స్థలాన్ని కూడా ఆయన బహుమతిగా ఇచ్చారు. దీనులు ప్రతిరోజూ ఒక గరుడ-మాణిక్య నెయ్యిని సరఫరా చేయాల్సి ఉండేది. ఈ శాసనం ఒక తోట బహుమతిని కూడా నమోదు చేస్తుంది, కానీ వివరాలు పోయాయి. గమనికః శాసనం సారాంశం ఎస్. ఎస్. రామచంద్ర మూర్తి, ఐసిహెచ్ఆర్ పబ్లికేషన్, 2011 సంకలనం చేసిన "వరంగల్ కాకతీయుల శాసనాలు" లో ఇవ్వబడింది.

This inscription is on a slab in the Karanam’s house. Inscription starts with the name of Sri Kaketa Ganapatideva Maharaju. The inscription records that a certain Potana-boyundu gifted 30 cows for maintaining one akhanda-dipa in the temple of Rajarajavinnada-Vishnudeva, for the merit of his parents Gudivada Malle-boyudu and Cidaka-sani on the occasion of Uttarayana-Sankranti. He also gifted wet land (sasya-kshetramu) of 2 kha in extent lying on the bank of the stream Palakodu, which is to the east of the village, and house site measuring 10 mudlu width and 25 madlu length to Kesana-boyundu and Pina-boyundu, sons of Bijji Nagana-boyudu. The donees were to supply one Garuda-manika of ghee every day. The inscription also records the gift of a garden, but the details are lost. Note: Summary of the inscription is given in “Inscriptions of the Kakatiyas of Warangal” Edited by S.S. Ramachendra Murthy, ICHR Publication, 2011).

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 262, p. 279 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-V · p. 80

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం.

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని కేంద్ర మందిరం యొక్క దక్షిణ గోడపై ఉంది. విశ్వేశాచార్య కుమారుడు సంత-శంభు తెల్లని పాలరాయితో (త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలో) విమానాన్ని నిర్మించాడని పేర్కొన్నాడు. ఆ విమానంలో అనేక ఘరానాలు, తోరణాలు, నిడాస్, కుటాస్, కోస్తాస్, మర్గాపతివదనాలు మరియు ఘరానకాలు ఉన్నాయి, మరియు (రాజు) గణపతి దయతో రాళ్లతో నిర్మించబడింది.

This inscription is on the south wall of the central shrine in the temple of Tripurantakesvara. States that Santa-Sambhu, son of Visvesacharya built a vimana with white marbles (in the temple of Tripurantakesvara). That Vimana contains many bharanas, toranas, nidas, kutas, kosthas, mrgapativadanas and ghranakas, and was built with stones, by the grace of (the king) Ganapati.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 263, No. 269, p. 279 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 180

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1176 నాటి రామలింగేశ్వర ఆలయ బయటి మండపం లోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. కోట బయ్యాలదేవి కుమారుడు గణపతిదేవరాజు, వేల్పునూరులోని రామేశ్వర ఆలయానికి, అలాగే భూమి, ఇంటి స్థలం, తోటకు సాణి (నృత్యం చేసే అమ్మాయి) గా భండారాము అక్కమాను ఇచ్చాడు.

This inscription is on a pillar in the outer mandapa of the temple of Ramalingesvara, dated S. 1176. Ganapatidevaraja, son of Kota Bayyaladevi, gave away Bhandaramu Akkama as a sani (dancing girl) to the temple of Ramesvara at Velpunuru and also land, house-site and a garden.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 264, p. 279 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 180.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం సోమేశ్వర ఆలయానికి సమీపంలో ఉంది. జటాకోడ-రాజ్య-సముద్రాన, వేంగి-విసయధినాథ, వేలనంతి కులోత్తుంగ-రాజేంద్రకోడ-నిస్తారక, బేజవాడ-చంద్ర-వాది-మాన్యపురవరధీశ్వర వంటి బిరుదులు కలిగిన కాలప-నాయకుడు, సెన్నకేశవదేవ దేవుడు కోసం 1176 శక సంవత్సరంలో తన గురువు విర్యదేవ, గణపతిదేవ రాజు యొక్క యోగ్యత కోసం ఇనుమడ్లు వద్ద ఒక ఆలయాన్ని (తిరుముత్తము) నిర్మించాడని శాసనం పేర్కొంది. ఆయన దేవుని నైవేద్యాలు మరియు ఆరాధనను నిర్వహించడానికి భూమిని కూడా మంజూరు చేశాడు. కేశవగోపాలదాసి కొంత భూమి మంజూరు చేసినట్లు కూడా నమోదు చేయబడింది. గమనికః ఈ శాసనం సారాంశం ఎస్. ఎస్. రామచంద్ర మూర్తి, ఐసిహెచ్ఆర్ పబ్లికేషన్, 2011చే సవరించబడిన తెలంగాణ కాకతీయుల శాసనాలలో ఇవ్వబడింది.

This inscription is near the Somesvara temple. The inscription states that Kalapa-nayaka who is endowed with the epithets like Jatacoda-rajya-samuddharana, Vengi-visayadhinatha, Velananti Kulottunga-rajendracoda-nistaraka, Bejavada-Kandra-vadi-Manyapuravaradhisvara, for god Cennakesavadeva built a temple (tirumuttamu) at Inumadlu for the merit of his master Viryadeva and the king Ganapatideva during the Saka year 1176. He also made grants of land for maintaining the offerings and worship of the god. One grant of some land made by Kesavagopaladasi is also recorded. Note: Summary of this inscription is given in Inscriptions of the Kakatiyas of Telangana, Edited by S.S. Ramachendra Murthy, ICHR Publication, 2011.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 265, p. 280 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-VI. ↗ · p. 217

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

స్వస్తి! గణపతిదేవ మహారాజు (గణపతి) శ్రీమాన్ మహామండలేశ్వర, 72 కార్యాలయాల డైరెక్టర్, అనేక దేశాల పాలకుడు, నాలుగు కులాలకు మద్దతుదారు, పశ్చిమ రాజు దామోదర సైన్యం యొక్క దిక్సూచి యొక్క అన్ని పాయింట్లకు చెదరగొట్టేవాడు, ఏకైక హీరో, శౌర్యానికి అవతారం, పరిపూర్ణమైన రేవంతుడు (సూర్య కుమారుడు) అత్యంత వికృతమైన గుర్రాలపై కూర్చబడిన వారిలో, నారాయణ, విజయ దేవతకు ప్రియమైనవాడు, యుద్ధంలో భయంకరమైనవాడు, అతని స్తంభాల చేతుల ముందు ప్రతి రాజు యొక్క ధైర్యం పక్షవాతానికి గురవుతుంది, అతను తన విస్తృతమైన కీర్తితో ప్రధాన బిందువుల కన్యల నుదిటిపై గుర్తిస్తాడు, అతను ఉదారతలో కర్ణుడు, (ఉదారతలో) కామదేను (సమృద్ధిగల ఆవు) మరియు కల్పద్రుమ (సమృద్ధిగల చెట్టు), అతని పాదాల గోళ్ళ నుండి కిరణాల సేకరణ, సాష్టాంగం చేసే పాలకుల ఆభరణాల కిరీటాల అంచుల వరుసతో ముద్దు పెట్టుకుంటారు, కాకటి జాతి యొక్క ఆభరణం అయిన సాష్టాంగం చేసే పాలకుల ఆభరణాల కిరీటాల ఆభరణం. ప్రాంతీయ అధిపతులకు (దాత) చాలా బ్రహ్మ రాక్షస గండ ఎవరు, ఎవరు బ్రాహ్మణ వేదమైన పెండ్రు గండ, (స్వస్తి!) [...]

Hail ! He who Intent on worshipping the lotus feet of Ganapatideva Maharaja who (Ganapati) is Sriman Mahamandalesvara, who is the director of 72 offices, who is the ruler of many countries, who is the supporter of the four castes, who is the scatterer to all points of the compass of the army of the western king Darmodara, who is the one and only hero, who is the incarnation of valour, who is a perfect Revanta (son of the sun) amongst those who are mounted on most unruly horses, who is a Narayana, the beloved of the goddess of victory, who is terrible in battle, before whose columnar arms the courage of every king is paralysed, who with his wide-spread fame marks the foreheads of the maidens of the cardinal points, who is a Karna in liberality, who excels (in liberality) Kamadhenu (cow of plenty) and Kalpadruma (tree of plenty), the collection of the rays from the nails of whose feet kissed by the row of the edges of the jewelled crowns of prostrate rulers, who is the ornament of jewelled crowns of prostrate rulers, who is the ornament of the Kakati race, who (the donor) is a very Brahma Rakshasa Ganda to provincial chiefs, who is Pendaru Ganda who is Brahmana Veda, (Hail !) [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 266, p. 281 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Collection of the Inscriptions on Copper Plates and Stones in the Nellore District: Part-I, 1990. · p. 323 to 325

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · Telugu.

This inscription is on a pillar in a ruined temple. Dated S. 1176, Ananda, Margasira ba. 13, Wednesday, (A.D. 1254, Dec. 9). Records the gift of na 5 of garden land together with timber for making ratnas and two bullocks for drawing the water to the temple of Sri Tondesvara deva by Dosapati Rudraya for the merit of Hariharadeva and his parents Gundreddi and Kamasani.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, Ind. 40, Ind. 41, Ind. 44, p. 374 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 55

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

రాగి ఫలకం రికార్డు యొక్క ప్రస్తుత కనుగొన్న ప్రదేశం తెలియదు. అయితే, ఇది నెల్లూరు జిల్లాలోని దరసి తాలూకాకు చెందిన డిప్యూటీ తాహిసిలాదార్ నుండి వచ్చినట్లు పేర్కొనబడింది. ఇది 26 సెంటీమీటర్లు, 13.8 సెంటీమీటర్ల కొలిచే 5 మందపాటి రాగి పలకల సమితి, ప్లేట్ల ఎడమ అంచు వద్ద సుమారు 1.9 సెంటీమీటర్ల వ్యాసం కలిగిన రింగ్ రంధ్రం గుండా వెళుతున్న ఒక రింగ్ ద్వారా కలిసి కట్టబడి ఉంటుంది. ఈ ఉంగరం సుమారు 1.3 సెంటీమీటర్ల మందం మరియు సుమారు 10 సెంటీమీటర్ల వ్యాసం కలిగి ఉంటుంది. దాని చివరలను ఓవల్ సీల్ దిగువకు టంకం చేసి, దాని కౌంటర్సంక్ ఉపరితలంపై అధిక ఉపశమనంతో ఉన్న సింహం యొక్క బొమ్మ ఉంటుంది, దాని కుడి ముందరి కాలు పైకి లేచి, సరైన కుడివైపుకి ఎదురుగా ఉంటుంది. ఈ సెట్ రింగ్ మరియు సీల్ తో 3,638 గ్రాములు మరియు అవి లేకుండా 3,148 గ్రాముల బరువు ఉంటుంది. ప్లేట్లు సంఖ్యలు కలిగి ఉంటాయి, ప్రతి ప్లేట్ యొక్క రెండవ వైపు ఎడమ అంచులో సంబంధిత సంఖ్యలు చెక్కబడి ఉంటాయి. మొదటి పలక మొదటి వైపు ఎడమ అంచున ఒక చక్రం, తెలుగు-కన్నడ అక్షరాలలో శ్రీ అనే అక్షరం మరియు ఒకదాని క్రింద మరొకటి మరియు ఆ క్రమంలో ఒక వరాహ చెక్కబడి ఉంటాయి. మళ్ళీ 6వ పంక్తి చివరలో మరియు ఐదవ మరియు చివరి పలక లోపలి వైపు 7వ పంక్తి ప్రారంభంలో వరుసగా చెక్కబడిన చక్రం మరియు varaha.the రాత యొక్క బొమ్మలు మొదటి పలకకు రెండు వైపులా తప్ప బాగా భద్రపరచబడ్డాయి, ఇందులో అక్షరాల పరిమాణం తులనాత్మకంగా చిన్నది మరియు వ్రాతపూర్వక ఉపరితలం కొంతవరకు క్షీణించింది. ఈ పాత్రలు 13వ శతాబ్దానికి చెందిన తెలుగుకు చెందినవి మరియు శాసనపత్రం చెందిన కాలానికి క్రమబద్ధమైనవి. [...]

The extant findspot of the copper plate record is not known. However, this is stated to have been received from the Deputy Tahislidar of Darasi Taluk in Nellore District. This is a set of 5 thick copper plates measuring 26 cms by 13.8 cms and strung together by a ring passing through a ring hole about 1.9 cms in diameter at the left margin of the plates. The ring is about 1.3 cms thick and measures about 10 cms in diameter. Its ends are soldered to the bottom of an oval seal and on its countersunk surface is the figure of a lion in high relief, standing with its right foreleg upraised and facing proper right. The set weighs 3,638 gms with the ring and seal and 3,148 gms without them. The plates are numbered, the respective numbers being engraved in the left margin of the second side of each plate. In the left margin of the first side of the first plate are engraved a chakra, the letter Sri in Telugu-Kannada characters and a varaha, one below the other and in that order. Again towards the end of the 6th line and at the commencement of the 7th line of the inner side of the fifth and last plate are engraved respectively the figures of a chakra and a varaha.the writing is well preserved except on two sides of the first plate wherein the size of the letters is comparatively smaller and the written surface is somewhat worn out. The characters belong to the Telugu of the 13th century and are regular for the period to which the charter belongs. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 267, p. 281 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Epigraphia Indica, Volume-XLI (1975-1976). · p. 7 to 17

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1177 (రాక్షస) నాటి త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని కేంద్ర మందిరం యొక్క దక్షిణ గోడపై ఉంది. గణపతిదేవ-మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం మొటవాడిలోని పులచెరువు గ్రామాన్ని గండాపేంద్ర గంగయ్య-సాహ్ని త్రిపురాంతక-మహదేవునికి బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు పేర్కొన్నాడు. గంగయ్య-సాహినీ కులం ప్రకారం కాయస్థులని కూడా పేర్కొన్నాడు.

This inscription is on the south wall of the central shrine in the temple of Tripurantakesvara, dated S. 1177 (Rakshasa). States that Gandapendara Gangayya-Sahini made a gift of the village of Pulacheruvu in Mottavadi to god Tripurantaka-Mahadeva for the merit of Ganapatideva-Maharaja. States further that Gangayya-Sahini was a Kayastha by caste.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 268, p. 284 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 180 to 181.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం గ్రామంలోని శివాలయం సమీపంలో ఏర్పాటు చేసిన శక 1177, రాక్షస నాటి పలకపై ఉంది. కార్తికా, సు. 15, గురువారం. రాజు యొక్క నమ్మకమైన అధీనంలో ఉన్న గంగయ్య-సాహ్ని భూమిని పరిపాలిస్తున్నప్పుడు, ఒక ఉలేపల్లి బాచి-రెడ్డి పాలవయలోని కాలేశ్వర ఆలయాన్ని శిఖరంతో సహా పునరుద్ధరించాడని, దానితో సంతోషించిన మహామండలేశ్వర పద్మనాయి-అమ్మ తన తండ్రి అమ్దేవ మరియు ఆమె భర్త లక్ష్మీదేవ యొక్క యోగ్యత కోసం ఆలయానికి భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చారని పేర్కొంది.

This inscription is on a slab set up near the Siva temple in the village, dated Saka 1177, Rakshasa. Karttika, su. 15, Thursday. States that, while Gangayya-Sahini, the faithful subordinate of the king was ruling the earth, a certain Ullepalli Bachi-Reddi renovated the temple of Kalesvara at Palavaya including the pinnacle and that Mahamandalesvara Padumnayi-Amma, who was pleased with it made a gift of land to the temple, for the merit of her father Ammadeva and her husband Lakshmideva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 270, p. 285 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1929-30. ↗ · p. 6

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం మాధవ స్వామి ఆలయ ఆవరణలో ఒక రాతికి మూడు వైపుల నుండి ఉంది.

This inscription is from three sides of a stone in the enclosure of Madhava Swamy temple.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 271, p. 286 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones in the Nellore District, Part-III, 1905. ↗ · p. 1143 to 1147.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం ఉత్తరాయణ-సంక్రాంతి శక 117 [8] నాటి సకలేశ్వరస్వామి ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన స్తంభంపై ఉంది. తన తండ్రి గణపతి మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం, మావుండాలలోని ఆలయ సేవకుల నుండి గణపతి చెల్లించాల్సిన ఆదాయపు పన్ను (అయసుంకా) ను తగ్గించినట్లు నమోదు చేసింది.

This inscription is on a pillar set up before the Sakalesvarasvamin temple, dated Saka 117[8], Uttarayana-sankranti. Records the remission of the income-tax (ayasunka) due from the servants of the temple at Mavundala, by Ganapadevi, for the merit of her father Ganapadeva maharaja.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 272, p. 287 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1932-33. · p. 38

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

మహామండలేశ్వర గమ్గయ-సాహినీ రాణి కమలాబాయి పుష్పగిరి దేవుడి యొక్క అంగా-రంగా భోగాల కోసం ముల్కినాటి సిమాలో గంగాపురం గ్రామాన్ని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు ఇది నమోదు చేసింది. తన ఆధ్యాత్మిక శిష్యుల శ్రేణి మాత్రమే ఈ విరాళానికి ధర్మకర్తలుగా కొనసాగాలని అభ్యర్థిస్తూ ఈ బహుమతి ఇసాన్య గురుదేవర చేతిలో చేయబడింది.

It records the gift of the village Gangapuram in the Mulkinati sima for the amga-ramga bhogas of the God of Pushpagiri by Kamalabai the queen of Mahamandalesvara Gamgaya-Sahini. The gift was made in the hands of Isanya gurudevara requesting that his line of spiritual disciples alone would continue as the trustees of the said endowment.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 273, p. 287 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Cuddapah District, Part-I, 1977. · p. 207 to 208.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం శక 1178, పింగళ, పుష్య, బా 3, మంగళవారం = 1257 క్రీ. శ. డిసెంబర్ 25 నాటి శ్రీ చెన్నమల్లేశ్వర స్వామి ఆలయంలోని ఒక స్తంభంపై చెక్కబడింది. సంక్రాంతి సందర్భంగా మహాప్రధాని నూరుళ రామదేవుని అధికారి పెబ్బుటుల మలేషెట్టి ఆలయంలో ఆహార సమర్పణలు అందించినందుకు మరియు శాశ్వత దీపం (* దుపా దీప నైవేద్యం *) తగలబెట్టినందుకు రామనాదదేవునికి బోడుచెర్ల గ్రామంలో ఒక నిస్కాస్ (బంగారు నాణెం) మరియు ఒక భూమి చొప్పున మార్కెట్ పన్ను బహుమతిని నమోదు చేస్తాడు. కాకతీయ గణపతిదేవ ఓరుగంటి నుండి పాలించాడు. గమనికః ఇది డాక్టర్ మునిరత్నం రెడ్డి సేకరణ నుండి గణపతిదేవ మహారాజు ప్రచురించని శాసనం.

This inscription is inscribed on a pillar in the temple of Sri Chennamallesvara Swami, dated Saka 1178, Pingala, Pushaya, ba 3, Tuesday=1257 A.D. December 25. Registers the gift of the market tax at the rate of one niskas (gold coin) and one matter of lands in the village Bodducherrla to the god Ramanadhadeva for providing the food offerings and burning a perpetual lamp (*dupa deepa naivedyam*) in the temple by Pebbutula Malesetti, an officer of Mahapradhani Nurula Ramadeva on the occasion of Sankranthi. Kakatiya Ganapatideva was ruling from Oruganti. *Note: This is an unpublished inscription of Ganapatideva maharaja from the collection of Dr. Muniratnam Reddy.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 274, p. 288 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Personal Communication*

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం శిధిలమైన మల్లేశ్వర ఆలయానికి ఎదురుగా ఉంది.

This inscription is situated opposite the ruined Malleswara temple.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 275, p. 288 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones in the Nellore District, Part-III, 1905. ↗ · p. 1162 to 1163

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · తెలుగు మరియు కన్నడ

ఈ శాసనం ఉత్తర ఆలయానికి ఎడమ వైపున ఒక పలకపై ఉంది. నాగులపాడుకు తూర్పున ఉన్న నీటిపారుదల చెరువు నామ సముద్రను రెండు భాగాలుగా విభజించి, కాకేత గణపతిదేవ మహారాజుకు అర్హత లభించేలా తన వాటాను దేవుడికి ఇచ్చాడు.

This inscription is on a slab on the left side of the northern temple. Recherla Kami Reddi, son of Ayitambika, divided Nama Samudra, the irrigation tank in the east of Nagulapadu into two shares, and gave his share to some god so that merit might accrue to Kaketa Ganapatideva Maharaju.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 276, p. 289 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 136 to 137→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం దేవతల చెరువు (నాగులసముద్రం) లోని చీలికకు సమీపంలో ఉంది. అయతాంబిక కుమారుడు రెచేరువుల కామి రడ్డి నాగులపాడులో కామేశ్వర దేవుడిని స్థాపించి, ఆ దేవుడి అంగ, రంగ-భోగాలను, నమసముద్ర చెరువులో తన వృతిని ప్రసాదించాడు.

This inscription is near the breach in the Devatala Cheruvu (Nagulasamudram). Recheruvula Kami Raddi, son of Aytambika, set up the god Kamesvara in Nagulapadu and granted for anga and ranga-bhogas of that god, his vrtti in the Namasamudra tank.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 277, p. 290 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 137 to 138

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం శక 1180, రుద్ర, వైశాఖ సు నాటి, నెలకొండపల్లికి వెళ్లే రహదారి పక్కన పొలంలో పడి ఉన్న ఒక పలకకు మొదటి వైపున ఉంది. 1. గురువారం (క్రమరహితంగా). రాజును మహామండలేశ్వర అని సూచిస్తారు. కట్టంగూరు వద్ద గోపినాథ దేవత ప్రతిష్ఠను ఇట్టిళ మల్సేటి నమోదు చేసి, పైన పేర్కొన్న సందర్భంలో ఆయన (మల్సేటి), తాడి డ్రాయర్లు (ఇప్పా-పేట్టేరు) మరియు ఎల్లయ గోపయ అనే వ్యక్తి భూమి మరియు పూల తోటను మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేస్తాడు.

This inscription is on the first side of a slab lying in the field by the side of the road leading to Nelakondapalli, dated Saka 1180, Rudri, Vaisakha su. 1.Thursday (irregular). Refers to the king as Mahamandalesvara. records the consecration of the deity Gopinatha at Kattamguru by Ittikala Malseti and registers a grant of land and flower garden by him (Malseti), the toddy drawers (ippa-pettevaru) and a person by name Ellaya Gopaya on the above occasion.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 278, p. 292 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1985-86. · p. 18.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం రామలింగేశ్వర ఆలయం ముందు ఒక స్తంభంపై ఉంది. కాకతీయ గణపతిదేవ భూమిని పరిపాలిస్తున్నప్పుడు, అతని భూస్వామ్య మాల్యాల గుండదండదీశ్వర బుదాపురి సమీపంలో ఒక చెరువును నిర్మించాడని, దానికి అతని తల్లి బస్సాని పేరు పెట్టారని, బాలసముద్రము దాటి రెండు మార్టర్లను కొలిచే భూమిని బ్రాహ్మణ వృత్తాలుగా పాణిని మరియు గద్య వ్యాకరణంలో నిపుణుడైన మయురయ్య కుమారుడు ఈశ్వర సూరికి మంజూరు చేశాడని, సంస్కృతంలో ససాన గ్రంథాన్ని రచించినందుకు ఆత్రేయ గోత్రానికి చెందినవాడని ఈ శాసనం పేర్కొంది. రెండవ భాగంలో కాకతీయుల సుదీర్ఘ వంశావళి, చక్రబంధ పద్ధతిలో చెక్కబడిన ఇతరులు ఉన్నారు. ఈ శాసనాన్ని ఒడ్డయా చెక్కారు.

This inscription is on a pillar in front of Ramalingeswara Temple. This inscription states that while Kakatiya Ganapatideva was ruling the earth, his feudatory Malyala Gundadandadhisvara built a tank near Budapuri, named after his mother Bassani and made a grant of land measuring two marttars beyond Balasamudramu, as Brahmana vrittis to Isvara suri, son of Mayurayya, who was an expert in the grammar of Panini and prosody, and who belonged to Atreya gotra, for composing the text of sasana in Sanskrit. The second part contains the lengthy genealogy of Kakatiyas and the others engraved in chakrabandha fashion. The inscription was engraved by Oddaya.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 279, p. 292 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. Volume-II (2003) · p. 22 to 31.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం బహిరంగ మైదానంలో నిర్మించిన రాతి స్తంభంపై ఉంది, ఇది 1180వ శతాబ్దం, రాంద్రి వైశాఖ సూ నాటిది. 1, గురువారం (క్రీ. శ. 1259, ఏప్రిల్ 24). కట్టంగూరు వద్ద గోపినాథుడికి రథం ఏర్పాటు, ఈ సందర్భంగా చేసిన వివిధ బహుమతులను నమోదు చేశారు.

This inscription is on a stone pillar erected in the open field, dated in S 1180, Randri Vaisakha su. 1, Thursday (A.D. 1259, April, 24). Records the establishment of a chariot for Gopinatha at Kattamguru and various gifts made on the occasion.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 280, p. 292 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 3

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం మసీదులోని ఒక రాతి స్తంభంపై ఉంది. తేదీ S. 1181, సిద్ధార్థి, చైత్ర, సు. 13, గురువారం. ఇది మొదట రెండవ ప్రోల నుండి గణపతి వరకు మరియు మల్యాళ అధిపతుల వరకు కాకతీయ రాజుల వంశపారంపర్యాన్ని వివరిస్తుంది మరియు మలయాళ గుమ్డా ఒక చెరువు, కాలువ మరియు ఒక జత దేవాలయాల నిర్మాణాన్ని నమోదు చేస్తుంది. పైన పేర్కొన్న చెరువు వెనుక కొంత భూమిని ఆయన ఈశ్వర భట్టోపాధ్యాయకు బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు కూడా ఇది నమోదు చేస్తుంది.

This inscription is on a stone pillar in the Masjid. Dated S. 1181, Siddharthi, Chaitra, su. 13, Thursday. It describes at first the genealogy of Kakatiya kings beginning with Prola II upto Ganapati and of the Malyala Chiefs and records the construction of a tank and a canal and a pair of temples by Malayala Gumda. It also records the gift of some land behind the above tank to Isvara Bhattopadhaya by him.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 281, p. 293 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 50 and 51.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం త్రికూట ఆలయం లోపల ఉంచిన నరసింహ శిల్పాన్ని కలిగి ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది మరియు ప్రధాన దేవతగా పూజించబడుతుంది. కాయస్థ కుటుంబంలో దశవంత-పండిత కుమారుడిగా వర్ణించబడిన శ్రీ-గంగసేనపతి అల్లుడు జన్నిదేవ, జిల్లపల్లి గ్రామాన్ని మునిధమ-యతి కి బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు ద్విభాషా శాసనం నమోదు చేసింది.

This inscription is on a pillar bearing a carving of Narasimha kept inside the Trikuta temple and worshipped as the main deity. Bilingual inscription, records the gift of the village Jillepalli to Munidhama-yati by Jannigadeva, the son-in-law of sri-Gangasenapati who is described as the son of Dasavanta-pandita in the Kayastha family.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 282, p. 297 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1973-74. · p. 27 to 28.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం ఆలయానికి దక్షిణ గోడపై త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని కేంద్ర మందిరం ముందు ఉంది, ఇది 1181 (గణపతిదేవ 61వ సంవత్సరం) (సిద్ధార్థి) నాటిది. నటవాడి కుమార గణపతిదేవ-మహారాజు త్రిపురాంతక-మహాదేవ ఆలయంలో శాశ్వత దీపం కోసం 50 ఆవులను ఇచ్చారు.

This inscription is on the south wall of the mandapa in front of the central shrine in the temple of Tripurantakesvara, dated S. 1181 (61st year of Ganapatideva) (Siddharthi). Natavadi Kumara Ganapatideva-Maharaja gave 50 cows for a perpetual lamp in the temple of Tripurantaka-Mahadeva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 283, p. 298 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 190

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గది ఉత్తర గోడపై ఉంది, ఇది 1181 (గణపతిదేవ 61వ సంవత్సరం) (సిద్ధార్థి) నాటిది. త్రిపురాంతక-మహాదేవుని ఆలయంలో కురపాటి సూర-రెడ్డి, అతని భార్య ఎరికా-సాని శాశ్వత దీపం కోసం 25 ఆవులను ఇచ్చారు.

This inscription is on the north wall of the dark room in the temple of Tripurantakesvara, dated S. 1181 (61st year of Ganapatideva) (Siddharthi). Kurapati Sura-Reddi and his wife Erika-Sani gave 25 cows for a perpetual lamp in the temple of Tripurantaka-Mahadeva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 284, p. 299 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 190.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గది యొక్క పశ్చిమ గోడపై ఉంది, ఇది 1181 (గణపతిదేవ 61వ సంవత్సరం) (సిద్ధార్థి) నాటిది. ఇందలూరి గన్నయ త్రిపురాంతక-మహాదేవ ఆలయంలో శాశ్వత దీపం కోసం 25 ఆవులను ఇచ్చాడు.

This inscription is on the west wall of the dark room in the temple of Tripurantakesvara, dated S. 1181 (61st year of Ganapatideva) (Siddharthi). Indaluri Gannaya gave 25 cows for a perpetual lamp in the temple of Tripurantaka-Mahadeva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 285, p. 299 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 191

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం ఎస్. 1181 నాటి త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గదికి పశ్చిమ గోడపై ఉంది. కాకతీయ రాజు గణపతి సామంతుడైన గణపేందరు జన్నిదేవ-మహారాజు, పాలినండులోని గండ్రకోట-అనుంగరాజుపల్లి గ్రామాన్ని త్రిపురాంతక దేవునికి ఇచ్చాడు. గమనికః-శక సంవత్సరం లేదా చక్రీయ సంవత్సరం తప్పుగా పేర్కొనబడింది.

This inscription is on the west wall of the dark room in the temple of Tripurantakesvara, dated S. 1181. Ganapendaru Jannigadeva-Maharaja, feudatory of Ganapati, of Kakatiya king, gave the village of Gandrakota-Anungrajupalli in the Palinandu to god Tripurantaka Deva. Note:- Either the Saka year or the cyclic year is incorrectly mentioned.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 286, p. 300 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 191.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం గ్రామంలోని రామలింగస్వామి ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన ఫలకం మీద ఉంది, శక 11 [81], సిద్ధార్థి, పుష్య, సు. 11, [శుక్రవారం], ఉత్తరాయణ-సంక్రాంతి. తక్కెల్లపాడు లోని మల్లినాథ ఆలయంలో పూజ కోసం రాజు యొక్క ప్రధాన, గజసాహినీ అయిన [ఇ] కరుజు, అరివేలి మల్లి నాయక చేసిన భూముల మంజూరును నమోదు చేస్తుంది.

This inscription is on a slab set up in front of the Ramalingasvamin temple in the village, dated Saka 11[81], Siddharthi, Pushya, su. 11, [Friday], Uttarayana-sankranti. Records grants of lands made by [E]karaju, the pradhani and gajsaahini of the king, and by Ariveli Malli Nayaka, for worship in the temple of Mallinatha at Takkellapadu.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 287, p. 300 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1929-30. ↗ · p. 9

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం ఎస్. 1181 నాటి సోమేశ్వర ఆలయంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. కాకతీయ గణపతిదేవుని కుమార్తె రుద్రమహాదేవితో వివాహం చేసుకున్న చాళుక్య వంశానికి చెందిన వీరభద్రేశ్వరుడి మంత్రి విష్ణు (?) దత్తిక యొక్క సోమేశ్వరుడికి శాశ్వత దీపాన్ని సమర్పించాడని పేర్కొన్నాడు. శాసనం అసంపూర్ణంగా ఉంది.

This inscription is on a pillar in the temple of Somesvara, dated S. 1181. States that Vishnu (?) the minister of Veerabhadreshwara of the Chalukya vamsa who married Kakatiya Ganapatideva’s daughter Rudrama-mahadevi presented a perpetual lamp to the Somesvara of Duttika. The inscription is incomplete.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 288, p. 301 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 186 to 187.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

సంస్కృత పద్యం మరియు తెలుగు గద్యంలో ఉన్న ఈ సుదీర్ఘ శాసనం కాకతీయ రాజు గణపతి పాలన నాటిది. ఇది భిల్లామ-అతని కుమారుడు జైతుగి సింహ (ఎం. డి.) ధంగమంబ పెర్మండి (పరిమది) నుండి యాదవ కుటుంబం యొక్క వంశావళి వివరణతో ప్రారంభమవుతుంది, పెర్మనాడి దేవ గణపతి రాజ్యం (రాజ్య సమగ్రే) అంతటా బ్రాహ్మణులకు భూములను విరాళంగా ఇచ్చినట్లు చెబుతారు. పెరురుకు చెందిన శ్రీ స్వయంభు సోమనాదదేవ, ఇతర పరిచారక దేవతలకు నైవేద్యం మొదలైన వాటి కోసం విరాళంగా ఇచ్చిన వృత్తుల తెలుగు భాగంలో, పెరురులోని నల్లంజెరువా వెనుక 8 మార్తార్లు పొడి భూమి (చెను), అదే స్థలంలో ముచ్ఛ సముద్రం వెనుక 1 మార్తార్లు భూమి (చెను), వెలిగొండ్ల ట్యాంక్ వెనుక 1 మార్తార్లు ఉన్నాయి. బాలేవెముల ట్యాంక్ వెనుక చెను యొక్క మార్టిన్. మొత్తం 11 మార్టర్లు. ఈ మార్తర్ల ఆదాయంలో నుండి వారు ప్రతిరోజూ ఒక కుంచా బియ్యం, ఒక సోలా నెయ్యి, ఒక అడా పెరుగు ఖర్చు చేయాల్సి వచ్చేది; మధ్యాహ్న నైవేద్యం కోసం, 3 కుంచా బియ్యం, 3 తవ్వాలు నెయ్యి మరియు ఒక కుంచా కార్డులుః రాత్రి నైవేద్యం కోసం, 2 కుంచా బియ్యం, ఒక సోలా నెయ్యి, ఒక అడా కార్డులు, 2 సంధ్యా జపాలకు ఒక మణికా నూనె ఖర్చు చేయాల్సి వచ్చేది. ఈ ఏర్పాటు ప్రకారం ప్రతిరోజూ దీనిని కొనసాగించాలి. మధ్యాహ్న నైవేద్యం కోసం కమలేశ్వర, ధారేశ్వర, మైలేశ్వర, 3 కుంచాలు బియ్యం, రాత్రి నైవేద్యం కోసం 1⁄2 సోలా నెయ్యి. మూడు సాయంత్రం దీపాల కోసం,-- సోలాస్ ఆయిల్. ప్రతిరోజూ ఆరాధనను కొనసాగించాలి. మధ్యలో 89 నుండి 102 వరకు లైన్లు దెబ్బతిన్నాయి. వారు వినాయకదేవునికి భూమి బహుమతులు కూడా నమోదు చేసినట్లు తెలుస్తోంది. భైరవ దేవ మొదలైనవి. [...]

This long inscription in Sanskrit verse and Telugu prose is dated in the reign of the Kakatiya king Ganapati. It starts with the description of the genealogy of the Yadava family from- Bhillama--his son Jaitugi Simha (md) Dhangamamba Permandi (Parimadi) Permanadi deva is said to have donated lands to learned Brahmins throughout the kingdom (Rajya samagre) of Ganapati. In the Telugu portion of the record details of the vrittis donated to Sri Swayambhu Somanadhaddeva of Peruru, and other attendant deities for offerings, etc., 8 martars of dry land (Chenu) behind Nallamjeruva in Peruru, 1 martar of land (Chenu) behind Muccha Samudra in the same place, 1 martar of Chenu behind the tank of Veligondla. Martor of Chenu behind the tank of Balevemula. Total 11 martars. From the proceeds of these martors they had to expend one kuncha of rice,one sola of ghee, one adda of curds every day; for mid-day offerings, 3 Kunchas of rice, 3 tavvas of ghee and one kuncha of cards: for the night offerings, 2 kunchas of rice, one sola of ghee, one adda of cards, one manika of oil for 2 sandhya japas. Every day this is to be carried on according to this arrangement. For the mid-day offerings to God Kamalesvara, Dhareshwara, Mailesvara, 3 Kunchas of rice, 1½ sola of ghee for night offerings. For three evening lamps, --solas oil. Worship must be carried on every day. Lines 89 to 102 are damaged in the centre. They also seem to record gifts of land for Vinayakadeva. Bhairava Deva etc. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 289, No. 290, p. 301 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts, Part-VI, 1973. · p. 66 to 72.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం శిధిలమైన మల్లేశ్వర ఆలయం సమీపంలో రాతి నుండి పడిపోయింది.

This inscription has fallen from stone near the ruined Malleswara temple.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 291, p. 302 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones in the Nellore District, Part-III, 1905. ↗ · p. 1165 to 1166

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం కైలాసనాథ ఆలయానికి కుడి వైపున ఉన్న రాతిపై ఉంది. విద్యామండపం (విద్యా సంస్థ) ను నిర్వహించడం కోసం మరియు శివలింగ మఠం వద్ద అతిధులకు ఆహారం అందించడం కోసం రాజు అధీనంలో ఉన్న గండపెండారు జన్నిదేవ, అధిరాజేంద్ర చోళమండలం యొక్క పకనాడు లోని పొట్టపినాడు లోని పురుండలూరు గ్రామాన్ని శ్రీ పర్వతకు చెందిన తన ఆధ్యాత్మిక గురువు, అభినవ్ గోలకి మఠానికి చెందిన సంతశివదేసికకు మంజూరు చేసినట్లు శాసనం నమోదు చేసింది.

This inscription is on a stone to the right of the Kailasanatha temple. The inscription records that the king’s subordinate, Gandapendaru Jannigadeva granted the village Purundaluru in Pottapinadu in Pakanadu of Adhirajendra Cholamandala to his spiritual guru Santasivadesika of Abhinava Golaki Matha of Sri Parvata, for maintaining the Vidyamandapa (educational institution) and feeding the atithis at Sivalinga Matha.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 292, No. 299, p. 303 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh Cuddapah District, Part-I, 1977. · p. 208 to 213

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు తెలుగు

ఈ గ్రాంట్ మూడు రాగి పలకలపై చెక్కబడింది. పలకలు దీర్ఘచతురస్రాకారంలో ఉంటాయి మరియు రాగి ఉంగరంతో కలిసి ఉంటాయి, వీటి చివరలను వృత్తాకార ముద్ర వెనుక భాగంలో తిప్పుతారు. అవి 9 1⁄2 "x 5 2 3" కొలుస్తాయి మరియు సుమారు 1⁄2 "మందంతో ఉంటాయి. ఉంగరము మరియు ముద్రలు వరుసగా 3 1⁄2 "మరియు 2" వ్యాసాన్ని కలిగి ఉంటాయి. ప్లేట్లు పరీక్ష కోసం వచ్చినప్పుడు ఉంగరాన్ని కత్తిరించలేదు. వాటిలో మొత్తం నాలుగు ముఖాలు ఉన్నాయి, మొదటి మరియు చివరి పలకలు వాటి లోపలి వైపులా మాత్రమే చెక్కబడ్డాయి. ఉంగరాలు మరియు ముద్రతో కూడిన మొత్తం సెట్ బరువు 274 తోలాలు. కౌంటర్సంక్ ఉపరితలంపై ఉన్న ముద్రపై, పైన చంద్రవంక మరియు సూర్యుడి చిహ్నాలు చెక్కబడి ఉన్నాయి; వీటి క్రింద కుడి ఎడమ వైపుకు ఎదురుగా ఉన్న పంది, దాని ముందు భాగంలో బాకు ఉంచి, పైకి చూపి, దిగువన కుడి ఎడమ వైపుకు ఎదురుగా ఉన్న ఆవు ఉంటుంది. ఈ శాసనం సంస్కృత భాషలో కూర్చబడి, అది చెందిన కాలంలోని తెలుగు అక్షరాలలో వ్రాయబడింది. రికార్డులోని ప్రార్ధన మరియు కథన భాగంలో 21 శ్లోకాలు ఉన్నాయి. దీని తరువాత, 45 నుండి 63 వరకు పంక్తులలో, వారి గోత్రాలు మరియు వారి వాటాలతో దీనుల వర్గీకరణ ద్వారా లెక్కించబడుతుంది. 63 నుండి 65 వరకు ఉన్న పంక్తులు బహుమతి గ్రామం యొక్క సరిహద్దులను ఇస్తాయి. వీటిని 65,66 పంక్తులలో అనుసరించి, స్వద్దతో ప్రారంభమయ్యే సాధారణ ఏకస్వామ్య పద్యం మరియు ముగింపు ఆశీర్వాదం మంగళమహ శ్రీ శ్రీః మొత్తంగా, శాసనం చాలా జాగ్రత్తగా చెక్కబడింది. అనుస్వర స్థానం ఏకరీతిగా ఉండదు. [...]

The grant is engraved on three copper plates. The plates are oblong in shape and are held together by a copper ring, the ends of which are riveted into the back of a circular seal. They measure 9½‘‘by 5⅔‘‘ and are about ½‘‘ in thickness. The ring and the seal have a diameter of 3 ½‘‘ and 2‘‘ respectively. The ring had not been cut when the plates came up for examination. They contain four faces of writing in all, the first and last plates being engraved on their inner sides only. The entire set with ring and seal weighs 274 tolas. On the seal on a countersunk surface, engraved in the relief are the symbols of the crescent and the sun at the top; below these a boar facing the proper left with a dagger placed in its front with the point upwards, and a cow facing the proper left at the bottom. The inscription is composed in the Sanskrit language and written in the Telugu characters of the period to which it belongs. The invocatory and narrative portion of the record consists of 21 verses. This is followed, in lines 45 to 63, by the categorical enumeration of the donees with their gotras and their shares. Lines 63 to 65 give the boundaries of the gift village. These are followed, in lines 65 and 66, by the usual monotony verse beginning with swadtha and the closing benediction mangalamaha sri sri: on the whole, the inscription is engraved very carefully. The position of the anusvara is not uniform. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 293, p. 303 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Epigraphia Indica, Volume-XVIII (1925-1926) · p. 346 to 356

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం కాకతీయ గణపతిదేవ పాలనను సూచిస్తుంది మరియు కట్టంగూరు వద్ద గోపినాథ దేవుడి ప్రతిష్ఠను మరియు వివిధ ప్రదేశాలలో భూమి బహుమతి, ఒక తోట, బుర-సుంకం (బుర కొలత ద్వారా కొలిచే చమురుపై పన్ను, ఒక ద్రవ కొలత) మరియు రెండు చమురు అచ్చులను (గణుగులు) నమోదు చేస్తుంది. మంజూరు చేసిన భూముల స్థానానికి సంబంధించిన వివరాలు ఇవ్వబడ్డాయి. ఎల్లయ, గోపయతో సహా కొంతమంది వ్యక్తులు తీసుకువచ్చిన భూముల బహుమతిని కూడా ఈ శాసనం నమోదు చేసినట్లు తెలుస్తోంది.

The inscription refers itself to the rule of Kakatiya Ganapatideva and records the consecration of the god Gopinatha at Kattamguru and the gift of land at different places, a garden, tax called bura-sumkam (tax on oil measured by bura, a liquid measure) and two oil presses (ganugalu). Details of the location of the grant-lands are given. The inscription also seems to record the gift of lands which were brought by some individuals including Ellaya and Gopaya.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 294, p. 308 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Hyderabad Archaeological Series and Inscriptions of the Kakatiyas of Warangal, 2011, · p. 315 to 317.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం గణపతిశ్వర ఆలయంలోని విరిగిన పలకపై ఉంది. తేదీ S 1182; రౌద్రి, మాధవ (అంటే, వైశాఖ), సు. నాగ. 1) పిండిప్రోలు పినామల్దేవరాజులు కుచుమంచి దేవత గండ గోపినాథునికి భూములను బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు తెలుగు భాగం నమోదు చేస్తుంది. 2) సంస్కృత భాగంలో ఒక వ్యక్తి.................................................................................................................................................................................................

This inscription is on a broken slab in Ganapatisvara temple. Dated S 1182; Raudri, Madhava (i.e., Vaisakha), su. Naga. 1) The Telugu portion records the gifts of lands to the deity Ganda Gopinatha of Kuchumanchi by Pindiprolu Pinamaldevaraju. 2) The Sanskrit portion records the construction of a temple by a certain….. Malla in the name of his grand-father for the deity Sauri. Other details are lost.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 295, p. 308 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 5.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం శివాలయం ముందు పొలంలో పడి ఉన్న రాతి ముక్కపై ఉంది. శాసనం ముక్కలుగా విరిగి దెబ్బతింది. దాత పేరు పోయింది. మహామండలేశ్వర కాకతీయ గణపతిదేవ ప్రపంచ రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తున్నప్పుడు, పేరు కోల్పోయిన వ్యక్తి, కుచిమాంచిలో విష్ణువుకు ఒక ఆలయాన్ని నిర్మించి, ఆరాధనను కొనసాగించడానికి దానికి కొన్ని భూములను మంజూరు చేసినట్లు తెలుస్తోంది.

This inscription is on a fragment of stone lying in the field before the Siva temple. The inscription is broken into pieces and damaged. The name of the donor is lost. Seems to state that, while Mahamandalesvara Kakatiya Ganapatideva was ruling the kingdom of the world, one whose name is lost, built a temple to God Vishnu in Kuchimanchi and granted some lands to it for carrying on the worship.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 296, p. 308 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 139 to 142→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం ఆలయంలోని మండపానికి ముందు వంటగది (వంతా మిడ్డి) తూర్పు గోడపై ఉంది, ఇది 1182 (గణపతిదేవ 62వ సంవత్సరం) (రౌద్రి) నాటిది. గణపతిదేవ రాజు కమ్మనాడులోని గుండేరు (గుండలకమ్మ) ఉత్తర ఒడ్డున ఉన్న.... పాడు, పుంగి-నందులోని మూసీపై ఉన్న రెడుమడపల్లి గ్రామాలను త్రిపురాంతక దేవునికి ఇచ్చాడు. గణపతిదేవ సౌర జాతికి చెందినవాడని పేర్కొన్నాడు.

This inscription is on the east wall of the kitchen (vanta middi) in front of Mandapa in the temple of Tripurantakesvara, dated S. 1182 (62nd year of Ganapatideva) (Raudri). King Ganapatideva gave the villages of….padu on the north bank of Gunderu (Gumdlakamma) in Kammanadu and Redumadapalli on the Musi in Pungi-nandu to god Tripurantaka Deva. States that Ganapatideva belonged to the Solar race.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 297, p. 309 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 192.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం మడ్గా హామ్లెట్ కు తూర్పున ఉంది.

This inscription is situated East of Madga Hamlet.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 298, p. 310 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones in the Nellore District, Part-III, 1905. ↗ · p. 1160 to 1161

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం ఎస్. 1183 (దుర్గతి) నాటి శిధిలమైన ఆలయానికి సమీపంలో ఉన్న నంది స్తంభం యొక్క చిత్రం మీద ఉంది. కాకతీయ కుటుంబం గురించి, శైవుల గోలకి-మఠం పునాది, పోంటిఫికల్ వారసత్వం గురించి వివరణాత్మక కథనాన్ని ఇస్తూ, గణపతిదేవ రాజు వేలనాడు-కంద్రావతి దేశంలోని మందార గ్రామాన్ని తన గురువు విశ్వేశ్వరా శివాచార్యులకు వాగ్దానం చేశాడని, గణపతి కుమార్తె రుద్రమా దేవి వేలంగపూడి గ్రామంతో పాటు ఆ గ్రామాన్ని అధికారికంగా బహుమతిగా ఇచ్చిందని, ఆ విశ్వేశ్వరా శివుడు విశ్వేశ్వరా-గోలకి అనే పేరుతో ఒక కొత్త గ్రామాన్ని స్థాపించి, దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల నుండి తీసుకువచ్చిన వివిధ కులాల వ్యక్తులతో దానిని ఏర్పాటు చేసాడని, అలాగే శైవులకు మఠమైన విశ్వేశ్వరా ఆలయాన్ని కూడా స్థాపించాడని పేర్కొన్నాడు. కులం మరియు మతం భేదం లేకుండా ప్రజలకు ఆహారం అందించడానికి ఒక కుక్క, ఒక సాధారణ మరియు ప్రసూతి ఆసుపత్రి, కొన్ని ఇతర విషయాలతో పాటు, ఈ సంస్థల నిర్వహణ కోసం అతను భూమిని మంజూరు చేశాడు. ట్రస్ట్ యొక్క పరిపాలన మరియు గ్రామ వ్యవహారాల గురించి వివరణాత్మక వివరణ ఇస్తుంది. యాదృచ్ఛికంగా, అనేక ఇతర ప్రదేశాలలో విశ్వేశ్వరుడు స్థాపించిన ఇతర మతాలు మరియు స్వచ్ఛంద సంస్థల గురించి ఇది ప్రస్తావించింది. కాకతీయులు క్షత్రియుల సౌర జాతికి చెందినవారని వర్ణించబడింది.

This inscription is on the image of a Nandi pillar lying near the ruined temple, dated S. 1183 (Durmati). Gives a detailed account of the Kakatiya family and of the foundation and pontifical succession of the Golaki-matha of the Saivas and states that king Ganapatideva promised the village of Mandara in the Velanadu-Kandravati country to his guru Visvesvara Sivacharya and that Ganapati's daughter Rudramadevi made a formal gift of that village along with the village of Velangapundi, that Visvesvara Siva established a new village with the name of Visvevara-Golaki and peopled it with persons of different castes brought from various parts of the country, that he also established the temple of Visvesvara, a Sanskrit college, a matha for Saivas, a choultry for feeding people without distinction of caste and creed, a general and a maternity hospital, besides some other things and that he made grants of land for the maintenance of all these institutions. Gives a detailed description of the administration of the trust and of the village affairs. Incidentally, it mentions a large number of other religions and charitable institutions established by Visvesvara Siva in several other places. Kakatiyas are described as belonging to the Solar race of Kshatriyas.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 300, p. 311 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 205 to 209.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం సాంకరస్వామి ఆలయంలోని ఉత్తర ప్రాకారంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. కొట్టియడోన శంకరేశ్వర శ్రీమహాదేవ ఆలయంలో ఒక శాశ్వత దీపాన్ని ఉంచినందుకు కాకేత గణపతిదేవ గజసాహని అయిన భాస్కరదేవ అల్లుడు బొల్లమరాజు 25 ఆవులను బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు రికార్డులు పేర్కొంటున్నాయి. దాత యొక్క మామ అయిన ఎక్కరాజు యొక్క యోగ్యత కోసం, నిర్దిష్ట తేదీన ఈ బహుమతి ఇవ్వబడింది. బహుమతి ఆవులను నన్నే-బోయుండుకు అప్పగించారు, వారికి ఒక ఖ భూమి (వృత్తి) కూడా ఇవ్వబడింది. ఈ శాసనం అదే దేవునికి మరో శాశ్వత దీపం కోసం 25 ఆవులను బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేసింది. బహుమతిగా ఆవులను అప్పగించిన ప్రోలా-బోయాకు కూడా ఒక ఖ భూమిని ఇచ్చారు. ఈ శాసనం నున్కి-సెటి-సెర్వును కూడా ప్రస్తావించింది. గమనికః శాసనం సారాంశం వరంగల్ కాకతీయుల శాసనాలలో ఇవ్వబడింది, దీనిని ఎస్. ఎస్. రామచంద్ర మూర్తి, ఐసిహెచ్ఆర్ పబ్లికేషన్, 2011 సవరించారు.

This inscription is on a pillar in the north prakara of the Samkarasvami temple. The record states that Bollamaraju, son-in-law of Bhaskaradeva, who was the gajasahani of Kaketa Ganapatideva, gifted 25 cows for maintaining one perpetual lamp in the temple of Sankaresvara Srimahadeva of Kottiyadona. The gift was made for the merit of Ekkaraju, who was the uncle of the donor, on the specified date. The gift cows were entrusted to one Nanne-boyumdu who was also given one kha of land (vritti). The inscription further records a gift of 25 cows for another perpetual lamp to the same god. Prola-boya, to whom the gift-cows were entrusted, was also given one kha of land. The inscription also mentions Nunki-seti-cervu. Note: Summary of the inscription is given in Inscriptions of the Kakatiyas of Warangal, Edited by S.S. Ramachendra Murthy, ICHR Publication, 2011.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 301, p. 312 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-VI. ↗ · p. 227

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయ ప్రవేశ ద్వారం నుండి తీసివేయబడిన మండపం గోడపై ఉంది, ఇది ఎస్. 11 [8] 3, (దుర్గతి), (రుద్రదేవ-మహారాజు రెండవ సంవత్సరం) నాటిది. దెబ్బతింది. రుద్రదేవ-మహారాజు (సైనికాధికారి పేరు లేదు) యొక్క సైనికాధికారి త్రిపురాంతక దేవ ఆలయంలో శాశ్వత దీపం కోసం 50 ఆవులను ఇచ్చినట్లు పేర్కొన్నాడు.

This inscription is on the wall of the mandapa brought off the entrance in the temple of Tripurantakesvara, dated S. 11[8]3, (Durmati), (2nd year of Rudradeva-Maharaja). Damaged. States that a general of Rudradeva-Maharaja (the name of the general is missing) gave 50 cows for a perpetual lamp in the temple of Tripurantaka Deva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 302, No. 304, p. 312 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 210.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం కేశవస్వామి ఆలయంలోని ధ్వజా స్తంభంపై ఉంది. ఉత్తరాయణ సంక్రాంతి సందర్భంగా కాకటి గణపతిదేవ గజసాహని అయిన భాస్కరదేవ అల్లుడు బొల్లయ తన తల్లిదండ్రులైన కొమ్మసాని, అప్పరాజు ల ప్రతిభకు కొట్టియడోన గ్రామంలోని ప్రసన్నకేశవదేవ ఆలయంలో శాశ్వత దీపాన్ని ఉంచినందుకు 25 ఆవులను బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు శాసనం పేర్కొంది. ఆ ఆవులను స్వీకరించిన నంది-బోయుడు, శాశ్వత దీపం (నీరా-దీపము) కోసం ప్రతిరోజూ ఒక మన నెయ్యి సరఫరా చేయాలని నిర్దేశించబడింది. అతనికి కొంత పొడి భూమి (వేలీ-వోలము) కూడా వర్టిలో ఇవ్వబడింది. గమనికః శాసనం సారాంశం వరంగల్ కాకతీయుల శాసనాలలో ఇవ్వబడింది, దీనిని ఎస్. ఎస్. రామచంద్ర మూర్తి, ఐసిహెచ్ఆర్ పబ్లికేషన్, 2011 సవరించారు.

This inscription is on the dhwaja stambha of the Kesavasamy temple. The inscription states that on the occasion of Uttarayana Sankranti, Bollaya, son-in-law of Bhaskaradeva, who was the gajasahani of Kakati Ganapatideva, gifted 25 cows for maintaining a perpetual lamp in the temple of Prasannakesavadeva in the village Kotyadona for the merit of his parents Kommasani and Apparaju. It is stipulated that Nandi-boyudu, who received those cows, was to supply one mana of ghee every day for the perpetual lamp (nera-dipamu). He was also given some dry land (veli-volamu) as vrtti. Note: Summary of the inscription is given in Inscriptions of the Kakatiyas of Warangal, Edited by S.S. Ramachendra Murthy, ICHR Publication, 2011.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 303, p. 313 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-VI. ↗ · p. 237

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం శక 1184 నాటి కొనిదేనా గ్రామంలోని కొండపై కేశవేశ్వర ఆలయంలోని ధ్వజస్తంభ సమీపంలో ఉన్న రాతిపై ఉంది. దెబ్బతింది. కొట్టియడోన ప్రసన్న కేశవదేవర శాశ్వత దీపం కోసం ఉత్తరాయణ సంక్రాంతి సందర్భంగా 25 ఆవులను విరాళంగా ఇచ్చినట్లు అందులో పేర్కొన్నారు. శ్రీ మన్మహమండలేశ్వర కాకటి గణపతిదేవ మహారాజు గజసహిణి అయిన భాస్కరదేవ అల్లుడు బొల్లయ తన తండ్రి అప్పరాజు, తల్లి కొమ్మసాని ప్రతిభకు ఈ విరాళం ఇస్తాడు.

This inscription is on the stone near the Dhvajastambha of the Keshaveshvara temple on the hill in the village Konidena, dated saka 1184. Damaged. It mentioned about the donation of 25 cows on the occasion of Uttarayana Sankranti for the perpetual lamp of Kotyadona Prasanna Keshavadevara. This donation is made by Bollaya, son-in-law of Bhaskaradeva who was the Gajasahini of Sri Manmahamandaleshwara Kakati Ganapatideva maharaja, in the merit of his father Apparaju and mother Kommasani.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 305, p. 314 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions Volume-VI ↗ · p. 234

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం గోపాలస్వామి ఆలయం ముందు ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. కాకతీయ రుద్రదేవ-మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం సురేపెగ్గడ కుమారుడు గోంకయ, ఇపురు అల్లాదనథ ఆలయంలో శాశ్వత దీపం కోసం అనేక మేకలు ఇచ్చారని పేర్కొన్నాడు.

This inscription is on a pillar lying in front of the temple of Gopalaswami. States that the Gonkaya, son of Surepeggada gave a number of goats for a perpetual lamp in the temple of Alladanatha of Ipuru, for the merit of Kakatiya Rudradeva-Maharaja.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 1, p. 13 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 214.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · తెలుగు.

ఈ శాసనం గ్రామంలోని శివాలయం ముందు రాతి పలకపై ఉంది. చేరకు ఇమ్మడి విశ్వనాథదేవుని ఆరోగ్యం, దీర్ఘాయువు మరియు శ్రేయస్సు కోసం శ్రీ సిద్ధ మహాలక్ష్మి దేవిని స్థాపించిన చేరకు ఇమ్మడి దేవ కొత్కుంట కాలువ వెనుక 1 ఎమ్ఏ భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు ఇది నమోదు చేసింది. (ఈ గ్రాంట్లో భూమి బహుమతుల సుదీర్ఘ జాబితా ఉంది). నైవేద్యం వంటి రోజువారీ ఆచారాలను నిర్వహించడానికి ఈ గ్రాంట్ను నరజ్యా కుమారుడు అన్నజియాకు అప్పగించారు. దండేమరాజు పెద్ద బొల్ల్య రెడ్డి ప్రతిభకు లక్ష్మీదేవికి ఇచ్చిన మరో బహుమతి గురించి కూడా ఈ రికార్డులో ప్రస్తావించబడింది. ఈ బహుమతి బురుగుపల్లి గుండాల కల్వాలో తడి భూమి, తిగలపల్లిలో 5 ఎడుము, చికురేను బల్లాలో 10 పాండుము, బయట 5 ఎండుము కలిగి ఉంది. దాన్ని ఆనందించే అన్నాజియాకు మూడింట రెండొంతులు, సికలేకు మూడింట ఒక వంతు చొప్పున పంచుకోవాలి.

This inscription is on a stone slab in front of the Siva temple in the village. It records a gift of land of 1 ma, behind the canal of Kothkunta by Cheraku Immadi Deva, who installed Sri Siddha mahalakshmi devi, for the health, longevity and prosperity of Cheraku Immadi Visvanadhadeva. (The grant has a long list of land gifts). The grant was entrusted to Annajiyya, son of Narajiyya to maintain the daily rituals such as naivedya etc. The record also mentions another gift made to Lakshmi devi, to the merit of Dandemaraju Peddi Bollya Reddi. This gift comprises wet land in Burugupalli Gundala Kalva, 5 Edumu in Tigalappalli, 10 Pandumu in Chikurenu Balla, and 5 Endumu outside. It should be shared at the rate of 2/3 to Annajiyya and 1/3 to Sikale who will enjoy it.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 2, p. 13 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. Volume-II (2003) · p. 86 to 88

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1186 (రక్తక్షి) నాటి రామలింగేశ్వర ఆలయ ఆవరణ గోడపై నిర్మించిన రాతిపై ఉంది. దెబ్బతిన్న మరియు అసంపూర్ణమైన. కాకతీయ రుద్రదేవ-మహారాజు పాలనలో చేసిన కొన్ని భూమి బహుమతులను సూచిస్తుంది.

This inscription is on a stone built into the parapet wall of the temple of Ramalingesvara, dated S. 1186 (Raktakshi). Damaged and incomplete. Refers to some gifts of land made during the reign of Kakatiya Rudradeva-Maharaja.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 3, p. 14 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 212 to 213.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు మరియు సంస్కృతం. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

బందరరామేశ్వరపల్లి గ్రామం నిజామాబాద్ జిల్లా, కామారెడ్డి తాలూకాలో ఉంది. ఈ శాసనం యొక్క వాస్తవ స్థానం తెలియదు. ఇది తెలుగు గద్యంతో ప్రారంభమై మొదటి పద్యం మొదటి భాగంలో సంస్కృత కవిత్వంలోకి అకస్మాత్తుగా ప్రవేశిస్తుంది. ఇది శక 1186 రక్తక్షి క్రీ. శ. 1264 నాటిది. నెల మరియు రోజు ప్రస్తావించబడలేదు. కాకతీయ రుద్రదేవ మహారాజులు భూమిని పరిపాలిస్తున్నప్పుడు పొన్నయార్య సూచన మేరకు సామంత గుమ్దయ ద్వారా పిన్నా (వే) లుపు కొమ్డా అనే గ్రామం రామనాథ దేవునికి మంజూరు చేయబడిందని నమోదు చేయడం ఈ శాసనం యొక్క ఉద్దేశ్యం. ఇక్కడ రుద్రదేవి, ఆమె తండ్రి గణపతిదేవ ఇంకా కొన్ని సంవత్సరాలు జీవించినప్పటికీ, క్రీ. శ. 1262 లో అతని పాలన ప్రారంభమైంది.

The village Bandaramesvarapalli is in Kamareddy taluk, Nizamabad district. The actual location of this inscription is not known. It begins with Telugu prose and abruptly enters into Sanskrit poetry in the first half of the first verse. It is dated Saka 1186 Raktakshi corresponding to A.D. 1264. The month and day are not mentioned. The purpose of the inscription is to record a grant of the village named Pinna(Ve)lupu Komda to the god Ramanatha by samanta Gumdaya at the instance of Ponnayarya, while Kakatiya Rudradeva Maharajulu was ruling the earth. Here Rudra deva is evidently Rudramadevi whose reign started near about A.D. 1262 though her father Ganapatideva lived for some more years.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 5, p. 15 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Select Epigraphs of Andhra Pradesh by P.V.P. Sastry, 1965. · p. 49 to 50

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1186 (రాల్తాక్షి) నాటి సురేశ్వర ఆలయానికి ముందు ఉన్న మండపంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. పానుంగల్లు నుండి కైవరము-కోట వరకు దేశాన్ని పాలించిన జన్నిదేవ-మహారాజు ప్రతినిధి గండాపెందరు మేయిదేవరాజ, సురేశ్వర దేవునికి భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు పేర్కొన్నాడు. ఆలయ ప్రాంగణం గోడను, గోపురాను కరణమ్ అన్నిపెద్ది నిర్మించారని ముగింపు భాగం చెబుతోంది.

This inscription is on a pillar in the mandapa in front of the temple of Suresvara, dated S. 1186 (Raltakshi). States that Gandapendaru Meyidevaraja, agent of Jannigadeva-Maharaja who ruled the country from Panungallu to Kaivaramu-kota, made a gift of land to god Suresvara Deva. The concluding portion says that Karanam Annipeddi built the compound wall and gopura of the temple.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 7, p. 19 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X. ↗ · p. 213.

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం

ఈ ఫలకాలను గుంటూరు జిల్లాలో కలెక్టర్, జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ అయిన శ్రీ ఎన్. భగవాన్దాస్ కనుగొన్నారు. ఈ ప్లేట్లను రాణి రుద్రమాంబికా ఇచ్చిన గ్రాంటుగా పొరపాటుగా భావించిన గుంటూరుకు చెందిన నా స్నేహితుడు శ్రీ పి. శేషాద్రి శర్మ మొదట ఈ ప్లేట్ల వైపు నా దృష్టిని ఆకర్షించారు. ఆయన నాకు పంపిన విగ్రహాలతో నేను సంతృప్తి చెందలేదు కాబట్టి, నేను అసలు వస్తువులను వెతకడం ప్రారంభించాను, శ్రీ ఎన్. భగవాన్దాస్, ఐ. ఏ. ఎస్. దయకు కృతజ్ఞతలు తెలుపుతూ, ఈ ఫలకాలను ఇప్పుడు హైదరాబాద్ లోని ప్రభుత్వ పురావస్తు మ్యూజియం స్వాధీనం చేసుకుంది, ఇప్పుడు హైదరాబాద్ లోని పబ్లిక్ గార్డెన్స్ లోని పురావస్తు మ్యూజియం లోని రాగి ఫలకం శిలాశాసన విభాగంలో ప్రదర్శించబడుతున్నాయి. మ్యూజియం కోసం ప్లేట్లను భద్రపరచడంలో, వాటిని సవరించడంలో ఇతర సహాయానికి నాకు సహాయం చేసినందుకు శ్రీ ఎన్. భగవాన్దాస్, ఐఏఎస్, అలాగే నా స్నేహితుడు శ్రీ పి. శేషాద్రి శర్మకు నేను చాలా కృతజ్ఞతలు తెలియజేస్తున్నాను. ఈ పలకలు ఐదు సంఖ్యలో ఉండి 16 సెంటీమీటర్ల కొలత కలిగి ఉంటాయి. పొడవు, 10.5 సెంటీమీటర్లు. వెడల్పులో. ప్లేట్ల అంచులు బాగా పైకి లేచి ఉంటాయి, అవన్నీ ప్లేట్ల ఎడమ వైపున ఉన్న రంధ్రం గుండా వెళుతున్న రింగ్ ద్వారా అనుసంధానించబడి ఉంటాయి. నేను తిరిగి పొందడానికి ముందే ప్లేట్ల ముద్రను కత్తిరించారు. ప్లేట్లు మరియు రింగ్ మరియు సీల్ యొక్క మొత్తం బరువు వరుసగా 1990 గ్రాములు మరియు 337 గ్రాములు. మొదటి పలకకు మొదటి వైపు తప్ప, రెండు వైపులా పలకలు చెక్కబడి ఉంటాయి. చివరి పలక చివరి వైపున, సాధారణ అనుచిత పద్యాలను కలిగి ఉన్న ఏడు పంక్తులు ఉన్నాయి. [...]

These plates were discovered in the Guntur district by Shri N. Bhagwandas, I.A.S., Collector and District Magistrate. My attention was first drawn to these plates by my friend Sri P. Seshadri Sarma of Guntur, who had mistaken these plates for a grant from Queen Rudramambika herself. Since I was not satisfied with the estampages that were sent to me by him, I set about tracing the originals, and thanks to the kindness of Sri N. Bhagwandas, I.A.S., these plates have now been acquired by the Government Archaeological Museum at Hyderabad, and are now exhibited in the copper plate epigraphy section of the Archaeological Museum at the Public Gardens, Hyderabad. I am deeply grateful to Sri N. Bhagwandas, I.A.S., as well as to my friend Sri P. Seshadri Sarma for the help that they gave me in securing the plates for the museum and for the other help in editing them. The plates are five in number and measure 16 cms. in length, 10.5 cms. in breadth. The rims of the plates are fairly well raised, and they are all connected by a ring passing through a hole in the left side of the plates. The seal of the plates had been cut off before they were retrieved by me. The total weight of the plates and that of the ring and the seal is 1990 grams and 337 grams respectively. The plates are inscribed on either side, except on the first side of the first plate. On the last side of the last plate, there are seven lines of writing, containing the usual imprecatory verses. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 8, p. 19 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Copper Plate Inscriptions of Andhra Pradesh Government Museum, Hyderabad, Volume-I, 1962. · p. 110 to 122.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం అంజనేయ ఆలయానికి సమీపంలో కంచెలో ఉన్న రాతి స్తంభంపై ఉంది. గోవింద-శ్రీనివాస దేవుడిని ప్రార్థించే ప్రార్ధన శ్లోకాలను అనుసరించి, శాసనం తనను తాను మహామండలేశ్వర కాకటి రుద్రమా దేవి (రుద్రదేవ మహారాజుగా కాదు) పాలనను సూచిస్తుంది మరియు కౌండిన్య-గోత్రానికి చెందిన రామానుజదాస, భరద్వాజ గోత్రానికి చెందిన పిల పెరుమదీదాస, కౌషిక-గోత్రకు చెందిన బంభోని విల్లిదాసు మరియు చెనకుల-గోత్రానికి చెందిన కోమటి భండారి లక్ష్మణదాసులు ఆలుమ్గడప గ్రామం మధ్యలో వరదా గోపీనాథ దేవుడిని స్థాపించినట్లు నమోదు చేస్తుంది. మహాప్రధాని-రాస్థపనాచార్య కామనారదేవ నాయక, ఆలుమ్గడపలోని రావుల చెరువు కింద ఒక అడ్డాను కొలిచే భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు చెబుతారు. అలవట్టం అమ్నయ సాహ్ని, ఖేయదేవరాజ, ఎక్కపాండిత, పినామల్దేవరాజ, వెల్లూరి బొల్లయ మరియు ఇతరులు భూమిని ఇతర బహుమతులుగా ఇచ్చారు. దేవత స్థాపన సమయంలో చేసిన రికార్డులో పేర్కొన్న ఇతర బహుమతులు ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయిః కామనారదేవ దీపాల కోసం ఒక ఆయిల్ మిల్లు. బయటి నుండి తీసుకువచ్చిన (గ్రామంలో అమ్మకానికి) నూనె, నెయ్యి, ఆముదం మరియు ఒక గంపా యొక్క చె-సిద్దాకు ఒక తవ్వా విధించబడుతుంది. అమ్మకానికి తీసుకువచ్చిన పనస ఆకుల కట్టలో ఒక పిడి, అమ్మకానికి తీసుకువచ్చిన కూరగాయల ఒక గాంపాకు పది కూరగాయలు, నాకర తీసుకువచ్చిన అష్టదాస-నువ్వుల (జింజిలి) రాజు ద్వారా కొలాబాదీ యొక్క మాదాకు ఒక వీసా. రాచవరు (రాజు) తిరువెమ్తా పండుగకు వార్షిక ధరణి, తిరుపావిత్రకు ఒక్కొక్క చిన్న, మరియు జయంతి పండుగ, దీపావళికి ఒక అడ్డుగ, మరియు దవనానికి ఒక దమ్మను దీపావళికి ఇచ్చాడు-పున్నమి. [...]

This inscription is on a stone pillar lying in the fence near the Anjaneya temple. Following the invocatory verses praying the god Govinda-Srinivasa, the inscription refers itself to the reign of Mahamandalesvara Kakati Rudramadevi (not as Rudradeva Maharaja) and records the installation of the god Varada Gopinatha in the middle of the village Alumgadapa by Ramanujadasa of Kaundinya - gotra, Pila Perumadidasa of Bharadvaja gotra, Bambhoni Villidasu of Kaushika-gotra and Komati Bhandari Lakshmanadasa of Chenakula-gotra. Mahapradhani-rayasthapanacharya Kamnaradeva nayaka is said to have made a gift of land measuring one adda under the Ravula cheruvu in Alumgadapa. Other gifts of land by Alavattam Amnayasahini, Kheyidevaraja, Ekkapandita, Pinamaldevaraja, Velluri Bollaya and others. Other gifts mentioned in the record made at the time of installation of the deity, are as follows: An oil mill for lamps by Kamnaradeva. A levy of one tavva per che-sidda of oil, ghee, castor oil and one gampa brought from outside (for sale in the village). One pidi in the bundle of betel leaves brought for sale, Ten vegetables per one gampa of vegetables brought for sale, one visa per mada of the Kolabadi by the ashtadasa - praja of sesame (gingili) brought by the nakara. The rachavaru (king) gave the annual dharana for Tiruvemta festival, one chinna each for Tirupavitra, and jayanti festival, one adduga form the lamps on Dipavali and one damma for davana on Davana - punnami. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 9, p. 25 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 226 to 234

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

గ్రామంలో ఒక రాతిపై ఉన్న ఈ రికార్డు ప్రకారం గురువారం, సు. సంవత్సరంలో మాఘ మాసంలో 15వ తేదీ, శక 1195 * (= ఆదివారము, క్రీ. శ. 1265 ఫిబ్రవరి 1) కి అనుగుణంగా ఉండగా, మహామండలేశ్వర కాకతీయ రుద్రదేవ మహారాజు భూమి రాజ్యాన్ని పాలిస్తుండగా, కౌండిన్య గోత్రానికి చెందిన శ్రీ రామానుజదాస................................................................................................................................................ భరద్వాజ-గోత్రకు చెందిన పెరుమదీదాస, కౌషిక-గోత్రకు చెందిన పిన్భాని విల్లిదాస, సెనకుల-గోత్రకు చెందిన కోమటి భామ్దారి శ్రీ లక్ష్మణదాస ఈ నలుగురు ఆలుమ్గడ గ్రామం మధ్యలో వరదా-గోపినాథదేవర దేవుడిని స్థాపించారు. ఈ దేవుని ప్రతిష్ఠ సమయంలో, శ్రీమన్ మహాప్రధాన రాయస్థపనాచార్య కన్నరదేవ నాయంక దేవత సమర్పణలకు అలుంగడపలోని రావుల చెరువు యొక్క పెద్ద కాలువ ద్వారా నీరు పోసిన కొంత భూమిని, దీపం కోసం 1⁄2 మడా, ఒక ఆయిల్ మిల్లు, 1 మడా-గోల్లా గుమ్కాము మరియు 1 తవ్వా నూనెను ఇచ్చాడు. ఆ రాతి రెండవ ముఖంపై, పేరు కోల్పోయిన ఎవరైనా, ఆ గ్రామానికి తూర్పున ఉన్న త్రిపురాంతక దేవుడి ఆలయం యొక్క రంగ భోగానికి మదలో 1⁄4 చొప్పున వ్ర్తి ఇచ్చినట్లు చెబుతారు. పరశురామదేవరాజులు ఐదు మడాలను ఇచ్చారు. మొదటి మరియు రెండవ ముఖాల మధ్య సంబంధం అంత స్పష్టంగా లేదు.

This record on a stone in the village states that on Thursday, su. 15 of the month of Magha of the year Raktaksi, corresponding to Saka 1195* (=Sunday 1 February, A.D. 1265) while Mahamandalesvara Kakatiya Rudramadeva Maharaja was ruling the kingdom of the earth, Sri Ramanujadasa of Kaundinya Gotra......... Perumadidasa of Bharadvaja-gotra, Pinbhani Villidasa of the Kaushika-gotra and Komati Bhamdari Sri Laksmanadasa of the Cenakula-gotra these four established the god Varada-Gopinathadevara in the centre of the village of Alumgada. At the time of the consecration of this God, Sriman Mahapradhana Rayasthapanacarya Kannaradeva nayanka gave for the offerings of the deity some land watered by the big sluice canal of the Ravula Cheruvu of Alungadapa, 1⁄2 mada for the lamp, one oil mill, 1 mada-golla gumcamu, and 1 tavva of oil. On the second face of the stone, it is stated, some one whose name is lost is said to have given a vritti at the rate of ¼ ... in a mada for the ranga bhoga of God Tripurantaka whose temple stood in the east of that village. Five madas were given by Parasuramadevarajulu. The connection between the first and the second faces is not quite apparent.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 10, p. 26 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts of Andhra Pradesh. Part III, 1956. ↗ · p. 108 to 110.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1188 (క్షయా) నాటి త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గది (చికటి మిడ్డి) యొక్క పశ్చిమ గోడపై ఉంది. కాకతీయ గణపతిదేవ మంత్రిగా ఉన్న పెద్ద మల్లయ్య ప్రేగ్గడ మంత్రి తమ్మిరాజు తన కుమారుడు త్రిపురారి యోగ్యత కోసం త్రిపురాంతక దేవ ఆలయంలో శాశ్వత దీపం కోసం 25 ఆవులను ఇచ్చారని పేర్కొన్నాడు.

This inscription is on the west wall of the dark room (Chikati Middi) in the temple of Tripurantakesvara, dated S. 1188 (Kshaya). States that Tammiraju, the minister of Pedda Mallayya Preggada, who was himself the minister of Kakatiya Ganapatideva gave 25 cows for a perpetual lamp in the temple of Tripurantaka Deva for the merit of his son Tripurari.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 306, p. 314 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 217.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం కేశవస్వామి ఆలయ ఉత్తర గోడ బెల్ట్ మీద ఉంది, శక 1189, చైత్ర, సు. 1, గురువారం, మేషా-సంక్రాంతి. (కాకతీయ) రాజులైన గణపతిదేవ మహారాజు, రుద్రదేవ-మహారాజుల యోగ్యత కోసం ఉప్పుటూరు పండితులు మోత్తుపల్లిలోని ప్రచండ (అంటే ప్రసన్న) కేశవదేవ, అమత్రేశ్వరదేవ దేవాలయాలకు చేసిన కొన్ని సుంకాలను మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేశారు.

This inscription is on the belt of the north wall of the Kesavasvamin temple, dated Saka 1189, Chaitra, su. 1, Thursday, Mesha-Samkranti. Records the grant of certain tolls made to the temples of Prachhanna (i.e. Prasanna) Kesavadeva and Amatresvaradeva of Mottupalli by the learned people of Upputuru, for the merit of the (Kakatiya) kings Ganapatideva Maharaja and Rudradeva-Maharaja.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 307, p. 315 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological Survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1922. · p. 55. (Inscription Number 775)

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం ఎస్. 1189 నాటి పోటురాజు ఆలయంలో నిర్మించిన రెండు రాళ్లపై ఉంది. మారమరాజు, మరికొందరు ప్రతాప-రుద్రదేవ (రుద్రమా?) యొక్క యోగ్యత కోసం అమ్మకాలపై చెల్లించాల్సిన విధులను గోపినాథ ఆలయానికి కేటాయించారని పేర్కొన్నారు.

This inscription is on two stones built into the Poturazu Shrine, dated S. 1189. States that Maramaraja and some others assigned the duties payable on sales, to the temple of Gopinatha for the merit of Pratapa-Rudradeva (Rudrama ?).

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 11, p. 27 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 221.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు మరియు సంస్కృతం

ఈ శాసనం ఛాయా సోమేశ్వర ఆలయంలో రాతి మీద ఏర్పాటు చేయబడింది. మహామండలేశ్వర కాకత్య మను రుద్రదేవ మహారాజు రాజ్యాన్ని పాలిస్తున్నప్పుడు, ఆ రాజ్యంలో పనుంఘర్టి-స్థలాన్ని నిర్వహిస్తున్న యాదవ కుటుంబానికి చెందిన శ్రీమత్ ప్రౌధప్రతాప చక్రవర్తి సర్ంగపనిదేవ మహారాజులు, ఛాయా-సోమనాథ దేవుడి అంగ మరియు రంగ-భోగాల కోసం 12 మార్తర్ చిత్తడి నేలలను (ఉదయసముద్రం వెనుక 6 మరియు భీమసముద్రం వెనుక 6) బహుమతిగా ఇచ్చారని పేర్కొంది. ఈ శాసనం అధిపతి మనుమా రుద్రదేవ మరియు ప్రస్తుత రికార్డును అందించిన అతని అధీనంలో ఉన్న సంగపనిదేవ సంతతిని గుర్తిస్తుంది. కాకతీయ వంశావళి ప్రోలా-ఎల్ తో ప్రారంభమవుతుంది; అతని కుమారుడు మహాదేవ, అతని తరువాత అతని కుమారుడు గణపతి వచ్చాడు. తరువాతి వారికి రుద్రమదేవి అనే కుమార్తె ఉంది. యాదవ వంశపారంపర్యత భిల్లామాతో ప్రారంభమవుతుంది; అతని కుమారుడు జైతుగి; అతనికి సింహనాదేవ అనే కుమారుడు ఉన్నాడు; అతను ధసుమదేవిని వివాహం చేసుకున్నాడు, ఆమెకు సరగపనిదేవ అనే కుమారుడు జన్మించాడు. సమస్త-భువనశ్రయం, పృథ్వీ వల్లభ మహారాజ పరమేశ్వర, పరమ-భట్టారక, ద్వారావతి పురవరధీశ్వర, ఉద్భట్టవరత-భూపతి-కొక్కల్లదేవ-గిరింద్రనిర్దలానదీప్-తిమాండాల కులిసాధరఖండాల, కిమిడిక్శోని వల్లభ, జజల్దేవ-కరిఘట-సంఘట్టాన, ప్రజారాజ్య-తురుహ్కోపప్లవమేదిని-శుద్ధధరన, మహా-వరాహగిరి-దుర్గమా-దుర్గా-ప్రాణాల-నిలయ, భోజరాజ-భూపాల-వ్యాల-విధాన-విగ్రహం, గురివనార్జా = గురువరానదారా, మహామహ-దుర్గమా-దుర్గా-ప్రాణాల-నిలయ, మహామహగిరి-దుర్గమా-దుర్గామ-దుర్గామ-విగ్రహారా-పాండవరాన-లక్ష్మణ-లక్ష్మణ-లక్ష్మణ-లక్ష్మణ-లక్ష్మణ-లక్ష్మణ-లక్ష్మణ-లక్ష్మణ-లక్ష్మణ-లక్ష్మణ-లక్ష్మణ-లక్ష్మణ-లక్ష్మణ-లక్ష్మణ-లక్ష్మణ-లక్ష్మణ-లక్ష్మణ - [...]

This inscription is ons stone set up in the Chhaya Somesvara temple. States that, while Mahamandalesvara Kakatya Manuma Rudradeva Maharaja was ruling the kingdom, Srimat Praudhapratapa Chakravarti Sarngapanideva Maharajulu of the Yadava family, who was administering Panumgarhti-sthala in that kingdom, made a gift of 12 marturs of wetland (6 behind the Udayasamudram and 6 behind Bhimasamudra) for the anga and ranga-bhogas of the god Chhaya-Somanatha. The inscription traces the descent of the overlord Manuma Rudradeva as well as his subordinate Samgapanideva, the donor of the present record. The Kakatiya genealogy begins with Prola-ll; his son was Mahadeva who was succeeded by his son Ganapati. The latter had a daughter called Rudramadevi. The Yadava pedigree begins with Bhillama; his son was Jaitugi; he had in turn a son called Singhanadeva; he married Dhasumadevi who bore a son to him named Saragapanideva. Samgapanideva bears several titles like samasta-bhuvanasraya, Prithvi Vallabha Maharajadhiraja Paramesvara, Parama-bhattaraka, Dvaravati puravaradhisvara, Udbhattavarata-bhupati-Kokkalladeva-girindranirdalanadip-timandala Kulisadharakhandala, Kimidikshoni vallabha, Jajjaladeva-Karighata-samghaṭṭana, Prarajyarajya-Turuhkopaplavamedini-samuddharana, Maha-varahagiri-durgama-durga-pranala-nilaya, Bhojaraja-bhupala vyala-vidravana vihamga-raja, Gurijararaya-varan=amkusa, Malaviya-mana-marddana, Gambhir =abhira-prachanda, Pandara-Lakshmideva-vamsavali-vanadahana-davanala. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 12, p. 27 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 155 to 160→ సైట్ రికార్డు

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం మల్లన్న ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన రాతి స్తంభంపై ఉంది. ఈ శాసనం మహామండలేశ్వర కాకతీయ రుద్రదేవ మహారాజు (రుద్రమాధి) యొక్క సంపన్నమైన పాలనను సూచిస్తుంది. ఇది వరుస బిరుదులను కలిగి ఉన్న కొంతమంది తెరాలా ఎడిమ్డ్ల రాడ్లులను పరిచయం చేస్తుంది మరియు అతను పుర (పట్టణం) యొక్క పుట్టాయతిని, 1 మార్తూర్ చిత్తడి నేల మరియు 30 మార్తూర్ వెల్వోలాము లను బొల్లిపల్లికి చెందిన మల్లయదేవునికి ఇచ్చినట్లు చెబుతారు. ఆయన మల్లి మల్లిసెట్టి, పూజారి పోట గౌండా, పూజారి దేవ అనే ఆలయంలో స్థానపతిని కూడా నియమిస్తాడు. దాత ఒంటరి వ్యక్తి కాదా లేదా టెరాలాలోని ఎడిండ్లా రాడ్లుకు చెందిన వర్గమా అనేది స్పష్టంగా తెలియదు. ఈ బిరుదులు ఒకే ఒక్క అధిపతికి వర్తిస్తాయి.

This inscription is on a stone pillar set up in front of the Mallanna temple. The inscription refers to the prosperous reign of Mahamandalesvara Kakatiya Rudradeva Maharaja (Rudramadvi). It introduces certain Terala Edimdla radlu who bears a string of titles and he is said to have granted the puttayati of the pura (town) along with 1 martur of wetland and 30 marturs of velivolamu to god Mallayadeva of Bollepalli. He also appoints the sthanapatis on the temple named Malli mallisetti, Pujari Pota gaunda and Pujari Deva. It is not clear whether the donor is a single person or a community of the Edindla radlu of Terala. The titles seem to apply to a single chief.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 13, p. 31 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 215 to 219

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం శివాలయం సమీపంలో విరిగిన రాతిపై ఉంది. ఇది మహామండలేశ్వర కాకటి రుద్రదేవ మహారాజు, బహుశా రుద్రమా దేవి పాలనను సూచిస్తుంది, ఎందుకంటే రుద్రమా మరియు ప్రతాప రుద్రుల పాలనలో ఒకే ఒక ప్రభువు ఉన్నాడు మరియు ఇది క్రీ. శ. 1267కి అనుగుణంగా ఉంది. రాణి యొక్క అధీనంలో ఉన్న వ్యక్తి (పేరు అందుబాటులో లేదు) ఇతరులతో పాటు అమనగమతిపురవరేశ్వర అనే బిరుదును కలిగి ఉంటాడు. బహుమతి భాగానికి సంబంధించిన వివరాలు లేవు.

This inscription is on a broken stone near the Siva temple. It refers to the reign of Mahamandalesvara Kakati Rudradeva Maharaja, probably Rudramadevi, because there was only one Prabhava during the reigns of Rudrama and Pratapa Rudra and it corresponds to A.D. 1267. A subordinate of the queen (name not available) bears among others the title Amanagamtipuravaresvara. The details of the gift portion are missing.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 14, p. 31 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 220 to 222

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

శక 1189 నాటి శిథిలమైన లక్ష్మీనారాయణస్వామి ఆలయంలోని మూడవ పలకపై ఈ శాసనం ఏర్పాటు చేయబడింది. దెబ్బతింది. రాజుకు మంత్రిగా ఉన్న జన్నిదేవ ప్రధాని అయిన తడ్లపల్లికి చెందిన దేవపరాజా, తడ్లపల్లిలో తాను ఏర్పాటు చేసిన విగ్రహాన్ని పూజించడానికి భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు తెలుస్తోంది. టోల్స్ బహుమతిని కూడా నమోదు చేసి, అంబాసముద్రం గురించి ప్రస్తావించాడు.

This inscription is set up on the third slab of the ruined temple of Lakshminarayanasvamin, dated Saka 1189. Damaged. Seems to register a gift of land by Devaparaja of Tadlapalli the Pradhani of Jannigadeva who was the minister of the king, for worship to an image which he had set up at Tadlapalli. Also registers a gift of tolls and mentions Ambasamudram.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 15, p. 32 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1930-31. ↗ · p. 28

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం వేణుగోపాల ఆలయానికి ఎదురుగా గరుడను కలిగి ఉన్న రాతిపై ఉంది.

This inscription is situated on a stone bearing a garuda opposite Venugopala temple.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 17, p. 32 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones in the Nellore District, Part-III, 1905. ↗ · p. 1135 to 1136

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

అంకలమ్మ ఆలయానికి సమీపంలో ఉన్న రెండు విరిగిన రాతి ముక్కలపై ఈ శాసనం చెక్కబడింది. ఈ రికార్డు కాకతీయుల (?) ప్రసాదితో ప్రారంభమవుతుంది, చివరికి కాయస్థ శీర్షికలను కలిగి ఉంటుంది. ఆయా రాజుల పేర్లు కనిపించవు. ఇది బహుశా సిద్ధనాథ దేవునికి బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేయబడినట్లు తెలుస్తోంది.

This inscription is inscribed on two pieces of broken stone lying near Ankalamma temple. The record begins with the Prasasthi of Kakatiyas (?) and in the end contains the Kayastha titles. The names of the respective kings are missing. It seems to record a gift to the god probably Siddhanatha Deva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. II, No. 308, p. 315 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Cuddapah District, Part-I, 1977. · p. 213 to 215.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం శివాలయం ముందు ఒక రాతిపై ఉంది.

This inscription is on a stone in front of the Siva temple.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 18, p. 33 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones in the Nellore District, Part-II, 1905. · p. 584 to 585.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం వేణుగోపాలస్వామి ఆలయ ప్రాంగణంలో నిలబడి ఉన్న రాతి స్తంభంపై చెక్కబడింది. సత్రము బొల్లమరాజు సోదరుడు దేవకి-పుత్ర-దాసు గ్రామం మధ్యలో బురు-గడ్డా అనే సెన్నా-గోపినాథుని స్థాపించి, తన తల్లికి కొంత భూమి పేరు ఇచ్చి, సెన్నా-గోపినాథకు ఇచ్చిందని ఈ శాసనం నమోదు చేసింది; గోమకన్న-దేవ కుమారుడు రుద్ర-దేవి మామగుటా బేదమాలో కొంత భూమిని గోపినాథుడికి ఇచ్చాడు. మంజూరు చేసిన గ్రామం, భూమి సర్వ-మాన్య పదవీకాలంలో ఉండేవి, 'గతంలో దేవతలు, బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చిన పొలాలు వారికి మాత్రమే చెందినవి' అని స్పష్టమైన ప్రకటన ఉంది. గ్రామం యొక్క తడి భూమి మమద్రాజు-సెరువు మరియు అనుగుసముద్రము అనే రెండు చెరువుల క్రింద ఉండేది. సరిహద్దుల వివరాలలో బాందా, బేటావ్రోలి-సిలుకురు, పెదవేనా అనే పేర్లు ఉన్నాయి; రెండు కాలువలు, అంటే. లోమ్తలిమ్-కలువా, అలుగు-కలువా, రెండు టెరువస్, అంటే. సిలుకురు-టెరువు, బేతవ్రోళి సిలుకురుకు వచ్చే టెరువు కూడా సూచించబడ్డాయి.

This inscription is inscribed on a stone pillar standing in the courtyard of the Venugopalaswamy temple. This inscription records that Devaki-putra-dasu, brother of Satramu Bollamaraju, established Cenna-Gopinatha in the middle of the village, Buru-gadda, and gave some land name of his mother and gave it to Cenna-Gopinatha; Rudra-devi, son of Gomkanna-deva, gave some land in Mamguta Bedama to Gopinatha. The village and the land granted was in sarva-manya tenure, and there is an explicit statement that ‘the fields that were previously given to gods and Brahmins belong to them only’. The wet land of the village was under two tanks called Mamdraju-ceruvu and Anugusamudramu. The details of the boundaries include the names Bamda, Betavroli-Cilukuru, and Pedavena; two canals, viz. Lomtalim-kaluva and Alugu-kaluva and two teruvus,viz. Cilukuru-teruvu and the teruvu coming to Betavroli Cilukuru are also referred to.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 19, p. 33 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam’s Dominions, Part-II, 2017. ↗ · p. 69 to 71 and 188

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు · తెలుగు.

ఈ శాసనం నది ఒడ్డున శిధిలమైన ఆలయంలో ఉంది. రోపాలోకురికి యొక్క రామనాదదేవ దేవునికి కొంతమంది కాకరపర్తి మల్లె దామోసా సర్వనామస్యగా (పేర్కొనబడలేదు) ఇచ్చినట్లు నమోదు చేశారు.

This inscription is in a ruined temple on the bank of the river. Records a certain grant (not specified) as Sarvanamasya to God Ramanadhadeva of Ropalokuriki by certain Kakaraparti Malle Damosa.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 20, p. 36 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. Volume-II (2003) · p. 37 to 38.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం గోపాలస్వామి ఆలయంలోని ఒక రాతిపై ఉంది. 1190వ సంవత్సరంలో మహామండలేశ్వర కాకతీయ రుద్రదేవ మహారాజు యొక్క అల్లుడుగా చెప్పబడే దారం గోవిందు సెట్టి యొక్క ప్రగదా చేత చందుర్రా గ్రామం యొక్క బహుమతిని నమోదు చేసినట్లు తెలుస్తోంది, విభవ (క్రీ. శ. 1268) లో లోకనాథ దేవ దేవుడి అంగభోగ కోసం. ఇది 18 సమయాల ప్రజల సమ్మతితో రాజు అదే పురోపస్కు ఇచ్చిన ఇతర బహుమతిని కూడా సూచిస్తుంది.

This inscription is on a stone in the Gopalaswamy temple. Seems to record the gift of the village Chandurra by the Pragada of Daram Govindu setti who is said to have been the son-in-law of the Vadi of Mahamandalesvara Kakatiya Rudradeva Maharaja in S. 1190, Vibhava (A.D. 1268) for the angabhoga of the god Lokanatha Deva. It also refers to some other gift for the same puropus with the consent of the people of the 18 samayas by the king.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 21, p. 36 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 237 to 238

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం గ్రామానికి దక్షిణాన ఉన్న ఒక రాతిపై ఉంది, ఇది శక 1190 [విభ] వ, కార్తిక, బి. ఎ. 15 నాటిది. మంగళవారం, సూర్యగ్రహణం. దెబ్బతింది. వీరబలంజ సమాజంలోని కొంతమంది సభ్యులు రాజు యొక్క యోగ్యత కోసం చెన్నకేశవ ఆలయానికి చేసిన సుంకాలను బహుమతిగా నమోదు చేస్తారు.

This inscription is on a stone lying to the south of the village, dated Saka 1190 [Vibha]va, Kartika, ba. 15. Tuesday, Solar eclipse. Damaged. Registers gift of tolls made to the temple of Chennakesava by some members of the Virabalanja community, for the merit of the king.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 23, p. 37 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1929-30. ↗ · p. 11

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం కోట శిధిలాల మధ్య శిథిలమైన మసీదు సమీపంలో ఉన్న ఒక నాగా స్తంభంపై ఉంది, ఇది ఎస్. 1190 (విభవ) నాటిది. కాకతీయ రుద్ర-మహారాజు పాలనలో దండి-నాయక గుడిమెట్టకు చెందిన విశ్వనాథ దేవునికి భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు పేర్కొన్నాడు.

This inscription is on a naga pillar lying near a dilapidated mosque among the ruins of the fort, dated S. 1190 (Vibhava). States that Dandi-Nayaka made a gift of land to god Visvanatha of Gudimetta during the reign of Kakatiya Rudra-Maharaja.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 22, p. 36 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 225.

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం.

ఈ శాసనం గ్రామంలోని డొంకాలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. శాసనం సాధారణంగా శాసనాల చివరిలో కనిపించే సంస్కృతంలో ఒక అనుచిత పద్యంతో ప్రారంభమవుతుంది. అప్పుడు అది మహామండలేశ్వర కాకతీయ రుద్రదేవ మహారాజు, అంటే రుద్రమా దేవి పాలనను సూచిస్తుంది మరియు సవాసి పెద్దిరాజుంగారూ ఇద్దరు దేవతలతో కలిసి గోపినాథ దేవుడిని స్థాపించినట్లు నమోదు చేస్తుంది. ప్రతిష్ఠాపన సమయంలో దేవతకు ఈ క్రింది బహుమతులు నమోదు చేయబడ్డాయి. గొల్లకోటకు చెందిన కొంతమంది గుమ్దయ ప్రేగడ దేవునికి అర్పించిన నైవేద్యాల కోసం, (రాణి) రుద్రయ్య యొక్క మతపరమైన యోగ్యత కోసం రవికుమ్తా (గ్రామం) ను విరాళంగా ఇచ్చినట్లు చెబుతారు; మరయారెడ్డి యొక్క యోగ్యత కోసం చేరకు గణపద్దేవుడు దేవునికి ఒక మరుతూరును ఇచ్చాడు. అదే అధిపతి పొనుంగటకు వెళ్లే మార్గంలో కొన్ని తోటలు, జెనపాడు వెళ్లే మార్గంలో నల్లగుమత చెరువు కూడా ఇచ్చాడు. మల్లెబోయిని మల్లయ్య అనే వ్యక్తి ప్రతాపరుద్రదేవ మతపరమైన యోగ్యత కోసం దేవునికి ఒక పుట్టి భూమిని ఇచ్చాడు. చెరాకు వేలూరి బొల్లయ రడ్డి దేవుని నైవేద్యం కోసం నల్లంజెరువు చెరువు కట్ట సమీపంలో ఒక మరుతూరు భూమిని ఇచ్చాడు. అదే అధిపతి అమరవురం (అమరారం లేదా అమరాబాద్) మరియు గణపవురం వద్ద మరికొన్ని భూములను ఇచ్చాడు. కేశవదేవుడు చెన్నకేశవదేవునికి కొన్ని భూములను కూడా బహుమతిగా ఇచ్చాడు. పాలకావిడు మహాజనులు తమ వృత్తి భూములలోని ప్రతి మరుతూర్కు మదాబాది అడ్డుగు చొప్పున కొన్ని ద్రవ్య బహుమతులు ఇచ్చినట్లు కూడా పేర్కొనబడింది. [...]

This inscription is on a pillar in the donka of the village. The inscription begins with an imprecatory verse in Sanskrit which is generally found at the end of the inscriptions. Then it refers itself to the reign of Mahamandalesvara Kakatiya Rudradeva maharaja, i.e. Rudramadevi and records the installation of the god Gopinatha together with the two goddesses by Savasi Peddirajumgaru. The following gifts to the deity were recorded at the time of installation. Certain Gumdaya pregada of Gollakota is said to have donated Ravikumta (village) for the offerings of the god, for the religious merit of (the queen) Rudrayya; Cheraku Ganapaddeva gave one maruturu to the god for the merit of Marayareddi. The same chief also gave some gardens on the way to Ponumgata and a tank Nallagumta on the way to Jenapadu. Certain Malleboyini Mallaya gave one putti of land to the god for the religious merit of Prataparudradeva. Cheraku Veluri Bollaya raddi gave for the offerings of the god one maruturu of land near the bund of the tank Nallamjeruvu. The same chief gave some more lands at Amaravuramu (Amararam or Amarabad) and Ganapavuram. A gift of some lands to Chennakesavadeva was also made by Kesavadeva. Some monetary gifts are also stated to have been made by the mahajanas of Palakavidu at the rate of madabadi addugu for each marutur of their vritti lands. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 24, p. 37 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 222 to 226

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1191 నాటి, వీరభద్ర స్వామి ఆలయం ముందు ఉన్న ఒక ముక్కలు చేసిన రాతిపై ఉంది. అసంపూర్ణం. కాకతీయ రుద్రదేవ-మహారాజు అంగరక్షకుడు (అంగరక్ష) అయిన పర్వత-నాయక రవిపున్ [డి] వద్ద ఒక ఆలయానికి భూమిని మంజూరు చేయడాన్ని సూచిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది.

This inscription is on a mutilated stone lying in front of the temple of Veerabhadra Swamy, dated 1191. Incomplete. Seems to refer to a grant of land to a temple at Ravipun[di] by Parvata-Nayaka, the bodyguard (angaraksha) of Kakatiya Rudradeva-Maharaja.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 25, p. 38 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 226 to 227.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం ఎస్. 1191 నాటి సోమేశ్వర ఆలయం ముందు ఉన్న ముక్కలు ముక్కలుగా ఉన్న నంది-స్థంభంపై ఉంది. దెబ్బతింది. కాకతీయ రుద్రదేవ-మహారాజు అంగరక్షకుడు పర్వత-నాయక చేత చేయబడిన రవిపున్ [ది] యొక్క సోమేశ్వర దేవునికి భూమిని బహుమతిగా ఇవ్వడాన్ని సూచిస్తుంది.

This inscription is on a mutilated Nandi-Pillar in front of the temple of Somesvara, dated S. 1191. Damaged. Refers to a gift of land to the god Somesvara of Ravipun[di] made by Parvata-Nayaka, the bodyguard of Kakatiya Rudradeva-Maharaja.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 26, p. 39 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 228.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం కోదండరాముడి ఆలయం ముందు ఒక స్తంభంపై ఉంది. కప్పరు-వాకిటి-అంగరాక్ష (రాజ భవనానికి ద్వారపాలకుడు) అయిన బొల్లి-నయంకులు తన నాయంకారలో ఉన్న 10 ఖండుకల భూమిని, అన్ని దిగుమతుల నుండి ఉచితంగా, క్రామ్జ యొక్క కళ్యాణ-కేశవ దేవునికి, తన అధిపతి కాకతీయ రుద్రదేవ-మహారాజు (అంటే రుద్రమా) యొక్క యోగ్యత కోసం బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు శాసనం పేర్కొంది.

This inscription is on a pillar in front of the Kodandarama temple. The inscription states that Bolli-nayamkulu, the capparamu-vakiti-angaraksha (door keeper of the royal palace), gifted 10 khandukas of land situated in his nayamkara, free from all imports, to the god Kalyana-Kesava of Kramja, for the merit of his overlord Kakatiya Rudradeva-maharaju (i.e. Rudrama).

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 27, p. 39 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-IV ↗ · p. 227.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం అగస్త్యేశ్వర ఆలయానికి సమీపంలో ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. కాకతీయ రుద్రదేవ-మహారాజు (అంటే రుద్రమా) యొక్క రాజప్రాసాదం (కప్పార వికాస్ అంగరక్ష) కాపలాదారు అయిన బొల్లి-నయనకులు, సానీ-మన్య-నిబందము నిర్వహణ కోసం 10 ఖండూకాలు మరియు క్రాజ వద్ద ములస్తనమహా-మల్లేశ్వర-శ్రీమహాదేవ శాశ్వత దీపాల కోసం 2 ఖండూకాలను మంజూరు చేసినట్లు స్వల్పంగా దెబ్బతిన్న శాసనం పేర్కొంది.

This inscription is on a pillar near the Agastyesvara temple. The short damaged inscription states that Bolli-nayankulu, who was the guard of the royal palace (cappara vikiti angaraksha) of Kakatiya Rudradeva-maharaju (i.e. Rudrama) granted 10 khandukas of land for maintaining sani-manya-nibandhamu and 2 Khandukas for perpetual lamps of the Mulasthanamaha-Mallesvara-srimahadeva at Kraja.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 28, p. 39 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-IV ↗ · p. 228.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం గోపాలస్వామి ఆలయంలోని ఒక పలకపై ఉంది, ఇది ఎస్. 1191 (సుక్ల) నాటిది. గానపతిదేవ యొక్క పట్టోధతి (?) అయిన రుద్రమా-మహాదేవి ఓరుగల్లులో పాలిస్తుండగా, ఆమె సేవకుడు గండపేంద్ర జన్నిదేవరాజ పనుంగల్లు నుండి మర్జవాడ వరకు దేశాన్ని పాలిస్తుండగా, కరగం నామాయ పల్లినడులోని దుగ్య వద్ద గోపినాథ విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించి, భూమి మంజూరు చేసి, దాని ఆరాధన కోసం కొన్ని పన్నులను కేటాయించినట్లు పేర్కొంది.

This inscription is on a slab in the temple of Gopalaswami, dated S. 1191 (Sukla). States that, while Rudrama-Mahadevi, the pattoddhati (?) of Gaṇapatideva, was ruling at Orugallu and her servant Gandapendara Jannigadevaraja was governing the country from Panungallu to Marjavada, karagam Namaya consecrated the image of Gopinatha at Dugya in Pallinadu and made grants of land and assigned certain taxes for its worship.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 29, p. 40 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 225 and 226.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం శక 1191, సుక్లా, అశ్వయుజుడు, సు నాటి లక్ష్మీనారాయణస్వామి శిథిలమైన ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన పలకపై ఉంది. 15, శుక్రవారం, చంద్ర గ్రహణం. గ్రామంలోని లక్ష్మీనారాయణదేవ ఆలయానికి దీపాల కోసం తడ్లపల్లి సుంకాను మహాప్రాధిని పొంకళ మల్లయ-ప్రేగడ ద్వారా మంజూరు చేయబడుతుంది; రాజు యొక్క బహత్ర నియోగధిపతి తన ప్రభువు యొక్క యోగ్యత కోసం. బారి-[హే] మమ్మయ్య తన గురువు త్రిపురారిదేవ యొక్క యోగ్యత కోసం చేసిన భూమిని కూడా రికార్డులు చూపిస్తున్నాయి.

This inscription is on a slab set up in front of the ruined temple of Lakshminarayanasvamin, dated Saka 1191, Sukla, Asvayuja, su. 15, Friday, lunar eclipse. Registers grant of the sunka of Tadlapalli for lamps to the temple of Lakshminarayanadeva at the village by the Mahapradhani Ponkala Mallaya-Pregada; the bahattra niyogadhipati of the king for the merit of his lord. Records also show a gift of land made by Bari-[He]mmayya for the merit of his master Tripurarideva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 30, p. 40 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1930-31. ↗ · p. 28

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం ట్యాంక్ కట్టలోని ఒక రాతిపై నిర్మించబడింది, ఇది శక 1191, సుక్లా, చైత్ర, సు నాటిది. 1 [0]. గురువారం. దెబ్బతింది. రాజు యొక్క యోగ్యత కోసం దామలపాడు యొక్క అనంత-గోపినాథ దేవునికి ఇచ్చిన భూమిని నమోదు చేస్తాడు.

This inscription is built on a stone into the bund of the tank, dated Saka 1191, Sukla, Chaitra, su. 1[0]. Thursday. Damaged. Registers a gift of land made to the god Ananta-Gopinatha of Damalapadu for the merit of the king.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 31, p. 41 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1932-33. · p. 34

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1192 (ప్రమోదుత) నాటి విశ్వేశ్వరా ఆలయం ముందు నాటిన నంది స్తంభంపై ఉంది. పిన్న-సెట్టి కుమారుడు అయిన ఒక సెట్టి కుమారుడు పెద్ద-గంజాములో పిన్నేశ్వరదేవుని విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించి, విగ్రహాన్ని పూజించడానికి ఒక గ్రామం మరియు ఆచార విధులను మంజూరు చేశాడు. ఈ నిధులలో కొన్ని ఉప్పు కుండలు ఉన్నాయి మరియు సుంకాలలో అడ్డవట్టా-సుంకమూ, ఏడు గ్రామాలలో విక్రయించే ఉప్పుపై సుంకం ఉన్నాయి. రెండు శాశ్వత దీపాల నిర్వహణ కోసం 100 గొర్రెలను కూడా బహుమతిగా ఇచ్చారు. భూములకు ఆరి, అప్పానము, పుల్లరి (మేత పన్ను) పన్ను లేకుండా ఇవ్వబడింది. కాకతీయ రుద్రదేవ-మహారాజు రాజు.

This inscription is on the Nandi-pillar planted before the temple of Visvesvara, dated S. 1192 (Pramoduta). A son of a certain setti, who was the son of Pinna-Setti, consecrated the image of Pinnesvaradeva at Pedda-Gamjamu and made grants of a village and customs duties for the worship of the image. The grants include certain salt pans and the duties include addavatta-sunkamu, and duty on salt sold in seven villages. There was also a gift of 100 sheep for the upkeep of two perpetual lamps. The lands were given free of taxes ari, appanamu and pullari (grazing tax). The King was Kakatiya Rudradeva-Maharaja.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 32, p. 41 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 229 to 230.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గది ఉత్తర గోడ దిగువన ఉంది. దెబ్బతింది. కాకతీయ రుద్రయదేవ మహారాజు యొక్క ఒక సేవకుడు (లెంకా) త్రిపురాంతక మహాదేవ ఆలయంలో శాశ్వత దీపం నిర్వహణ కోసం డబ్బు ఇచ్చినట్లు పేర్కొన్నాడు.

This inscription is on the base of the north wall of the dark room in the temple of Tripurantakesvara. Damaged. States that a certain servant (lenka) of Kakatiya Rudrayyadeva Maharaja gave money for the upkeep of a perpetual lamp in the temple of Tripurantaka Mahadeva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 33, p. 42 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 229.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకం సమీపంలోని త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గది (చికాటి మిడ్డే) తూర్పు గోడపై ఉంది, ఇది శక 119 [2], ప్రమోదా నాటిది. దెబ్బతింది. శ్రీకాంతశివ ప్రస్తావన.

This inscription is on the east wall of the dark room (chikati midde) in the Tripurantakesvara temple near Tripurantakam, dated Saka 119[2], Pramoda. Damaged. Mentions Srikanthasiva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 34, p. 42 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological Survey of India Annual Reports on Indian Epigraphy 1905-06 · p. 15

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం ఎస్. 1192 (ప్రమోదుత) నాటి త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గది ఉత్తర గోడ దిగువన ఉంది. దెబ్బతింది. కాకతీయ రుద్రయదేవ మహారాజు యొక్క ఒక సేవకుడు (లెంకా) త్రిపురాంతక మహాదేవ ఆలయంలో శాశ్వత దీపం నిర్వహణ కోసం డబ్బు ఇచ్చినట్లు పేర్కొన్నాడు.

This inscription is on the base of the north wall of the dark room in the temple of Tripurantakesvara, dated S. 1192 (Pramoduta). Damaged. States that a certain servant (lenka) of Kakatiya Rudrayyadeva Maharaja gave money for the upkeep of a perpetual lamp in the temple of Tripurantaka Mahadeva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 35, p. 42 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 230.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1192 నాటి చెన్నకేశవ ఆలయ ఉత్తర గోడపై నిర్మించిన రాతిపై ఉంది. అసంపూర్ణంగా మరియు దెబ్బతింది. కాకతీయ రుద్రదేవుని స్థానానికి సంరక్షకుడు వల్లయ-నాయక నీల-కేశ ఆలయానికి చేసిన భూమిని మంజూరు చేయడాన్ని సూచిస్తుంది.

This inscription is on a stone built into the north wall of the temple of Chennakesava, dated S. 1192. Incomplete and damaged. Refers to the grant of land made to the temple of Nila-Kesa[va] by Vallaya-Nayaka, the guardian of the place of Kakatiya Rudradeva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 36, p. 43 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 228 to 229.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఈ శాసనం మసీదులోని ఒక రాతి స్తంభంపై ఉంది. తేదీ ఎస్. 1194. అంగిరస, శ్రావణ సు. 15, బుధవారం, చంద్ర గ్రహణం (క్రీ. శ. 1217, a. 10). తన గురువు గణపతిదేవ పేరు మీద మలయాళ గుండా ఒక చెరువు నిర్మాణాన్ని, దాని వెనుక మతపరమైన వేడుకలు నిర్వహించిన బ్రాహ్మణులకు కొంతమంది వృత్తిలు బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేశారు. దీనిలో ఒక నిర్దిష్ట తరణి గంటి ఈశ్వరభట్టోపాధ్యాయులుతో సహా అనేక మంది విద్వాంసులైన బ్రాహ్మణుల గురించి ప్రస్తావించబడింది. ఆయన బహుశా పాణినిన్ వ్యాకరణం మరియు విచిత్ర-కవితలో ప్రావీణ్యం కలిగి ఉన్నారని చెప్పబడే శాసనం స్వరకర్త అయిన మయురరాయ కుమారుడు కవి ఈశ్వరసురి తో సమానంగా ఉంటాడు. ఈ శాసనాన్ని మయురరాయ కుమారుడు ఈశ్వర సూరి రచించారు.

This inscription is on a stone pillar in the Masjid. Dated S. 1194. Amgirasa, Sravana su. 15, Wednesday, Lunar eclipse (A.D. 1217, a. 10). Records the construction of a tank after the name of his master Ganapatideva by Malayala Gunda and the gift of some Vrttis behind it to Brahmans who performed religious ceremonies. Among the donees several learned brahmins including a certain Tarani ganti Isvarabhattopadhayaulu are mentioned. He is probably identical with the poet Isvarasuri son of Mayuraraya the composer of the inscription who is said to have been proficient in Paninian grammar and Vichitra-kavita. The inscription was composed by Isvara Suri, son of Mayuraraya.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 37, p. 43 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 49 to 50.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం గ్రామం మధ్యలో ఒక స్తంభంపై ఉంది. ఈ శాసనం తన సోదరి రుద్రసాని యొక్క యోగ్యత కోసం మహాసమంత వావిలాల రుద్రయ్య రెడ్డి ఇంద్రేశ్వర దేవునికి భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేసింది. చేరకు, వావిలాల కుటుంబాల మధ్య వైవాహిక సంబంధాలు ఉండేవని ఈ శాసనం సూచిస్తుంది.

This inscription is on a pillar in the midst of the village. This inscription records a gift of land to God Indresvara by mahasamanta Vavilala Rudraya reddi for the merit of his sister Rudrasani. This inscription refers to the fact that there were matrimonial alliances between Cheraku and Vavilala families.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 38, p. 48 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. Volume-II (2003) · p. 38 to 40.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం మల్లేశ్వరస్వామి ఆలయం ప్రవేశద్వారం వద్ద గల తలుపు-స్తంభంపై ఉంది, శక 1193 నాటిది, ప్రజాపతి, [కార్తీక], సు.... రాజగురుదేవ కుమారుడు ఉత్తమశివగురుదేవ భోగీస్వర-మహదేవ ఆలయానికి రెండు శాశ్వత దీపాలను బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేశారు.

This inscription is on the door-jamb at the entrance into the Mallesvarasvamin temple, dated Saka 1193, Prajapati, [Karttika], Su….Records a gift of two perpetual lamps to the temple of Bhogisvara-Mahadeva by Uttamasivagurudeva, son of Rajagurudeva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 39, p. 48 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1936-37. ↗ · p. 40

కాకతీయుల క్షీణత · Telugu.

This inscription is on a pillar inside the main temple. Devasaranu Mankisetti gave his two granddaughters Virapa and Nagapa as nadukutalu (dancers?) having been branded with the trisula (trident) for the ranga-bhoga of the god Elesvara Mahadeva. The gift was made by pouring water into the hands of Dakshinamurti Sivvaguru. They (and obviously) their progeny were required to serve the god for generations.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, Ind. 3, p. 300 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 227

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం అంజనేయ ఆలయానికి ఉత్తరాన ఉంది. స్వస్తి! 72 కార్యాలయాల డైరెక్టర్ అయిన శ్రీమన్ మహామండలేశ్వర త్రిపురారి దేవ మహారాజు, కాకతీయ కుటుంబానికి చెందిన ఆభరణమైన రుద్రదేవ మహారాజు యొక్క కమల పాదాలను ఆరాధించేవాడు, అనేక దేశాలకు పాలకుడు అయిన (రుద్రదేవ), నాలుగు కులాలకు మద్దతు ఇచ్చేవాడు, పశ్చిమ రాజు దామోదర సైన్యం యొక్క చెదరగొట్టేవాడు, ఏకైక హీరో, శౌర్యానికి అవతారం, చాలా వికృతమైన గుర్రాలపై కూర్చున్న వారిలో పరిపూర్ణమైన రేవంతుడు, నారాయణ మరియు విజయ దేవత యొక్క ప్రియమైన భార్య. యుద్ధంలో భయంకరమైనవాడు, అతని ముందు రాజులందరి ధైర్యం స్తంభించిపోయింది, అతని కీర్తి సేకరణతో ప్రధాన బిందువుల కన్యల నుదిటిపై గుర్తించబడింది, ఉదారతలో కామ ధేను (సమృద్ధిగల ఆవు) మరియు కల్ప ద్రుమ (సమృద్ధిగల చెట్టు), గోళ్ళ నుండి కిరణాల సేకరణ అతనికి నమస్కరించిన రాజులందరి ఆభరణాల కిరీటాల అంచులతో ముద్దు పెట్టుకుంది, (త్రిపురారి) మొత్తం రాజ్యానికి ప్రభువును పొందింది, గొప్ప పరాక్రమం కలిగిన, చలమట్టుగండ అనే బిరుదులను కలిగి ఉంది. ముర్రాయ-జగదల, మండలికా బ్రహ్మ రాక్షస, గండ పెందారా, స్వస్తి! [...]

This inscription is situated north of the Anjaneya temple. Hail ! Sriman Mahamandalesvara Tripurari Deva Maharaja, who is the director of 72 offices, who is the worshipper of the lotus feet of Rudradeva Maharaja the ornament of the Kakatiya family, who (Rudradeva) is the ruler of many countries, who is the supporters of the four castes, who is the disperser of the army of the western king Damodara, who is the only hero, who is the incarnation of valour, who is a perfect Revanta amongst those who are mounted on very unruly horses, who is Narayana and who is the beloved consort of the goddess of victory, who is terrible in battle, before whom the courage of all kings is paralyzed, with the collection of whose fame the foreheads of the maidens of the cardinal points are marked, who surpasses in liberality Kama Dhenu (cow of plenty) and Kalpa Druma (tree of plenty), the collection of rays from the nails of whose feet is kissed by the edges of the jewelled crowns of all kings who bowed to him, who (Tripurari) has acquired the lordship of the whole kingdom, who is of great prowess, who has the titles Chalamattuganda. Mururaya-jagadala, Mandalika Brahma Rakshasa, Ganda Pendara, Hail! [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 40, p. 48 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A collection of the Inscriptions on Copper Plates and Stones in the Nellore District: Part-I, 1990. · p. 282 to 286

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం. · దేవనాగరి.

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఇది గ్రామంలోని నీటి తొట్టెలో లభించే రాగి పలక మంజూరు. కాకతీయ రాణి రుద్రమా దేవి అధీనంలో ఉన్న విరియాల సూర ఈ గ్రామానికి వినాయకపురానికి అనేక బ్రాహ్మణులను మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేయబడింది. మూడు రాగి ఫలకాల శాసనపత్రం సంస్కృత భాషలో రికార్డును కలిగి ఉంది, గణపతిదేవ కుమార్తె కాకటి రాణి రుద్రమాంబ పాలనలో విర్యాల కుటుంబానికి చెందిన సూర్య లేదా సామంత సూర్య ద్వారా వినాయక పూరి గ్రామంలోని పురుషోత్తము ఆలయంలోని 15 మంది బ్రాహ్మణులకు (బహుశా దాత తల్లిదండ్రులైన గణపతి మరియు వేజ్జంబ పేరు పెట్టబడి ఉండవచ్చు) మంజూరు చేసినట్లు పేర్కొంది. ఈ సంస్కృత శాసనం ఉన్న మూడు రాగి పలకలు నిజామాబాద్ జిల్లాలోని బోధన్ తాలూకాలోని బిర్కోర్ గ్రామంలో ఒక చెరువులో చేపలు పట్టుతున్నప్పుడు కనుగొనబడ్డాయి. గణపతి కుమార్తె అయిన కాకటి రాణి రుద్రమాంబ పాలనలో విర్యాల కుటుంబానికి చెందిన సూర్య లేదా సామంత సూర లేదా సూర్య ద్వారా 15 మంది బ్రాహ్మణులకు మరియు వైనాయక-పూరి గ్రామానికి చెందిన పురుషోత్తము ఆలయానికి (బహుశా దాత తల్లిదండ్రులైన గణపతి మరియు వేజ్జంబ పేరు పెట్టబడి ఉండవచ్చు) మంజూరు చేయబడిందని ఇది నమోదు చేస్తుంది. మంజూరు చేసిన తేదీ శక 11 [6] 5 శ్రీముఖ, పుష్య బా. షష్ఠీ ఆదివారం (= ఆదివారం, క్రీ. శ. 1273 డిసెంబర్ 31).

This is a copper plate grant found in the water tank of the village. Records that Viriyala sura, a subordinate of the Kakatiya Queen Rudramadevi granted the village Vinayakapura several Brahmanas. The three copper plate charter contains the record in Sanskrit language and mentions a grant to 15 Brahmanas of the temple of Purusottama in the village of Vinayaka Puri (probably named after Ganapati and Vejjamba, parents of the donor), by Surya or Samanta Surya of the Viryala family in the reign of the Kakati queen Rudramamba, daughter of Ganapatideva. The three copper plates containing this Sanskrit inscription were found while fishing in a tank in the village of Birkor in Bodhan taluk, Nizamabad district. It records the grant to 15 Brahmans and the temple of Purusottama, of the village of Vainayaka-puri (probably named after Ganapati and Vejjamba, parents of the donor, by Surya or Samanta Sura or Surya of the Viryala family in the reign of the Kakati queen Rudramamba, daughter of Ganapati. The date of the grant is Saka 11[6]5 Srimukha, Pushya ba. Sasthi Sunday (=Sunday, 31st December A.D. 1273).

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 4, No. 42, p. 14 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Telangana Nizamabad District (Nizamabad & Kamareddy). (2019) · p. 121 to 129

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

అనువాదం స్వస్తి! గురువారం, సంవత్సరపు ఫాల్గుణ ప్రకాశవంతమైన పక్షం యొక్క 5 వ రోజు, అంగిరస, ప్రసిద్ధ మరియు పవిత్రమైన శక శకం యొక్క 1194 కి అనుగుణంగా, స్వస్తి! మూడు లోకాలకు పాలకుడైన కాకతీయ రుద్రయదేవ మహారాజు భూమిని పరిపాలించారు. స్వస్తికి పినతండ్రి అయిన శ్రీ గోపాలదేవుని కుమార్తె మల్లనదేవిలమ్మబగారూ! అడ్డెంకి స్థాల గవర్నర్ అయిన శ్రీమన్ మహామండలేశ్వర చక్ర నారాయణ శ్రీ మాధవదేవరాజా (?) తమ్మలూర్లో తన తండ్రి పేరిట గోపీశ్వరదేవ విగ్రహాన్ని ఏర్పాటు చేసి, ఆలయ శిఖరాలను నిర్మించి, ఎండిపోయిన పొలాన్ని, రెండు వరి పొలాలను, మట్టులూర్లో ఒక పూల తోటను ఇచ్చారు-రోజువారీ ఆరాధన మరియు అన్ని ఆనందాలను అందించడానికి దేవతకు, మరియు ఆలయంలోని నృత్యం చేసే అమ్మాయిలకు సూర్యుడు, చంద్రుడు మరియు నక్షత్రాలు ఉన్నంత కాలం కొనసాగుతాయి. [అనుచిత పద్యాలు.]

Translation Hail ! On Thursday, the 5th of the bright fortnight of Phalguna of the Year Angirasa, corresponding to 1194 of the illustrious and auspicious Saka era, while, Hail ! Kakatiya Rudrayyadeva Maharaja, ruler of the three worlds, was ruling the earth. Mallanadevilammabgaru, daughter of Sri Gopaladeva who is the paternal uncle of Hail ! Sriman Mahamandalesvara Chakra Narayana Sri Madhavadevaraja (?) the governor of Addenki sthala, had the image of Gopisvaradeva set up in the name of her father at Tammalur, caused the pinnacles of the temple to be erected and gave a dry field, a patti field (?) two paddy fields and in Mattulur a flower garden-all to last as long as the sun, moon and stars exist to the deity for providing daily worship and all enjoyments, and to the dancing girls of the temple. [Imprecatory verses.]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 41, p. 49 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones in the Nellore District, Part-I, 1905 & 1990. · p. 393 to 395.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం అమరేశ్వర ఆలయంలోని ప్రధాన మందిరంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది, ఇది శక 1195 నాటిది. మహామండలేశ్వర కాకతీయ రుద్రదేవ మహారాజు, శ్రీమాటు పిన్న సోమయాజులు, ఆయన అల్లుడు రుద్రయ గురించి ప్రస్తావించారు. అగ్రహారం (పేరు కోల్పోయింది) గురించి కూడా ప్రస్తావించారు. మిగిలిన శాసనం దెబ్బతింది.

This inscription is on a pillar in the main shrine of the Amareswara temple, dated Saka 1195. Mentioned about mahamandaleshwara Kakatiya Rudradeva maharaja and Srimatu Pinna Somayajulu and his son-in-law Rudraya. Also mentioned about an agrahara (name lost). Rest of the inscription is damaged.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 43, p. 50 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions Volume-VI ↗ · p. 126

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం అమరేశ్వర ఆలయంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. ఈ శాసనం దెబ్బతింది మరియు కాకతీయ రుద్రదేవ-మహారాజు గురించి ప్రస్తావించబడింది మరియు కొందనటవాడి విభాగంలో మెగల్లు గ్రామం గురించి ప్రస్తావించబడింది, ఇది గతంలో (పూర్వ-దత్త) పిన్న సోమరాజు అల్లుడు రుద్రయకు ఇవ్వబడింది.

This inscription is on a pillar in the Amareswara temple. This inscription is damaged and mentioned about Kakatiya Rudradeva-Maharaja and mentions the village Megallu, in the division Kondanatavadi, which was an agrahara endowed earlier (purva-datta) to Rudraya, son-in-law of Pinna Somaraju.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 44, p. 51 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-VI ↗ · p. 237.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం ఎస్. 1196 నాటి రుద్రేశ్వర ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన పలకపై ఉంది. అసంపూర్ణమైనది మరియు దెబ్బతిన్నది. కాకతీయ రుద్ర మరియు మల్లి-నాయకాల ప్రస్తావన.

This inscription is on a slab set up in front of the temple of Rudresvara, dated S. 1196. Incomplete and Damaged. Mentions Kakatiya Rudra and Malli-Nayaka.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 45, p. 51 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 232.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

కాకతీయ రాణి రుద్రంబదేవి రెండవ కుమార్తెగా పేర్కొనబడిన తన భార్య యొక్క యోగ్యత కోసం శక 1186లో ఎల్లానదేవ అనే అధిపతి అనేక మంది బ్రాహ్మణులకు ఆలపాడు గ్రామాన్ని మంజూరు చేసినట్లు ఎల్లానదేవ యొక్క రాగి పలక నమోదు చేస్తుంది.

A copper-plate of Ellanadeva registers the grant of the village Alapadu to several Brahmanas by the chief named Ellanadeva in Saka 1186 for the merit of his wife, who is stated to be the second daughter of the Kakatiya queen Rudrambadevi.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 46, p. 51 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Indian Archaeology 1961-1962, A Review. · p. 78

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం పొలంలో ఒక రాతిపై ఉంది. ఇది రామేశ్వరదేవునికి ఒక కాలువను బహుమతిగా ఇచ్చి, దాసెవరదేవ, మల్నాథదేవ దేవతలకు, ఇద్దరు బ్రాహ్మణులను, నిస్సాంకవీర బొల్నాయణి మల్లికార్జున నాయకుల ఆదేశాల మేరకు సోదరులు యాద్య రడ్డి, రుద్రయ చేత నమోదు చేయబడింది.

This inscription is on a stone in the field. It registers the gift of a canal to the god Ramesvaradeva and lands to the gods Daseavaradeva and Malnathadeva and two brahmanas by Yaddaya raddi and Rudraya, the brothers of Nissamkavira Bolnayani Mallikarjuna Nayaka at the latter's instructions.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 47, p. 52 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 241 to 242

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం శక 1198, దక్షిణాయన-సంక్రాంతి నాటి శిధిలమైన ఆంజనేయ ఆలయానికి సమీపంలో ఒక చెట్టు కింద పడి ఉన్న ఒక పలకపై ఉంది. వెలివార్తి వద్ద మల్లేశ్వర మరియు గోపాల దేవాలయాలకు మరియు రుద్ర-మహారాజు మరియు అతని తల్లిదండ్రుల యోగ్యత కోసం ఒక మల్లీ-నాయక ద్వారా అనంత-భట్టకు చేసిన భూములను బహుమతిగా నమోదు చేస్తుంది. మల్లి-నాయక, పుణ్యేశ్వరదేవుని భక్తుడైన సోమి-నాయకుడి బావమరిది అని పేర్కొనబడింది.

This inscription is on a slab lying under a tree near the ruined temple of Anjaneya, dated Saka 1198, Dakshinayana-sankranti. Registers gift of lands made to the temples of Mallesvara and Gopala at Velivarti and to Ananta-Bhatta by a certain Malli-Nayaka for the merit of Rudra-Maharaja and of his parents. Malli-Nayaka is stated to be the brother-in-law of Somi-Nayaka, who was a devotee of Punyesvaradeva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 48, p. 52 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1934-35. · p. 38

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం వేణుగోపాలస్వామి ఆలయం ముందు ఒక పలకపై ఉంది. దెబ్బతింది. క్రుమ్కులాలుంట గ్రామంలో పెదాసెరువు అనే చెరువు వెనుక ఉన్న ఒక మార్తూరు భూమిని కాకేత రుద్ర... రాజు పాలనలో, పాలకుడు అమ్గరక్ష చేత విశ్వనాథ దేవునికి బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు ఇది నమోదు చేస్తుంది. దాత తండ్రి యోగ్యత కోసం ఈ బహుమతిని తయారు చేశారు.

This inscription is on a slab in front of the Venugopalaswami temple. Damaged. It records the gift of one martturu of land behind the tank called Pedaceruvu in the village Krumkulalunta to the god Vishvanatha, during the reign of Kaketa Rudra….raju, by amgaraksha of the ruler. The gift was made for the merit of the father of the donor.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 49, p. 52 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-VI ↗ · p. 212.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం నరసింహ ఆలయంలోని ఒక రాయి నుండి వచ్చింది.

This inscription is from a stone by Narasimha temple.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 50, p. 53 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones in the Nellore District, Part-III, 1905. ↗ · p. 1013 to 1014.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం లింగోద్భవ స్వామి ఆలయంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. ఈ శాసనం తీవ్రంగా దెబ్బతింది. శ్రీ మహామండలేశ్వర కాకతీయ రుద్రదేవ మహారాజులు మరియు శ్రీమత ప్రేగ్గడ అని పేర్కొన్నాడు.

This inscription is on a pillar in the Lingodbhava Swami temple. This inscription is badly damaged. States that Sri Mahamandalesvara Kakatiya Rudradeva Maharajulu and Srimat Preggada.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 51, p. 53 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-VI ↗ · p. 103

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం ఎస్. 1198 (ధాతు) నాటి కేశవస్వామి ఆలయంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. దెబ్బతింది. ఇది పూల తోట బహుమతిని సూచిస్తుంది. గ్రామస్తులందరి సమ్మతితో ఒక నిర్దిష్ట కొడమ సింహము కుమారులు ఈ బహుమతిని అధికారికంగా తయారు చేసినట్లు తెలుస్తోంది. గ్రామం పేరు పోయింది. చెట్ల యొక్క అనేక వరుసల కొలతలు భుజం పొడవు (చేతులు) పరంగా ఇవ్వబడ్డాయి. ఇది రాజు రుద్రదేవ మహారాజును సూచిస్తుంది.

This inscription is on a pillar in the temple of Kesavasamy, dated S. 1198 (Dhatu). Damaged. Refers to the gift of a flower garden. The gift seems to have been formally made by the sons of a certain Kodama Simhamu with the consent of all the villagers. The name of the village is lost. The dimensions of the several lines of the trees are given in terms of arm's length (Chetulu). Refers to the king Rudradeva Maharaja.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 52, p. 53 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 234 and 235

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు మరియు సంస్కృతం. · తెలుగు.

రామలింగేశ్వర ఆలయంలోని అంతారాలలోని ఒక పలకపై. కాకతీయ రుద్రదేవ మహారాజు మల్యాల కుప్పాంబికను పాలిస్తున్నప్పుడు, గుండయ భార్య బుడుపూర్లో ఒక ఆలయాన్ని నిర్మించిందని, ఆమె భర్త మరణించినప్పుడు, ఆమె తన కుమారులతో కలిసి దానిలో ఒక లింగాన్ని స్థాపించిందని పేర్కొంది. బచయ గణపతిదేవ, పర్వతము మాల్య మరియు సోదరులు మల్లయ, బుధ్దయ, విట్ఠాలయ, గుండయ కుమారుడు కటయ, లార్డ్ గుండేశ్వర దేవునికి, వెట్ ల్యాండ్ (వృత్తి) ను బస్సముద్రం వెనుక సేవా పదవీకాలం గా మంజూరు చేశారు. మంజూరు చేసిన భూమి వివరాలు బసముద్రంలో 2 మాస్ కుప్పా సముద్రంలో 2 మాస్, గణప సముద్రంలో 1 మాస్, మరియు బుధిని కుంతలో ఐ మా, తద్వారా మొత్తం 5 మాస్. అలాగే బుడుపూరులో 12 మాస్ వెలివోలము, పొటులమడుగు లో 9 మాస్, ఈ విధంగా మొత్తం 21 మాస్. తరతరాలుగా ఆనందించడానికి ఈ గ్రాంట్ను బిలాజియా కుమారుడు సిద్ధాజియా, బచాజియా కుమారుడు వైజియాకు అప్పగించారు. తరువాతి భాగంలో యజుర్వేదంలో నిపుణుడు, కవిత్వం రచించడంలో నైపుణ్యం కలిగిన ఈశ్వర భట్టోపాధ్యాయ రచించిన శాసనం యొక్క సంస్కృత పాఠం ఉంది.

On a slab in the antarala of Ramalingeswara temple. States that while Kakatiya Rudradeva Maharaju was ruling Malyala Kuppambika, wife of Gundaya, built a temple in Budupur, when her husband expired and installed a linga in it and she along with her sons. Bachaya Ganapatideva, Parvatamu Mallya and brothers Mallaya, Buddaya, Vitṭalaya, Kataya son of Gundaya, granted to lord Gundesvara deva, wetland (vritti) as service tenure behind Bassamudram. The details of the granted land are 2 mas in Basamudram 2 mas in Kuppa samudram, 1 ma in Ganapa samudram, and I ma in Budhini Kunta, thus making a total of 5 mas. Also 12 mas of velivolamu in Budupuru, and 9 mas in Potulamadugu, thus a total of 21 mas. The grant was entrusted to Siddhajiyya son of Bilajiyya and Vaijiyya son of Bachajiyya, to enjoy it for generations. The latter part contains the Sanskrit text of the inscription composed by Isvara Bhattopadhyaya, who was an expert in Yajurveda, and an adept in composing poetry.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 53, p. 54 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. Volume-II (2003) · p. 48 to 50.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం రామలింగస్వామి ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన విరిగిన నంది స్తంభంపై ఉంది, ఇది ఎస్. 1199 (గడువు ముగిసిన) నాటిది. సామంత పోటీ-నాయక తన తండ్రి పేరిట మరియు కాకతీయ రుద్రదేవ-మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం రావూరులోని సురేశ్వర విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించాడని, మూడు శిఖరాల ఆలయాన్ని మరియు దాని కోసం ఒక మండపం నిర్మించాడని మరియు దానికి భూమిని ప్రసాదించాడని, అలాగే ఆలయానికి పువ్వులు, పండ్ల తోట మరియు శాశ్వత దీపాన్ని కూడా సమర్పించాడని పేర్కొన్నాడు. చెక్కబడిన రాయిని పొటినూ కుమారులు పొటాయ మరియు మరాయలు ఏర్పాటు చేసినట్లు చెబుతారు. పొటినందు బిరుదుల సుదీర్ఘ జాబితాను కలిగి ఉంది, వాటిలో (1) దుర్జయకుల ఆభరణం (2) వలౌత్ల-వంశం యొక్క ఎలివేటర్ (వర్ధన), మరియు (3) పిచ్చి ఏనుగుకు సింహం, అంటే గజపతి.

This inscription is on a broken Nandi-pillar set up in front of the temple of Ramalingaswami, dated S. 1199 (Expired). States that Samanta Poti-Nayaka consecrated the image of Suresvara in Ravuru in the name of his father and for the merit of Kakatiya Rudradeva-Maharaja, built a three-peaked temple and a mandapa for it and endowed it with land and that he also presented a flower and fruit garden and a perpetual lamp to the temple. The inscribed stone is said to have been put up by Potinedu's sons Potaya and Maraya. Potinedu bears a long list of birudas among which are (1) an ornament of Durjayakula (2) the elevator (vardhana) of the Valautla-vamsa, and (3) a lion to the mad elephant, that is Gajapati.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 54, p. 56 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 236 to 237.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1199 (ఈశ్వర) నాటి కోదండరామస్వామి ఆలయం ముందు ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. అసంపూర్ణం. రుద్రదేవ-మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం ఆ గ్రామానికి చెందిన గొర్రెల కాపరి మొత్తుపల్లికి చెందిన ప్రసన్న కేశవ ఆలయానికి శాశ్వత దీపం బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు సూచిస్తుంది.

This inscription is on a pillar lying in front of the temple of Kodandaramaswami, dated S. 1199 (Isvara). Incomplete. Refers to the gift of a perpetual lamp to the temple of Prasanna Kesava of Mottupalli by a shepherd of that village for the merit of Rudradeva-Maharaja.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 55, p. 57 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 236 and 237

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం దక్షిణ గోడపై, భవణారాయణ స్వామి ఆలయ మహా మండపం యొక్క ఎడమ వైపున, శక 1199, ఈశ్వర, మాఘ సూ నాటిది. 7, ఆదివారం = క్రీ. శ. 1276 జనవరి 2. ప్రధాన మండడి ముత్తినాయకుడు దసి ప్రాంతాన్ని పరిపాలిస్తున్నప్పుడు భవానారాయణ దేవునికి భూములను బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేస్తాడు. తన తల్లిదండ్రుల యోగ్యత కోసం కాకతీయ రుద్రదేవ ఓరుగంటి నుండి పాలించాడు. గమనికః ఇది డాక్టర్ మునిరత్నమ్ రెడ్డి సేకరణ నుండి రుద్రదేవ మహారాజు ప్రచురించని శాసనం.

This inscription is engraved on the south wall, left side of the maha mandapa of Bhavanarayana swamy temple, dated Saka 1199, Isvara, Magha su. 7, Sunday=1276 A.D. January 2. Records gift of the lands to god Bhavanarayana by the chief Mandadi Muttinayaka, when he was administering the Dasi region. For the merit of his parents, Kakatiya Rudradeva was ruling from Oruganti. *Note: This is an unpublished inscription of Rudradeva maharaja from the collection of Dr. Muniratnam Reddy.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 56, p. 58 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Personal Communication*

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం శక 1199, ఈశ్వర మాఘ, సు నాటి భవణారాయణ స్వామి ఆలయంలోని మహా మండపం యొక్క దక్షిణ గోడపై ఉంది. 7, = క్రీ. శ. 1278, జనవరి 7. అసంపూర్ణం. తన తల్లిదండ్రుల యోగ్యత కోసం ముఖ్య మామ్దాది ముత్తినాయకుడు భవనాత్రయాన దేవునికి ఏదైనా బహుమతిని నమోదు చేసినట్లు తెలుస్తోంది.

This inscription is on the south wall of the maha mandapa of the Bhavanarayana Swamy temple, dated Saka 1199, Isvara Magha, su. 7, =1278 A.D., January 7. Incomplete. Seems to register some gift to the god Bhavanatrayana by the chief Mamdadi Muttinayaka for the merit of his parents.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 57, p. 58 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1986-87. · p. 35

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1200 (బహుధాబ్య) నాటి, వీరభద్ర స్వామి ఆలయ ప్రాకార వెలుపల ఏర్పాటు చేసిన పలకపై ఉంది. రుద్రదేవ-మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం ఇపురు అల్లాదనత దేవునికి బచ్చు నరపసెట్టి నెలకు ఒక గాద్యానాన్ని ఇచ్చినట్లు పేర్కొన్నాడు.

This inscription is on a slab set up outside the prakara of the temple of Veerabhadra Swamy, dated S. 1200 (Bahudhabya). States that Bachchu Narepasetti gave to god Alladanatha of Ipuru a gadyana per month for the merit of Rudradeva-Maharaja.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 58, p. 58 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 238.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం గోపాలస్వామి ఆలయంలోని ఒక పలకపై ఉంది, ఇది ఎస్. 1200 (బహుధాబ్య) నాటిది. కాకతీయ రుద్రదేవ మహారాజు అంగరక్షకుడు బోయనాయుడు కుమారులు భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చారని పేర్కొంది. దోనీ పేరు ఇవ్వబడలేదు.

This inscription is on a slab in the temple of Gopalaswami, dated S. 1200 (Bahudhabya). States that the sons of Boinayudu, the body-guard of Kakatiya Rudradeva- Maharaja, made gifts of land. The name of the donee is not given.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 59, p. 59 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 238.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం గోపాలస్వామి ఆలయం ముందు ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది, ఇది ఎస్. 1200 (బహుధాబ్య) నాటిది. కాకతీయ రుద్రదేవ-మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం ఇపురు యొక్క అల్లాదనత దేవునికి బచ్చు నరపసెట్టి నెలకు ఒక గద్యానాన్ని ఇచ్చినట్లు పేర్కొన్నాడు.

This inscription is on a pillar lying in front of the temple of Gopalaswami, dated S. 1200 (Bahudhabya). States that Bachchu Narepasetti gave a gadyana per month to god Alladanatha of Ipuru for the merit of Kakatiya Rudradeva-Maharaja.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 60, p. 59 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 238.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం గ్రామం వెలుపల పొలంలో పడి ఉన్న ఒక రాతిపై ఉంది. తేదీ S. 1200, భూదాన్య, శ్రావణ సు. 1, గురువారం. (క్రీ. శ. 1278; జూలై 21). రుద్రదేవ మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం పొన్నాముచ్చ యొక్క రామనాథ దేవతకు విదేము మదయ్య నంద దీపం కోసం గమ్ధి సుమ్కములు (పన్నులు) మంజూరు చేసినట్లు ఇది నమోదు చేసింది.

This inscription is on a stone lying in the field outside the village. Dated S. 1200, Bhudhanya, Sravana su. 1, Thursday. (A.D. 1278; July 21). It records that Videmu Madayya granted Gamdhi Sumkamulu (taxes) for the nanda dipa for the god Ramanatha deva of Ponnamuccha for the merit of Rudradeva Maharaja.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 61, p. 60 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 19

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం మరియు తెలుగు · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ తెలుగు శాసనం గ్రామం వెలుపల పొలంలో పడి ఉన్న ఒక రాతిపై చెక్కబడి ఉంది, మరియు బహుధన్యా సంవత్సరంలో కార్తీక మాసంలోని వడ్డవరం బా. 11న, మహామండలేశ్వర కాకతీయ రుద్రదేవ మహారాజు భూమి రాజ్యాన్ని పాలిస్తున్నప్పుడు శక 1200 (= 1278 నవంబర్ శనివారం), పొన్నముక్క వద్ద ఒక అన్నమరాజు, ఆ గ్రామానికి చెందిన రామనాథ దేవర దేవునికి బుర్రా-సుంకములును రాజుకు అర్హత కోసం మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేయబడింది. చివరలో ఒక నిర్దిష్ట సూరయ సంతకం ఇవ్వబడుతుంది.

This Telugu inscription is inscribed on a stone lying in a field outside the village, and records that on Vaddavaramu ba. 11, of the month of Kartika in the year Bahudhanya, Saka 1200 (=Saturday 26, November A.D. 1278) while the Mahamandalesvara Kakatiya Rudradeva Maharaja was ruling the kingdom of the earth, a certain Annamaraja, at Ponnamucca, granted the burra-sunkamulu to God Ramanatha Devara of that village for merit to the king. The signature of a certain Suraya is given at the end.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 62, p. 61 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts of Andhra Pradesh. Part III, 1956. ↗ · p. 70

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · తెలుగు.

ఈ శాసనం స్ట్రీమ్లెట్ సమీపంలోని గ్రామం వెలుపల ఉంది. రుద్రదేవ (రుద్రమదేవి) యొక్క యోగ్యత కోసం ఒక అన్నమరాజు ద్వారా పొన్నాముచా గ్రామానికి చెందిన బోర్రా సుంకాస్ (పన్నులు) మంజూరు చేయబడిందని నమోదు చేయబడింది.

This inscription is outside the village near Streamlet. Records the grant of Borra Sunkas (taxes) of the village of Ponnamuchha by a certain Annamaraju, for the merit of Rudradeva (Rudramadevi).

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 63, p. 62 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. Volume-II (2003) · p. 52 to 53.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం భీమేశ్వర ఆలయంలోని ఒక గోడపై శక 1200 నాటిది. తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి. భూమి విరాళం యొక్క శాసనం? కాకటి రుద్రదేవ మహారాజు, సర్పాయ రెడ్డి, ఆయన కుమారుడు సురాయ రెడ్డి, శ్రీ ధ్రక్షరామ భీమేశ్వర పేర్లను ప్రస్తావించారు.

This inscription is on a wall in the Bhimeswara temple, dated Saka 1200. Badly damaged. Inscription of a donation of land? Mentions the names of Kakati Rudradeva maharaja, Sarpaya Reddy, and his son Suraya Reddy, Shree Dhraksharama Bhimeshwara.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 64, p. 62 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions Volume-IV ↗ · p. 392

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం భీమేశ్వర ఆలయ ఉత్తర గోడపై ఉంది. కాకతీయ రుద్రదేవ మహారాజు పాలిస్తున్నప్పుడు, అతని నమ్మకమైన సేవకుడు (నిజ-భాట్య), దక్షిణామాకు చెందిన భీమేశ్వర-మహదేవ దేవుడి అమృతపాడి నివేద్యను అందించినందుకు మావిండివాడ గ్రామంలో తన వాటాను (ఆదాయంలో) మంజూరు చేశాడని ఈ శాసనం పేర్కొంది.

This inscription is on the north wall of the Bhimeswara temple. This inscription states that when Kakatiya Rudradeva maharaju was ruling, his confident-servant (nija-bhatya) granted his share (of income) in the village Mavindivada for providing the amrtapadi nivedya of the god Bhimesvara-mahadeva of Daksharama.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 65, p. 62 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-IV ↗ · p. 392

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1201 నాటి అనంతభోగేశ్వరస్వామి ఆలయంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. అసంపూర్ణం. రుద్రదేవ-మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం కొల్లూరును అదే గ్రామానికి చెందిన నరేంద్రేశ్వర ఆలయానికి కేటాయించినట్లు అడ్డవట్ట-సుంకములో కొంత భాగం గ్రహించినట్లు తెలుస్తోంది.

This inscription is on a pillar in the temple of Anantabhogesvaraswami, dated S. 1201. Incomplete. Seems to state that a certain portion of the addavatta-sunkamu realised Kolluru was assigned to the temple of Narendrisvara of the same village for the merit of Rudradeva-Maharaja.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 66, p. 63 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 239.

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం.

ఈ శాసనం సోమనాథ ఆలయంలో నిలబడి ఉన్న రాతి స్తంభంపై ఉంది. ఇది కొలీపాకలో వంశీ-వర్ధన అనే పేరుతో ఒక కాలువను నిర్మించినట్లు, మాసి-నాయక మరియు మడాచి కుమారుడు, మరియు మహాదేవ మరియు లక్కంబ కుమారుడు అయిన కలూక్య కుటుంబానికి చెందిన ఇమ్దుసేఖర సేవకుడు, కాకతీయ రాణి రుద్ర-దేవి యువరాజు-భార్య అయిన వీరభద్ర మేనల్లుడు (సోదరుల కుమారుడు) నిర్మించినట్లు నమోదు చేసింది. రెండవ ప్రోల-దేవి నుండి రుద్ర-దేవి వరకు కాకతీయుల యొక్క స్పష్టమైన వంశావళి వివరణ ఇవ్వబడింది. వాస్తవానికి బహుమతిని ఇచ్చే ప్రక్రియ దురదృష్టవశాత్తు దెబ్బతిన్న పద్యంలో నమోదు చేయబడింది; కానీ చాలా మంది వ్యక్తులు సమావేశమైనట్లు తెలుస్తోంది, వారి సమ్మతితో (అనుమతి) ఇమ్దుశేఖర మరియు అతని మంత్రి బహుమతిని ఇచ్చారు.

This inscription is on a stone pillar standing in the Somanatha temple. It records the construction of a canal by name Vamsa-vardhana in Kolipaka by Poti-nayaka, son of Maci-nayaka and Madaci, and servant of Imdusekhara of the Calukya family, who was the son of Mahadeva and Lakkamba and nephew (brothers son) of Virabhadra, the prince-Consort of the kakatiya queen Rudra-devi. A clear genealogical account of the Kakatiyas is given from prola- II to Rudra-devi. The process of actually making the gift is recorded in a verse which is unfortunately damaged; but a number of persons seem to have assembled with whose consent (anumati) Imdusekhara and his minister made the gift.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 67, p. 63 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam’s Dominions, Part- II, 2017. ↗ · p. 82 to 88 and 190.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం ఎస్. 120 [1], (ప్రమాడి) నాటి పరశురామేశ్వర ఆలయంలోని శిధిలమైన ప్రధాన ద్వారం వద్ద ఉన్న విరిగిన పలకపై ఉంది. చాలా నష్టం జరిగింది. అంబదేవ-మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం అరటురువుల పరశురామేశ్వర ఆలయానికి భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు సూచించినట్లు తెలుస్తోంది. దాత పేరు కోల్పోయిన ఇతర స్వచ్ఛంద సంస్థల జాబితాను కూడా ఇస్తుంది.

This inscription is on a broken slab lying at the ruined main entrance into the temple of Parasurameswara, dated S. 120[1], (Pramadi). Much damaged. Seems to refer to a gift of land to the temple of Parasurameswara of Araturevula for the merit of Ambadeva-Maharaja. Gives also a list of other charities established by the donor whose name is lost.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 68, p. 66 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 239 to 240.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

దిగువ ఉమమహేశ్వరం ఆలయంలో పడి ఉన్న విరిగిన రాతి ముక్కపై ఈ శాసనం ఉంది. ఈ శాసనం కాకతీయ రాజ్యానికి చెందిన రాజ్య భండారుగా పేర్కొనబడిన ఒక నిర్దిష్ట కరణము రామయ్య యొక్క శాసనం. ఆయన భార్యలు మల్లసాని, గంగసాని, ఆయన కుమారులు, ఇతర వ్యక్తులను కూడా సూచించబడ్డారు. వీటిలో కొన్ని ఆసక్తికరమైన పేర్లు పోకాయా, అన్నయ, అసిడి, సీతలాపు గుండయ, ఓడ్డే సోమనాథ, గణదాసి డెకాయ, కోట విరయ, భామ్దారు విరయ్య, ఎరాకాజియా మొదలైనవి. యాదృచ్ఛికంగా మరొక శాసనంలో పేర్కొన్న ఇమ్మడి జెట్టి బొల్లయ్య కూడా ఈ రికార్డులో గ్రాంట్ చేసినట్లు పేర్కొన్నాడు.

This inscription is on a broken piece of stone lying in the temple of lower Umamaheswaram. This inscription is that of a certain Karanamu Ramayya stated to be Rajya Bhandaru of Kakatiya kingdom. His wives Mallasani and Gangasani were referred to along with his sons and other persons. Some of these names were interesting such as Pocaya, Annaya, Acidi, Sitalapu Gundaya, Odde Somanatha, Ganadasi Decaya, Kota Viraya, Bhamdaru Virayya, Erakajiyya etc. Incidentally Immadi Jetti Bollayya referred to in another inscription also figures in this record as having made a grant.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 69, p. 67 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. Volume-II (2003) · p. 53 to 63

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · తెలుగు.

ఈ శాసనం శివాలయం సమీపంలో ఒక స్తంభంపై ఉంది. కాకతీయ రుద్రమదేవి సామంతుడైన మల్లిరాజువు తన మరణించిన తండ్రి యాదబోరయామల్లి జ్ఞాపకార్థం శ్రీపర్వతానధ రోజువారీ ఆచారాలకు అతని ఆశీర్వాదం కోసం గ్రాంట్ జారీ చేసినట్లు ఈ రికార్డు పేర్కొంది. ఈ శాసనం ప్రత్యేకంగా రాణి రుద్రమా దేవి పేరును ప్రస్తావిస్తుంది, అయితే సాధారణంగా అనేక శాసనాలలో ఆమెను రుద్ర దేవ మహారాజుగా వర్ణించినట్లు మనం కనుగొంటాము.

This inscription is on a pillar near Shiva temple. This record states that a certain Malliraju, a feudatory of Kakatiya Rudramadevi, issued a grant towards the daily rituals of Sriparvatanadha in memory of his demised father namely Yadaborayamalli for his blessings. This inscription specifically mentions the name of the queen Rudramadevi whereas generally we find her being described as Rudra deva maharaja in many inscriptions.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 70, p. 68 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Telangana Nizamabad District (Nizamabad & Kamareddy). (2019) · p. 130 to 135

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు మరియు సంస్కృతం · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

గ్రామం వెలుపల ఉన్న సత్యనారాయణ్ స్వామి ఆలయం సమీపంలో దొరికిన స్తంభానికి నాలుగు వైపులా ఈ శాసనం చెక్కబడింది. శక 1202, విక్రమ, అశ్వయుజు, బా 2, గురువారం = క్రీ. శ. 1280, అక్టోబర్ 11 (శుక్రవారం). కాకతీయ రుద్రదేవ యొక్క రుద్ర అంగరక్షకుడు (అంగరక్షకుడు) కుమారుడు బిచినయ ద్వారా విసునూరిలోని విశ్వనాథ ధర్మేశ్వరదేవ ఆలయంలో పండుగలను నిర్వహించి, శాశ్వత దీపాన్ని అందించినందుకు కొట్టచెరువు, చింతాకెరువు మరియు చండిచెరువు వంటి చెరువుల క్రింద ఉన్న భూముల బహుమతిని నమోదు చేశారు. గమనికః ఇది డాక్టర్ మునిరత్నమ్ రెడ్డి సేకరణ నుండి రుద్రదేవ మహారాజు ప్రచురించని శాసనం.

This inscription is engraved on four sides of the pillar found near the Satyanarayana Swamy temple outside of the village. Dated Saka 1202, Vikrama, Asvayuja, ba 2, Thursday= A.D. 1280, October 11 (Friday). Records the gift of lands under the tanks viz, Kottacheruvu, Chintacheruvu and Chandicheruvu, for conducting the festivals and providing a perpetual lamp in the temple of Visvanatha Dharmesvaradeva in Visunuri by Bichinaya son of Rudriya bodyguard (Angarakshakudu) of Kakatiya Rudra deva. *Note: This is an unpublished inscription of Rudradeva maharaja from the collection of Dr. Muniratnam Reddy.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 71, p. 68 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Personal Communication*

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం మరియు తెలుగు.

ఇది చిన్మాయేశ్వర ఆలయంలోని ధ్వజస్తంభ సమీపంలో ఉన్న నంది స్తంభంపై ఉంది. తేదీ ఎస్. 1202. ప్రతాప రుద్రదేవ యొక్క అంగరక్షకుడు చనయ-నాయక మల్లవ్రోలు యొక్క చిమ్మీశ్వర దేవునికి భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చాడు. ఆలయానికి కొన్ని పాత్రలు కూడా ఇచ్చారని పేర్కొంది. ప్రతాప రుద్రను (సామ్రాజ్యధిక్షుడు) పరిపాలిస్తున్నట్లు చెబుతారు.

This is on the Nandi pillar near the Dhvajastambha in the temple of Chinmayesvara. Dated S. 1202. Chanaya-Nayaka, the body-guard of Pratapa Rudradeva, made a gift of land to god Chimmisvara of Mallavrolu. States that certain utensils were also given to the temple. Pratapa Rudra is said to be ruling (Samrajyadikshite).

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 72, p. 69 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 241 to 243.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం వెంకటేశ్వరస్వామి ఆలయం ముందు ఒక స్తంభంపై ఉంది. శక 1202, విక్రమ, అసద, బా 11, సోమవారం. కరదత్తి గణపయా-రెడ్డి ద్వారా అదే ఆలయానికి భూమి మంజూరు మరియు సమర్పణల కోసం పన్నులు (పత్రభోగ) మంజూరు చేయడం.

This inscription is on a pillar in front of the Venkatesvarasvamin temple. Dated Saka 1202, Vikrama, Asadha, ba 11, Monday. Grant of land and taxes for offerings (patrabhoga) to the same temple by Karadatti Ganapaya-Reddi.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 73, p. 69 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1930-31. ↗ · p. 25

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం పాండుకేశ్వర ఆలయానికి ఎదురుగా నాలుగు వైపులా చెక్కబడిన రాతితో చేయబడింది. [ఒక అనుచిత పద్యం.]

This inscription is from a stone inscribed on four sides Opposite Pandukesvara temple. [One imprecatory verse.]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 74, p. 69 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones in the Nellore District, Part-III, 1905. ↗ · p. 1032 to 1034.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

రాణి రుద్రమదేవి అధీనంలో ఉన్న పెనుగొండ రాచ మల్లయ్య రెడ్డి ప్రభువు, నిర్భయమల్ల, రాయస్థ పనాచార్య అనే బిరుదులను కలిగి ఉన్నాడు, ఆలయ సేవలో పనిచేసే వేశ్యల జీతాలను తీర్చడానికి భూములతో పాటు నీలక్నంతదేవ దేవుడి రోజువారీ ఆరాధన కోసం కొన్ని భూములను, రెండు వృత్తీల భూమిని మంజూరు చేసినట్లు ఇది నమోదు చేసింది.

It records that a certain Racha Mallaya Reddi lord of Penugonda, a subordinate of queen Rudramadevi, who held the titles Nirbhayamalla, Rayastha panacharya, granted some lands, for the daily worship of the God Nilaknanthadeva and two vrittis of land in addition to the lands, towards meeting the salaries of courtesans employed in the service of the temple.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 75, p. 70 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Andhra Pradesh Archaeology, A Review 1987-2001. (2002) · p. 114 to 115.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం అంజనేయ ఆలయానికి ముందు ఒక రాతి స్తంభంపై ఉంది. ఈ శాసనం కాకతీయ రుద్ర మహాదేవులు సంతోషకరమైన పాలనను సూచిస్తుంది మరియు ఆమె అధీనంలో ఉన్న మహాసందలేశ్వర కందూరి రామనాథదేవ చోడా మహారాజు, కశ్యప గోత్ర, కరికాలన్వయ మరియు సౌర జాతి మరియు కోదుర్పుర ప్రభువును పరిచయం చేస్తుంది. అతను తన తండ్రి తరువాత వీరమాల్నాథదేవుడిని స్థాపించి, మొంటుకురు గ్రామంలో అనేక భూములను వృత్తులుగా, సుంకాలు, పన్నుల (ఆరి) నుండి వచ్చే ద్రవ్య ఆదాయాన్ని బహుమతిగా ఇచ్చాడు. నమోదు యొక్క చివరి భాగం దేవునికి రోజువారీ నైవేద్యాల షెడ్యూల్ ఈ క్రింది విధంగా ఉందిః రజనా రకం బియ్యం = 3 తుమస్ ఆకుపచ్చ సెనగలు 3 అడ్డాలు; నెయ్యి-3 తవ్వాలు; ప్రత్యేకమైనవి-2; పాయస; మంచి కూరలు-10; పెరుగు-3 అడ్డాలు; మిరియాలు-1⁄2 సోలా; ఇమిగువ-3 సిన్నాలు; బీట్రూట్-15, ఆకులు-45; చందనం-20, సంవత్సరానికి పాలలు; కస్తూరి మరియు కర్పూరం.

This inscription is on a stone pillar in front of the Anjaneya temple. The inscription, refers itself to the happy reign of Kakatiyya Rudra Mahadevulu and introduces her subordinate Mahamandalesvara Kanduri Ramanathadeva choda Maharaja of Kasyapa Gotra, Karikalanvaya and solar race and the lord of Kodurpura. He is said to have installed the god Viramalnathadeva after his father and endowed it with several gifts of lands as vrittis and monetary income out of tolls (sumka) and taxes (ari) in the village of Mrontukuru. The last portion of the record is the schedule of daily offerings to the god as follows: Rice of Rajana variety = 3 tumus: green gram 3 addas; ghee - 3 tavvas; specials - 2; payasa; good curries - 10; curd - 3 adda; pepper - 1/2 sola; imiguva -3 sinnas; betel nuts - 15, leaves - 45; sandal - 20, palas per annum; Musk and camphor.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 76, p. 71 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 243 to 248

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఇది ఎస్. 1204 (ఛత్రభాను) నాటి మల్లేశ్వర ఆలయం ముందు ఉన్న ఒక పలకపై ఉంది. దెబ్బతింది. కాకతీయ రాజు (పేరు కోల్పోయిన) యోగ్యత కోసం ఒక నిర్దిష్ట ఆలయానికి కొన్ని సుంకములను కేటాయించినట్లు తెలుస్తోంది.

This is on a slab lying in front of the temple of Mallesvara, dated S. 1204 (Chjtrabhanu). Damaged. Seems to state that certain sunkams were assigned to a certain temple for the merit of a Kakatiya king (name lost).

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 77, p. 72 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 244 to 245.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

మహామండలేశ్వర మండలికా-బ్రహ్మరాక్షస గండాపేంద్ర త్రిపురరిదేవ మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం గౌరేశ్వరబాయి శివాలయం (శివాలయం) నిర్మాణాన్ని ఇది నమోదు చేస్తుంది. రెండవ భాగం సమంతా నల్లా నారాయణా మరియు కొంతమంది సహనాపాల పర్యవేక్షణలో దేవతకు కొన్ని భూములను (వృత్తులు) సూచిస్తుంది.

It records the construction of the Sivalaya (Siva temple) by Gauresvarabăi for the merit of Mahamandalesvara Mandalika-brahmarakshasa Gandapendara Tripurarideva Maharaja. The second part refers to certain endowments (vrittis) of land to the deity under the supervision of Samantha Nalla Narayaņa and certain Sahanapa.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 78, p. 72 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Cuddapah District, Part-I, 1977. · p. 216 to 219.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం శివాలయం ప్రవేశద్వారం వద్ద అమర్చిన రాతి పలకపై ఉంది. కాకతీయ రుద్ర పేరిట ఇమ్మడి గణపతి, నలిరెడ్డి ద్వారా రుద్రవరం గ్రామాన్ని మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేశారు.

This inscription is on a Stone slab fixed at the entrance of the Siva temple. Records the grant of the village Rudravaram by Immadi Ganapati, Nalireddy in the name of Kakatiya Rudra.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 79, p. 72 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. Volume-II (2003) · p. 124 to 125.

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం మరియు నగరి.

ఈ గ్రామం ఖమ్మం తాలూకాలో మెహబూబాబాద్ నుండి కోరవి వెళ్లే రహదారిపై 30 మైళ్ల దూరంలో ఉంది. ఈ గ్రామం నుండి సుమారు 1⁄2 మైళ్ల దూరంలో ఉన్న కోట మరియు మట్టి కోట గోడ మధ్య ఉన్న పొలంలో పడి ఉన్న రాతిపై ఈ శాసనం చెక్కబడింది. జనార్దన్ ఆలయ నిర్మాణాన్ని, మాధవ కుమారుడు, రెసెర్ల కుటుంబానికి చెందిన తిప్పంబ స్కందాద్రి (అంటే కండి కొండ) పాలకుడు వెన్న బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు శాసనం నమోదు చేసింది. ఆ తేదీ శక 1207 రాక్షస శ్రావణ, సు. గురువారం. ఈ శాసనం రెసెర్లా కుటుంబం యొక్క వంశావళి గురించి అనేక వివరాలను అందిస్తుంది, ఇది నాల్గవ కులానికి చెందినప్పటికీ రఘు రాజవంశానికి సమానమని పేర్కొనబడింది. దాకా ఈ రాజవంశంలో జన్మించి పాండ్య రాజును జయించాడు. సింగ భూపాల భార్యను సింగమాంబ అని పిలిచేవారు, ఆయనకు అన్నవోట, మాధవ అనే ఇద్దరు కుమారులు, దాత తండ్రి ఉన్నారు. మాధవ సోమ కుల-పరశురామ అని చెప్పబడింది, మరియు అతని ఆదేశం ప్రకారం దేవగిరి (అంటే దేవరకొండ) లో పాలిస్తున్న వెన్న, స్కందగిరి పాలకుడిగా వెళ్ళాడు. శక 1382లో వెన్నా కుమారుడు ధర్మరాజ శాసనం, శక 1298లో తండ్రి మాధవ శాసనం ఉన్నందున శాసనం యొక్క శక సంవత్సరం తప్పు అనిపిస్తుంది.

This village is in Khammamet taluk at a distance of 30 miles on the road to Koravi from Mahbubabad. The inscription is engraved on a stone lying in a field situated between the fort and the earthen fort wall at a distance of about 1½ miles from the village. The inscription records the construction of the temple of Janardana and the gift of vrttis to the same by Venna, ruler of Skandadri (i.e. Kandi konda), son of Madhava and Tippamba of the Recerla family. The date is Saka 1207 Raksasa Sravana, su. Thursday. This inscription gives a number of details about the genealogy of the Recerla family which is stated to be equal to the dynasty of Raghu although of the fourth caste. Daca was born in this dynasty and conquered the Pandya king. Singa Bhupala's wife was called Singamamba and he had 2 sons Annavota and Madhava, the donor's father. Madhava is stated to be Soma kula-Parasurama, and by his order Venna, who was ruling in Devagiri (i.e. Devarakonda), proceeded to Skandagiri as ruler. The Saka year of the inscription seems to be wrong, since we have an inscription of Dharmaraja, son of Venna in Saka 1382 and another inscription of the father Madhava in Saka 1298.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 80, p. 72 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts of Andhra Pradesh. Part III, 1956. ↗ · p. 5 to 7

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · తెలుగు.

ఈ శాసనం గ్రామంలోని శివాలయం ముందు ఒక పలకపై ఉంది. జెతి బొల్లయ ఇమ్మడి దేవ యొక్క యోగ్యత కోసం ఆలయ వెనుక ఉన్న 1 పటుక నిరునేల (తడి భూమి) ను దేవునికి, చందా మల్లయ దేవునికి బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేసింది. పెద్ద బొల్లయ రెడ్డి యొక్క యోగ్యత కోసం దండేమరాజు లక్ష్మి దేవి కి బురుగు గుండాల కల్వలోని సగం (అర్ద) చిత్తడి నేలను, మరియు తిగలపల్లిలోని 5 ఎడుము మరియు చికులపల్లిలోని పాండుము బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు కూడా ఇది నమోదు చేసింది. బహుమతుల జాబితా కూడా ఇందులో ఉంది.

This inscription is on a slab in front of the Siva temple in the Village. Records a gift of 1 Patuka of Nirunela (wet land) behind the temple to God, Chanda Mallaya deva, for the merit of Jeti Bollaya Immadi deva. It also records the gift of half (arda) the wetland in Burugu Gundala Kalva to Goddess Lakshmi devi by Dandema raju, for the merit of Peddi Bollaya Reddi and 5 Edumu in Tigalapalli and Pandumu in Chikulapalli. Also contains a list of gifts.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 81, p. 73 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. Volume-II (2003) · p. 88 to 91.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఆలంపూర్లోని సత్ర (ఆహార గృహం) నిర్వహణ కోసం రాజమయ్ వాల్డేవ్ నుండి కొనుగోలు చేసిన తరువాత సర్వేశ్వరయ్య భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు ఈ శాసనం నమోదు చేసింది. ఈ బహుమతిని ఒక మహాదేవుడికి అప్పగించారు.

This inscription records the gift of the land by Sarvvesvarayya after purchase from Rajamayvaldeva for the maintenance of sattra (feeding house) in Alampur. The gift was handed over to a certain Mahadeva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 82, p. 74 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Kurnool District, Part- I, 2013. · p. 258 to 261.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం గుంటుపల్లి కుగ్రామమైన పెడా-అంబాటిపూడి వద్ద చెరువులో ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. శక 1208, పార్థివ, విష్ణు-సంక్రాంతి తేదీలు. రాజుల యోగ్యత కోసం, చగిరాజా, లక్ష్మాదేవి కోసం అమ్మలపూండిలో లక్ష్మీ-గోపినాథుని ఆరాధన కోసం భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేయబడింది.

This inscription is on a pillar laying in the tank at Peda-Ambatipudi, hamlet of Guntupalli. Dated Saka 1208, Parthiva, Vishuvu-Sankranti. Records gift of land for the worship of Lakshmi-Gopinatha at Ammalapundi, for the merit of the king, of Chagiraja and of Lakshmadevi.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 83, p. 74 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological Survey of India Annual report on Epigraphy 1915-16 · p. 34.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం మల్లేశ్వరస్వామి ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన రాతిపై ఉంది, తేదీ..... ధనుస్-సంక్రాంతి. దెబ్బతింది. రాజు అంగరక్షకుడి అధికారి లాము వద్ద భీమేశ్వర-మహదేవునికి భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేశారు.

This inscription is on a stone set up in front of the Mallesvarasvamin temple, date……Dhanus- Samkranti. Damaged. Records a gift of land made to the god Bhimesvara-Mahadeva at Lamu by an officer of the king's bodyguard.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 84, p. 74 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological Survey of India Annual report on epigraphy 1915-20 · p. 79.

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం మరియు తెలుగు.

తేదీ ఎస్. 1209, సర్వజిత్, చైత్ర సు. 8, సోమవారం, (క్రీ. శ. 1287 మార్చి, 24). గడ్లా యొక్క దేవేయుడు విశ్వేశకు రెచెర్లా అధిపతి బోప్పరాయ 50 నివార్తనాల భూమిని మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేయబడింది. బోప్పరాయ వంశావళి కూడా ఇవ్వబడింది. ఈ అధిపతి కాకతీయ రుద్రకు అధీనంలో ఉన్నట్లు కనిపిస్తుంది.

Dated S. 1209, Sarvajit, Chaitra su. 8, Monday, (A.D. 1287 March, 24). Records the grant of 50 nivartanas of land by the Recherla chief Bopparaya to the god Visvesa of Gadla. Bopparaya’s genealogy is also given. This chief appears to be a subordinate of Kakatiya Rudra.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 85, p. 75 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 105.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం వేణుగోపాలస్వామి ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన ఒక స్తంభంపై ఉంది, శక 1209, సర్వజిత్, ఫల్గుణ, సు. 8. గురువారం. రాజు యొక్క యోగ్యత కోసం తనను తాను వీర-నారాయణదాస కుటుంబానికి చెందిన శ్రీ-మోడలింగారు మీద ఆధారపడిన వ్యక్తి అని పేర్కొన్న నల్ల-గోపాలదాసుడు గోపినాథ ఆలయంలో ప్రాకార, మండపం, గోపుర, ప్రాంగణం గోడ (కోట) మరియు గరుడగంభ నిర్మాణాన్ని నమోదు చేశాడు. రాజు కుమారుడు దాది రుద్రదేవ భూమి, సుంకాలు, చమురు మిల్లులకు బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు కూడా రికార్డులు ఉన్నాయి.

This inscription is on a pillar set up in front of the Venugoalasvamin temple, dated Saka 1209, Sarvajit, Phalguna, su. 8. Thursday. Records construction of the prakara, mandapa, gopura, the compound wall (kota) and the Garudagambha in the temple of Gopinatha by a certain Nalla-Gopaladasa, who calls himself a dependent of Sri-Modalingaru of the family of Vira-Narayanadasa, for the merit of the king. Records also gift to land, tolls and oil-mills by Dadi Rudradeva, the son of the king.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 86, p. 75 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1929-30. ↗ · p. 7

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం ఒక పొలంలో ఏర్పాటు చేసిన పలకపై ఉంది. ఇది, రాజుకు కొన్ని ఆచారాలు (స్పష్టంగా లేని) చేసినట్లుగా కనిపించే అతని దూత (పాంపు) [----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

This inscription is on a slab set up in a field. It registers the grant of the village Chikanamavidi to the god Malnathadeva and the village Sridriyadu to the [Jagam?] for the merit of the king by his messenger (pampu) [--------dari] Annaya preggada who seems to have performed some rituals (not clear) before making the grants.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 87, p. 76 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 248 to 249

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఇది ఎస్. 1210 (సర్వధారి) నాటి మల్లేశ్వర ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన స్తంభంపై ఉంది. దెబ్బతింది. రుద్రమహాదేవి ఆదేశాల మేరకు పరువత-నాయక దేశం పాలిస్తున్న సమయంలో పెనుంబకకు చెందిన అనేక మంది వ్యక్తులు, బహుశా ఒక ఆలయానికి చేసిన భూమిని బహుమతులుగా సూచిస్తుంది.

This is on a pillar set up in front of the temple of Mallesvara, dated S. 1210 (Sarvadhari). Damaged. Refers to gifts of land made by several persons of Penumbaka, presumably to a temple, during the time when Paruvata-Nayaka was governing the country under the orders of Rudramahadevi.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 88, p. 76 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 246.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు

ఈ శాసనం భైరవేశ్వర ఆలయానికి సమీపంలో దొరికిన వదులుగా ఉన్న పలకపై ఉంది, ఇది శక 1230, విరోధి, పుష్యు కాలానికి చెందినది. 2 = 1288 AD. డిసెంబర్ 26, ఆదివారం. కృష్ణ నది ఒడ్డున ఉన్న 4 మట్టాల భూమిని దేవతలకు, మరియు భైరవేశ్వరను రాజుకు పట్టసాహినీ దాది తమ్మయ్య మకర సంక్రాంతి సందర్భంగా బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేశారు.

This inscription is on the loose slab found near Bhairaveshwara temple, dated Saka 1230, Virodhi, Pushya su. 2 = 1288 A.D. December 26, Sunday. Records the gift of 4 mattar of land situated on the bank of river Krishna to the gods…deva and Bhairaveshwara for the merit of the king by pattasahini Dadi Tammayya on the occasion of Makarasankranti.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 89, p. 77 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological Survey of India Annual Reports on Indian Epigraphy 2019-20.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం శక 1210, శ్రావధారిన్, [వైశాఖ], సు నాటి చింతల-రామలింగేశ్వర ఆలయ ప్రాంగణంలో ఉన్న విరిగిన నంది స్తంభంపై ఉంది. 15, గురువారం. శ్రీ పర్వత దేవుడు మల్లినాథదేవ సమక్షంలో, పల్లినాడు 300 లో మహాదేవిచెర్ల దేవుడు రామనాథదేవునికి, బోల్-నాయుడు కుమారుడు మరియు రాజు యొక్క అధీనంలో ఉన్న మల్లికార్జున-నాయక చేసిన భూమిని బహుమతిగా నమోదు చేస్తాడు.

This inscription is on a broken Nandi pillar lying in the compound of the temple of Chintala-Ramalingeswara, dated Saka 1210, Sravadharin, [Vaisakha], su. 15, Thursday. Registers a gift of land made by Mallikarjuna-Nayaka the son of Bol-Nayudu and a subordinate of the king, to god Ramanathadeva of Mahadevicherla in Pallinadu 300, in the presence of god Mallinathadeva of Sri Parvata.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 90, p. 77 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1939-43. · p. 130

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం శకునికి చెందినది. క్రీ. శ. 1210, సర్వజిత్ 1288. ఈ శాసనం అసంపూర్ణమైనది. ఇది నారాయణత్య అలియాస్ హెర్గడే, బొమ్మిసెట్టి కుమారుడు నారాయణసెట్టి మరియు ప్రస్సులూరు నుండి భూస్వామ్య పాలన అయిన ఒడన్రిపతి కుమారుడు త్రిపురాంతకదేవ అలియాస్ శ్రీనివాస మంత్రి కాటమాంబిక చేత మల్లినాథ దేవుడి ఆలయ పునరుద్ధరణను నమోదు చేసింది. ఈ శాసనం A. R. 1964-65 లో గమనించబడింది.

This inscription dated Saka. 1210, Sarvvajit 1288 A.D. This inscription is incompleted. It records renovation of the temple of the god Mallinatha by Narayamatya alias Herggade, Narayaṇasetti son of Bommiseṭṭi and Kaṭamambika, the minister of Tripurantakadeva alias Srinivasa, the son of Odayanripati, the feudatory ruling from Prussuluru. This inscription is noticed in the A.R. 1964-65.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 91, p. 77 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Kurnool District, Part- I, 2013. · p. 261 to 265.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం పంచలింగేశ్వర ఆలయానికి సమీపంలో ఉన్న రాతి పలకపై ఉంది. రికార్డు తీవ్రంగా దెబ్బతింది. వివరాలు తెలియవు. మూడు పట్టానాల పెక్కామ్దురును ప్రస్తావిస్తుంది.

This inscription is on a stone slab lying near the Panchalingeshwara temple. The record is badly damaged. Details not known. Mentions the pekkamduru of the three pattanas.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 92, p. 78 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District, Volume-I. · p. 249 to 250.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ప్రస్తుత శాసనపత్రం దాదాపు రెండు దశాబ్దాల క్రితం పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలోని తనుకు తాలూకాలోని ఖండవల్లి వద్ద, మరో రెండు సెట్లతో పాటు, అంటే కోన గణపతి యొక్క ఖండవల్లి ఫలకాలు మరియు రుద్రంబ యొక్క ఉత్తరశ్వర గ్రాంట్ కనుగొనబడింది. ఖండవల్లి శ్రీ కె. సాంబశివరావు తన ఇంటి పునాదులు కోసం తవ్వుతున్నప్పుడు ఈ పలకలను కనుగొన్నారు. ఆ తర్వాత వారిని శ్రీ కె. సత్యనారాయణ్ ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలోని చరిత్ర విభాగానికి పంపారు. ఐదు పలకల ఈ సమితి ఒక పండితుడు విద్దనాచార్యునికి రెండు బహుమతులను నమోదు చేసింది, ఒకటి కాకటి ప్రతాపరుద్ర పాలనలో ఇందులూరి అన్నయ వినాయకపురం గ్రామంలో 50 ఖరీల భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేసింది, రెండవది చాళుక్య సింధుఖర ఓనపల్లి గ్రామ బహుమతిని నమోదు చేసింది. రెండవది 4 వ ప్లేట్ యొక్క రెండవ వైపు వ్రాయబడింది. ఈ రెండు శాసనాలు A మరియు B గా విడిగా వివరించబడ్డాయి. 26 సెం. మీ. x 15.8 సెం. మీ. కొలిచే ప్లేట్లు ఎడమ అంచులో ఒక రంధ్రం కలిగి ఉంటాయి, దీని గుండా ఒక రింగ్ వెళుతుంది, దీని చివరలను వృత్తాకార ముద్ర దిగువకు టంకం చేస్తారు. ఈ ముద్రలో మధ్యలో పంది, ఆవు మరియు బాకు, పైన సూర్యుడు మరియు చంద్ర-చంద్రుడు, దిగువన 13వ శతాబ్దపు తెలుగు లిపిలోని పురాణం దయా-గజ-కేసరి బొమ్మలు ఉన్నాయి. ఉంగరము మరియు ముద్రతో పాటు ప్లేట్లు 6 కిలోల 650 గ్రాముల బరువు కలిగి ఉంటాయి. పాత్రలు 13వ శతాబ్దపు తెలుగు లిపికి చెందినవి మరియు పురాజీవితం ఉత్తరవర అనుదానంతో చాలా దగ్గరగా అంగీకరిస్తుంది. భాష సంస్కృతం మరియు ఎక్కువగా పద్యం నిధులలో ఉపయోగించబడింది. [...]

The Present Charter was found nearly two decades ago at Khandavalli in the Tanuku taluk of West Godavari District, along with two other sets, viz., the Khandavalli plates of Kona Ganapati and the Uttaresvara grant of Rudramba. These plates were discovered by Sri K. Sambasiva Rao of Khandavalli while digging for the foundations of his house. They were later sent to the Department of History, Andhra University by Sri K. Satyanarayana. This set of five plates records two gifts to a scholar Viddanacharya, one registering the gift of 50 kharis of land in the village Vinayakapuram by Induluri Annaya, in the reign of Kakati Prataparudra and the second recording the gift of the village of Onapalli by Chalukya Indusekhara. The second written on the second side of the 4th plate. These two inscriptions have been dealt with separately as A and B. The plates which measure 26 cm X 15.8 cm have a hole in the left margin through which passes a ring, the ends of which are soldered to the bottom of a circular seal. The seal has in relief the figures of boar, cow and a dagger in the middle, of the sun and the crescent-moon at the top, and at the bottom the legend Daya-gaja-kesari in 13th century Telugu script. The plates, along with the ring and the seal, weight 6 kgs 650 gms. The characters belong to the 13th century Telugu Script and the palaeography closely agrees with that of the Uttar vara grant. The language is Sanskrit and mostly verse was used in the grants. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 93, p. 78 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Studies in Indian Epigraphy, Volume-III, 1976. · p. 163 to 179

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

నెకరికల్లు నుండి జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం నల్గొండ వెళ్లే రహదారిపై చందుపట్ల గ్రామం వెలుపల ఉన్న చిన్న శివాలయం సమీపంలో ఏర్పాటు చేసిన రాతిపై ఈ శాసనం ఉంది, రెండు వైపులా రెండు వేర్వేరు రికార్డులు చెక్కబడ్డాయి. ఈ రికార్డులలో ఒకటి చాళుక్య త్రిభువనమల్ల విక్రమాదిత్య VI పాలనకు చెందినది, అందువల్ల ప్రస్తుత అంశం పరిధిలోకి రాదు. రెండవది చారిత్రాత్మకంగా చాలా విలువైనది, ఎందుకంటే ఇది యుద్ధభూమిలో కాకటి రుద్రమా దేవి వీరోచిత మరణం యొక్క ఖచ్చితమైన తేదీని మొదటిసారి అందిస్తుంది. ఈ శాసనం దాని విషయాలలో చాలా క్లుప్తంగా ఉంది మరియు దాని అక్షరక్రమం గురించి ఎటువంటి వ్యాఖ్యలు చేయవలసిన అవసరం లేదు. ఈ రికార్డు యొక్క భాష మరియు లిపి తెలుగు. చెక్కినవారి నిర్లక్ష్యం కారణంగా మొత్తం రికార్డులోని ఇరవై నాలుగు పంక్తులలో మూడు అస్పష్టంగా ఉన్నాయి. ఆ భాగం భూ-బహుమతుల వివరాలతో ముడిపడి ఉండటం మన చారిత్రక వివరణకు అడ్డంకి కాదు. ఇది ఎపిటాఫ్లు మరియు వంటి వాటిలో కాకుండా ఇతర శాసనాలలో ఆచారబద్ధమైన ప్రార్థన లేదా అనుచిత భాగాలను కలిగి ఉండదు. [...]

This inscription is on a stone set up near the small shrine of Siva outside the village Chandupatla on the road to its district headquarters Nalgonda from Nekarikallu, two separate records have been incised one on each side. One of these records belongs to the reign of Chalukya TribhuvanamallaVikramaditya VI and as such does not come under the purview of the present topic. The second one is historically of much value as it furnishes for the first time the exact date of the heroic death of Kakati Rudramadevi on the battlefield. The inscription is very brief in its contents and calls for no remarks regarding its orthography. The language and script of the record are Telugu. Three out of twenty-four lines of the whole record are illegible owing to the negligence of the engraver. That portion being connected with the details of land-gifts does not come in our way of historical interpretation. It does not contain either invocatory or imprecatory portions which are customary in inscriptions other than epitaphs and the like. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 94, p. 81 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Studies in Indian Epigraphy, Volume I, 1974. · p. 40 to 49

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం గోపాలస్వామి ఆలయం ముందు ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది, ఇది 1211 (విరోధి) నాటిది. పాక్షికంగా చట్టవిరుద్ధం. రుద్రదేవ-మహారాజు మరియు బోల్నాయక యొక్క యోగ్యత కోసం ఇపురు యొక్క అల్లాదనత దేవునికి బొగ్గరపు ఎర్రంగేటి-నాయక చేసిన భూమిని సూచిస్తుంది, రెండోది బహుశా మొదటిదానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

This inscription is on a pillar lying in front of the temple of Gopalaswami, dated S. 1211 (Virodhi). Partly illegible. Refers to a gift of land made by Boggarapu Errangeti-Nayaka to god Alladanatha of Ipuru for the merit of Rudradeva-Maharaja and Bolnayaka, the latter presumably a dependent of the former.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 95, p. 87 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 247.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు, కన్నడ మరియు సంస్కృతం.

సంక్షిప్త అంశాలు ఈ ఫలకాలు వాల్టేర్ లోని ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం చరిత్ర విభాగంలో భద్రపరచబడ్డాయి. ఇందులో రెండు గ్రాంట్లు ఉంటాయి. రెండవ మంజూరు వచనంలోని 114 వ పంక్తి నుండి ప్రారంభమవుతుంది. 1 వ గ్రాంట్ః [పద్యాలు 1-32] గణేశ, మహిషాసుర మర్దిని, చంద్రుని వరాహ, గొప్ప నది గౌతమి మరియు పవిత్ర పర్వతం శ్రీశైలా ఉన్న ఆంధ్ర దేశం. ఆ దేశంలో ఓరుగల్లు పట్టణం ఉంది. కాకటి వంశానికి చెందిన ప్రోల దాని ప్రభువు. ఆయన కుమారుడు రుద్రదేవ ఆయన తరువాత రాజ్యంలోకి వచ్చాడు. కాలం గడిచేకొద్దీ అతను తన తమ్ముడు మహాదేవునికి భూస్వామ్యం ఇచ్చాడు. ఒకసారి, శత్రువుల పట్టణంపై దాడి చేస్తున్నప్పుడు, రాత్రి యుద్ధభూమిలో ఏనుగు నుదిటిపై నిద్రపోయాడు, విజయ దేవతను ఆలింగనం చేసుకున్నట్లుగా. ఆయన కుమారుడు గణపతి రాజు అయ్యాడు. అతని రాణి సోమలాదేవి మరియు వారి కుమార్తె రుద్రమాంబ. ఆమె భార్య వీరయదేవ. వారి కుమార్తె మమ్మది, ఆమె భర్త మహాదేవ, వారి కుమారుడు రుద్రదేవ. అతను తన అమ్మమ్మ రాజ్యాన్ని పొందాడు మరియు అతని పరాక్రమం కారణంగా అతని పేరు ముందు ప్రతాప అనే బిరుదును పొందాడు. ఆయన రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తున్నప్పుడు పౌరులు ఎటువంటి చెడులు లేకుండా చాలా సంతోషంగా ఉన్నారు. ఒక నెలలో మూడుసార్లు సకాలంలో వర్షాలు కురిశాయి. [పద్యాలు 33-42] ఆయన మంత్రి ఇందులూరి కుటుంబానికి చెందిన మల్లెన-మంత్రి కుమారుడు గన్నయ కుమారుడు అన్నలదేవహ్తి. ఆయన తన కత్తితో శత్రువులందరినీ ఓడించాడు. సముద్రం ఎప్పుడూ తీరప్రాంతాన్ని అతిక్రమించనట్లే, శౌర్యం బహుమతిగా ఉన్నప్పటికీ, అతను తన విషయం పట్ల విధేయత నుండి ఎప్పుడూ కదలలేదు. [...]

BRIEF CONTENTS These plates are preserved in the Department of History, Andhra University, Waltair. They contain two grants. The second grant begins from line 114, of the text. 1st Grant: [Verses 1-32] After invoking the gods Ganesa, Mahishasura Mardini, Varaha of moon, the country of Andhra where the great river Gautami and the holy mount Srisaila exists. In that country the town of Orugallu. Prola of the Kakati vamsa was its lord. His son Rudradeva succeeded him to the kingdom. As time passed on he offered the lordship of the earth to his younger brother Mahadeva. Once, while invading the town of the enemies he slept on the forehead of an elephant on the battlefield in the night, as if embracing the goddess of victory. His son Ganapati became the king. His queen was Somaladevi and their daughter was Rudramamba. Her consort was Virayadeva. Their daughter was Mummadi whose husband was Mahadeva Their son was Rudradeva. He obtained the kingdom of his grandmother and by virtue of his prowess acquired the epithet Pratapa before his name. While he was ruling the kingdom the subjects were very happy without any evils. There were timely rains thrice in a month. [Verses 33-42] His minister was Annaladevahti son of Gannaya, son of Mallena-mantrin of the Induluri family. He defeated all the enemies with his sword. Though gifted with valour he never budged from loyalty to his matter just like the ocean never trespasses the coast-line. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 96, p. 87 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Epigraphia Andhrica, Volume-IV, 1975. · p. 103 to 120

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం మరియు తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

రాణి రుద్రంబ పాలనలో కూడా వచ్చిన శక 1211 (1289 క్రి. శ.) నాటి ఈ శాసనం, ఉత్తరాభారు గ్రామాన్ని గురు-దక్షిణగా, దేవాచార్య కుమారుడు, కపి-గోత్ర రుద్రచార్య మనవడు, పండితుడైన విద్దనాచార్యకు, పిన్నయాచార్య కుమారుడు రుద్రదేవ, కాకతీయులకు సంబంధించిన చాళుక్య సింధుఖారు నుండి పొందినట్లు నమోదు చేసింది. వాగిశరత్నకరపురంలో సర్వతోముఖ, భీమవల్లభపురలో అజ్ఞాత్మతో సహా అనేక యాగాలు చేసిన ఘనత దోనేకు దక్కుతుంది, అక్కడ అతను జ్ఞానేశ్వరుడి ఆలయాన్ని, ఒక తొట్టెను నిర్మించాడు. కొత్తగా నిర్మించిన ఆలయాన్ని సందర్శించి, వంద నిష్కాలు, ఇతర బహుమతులు ఇచ్చిన మొదటి వ్యక్తి కుమార రుద్ర అని చెబుతారు. ఆ బహుమతి గ్రామంలో ఉన్న భూములను, అలాగే మార్కండేక్వర, ఉత్తరేశ్వర, జనందదానవల్లభ దేవతలకు కూడా వితంతువు చేసి, ఒక భాగాన్ని తనకు కేటాయించుకున్నారు. దాత రుద్రదేవ గుర్తింపు స్పష్టంగా లేదు. అయితే సోమయాజుల రుద్రదేవ అనే వ్యక్తి ప్రతాపరుద్రకు అధిపతిగా ఉంటాడనే వాస్తవం వైపు దృష్టిని ఆకర్షించవచ్చు (A.R.Ep., 1910, పేరా 48: ఐబిడ్., 1930, పేరా 31) ఈ రికార్డు నాలుగు తరాల పాటు (చాళుక్య) సింధుఖారా వంశాన్ని అందిస్తుంది. [...]

This inscription dated in Saka 1211 (1289 A.D.) also falling in the reign of queen Rudramba, registers the grant of the village Uttarevara as guru-dakshina to the learned personage Viddanacharya, son of Devanacharya and grandson of Rudracharya of Kapi-gotra, by his pupil Rudradeva, son of Pinnayacharya, having obtained it from Chalukya Indusekhara who was related to the Kakatiyas While extolling the scholarship of the donee, the charter refers in very high terms to his work Prameyacharchamrita. The donee is credited to have performed several yagas including sarvatomukha at Vagisaratnakarapura and agnishtoma in Bhimavallabhapura where he built a temple of Jnanesvara and a tank. Kumara Rudra is said to have been the first to visit the newly built temple and endow it with a hundred nishkas and other gifts. Viddanacharya in turn, distributed lands in the gift village to several brahmanas, as also to the gods Markandekvara, Uttaresvara and Jananddanavallabha, reserving a portion to himself. The identity of the donor Rudradeva is not clear. Attention may however be drawn to the fact that a person named Somayajula Rudradeva figures as the commander-in-chief of Prataparudra (A.R.Ep.,1910, para 48: ibid., 1930, para 31) The record furnishes the genealogy of (Chalukya) Indusekhara for four generations. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 97, p. 91 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1961-62. · p. 7 and 38.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం ఓరుమ్గల్లు నుండి పాలించిన మహామండలేశ్వర కాకతీయ ప్రతాపరుద్ర పాలనను సూచిస్తుంది మరియు అతని అధీనంలో ఉన్న సకలలోకస్రాయ శ్రీ విష్ణువర్ధన్ మహారాజా విశ్వనాథదేవ-చక్రవర్తికి నయాంకర పట్టును పరిచయం చేసింది. ఇక్కడ 22 నుండి 31 వరకు ఉన్న కొన్ని భాగాలు దెబ్బతిన్నాయి మరియు అర్థం కావు. వారు కొన్ని పశువుల దాడులను, ముడిపికమ్తి మదయ, అతని సోదరుడు దేవయ అనే ఇద్దరు నాయకుల మరణాన్ని నమోదు చేసినట్లు తెలుస్తోంది. బహుశా వారి సోదరుడు అయిన ముడిపికమ్తి మల్లయ్య, విశ్వనాథ-చక్రవర్తికి చెందిన కరణం, తోగరాయిలో మడేశ్వర, దేవేశ్వర, పోచేశ్వర అనే ముగ్గురు శివలింగాలను తన మరణించిన ఇద్దరు సోదరులు, పెద్ద భార్య పోసాని పేరు మీద స్థాపించాడు. ఆయన గురువు విశ్వనాథ చక్రవర్తి నైవేద్యాల కోసం త్రికిత లేదా మూడు ఆలయాలను, అంగరంగ భోగాలను, కార్తిక, వైశాఖ సీజన్లలో నీటిపారుదల చేసే తోగరాయిలో భూములను ఇచ్చినట్లు పేర్కొనబడింది. ముదిపికమ్తి మల్లయ్య మరియు అష్టదాస రాజు కూడా సిద్ధయ్య యొక్క మాదాకు ఒక పాడికా మరియు కోలాబాది అమ్మకానికి ప్రతి మాదాకు ఒక వీసా వంటి భూములు మరియు ద్రవ్య బహుమతులు ఇచ్చారు. దుర్ముఖలోని మార్గశీరా బా. 15న సంభవించిన సూర్యగ్రహణం సందర్భంగా పూల తోట మరియు మరిన్ని భూముల ఇతర బహుమతులు తయారు చేయబడతాయి (క్రీ. శ. 1296 అక్టోబర్ 28, ఆదివారం సూర్యగ్రహణం, కానీ ఆ నెల కార్తీకం, మార్గశీరా కాదు). 87వ వరుస నుండి రెండవ మంజూరు మరియు 99వ వరుస నుండి మూడవ మంజూరు, నందనా మరియు దుర్ముఖి సంవత్సరాలలో తేదీలు మొదటి మంజూరుకు కొనసాగింపుగా ఉన్నందున, చివరిలో అనుచిత శ్లోకాలు ఉదహరించబడినందున, ఈ శాసనం క్రీ. శ. 1296లో చివరి తేదీన ఏర్పాటు చేయబడిందని భావించాలి.

The inscription refers to the reign of Mahamamḍalesvara Kakatiya Prataparudra, ruling from Orumgallu and introduces his subordinate Sakalalokasraya Sri Vishnuvardhana Maharaja Visvanathadeva-chakravarti holding nayamkara. Some portions here in lines 22 to 31 are damaged and unintelligible. They seem to record some cattle raids and the death of two chiefs named Mudipikamti Madaya and his brother Devaya. Mudipikamti Mallaya, probably their brother, the Karanam of Visvanatha-chakravarti installed at Togarayi three Sivalingas named Madesvara, Devesvara and Pochesvara after his two deceased brothers and the elder's wife Posani. His master Visvanatha Chakravarti is stated to have endowed the trikita or triple shrine for the offerings and angaranga bhogas with lands at Togarayi, irrigated in Kartika and Vaisakha seasons. Mudipikamti Mallaya and the ashtadasa praja also gave lands and monetary gifts of one padika per mada of siddaiah and one visa per mada of the sale of Kolabadi. Other gifts of a flower garden and more land are made on the occasion of the solar eclipse which occurred on Margasira ba. 15 of Durmukha (A.D. 1296 Oct. 28, Sunday solar eclipse, but the month is Kartika and not Margasira). As the second grant from line 87 and the third from line 99 with dates in Nandana and Durmukhi years are in continuation of the first grant and as the imprecatory verses are quoted in the end, it is to be assumed that this inscription was set up on the last date in A.D. 1296.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 165, p. 147 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 263 to 269

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం తెలంగాణలోని నాగర్ కుర్నూల్ జిల్లా, మేదిమినిలంక గ్రామానికి సమీపంలో నల్లమల అడవిలో దొరికిన ఒక పలకపై చెక్కబడింది. ఇది తెలుగు భాషలో మరియు శక 1211, విరోధి, ఫల్గున, సు 15 వడ్డవర తేదీలలో, 1290 సి. ఇ. కి అనుగుణంగా వ్రాయబడింది. ఫిబ్రవరి 25 ఆదివారం. చంద్రగ్రహణం సందర్భంగా మహాసమాంత (రాజు) చెరుకు ఇమ్మడి బొలయారడ్డి శ్రీ పర్వతం (శ్రీశైలం) లోని మల్లినాధదేవ ఆలయంలో పండుగను (అంగరంగభోగ) నిర్వహించినందుకు మేడీమలంక గ్రామం కలుమట్టకు బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేశారు. ఈ బహుమతిని కలుమట్ట మఠాధిపతి సస్వత శివాచార్యులకు అప్పగించారు. * గమనికః ఇది మునిరత్నమ్ రెడ్డి గారి సేకరణ నుండి డి. సత్యనారాయణ్ స్థాపించిన మరియు డాక్టర్ మునిరత్నమ్ రెడ్డి అనువదించిన ప్రతాపరుద్ర యొక్క ప్రచురించని శాసనం.

This inscription is engraved on a slab found in the Nallamala forest near the village Medimenilanka, Nagarkurnool district, Telangana. It is written in Telugu language and characters, dated Saka 1211, Virodhi, Phalguna, su 15 Vaddavara, corresponding to 1290 C.E. February 25th Sunday. Records the gift of the village Medimalanka to Kalumatta, for conducting the festivity (angarangabhoga) in the temple of Mallinadhadeva of Sri Parvata (Srisailam) by Mahasamantta (of the king) Cherruku Immadi Bolayaraddi on the occasion of lunar eclipse. The gift was entrusted to the pontiff Sasvata Sivacharya of Kalumatta. *Note: This is an unpublished inscription of Prataparudra, founded by D. Satyanarayana and translated by Dr. Muniratnam Reddy, from the collection of Muniratnam Reddy garu.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 98, p. 91 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Personal Communication*

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం, తెలుగు, కన్నడ.

మైసూరులోని భారత పురావస్తు సర్వే ప్రధాన శాసనకర్త దయగల అనుమతితో ఇక్కడ సవరించబడుతున్న ఈ రాగి పలకల ముద్రలను మా దివంగత సహచరుడు శ్రీ కె. హెచ్. వి. శర్మ వాల్టైర్కు చెందిన దివంగత శ్రీ ఎం. సోమశేఖర శర్మ వద్ద ఉన్న సెట్ నుండి తయారు చేశారు. ఈ చార్టర్ భారతీయ శాసనంపై వార్షిక నివేదికలో 1961-62 సంవత్సరానికి యాప్ యొక్క 19వ సంఖ్యగా గుర్తించబడింది. ఎ. ఈ సెట్ మొత్తం ఏడు ప్లేట్లను కలిగి ఉంటుంది మరియు దాని 14 వైపులా 13 వంతులలో వ్రాయబడి ఉంటుంది, ఏడవ ప్లేట్లో రెండవది మాత్రమే అవిచ్ఛిన్నంగా ఉంటుంది. సిరా ముద్రల సహాయంతో ప్రతి ప్లేట్ 26.7 సెం. మీ. x 14 సెం. మీ. కొలుస్తుందని తేలికగా నిర్ధారించవచ్చు. అంచు నుండి 2 సెంటీమీటర్ల ఎడమ మధ్యలో, ఒక గుండ్రని రంధ్రం, 1-8 సెంటీమీటర్ల వ్యాసం, ముద్ర యొక్క వలయాన్ని దాటడానికి కత్తిరించబడింది. ముద్రకు సంబంధించిన వివరాలు అందుబాటులో లేవు లేదా సెట్ బరువు తెలియదు. చార్టర్లో మొత్తం 177 పంక్తులు ఉంటాయి మరియు 13 వైపులా ప్రతి పంక్తుల సంఖ్య ఈ క్రింది విధంగా ఉంటుందిః-I a మరియు VI b: 15; I b, IV b, VIa మరియు VII: 14; II a మరియు b, III a మరియు b, IV a మరియు VA మరియు b: 13. శాసనం యొక్క పాఠం 13వ శతాబ్దం రెండవ భాగంలో తెలుగు-కన్నడ అక్షరాలలో వ్రాయబడింది. రికార్డు యొక్క పురాలేఖ ఎటువంటి వ్యాఖ్యలను కోరుకోదు. ఈ గ్రాంట్ భాష సంస్కృతం, గద్యం మరియు పద్యం మరియు తెలుగు, గద్యం. అక్షరక్రమానికి సంబంధించి, తరగతి నాసికా సాధారణంగా అనుస్వరంగా మార్చబడిందని సూచించవచ్చు. rని అనుసరించే హల్లు ఒకే విధంగా రెట్టింపు అవుతుంది. [...]

The impressions of these copper-plates, being edited here with the kind permission of the Chief Epigraphist, Archaeological Survey of India, Mysore, were prepared by our late lamented colleague Shri K. H. V, Sharma from the set in the possession of the late Shri M. Somasekara Sarma of Waltair. The charter was noticed in the Annual Report on Indian Epigraphy for the year 1961-62 as No. 19 of App. A. The set consists of seven plates in all and bears writing on 13 of its 14 sides, the second of the seventh plate alone being unincised. With the help of the inked impressions it is easy to conclude that each plate measures 26.7 cm X 14 cm. At the left centre, 2 cm from the edge, a round hole, 1-8 cm in diameter, has been cut out for passing the ring of the seal. No details regarding the seal are available nor is the weight of the set known. The charter consists of 177 lines of write in all and the number of lines on each of the 13 sides is as follows :- I a and VI b: 15; I b, IV b, VIa and VII: 14; II a and b, III a and b, IV a and Va and b: 13. The text of the inscription is written in Telugu-Kannada characters of the second half of the 13th century. The palaeography of the record does not call for any remarks. The language of the grant is Sanskrit, prose and verse and Telugu, prose. As regards orthography, it may be pointed out that the class nasal is generally changed into anusvara. The consonant immediately following r is uniformly doubled. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 99, p. 92 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Epigraphia Indica, Volume-XXXVIII, Part-II (April 1969). · p. 76 to 93.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం శివాలయం పైకప్పుపై ఉంది. దెబ్బతింది. మహామండలేశ్వర [కాకత్] ఇయ ప్రతాపరుద్రదేవ భూ రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తున్నప్పుడు, మహాసమంత మరయ గణపతి యొక్క వారసుడు బహుశా మట్టంపల్లిలోని రామనాథదేవ ఆలయానికి కొన్ని బహుమతులు ఇచ్చారని పేర్కొనడం కనిపిస్తుంది.

This inscription is on the ceiling of the Siva temple. Damaged. Seems to state that, while Mahamandalesvara [Kakat]iya Prataparudradeva was ruling the kingdom of the earth, a descendant of Mahasamanta Maraya Ganapaddeva made certain gifts to the temple of Ramanathadeva probably at Mattampalli.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 100, p. 101 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 172 to 173

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఇది శకునికి చెందినది. 1212, విక్రితి, వైశాఖ సు. 15, గురువారం వారపు రోజు తప్పు, 1290 AD కి అనుగుణంగా ఉంటుంది. ఏప్రిల్ 26 బుధవారం. సర్వయేశ్వరయ్యాంగరు మలయాళంలో ఒక మఠాన్ని స్థాపించి, మహాసమాంతా చేరకు బొల్లయారెడ్డి కుమారుడు రుద్రదేవ అతనికి ఇచ్చిన భూములతో (వృత్తులతో), గతంలో బొల్లయారెడ్డి ఇచ్చిన భూమి బహుమతులతో పాటు వివాహం చేసుకున్నాడని ఈ శాసనం నమోదు చేసింది. విరాళాలతో కూడిన మఠాన్ని తన సోదరుడు సదాశివ్ అయ్యగారు కుమారుడు మహదేవకు బాధ్యతగా ఉంచారు. ఈ భూములు నారవాడికి చెందిన నందికోటుకూరు, అటుకురా, ఒరివకల్లు, సెవ్టవాహనికోటా దేవునూర్ కరివెన, కన్నమడకల, చానుగోమ్డా, మిమ్డవేముల, అనుకొమ్డా, లంజ్యాప్రోలు (?), తెకురు గ్రామాలలో ఉన్నాయి.

This is dated Saka. 1212, Vikriti, Vaisakha su. 15, Thursday weekday wrong, corresponding to 1290 A.D. April 26th Wednesday. This inscription records that Sarvayesvarayyaṁgaru established a matha at Malayala and end wed it with lands (vrittis) given to him by Rudradeva son of mahasamanta Cheraku Bollayareddi, in addition to the already land gifts made by Bollayareddi previously. The matha with the endowments was kept in charge of mahadeva, son of his brother Sadashiv Ayyagaru. The lands are located in the villages namely nandikoṭtukuru, Atukura, Orivakallu, Sevtavahanikota Devunur karivena, kannamaḍakala, Chanugomda, Mimdavemula, Anukomda and lamjyaprolu (?) and Tekuru belonging to naravadi.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 101, p. 101 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Kurnool District, Part-I, 2013. · p. 266 to 270.

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం మరియు తెలుగు.

ఈ శాసనం ఛాయా-సోమేశ్వర ఆలయ ప్రాంగణంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. కాకతీయ కుమార రుద్రదేవ ప్రపంచ రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తున్నప్పుడు, రాజు మంత్రి అయిన, నిశ్శాంక-వీర, రాయస్తపనాచార్య బిరుదులను కలిగి ఉన్న మల్లికార్జున నాయక కుమారుడు, అతని అధీనంలో ఉన్న ఇమ్మడి మల్లికార్జున నాయక, ఉదయాదిత్య-సముద్రం వెనుక ఉన్న కొన్ని చిత్తడి నేలలను రాజు కు అర్హత లభించేలా పనుగల్లు యొక్క ఛాయా-సోమనాథ యొక్క అంగ మరియు రంగ-భోగాల కోసం బహుమతిగా ఇచ్చారని నమోదు చేయబడింది. కాకతీయ గణపతి తో ప్రారంభమయ్యే రాజ కుటుంబం యొక్క వంశావళిని కూడా ఈ శాసనం వివరిస్తుంది. ఆయన కుమారుడు రుద్రదేవ (రుద్రంబ), ఆయన కుమార్తె కుమారుడు రుద్రదేవ.

This inscription is on a pillar in the compound of Chhaya-Somesvara temple. Records that, while Kakatiya Kumara Rudradeva was ruling the kingdom of the world, his subordinate Immadi Mallikarjuna Nayaka, son of Mallikarjuna Nayaka who bore the titles nissanka-Vira and Rayasthapanacharya and grandson of Bollasenapati, the minister of the king, made the gift of some virittis of wetland behind the Udayaditya-samudra for the anga and ranga-bhogas of Chhaya-Somanatha of Panugallu so that merit might accrue to the king. The inscription also describes the genealogy of the royal family beginning with Kakatiya Ganapati. His son was Rudradeva (Rudramba), whose daughter's son was the king Rudradeva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 102, p. 102 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 173 to 176→ సైట్ రికార్డు

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు, కన్నడ మరియు సంస్కృతం.

వినుకొండ తాలూకాలోని నీలా-గంగావరానికి వాయువ్య దిశలో రెండు మైళ్ళ దూరంలో ఉన్న సర్వే నెం. 307/3 లో ఏర్పాటు చేసిన స్లాబ్పై ఈ అనుబంధ శాసనం చెక్కబడింది. స్లాబ్ రెండు శకలాలుగా విభజించబడింది, రెండూ ముందు మరియు వెనుక వైపులా వ్రాయబడి ఉంటాయి. అవి ముక్కలుగా ముక్కలు చేయబడతాయి, అందువల్ల కొన్ని అక్షరాలు ప్రార్ధన మరియు అనుచిత శ్లోకాలలో కోల్పోతాయి. ఈ శాసనం 66 పంక్తులను కలిగి ఉంది మరియు రచన చాలా బాగా సంరక్షించబడింది. పలక పైభాగంలో ఒక కౌచంట్ ఎద్దును చెక్కారు, సూర్యుడు మరియు వాటి క్రింద బాకు ఉన్న లింగం ఆర్. ఎస్. పంచముఖి రావు బహదూర్ సి. ఆర్. కృష్ణమాచార్యులు దయగల అనుమతితో దిగువ శాసనాన్ని సవరించారు. శాసనం సూపరింటెండెంట్ః ఆ అక్షరమాల తెలుగు-కన్నడ కాలానికి చెందినది. ఆకాంక్షను గుర్తించడానికి అక్షరం d దిగువన ఉన్న హుక్ చేయబడిన నిలువు స్ట్రోక్, గమనించదగినది, చూడండి ప్రధుధి (1.24), పరిపృధ (1.25), జల్-అవలిధా (1.26) మొదలైనవి. ఒక పదం యొక్క శరీరంలో రెఫా ముందు హల్లు సాధారణంగా భార్గవ (1.18) లో రెట్టింపు అవుతుందనేది తప్ప ఆర్థోగ్రఫీ ప్రత్యేక వ్యాఖ్యను కోరుకోదు. భామ్నార్-అర్క (1.31). సర్వే (1.51) మొదలైనవి, కానీ ద్వాదాస్-ఆర్ద్-ఒపరాగే (1.33), సర్వాన్ (1.38) మొదలైన వాటిలో, ఈ అభ్యాసం గమనించబడదు. దంతాల ఎన్ అనేది తప్పుగా సురర్ణన్యలో భాషా ఎన్ (1.44) మరియు దంతాల ఎస్ కోసం పాలటల్ ఎస్ (1.31) కు ప్రత్యామ్నాయంగా మార్చబడింది. సాగర్-ఆదిభిహ్ కోసం సదర్-ఆదిభిహ్ (1.4), ఎన్-అపి క్రిటో కోసం సత్రునామ్పి ట్రిటో (1.42) లో చెక్కిన కొన్ని తప్పులు ఉన్నాయి. భాష 11 లో సంస్కృతం (పద్యం). [...]

The subjoined inscription is engraved on a slab set up in Survey No. 307/3 about two miles to the north-west of Nila-Gangavaram in the Vinukonda Taluk to the Guntur District. The slab is broken into two fragments both of which contain writing on the front and back sides. They are mutilated in parts and so a few letters are lost in the invocatory and imprecatory verses. The inscription consists of 66 lines and the writing is fairly well preserved. At the top of the slab are carved a couchant bull, the sun and the linga with a dagger below them R.S. Panchamukhi edited the inscription below with the kind permission of Rao Bahadur C. R. Krishnamacharyulu. the Superintendent for Epigraphy: The alphabet is Telugu-Kannada of the period to which the record belongs. The hooked vertical stroke at the bottom of the letter d to mark the aspiration, deserves notice, see praudhi (1.24), paribridha (1. 25), jāl-āvalīdha (1.26), etc. Orthography does not call for any special comment except that a consonant before a repha in the body of a word is usually doubled as in Bhārggava (1.18). bhamnr-arkka (1.31). sarve (1.51) etc., but in dvādas-ārdh-ōparāgē (1.33), sarvān (1.38), etc., this practice is not observed. Dental n is wrongly substituted for lingual n in surarnnasya (1.44) and palatal s for dental s in samkhyā (1.31). There are a few mistakes of the engraver as in Sadar-adibhiḥ (1.40) for Sagar-adibhiḥ, satrunāmpi trito (1.42) for n-api krito. The language is Sanskrit (verse) in 11. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 103, p. 104 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Epigraphia Indica, Volume-XXV, 1939-1940. (1940-1948) · p. 270 to 278

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం రుద్రకుమార (కాకతీయ) పాలన నాటిదని, ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించిన సబ్బె మల్నాయుడు మనవళ్ళు గంగవల్లి మల్నాయుడు, సర్వినాయుడు, దేవమయుడు, పెరు వద్ద దేవుని అంగరంగ భోగాల కోసం కొంపల్లె గ్రామాన్ని మంజూరు చేశారని నమోదు చేసింది (దేవుని పేరు స్పష్టంగా లేదు). చివరి రెండు, కోపల్లాలో 3 ట్యూనియస్ రాజనాలు (ఉత్తమ రకాల వరి) మరియు డొమ్టికుంటలో కొంత భూమిని బహుమతిగా నమోదు చేశారు. తపొధానాలకు (సన్యాసులు) ఈ దాతృత్వాన్ని అమలు చేసే బాధ్యత అప్పగించబడింది. శక 1212 విక్రుతి, భద్రపద బా. 15 మా. మంగళవారం-సూర్యగ్రహణం సెప్టెంబర్ 5కి అనుగుణంగా ఉంటుంది. క్రీ. శ. 1290.

This inscription is dated in the reign of Rudrakumara (Kakatiya) and records that Gangavalli Malnayumdu, Sarvinayumdu and Devamayudu, grand sons of Sabbe Malnayudu who built this temple, granted the village Kompalle for the amga ranga bhogas of the God at Peruru (name of the God not clear). The last two, record the gift of 3 tunius of Rajanalu (best variety of paddy) in Kopalla and some land in Domtikunta. The tapodhanas (ascetics) were entrusted with the execution of this charity. Saka 1212 Vikruti, Bhadrapada ba. 15 Ma. Tuesday-solar eclipse corresponds to 5th September. A.D. 1290.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 104, p. 110 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts, Part-VI, 1973. · p. 77 to 78.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం ట్యాంక్ (శంభుని చెరువు) కట్టపై ఒక పలకపై ఉంది. మహామండలేశ్వర కాకతల్య కుమార రుద్రదేవ మహారాజు భూ రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తున్నప్పుడు, పంతర్లపాడుకు చెందిన మహామండలేశ్వర పెండ్లికోడుకు మల్లికార్జునదేవ కుమారుడు భీమరాజు అని పేర్కొన్నారు. దాత బిరుదుల తీగను కలిగి ఉంటాడు, వీటిలో ఈ క్రిందివి కొంత ఆసక్తిని కలిగిస్తాయి. అవి లట్టలూరుపురవరధీశ్వర, యదువంసోదభవ-కులతిలక, క్షత్రియపవిత్ర, రట్టారామేరు, కొలీపక-గోవ. ఇవి ఆయన యాదవ రాష్ట్రకూట కుటుంబానికి చెందిన క్షత్రియ అని, కోలిపాక అంటే కోలనుపాకకు రక్షకుడని సూచిస్తున్నాయి.

This inscription is on a slab on the tank (Sambhuni Cheruvu) bund. Mentions that, while Mahamandalesvara Kakatlya Kumara Rudradeva Maharaja was ruling the kingdom of the earth, a certain Bhimaraju, son of Mahamandalesvara Pendlikoduku Mallikarjunadeva of Pantarlapadu. The donor bears a string of birudas, of which the following are of some interest. They are Lattalurupuravarādhisvara, Yaduvamsodbhava-kulatilaka, Kshatriyapavitra, Rattarameru, and Kolipaka-gova. These indicate that he was a kshatriya of the Yadava Rashtrakuta family and that he was the protector of Kolipaka, that is Kolanupaka.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 105, p. 110 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 176 to 184

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

చెన్నకేశవ ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన స్తంభంపై చెక్కబడిన ఈ తెలుగు శాసనం కాకతీయ రాజు కుమార రుద్రదేవ (అంటే ప్రతాప రుద్రదేవ) పాలనకు చెందినది. ఇది శక 1212, విక్రితి (క్రీ. శ. 1290) నాటిది, మరియు భీమనాథదేవ దేవత యొక్క అంగ-రాగ-భోగ కోసం గ్రామ ప్రజలు భూముల మంజూరును నమోదు చేస్తుంది, ఇది మహామండలేశ్వర పెండ్లికోడుకు మాల్డేవ-మహారాజు తండ్రి భీమదేవ-మహారాజు పూర్వీకులచే అట్కూర్ వద్ద పవిత్రం చేయబడింది.

This Telugu inscription, engraved on a pillar set up in front of the Chennakesava temple, belongs to the reign of Kakatiya king Kumara Rudradeva (i.e. Pratapa Rudradeva). It is dated Saka 1212, Vikriti (A.D. 1290), and registers the grant of lands by the people of the village for the amga-ramga-bhoga of the deity Bhimanathadeva, consecrated at Atkur by the fore-fathers of Bhima Deva-maharaju, the father of mahamandalesvara Pemdlikoduku Maldeva-maharaju.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 106, p. 111 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Indian Archaeology 1992-1993, A Review. · p. 114

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు

కాకతీయ ప్రతాపరుద్ర కాలం నాటి ఈ శాసనం ప్రకారం, రుద్రమహాదేవి మరణం శక 1212 (క్రీ. శ. 1290) లో సంభవించిందని, ప్రస్తుత శక 1218 (క్రీ. శ. 1296) సిద్ధాంతానికి విరుద్ధంగా ఉందని పేర్కొంది.

This inscription of the time of Kakatiya Prataparudra states that the death of Rudramahadevi occurred in Saka 1212 (A.D. 1290) as against the current theory of Saka 1218 (A.D. 1296).

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 107, p. 111 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Indian Archaeology 1972-1973, A Review. · p. 39

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1212 (విక్రితి) నాటి త్రిపురాంతక దేవ ఆలయంలోని చీకటి గదికి (చికటి-మిడ్డి) ఉత్తరాన ఏర్పాటు చేసిన పలకపై ఉంది. త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయానికి గతంలో మంజూరు చేసిన అన్ని గ్రామాలు, కనుకల మంజూరును గండాపేంద్ర అంబదేవ-మహారాజు ధృవీకరించి, గ్రామాలను పన్ను రహితంగా చేశారు. అధిపతి కాయస్థ కులానికి చెందినవాడు మరియు అతని రాజధాని ఖాండి కోటా (గండికోట?). ఈ శాసనం అతని వంశావళిని మరియు అతని దోపిడీలు మరియు బిరుదుల సుదీర్ఘ జాబితాను అందిస్తుంది. అతను యుద్ధంలో 75 మంది రాజుల తలలను నరికివేసి, ఇతరులతో పాటు, రాజు గణపతిదేవ, ఎరువ మల్లిదేవ, కేశవ, మల్లికార్జునలను ఓడించి, విక్రమసింపుర (నెల్లూరు) సింహాసనంపై మనుమగండ గోపైనును తిరిగి స్థాపించాడని చెబుతారు. దేవాదాయాన్ని తిరిగి పొందడంలో ఆయన ప్రధాన పాత్ర పోషించినందున ఆలయ అధికారులు గంగవరం గ్రామాన్ని నంద శివులకు మంజూరు చేశారని కూడా పేర్కొన్నారు.

This inscription is on a slab set up to the north of the dark room (Chikati- Middi) in the temple of Tripurantaka deva, dated S. 1212 (Vikriti). Gandapendara Ambadeva-Maharaja confirmed the grant of all the villages and kanukas previously granted to the temple of Tripurantakesvara and made the villages tax-free. The chief belonged to the Kayastha caste and his capital was Khandi kota (Gandikota ?). The inscription gives his genealogy and a long list of his exploits and birudas. He is said to have cut off the heads of no less than 75 kings in battle, to have vanquished, among others, king Gaṇapatideva, Eruva Mallideva, Kesava and Mallikarjuna and to have re-established Manumaganda Gopain on the throne of Vikramasimhapura (Nellore). It is further stated that the temple authorities granted the village of Gangavuram to Nanda Sivula in view of the fact that he was chiefly instrumental in obtaining the regrant of the endowment.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 108, p. 112 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 249 and 252.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

గంధపేంద్ర అంబదేవ మహారాజు యొక్క మహాప్రధానమైన గోదేరాయ గుమ్గిదేవయ్య చేత రావులకోలను గ్రామం, కొత్త స్థావరమైన బొట్టెరు మరియు [---] నాడాసి శివపురము మధ్య సరిహద్దు (రాయి) నిర్ణయించబడిందని నమోదు చేయబడింది.

Records the fixing up of the boundary (stone) between the village of Ravulakolanu, the new settlement Botteru and [---]nadasi Sivapuramu by Goderaya Gumgidevaya the Mahapradhani of Gandapendara Ambayadeva Maharaja.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 109, p. 112 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Cuddapah District, Part-I, 1977. · p. 219 to 220.

కాకతీయుల క్షీణత · Telugu. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

This inscription in Telugu prose, is inscribed on the stone. The Date of the inscription is Saka 1212, Manmatha, Asadha su. 7, Thursday. It records the grant of vrittis to the deity Mailara of Amrabad for merit to Bopparipoca Bollaya reddi, Narasimha-setti got the canal excavated and established by poca and granted it away as his own gift. The ruler is stated to be certain mhasamanta Ceruku- Immadijetti Bollaya-reddi.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, Ind. 7, p. 302 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts of Andhra Pradesh. Part III, 1956. ↗ · p. 39 to 40.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఇది శకునికి చెందినది. 1213, కహారా వైశాఖ సు. 15, ఆదివర, 1291 క్రి. శ. 15వ ఆదివారం. మహాసమాంతా చెరాకు మనుమా బొల్లయ రెడ్డి కుమారుడు రుద్రదేవ తన తల్లిదండ్రుల యోగ్యత కోసం సర్వేశ్వరయ్యంగారు కు నందికోట్కురు వద్ద భూమిని మంజూరు చేసినట్లు శాసనం నమోదు చేస్తుంది. ఆ తరువాత మాల్యాలలో తాను స్థాపించిన సర్వేశ్వరదేవ, బొల్లేశ్వరదేవ ఆలయానికి బహుమతి భూములను ఇచ్చాడు.

This is dated Saka. 1213, Kahara Vaisakha Su. 15, Adivara, corresponding to 1291 A.D. 15th Sunday. The inscription registers the grant of land at Nandikotkur made by Rudradeva, son of Mahasamanta Cheraku Manuma Bollaya Reddi to Sarvvesvarayyangaru for the merit of his parents. The latter in turn gave away the gift lands to the temple of Sarvvesvaradeva and Bollesvaradeva founded by him at Malyala.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 110, p. 112 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Kurnool District, Part-I, 2013. · p. 270 to 275.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఇది శక, 1213, ఖారా, వైశాఖ సు నాటిది. 15, గురువర వారపు రోజు తప్పు, ఇది క్రీ. శ. 1291కి అనుగుణంగా ఉంటుంది. ఏప్రిల్ 15 ఆదివారం. సర్వేశ్వర అయ్యగారు ద్వారా మాల్యాలకు చెందిన సర్వేశ్వర మరియు బొల్లేశ్వర దేవతలకు తొమ్మిది శాశ్వత దీపాలను తగలబెట్టినందుకు తొమ్మిది కడుపులు (ఆవులు) బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు ఈ శాసనం నమోదు చేస్తుంది. "దక్షిణాన భీమేశ్వరకు చెందిన గమ్గులావు" అనుసరించిన వ్యవస్థ ప్రకారం, ఈ ఆవులను కడుపుకు ఒక తవ్వా చొప్పున ప్రతిరోజూ చేమా (నెయ్యి) సరఫరా కోసం బోయాస్ సంరక్షణలో ఉంచినట్లు చెబుతారు. ఏ పాసు (జంతువు) అయినా చట్టవిరుద్ధంగా బోయాస్ చేత విక్రయించబడినందున, అటువంటి బోయాస్, బహుశా ఖర్చుతో, పుసులూరు మఠానికి పన్నెండు మడాస్ చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. అబ్బాయాలు రెండు కోడ్లను అబోటుగా సెట్ చేయాలి.

This is dated Saka, 1213, Khara, vaisakha su. 15, Guruvara Weekday wrong, corresponding to 1291 A.D. April 15th Sunday. This inscription registers the gift of nine kadupus (cows) for burning the nine perpetual lamps to the gods Sarvvesvara and Bollesvara of Malyala by Sarvvesvara Ayyagaru. The said cows are said to have been kept under the care of Boyas for the supply of chema (ghee) daily at the rate of one tavva per Kadupu as per the system adopted by the "Gamgulau of Bhimeswara of Daksharama". The maintenance of the said kadupus rests with the boyas as any pasu (animal) was sold out by boyas illegally such boya has to pay twelve madas to the Matha of Pusulūru, Probably as cost. The boya’s are to set free two kodes as abotu.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 111, p. 113 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Kurnool District, Part-I, 2013. · p. 276 to 283

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం కోట మధ్య శిథిలమైన మసీదు సమీపంలో ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. దాది సోమయ-సాహ్ని, పెద్దయ-సాహిని రుద్రరాజుని అధికారులు అయిన విశ్వనాథ-మహదేవ ఆలయానికి భూములు ఇచ్చారని పేర్కొన్నాడు.

This inscription is on a pillar lying near a Dilapidated mosque among the fort. States that Dadi Somaya-Sahini and Peddaya-Sahini gave lands to the temple of Visvanatha-Mahadeva who were the officers of Rudraraja.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 112, p. 113 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X ↗ · p. 253.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం ఎస్. 1212 (ఖారా) నాటి భీమలింగేశ్వర ఆలయంలోని ఒక పలకపై ఉంది. రాజు యొక్క అన్ని దళాల సైన్యాధిపతి సోమయాదుల రుద్రదేవ, కుమార రుద్రదేవ-మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం జువ్లకల్లు యొక్క ములస్తాన-భీమానథ దేవునికి 2 పుట్టీల భూమిని ఇచ్చాడు.

This inscription is on a slab in the temple of Bheemalingeswara, dated S. 1212 (Khara). Somayadula Rudradeva, general of all the forces of the king, gave 2 puttis of land to god Mulasthana-Bhimanatha of Juvlakallu, for the merit of Kumara Rudradeva-Maharaja.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 135, p. 124 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X. ↗ · p. 253.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం భీమేశ్వర ఆలయానికి ఎదురుగా ఉంది.

This inscription is opposite to Bhimeswara temple.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 136, p. 124 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones in the Nellore District, Part-I, 1905 and 1990. · p. 289 to 291

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1213 నాటి కోట శిధిలాల మధ్య శిథిలమైన మసీదు సమీపంలో ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. దాది సోమయ-సాహ్ని, పెద్దయ-సాహిని రుద్రరాజ యొక్క అధికారులు అయిన విశ్వనాథ-మహదేవ ఆలయానికి భూములను ఇచ్చారు.

This inscription is on a pillar lying near a dilapidated Mosque among the ruins of the fort, dated S. 1213. Dadi Somaya-Sahini and Peddaya-Sahini gave lands to the temple of Visvanatha-Mahadeva who were the officers of Rudraraja.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 137, p. 125 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X. ↗ · p. 253.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం లింగాల నుండి జుతురు వెళ్లే మార్గంలో బసవన్నపాడు అని పిలువబడే పొలంలో ఉన్న నంది స్థంభంపై ఉంది, ఇది శక 1213, నందన, ఫల్గుణ, సు., 5 నాటిది. ఆదివారం. మహాసమాంతా చేరకు వేలూరి బొల్లయ రెడ్డి కుమారుడు రాచ రుద్రదేవ చేసిన భూములను మల్లికార్జున దేవునికి పంచామృత-మహాపూజ మరియు మహానైవేద్యం కోసం మంజూరు చేసి, దేవుని వసంత-మహోత్సవ కోసం శ్రీశైలం సందర్శన సందర్భంగా వ్యంగ్యాలను (దాతృత్వ గృహాలు) నిర్వహించడానికి దేవుడిని పూజిస్తారు. కామనాడులో ఉన్న బహుమతి భూములను కల్మతకు అప్పగించి, మఠం మఠాధిపతి పరమశివచార్యులకు అప్పగించారు.

This inscription is on a Nandi-pillar in a field known as basavannapadu on the way to Juturu from Lingala, dated Saka 1213, Nandana, Phalguna, su., 5. Sunday. Registers grant of lands made by Racha Rudradeva, son of Mahasamanta Cheraku Veluri Bollaya Reddi, to god Mallikarjuna for the pamchamrita-mahapuja and mahanaivedya and worship of the god for maintaining the satiras (charity homes) on the occasion of the former’s visit to Srisailam for the vasanta-mahostava of the god. The gift lands which situated in Kamnadu were made over to the Kalmatha and entrusted to Paramasivacharya, the pontiff of the matha.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 138, p. 125 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological Survey of India Annual Reports on Indian Epigraphy 1943-44 · p. 15

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం గ్రామం వెలుపల ఒక పొలంలో (సుర్ నెం. 116) ఏర్పాటు చేసిన నంది-స్థంభంపై ఉంది, ఇది శక 1213, ఖారా, [వైశాఖ, సూ. 15,] గురువారం నాటిది. తన తల్లిదండ్రుల యోగ్యత కోసం మహాసమాంతా చెరాకు మనుమా బొల్లయ రెడ్డి కుమారుడు రుద్రదేవ సర్వేశ్వరయ్యగారుకు నందికోట్కూరు వద్ద భూమి మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేస్తాడు. ఆ తరువాత మాల్యాలలో తాను స్థాపించిన సర్వేశ్వరదేవ, బొల్లేశ్వరదేవ ఆలయానికి బహుమతి భూములను ఇచ్చాడు.

This inscription is on Nandi-Pillar set up in a field (Sur No. 116) outside the village, dated Saka 1213, Khara, [Vaisakha, su. 15,] Thursday. Registers a grant of land at Nandikotkuru made by Rudradeva, son of Mahasamanta Cheraku Manuma Bollaya Reddi, to Sarvesvarayyamgaru for the merit of his parents. The latter in turn gave away the gift lands to the temple of Sarvvesvaradeva and Bollesvaradeva founded by him at Malyala.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 139, p. 125 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1939-44. · p. 162

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం 1213, ఖారా శకం నాటి జులకల్లు వద్ద భీమలింజేశ్వరస్వామి ఆలయం ముందు ఉన్న ఒక పలకపై ఉంది. జువులకల్లు లోని ములస్థానం-భీమనథదేవ ఆలయానికి జనరల్ సోమయలుళ రుద్రదేవ భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చారు.

This inscription is on a slab up in front of the Bhimalingesvarasvamin temple at Julakallu, dated Saka 1213, Khara. Gift of land by the general Somayalula Rudradeva, to the temple of Mulasthanam-Bhimanathadeva at Juvulakallu.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 140, p. 126 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1910. · p. 41

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

కాకతీయ రాజు కుమార రుద్రదేవ మహారాజు పాలనలో ఉన్న రికార్డును నరేంద్ర చక్రవర్త్తి అని పిలుస్తారు. ఆయన సకల-సాయ్యాధిపతి-సోమయాజుల రుద్రదేవ బావమరిది రుద్రయ పెద్ది, తేరాల సిద్ధేశ్వర రుద్ర-గౌడలో పవిత్ర సందర్భం (అర్ధోదయ-పుణ్యకాల) లో స్నానం చేసి, సిద్ధేశ్వర మహాదేవ ఆలయంలో దీపాల నిర్వహణ కోసం కొన్ని సుంకాలను మాగమాను సుంక, తలారి సుంకాలకు చెల్లించాడు. శాసనం చివరలో, చంపకమళలో ఒక తెలుగు పద్యం ఉంది-శాసనంలోని ఈ భాగం దెబ్బతిన్నందున, పద్యం యొక్క ఉద్దేశ్యం స్పష్టంగా లేదు. శక 1213, ఖారా, పుష్య బా. 15 అర్ధోదయ పుణ్యకాల-సూర్యగ్రహణం, క్రీ. శ. 1292 సోమవారంకి అనుగుణంగా ఉంటుంది.

The record which is dated in the reign of Kakatiya king Kumara Rudradeva Maharaja is called Narendra chakravarti. His Sakala-sai nyayadhipathi-Somayajula Rudradeva's brother-in-law Rudraya Peddi bathed on the holy occasion (ardhodaya-punyakala) in the Rudra-Guada of Terala Siddhesvara, remitted certain tolls Magamanu Sunka and Talari Sunka for the maintenance of lights in the temple of Siddhesvara Mahadeva. At the end of the inscription, there is a Telugu verse in Champakamala- As this part of the inscription is damaged, the purport of verse is not clear. Saka 1213, Khara, Pushya ba. 15 Ardhodaya punyakala-Solar eclipse, corresponds to Monday 1292 A.D.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 141, p. 126 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts, Part-VI, 1973. · p. 78 to 80.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం నాగేశ్వర ఆలయ దక్షిణ గోడపై ఉంది. శ్రీ మహామండలేశ్వర కాకతీయ కుమార రుద్రదేవ మహారాజు పాలనను సూచిస్తూ ఈ చిన్న శాసనం, పుష్పగిరి-మఠం యొక్క శాంతానిక శ్రీ సోమేశివచార్యులు కడ్లుపురిలో నాగేశ్వర శ్రీ మహాదేవ దేవునికి ఒక రాతి ఆలయాన్ని (రాగుడి) నిర్మించారని పేర్కొంది. ఆసక్తికరంగా, ఈ దేవతను పురాణ సర్పాలు అనంత, వాసుకి, తక్షకుడు మరియు కర్కోటకులు పవిత్రం చేశారని చెబుతారు.

This inscription is on the south wall of the Nageshwara temple. This short inscription, referring to the rule of Shri Mahamandaleswara Kakatiya Kumara Rudradeva Maharaju, states that Sri Somesivacharya, the santtanika of the Puspagiri-matha built a stone temple (ragudi) to the god Nageswara Sri Mahadeva at Kadalupuri. Interestingly the deity is said to have been consecrated by the mythical serpents Ananta, Vasuki, Taksaka and Karkotaka.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 142, p. 126 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-VI. ↗ · p. 41

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం శిధిలమైన ఆలయానికి సమీపంలో పొలంలో పడి ఉన్న ఒక రాతిపై ఉంది. ఈ శాసనం కాకతీయ ప్రతాపరుద్రదేవ మహారాజు పాలనను సూచిస్తుంది, మరియు మహామండలేశ్వర పెండ్లికోడ్కు మల్లిదేవ మహారాజు యొక్క లెమ్కా ఎల్లు-రౌతు, మల్లీనాథదేవ ఆలయ మంటపంలో వేనకరేవులు, రేవరేల మరియు రుద్రపుర గ్రామాలలోని కంపులను మరియు అన్ని ప్రజలను సమీకరించి, వారి సమ్మతితో మూడు గ్రామాల చిత్తడి నేలలోని ప్రతి మార్టూరుకు ఒక చిన్నం చొప్పున విధించిన డబ్బును దేవునికి బహుమతిగా ఇచ్చాడు. ఎద్దులు, ఆవుల అమ్మకపు ఆదాయాన్ని ఆలయంలోని దీపానికి నూనె కొనడానికి ఉపయోగించాలని, ఆవులను ఆలయ మందలలో ఉంచాలని పేర్కొంటూ ఐదు ఆవులను మదుడోవర దేవతకు బహుమతిగా ఇచ్చారు.

This inscription is on a stone lying in the field near a ruined temple. The inscription, refers itself to the reign of Kakatiya Prataparudradeva Maharaja and states that Mahamandalesvara Pemdlikodku Mallideva Maharaja's lemka Ellu-rautu, having assembled the kampus and all the praja of the villages Venakarevulu, Revurela and Rudrapura in the mantapa of the temple of Mallinathadeva and with their consent made the gift of money levied at the rate of one chinnam per each marturu of wetland of the three villages to the god. Another gift of five cows to the deity Madudovara stating that the sale proceeds of bullocks and cows are to be utilised for purchasing oil to the lamp in the temple and cows are to be retained in the temple herds.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 143, p. 127 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 252 to 254

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం విష్ణు ఆలయంలో నిర్మించిన రాతిపై ఉంది. మహాప్రధాని గమ్గిదేవ యొక్క నయాంకరలో రెండు పంటలను ఇచ్చే కొంత భూమి బహుమతిగా ఇవ్వబడిందని ఇది నమోదు చేస్తుంది. ఇతర వివరాలు అందుబాటులో లేవు.

This inscription is on a stone built into the Vishnu temple. It records the gift of some land yielding two crops in the nayamkara of Mahapradhani Gamgideva. Other details not available.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 144, p. 128 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 254 to 255

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం మరియు తెలుగు.

ఈ శాసనం గోపాలస్వామి ఆలయం ముందు నాటిన స్లాబ్ మీద ఉంది, ఇది ఎస్. 1214 (నందన) నాటిది. గోదావరి దక్షిణ ఒడ్డున ఉన్న మడపల్లి బొల్లయ-నాయక అధిపతి పింగళి భీమానధ ఆలయాన్ని పునర్నిర్మించి, దానికి భూమిని ఇచ్చాడు. ఇది కాకతీయ రుద్రదేవ-మహారాజు పాలనలో జరిగింది.

This inscription is on a slab planted in front of the temple of Gopalaswami, dated S. 1214 (Nandana). Bollaya-Nayaka chief of Madapalli on the southern bank of the Godavari rebuilt the temple of Bhimanatha of Pingali and endowed it with land. This was done during the reign of Kakatiya Rudradeva-Maharaja.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 145, p. 128 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X. ↗ · p. 254 and 255

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

జిల్లా పరిషత్ ఉన్నత పాఠశాలలో ఉన్న విరిగిన రాతి బ్లాకుపై మహామండలేశ్వర ప్రతాపరుద్ర కాలానికి చెందిన తెలుగు శాసనాలు చెక్కబడి ఉన్నాయి. వీటిలో మొదటిది, శక 1214 (క్రీ. శ. 1292) నాటిది, వీరభద్రదేవ దేవత స్థాపన మరియు సుంకర అమ్నయ భక్తుడు ఒక ఆలయాన్ని నిర్మించడాన్ని సూచిస్తుంది మరియు మల్లెబోయ్న బొల్లయంగారు మరియు ఇతరులు సకాలర్ణేశ్వరులు, 18 మంది సామువులు మరియు గ్రామ ప్రజల సమ్మతితో నిర్వహణ మరియు సమర్పణల కోసం పన్ను ఆదాయం నుండి భూమి మరియు డబ్బును మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేసింది. బచ్చనయ భక్తునింగారు ద్వారా బచాజియా నుండి కొనుగోలు చేసిన తరువాత కొంత భూమి మంజూరు చేయడాన్ని కూడా ఇది సూచిస్తుంది.

Telugu inscriptions belonging to the time of Mahamandalesvara Prataparudra are found engraved on a broken stone block lying in the Zilla Parishad High School. Of these, the first one, dated Saka 1214 (AD 1292) refers to the installation of the deity Virabhadradeva and the construction of a temple by Sumkara Amnayabhaktudu and records a series of grants of land and money from tax income towards maintenance and offerings by Malleboyna Bollayangaru and others with the consent of sakalarnahesvaras, the 18 samavas and the people of the village. It also refers to some grant of land after purchasing the same from Bachajiyya by Amnayabhaktunimgaru.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 146, p. 128 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Indian Archaeology 1983-1984, A Review. · p. 148

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఎస్. ఎస్. 1214 దుండుభి శ్రవణ సు 1 (5) నురు (అరణ్యము కొమ్న్నురులా) తిరిగి ఇవ్వబడి, ఈ క్రింది ధర్మ శాసన (దాతృత్వ పత్రం) ను ఏర్పాటు చేసినట్లు ఇది పేర్కొందిః-శ్రీమాన్ మహామండలేశ్వర వరద. పనుగంతి స్థలంలో తన సింహాసనంపై కూర్చున్న దేవ మహారాజు రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తున్నాడు, తన శక్తిపై అసూయతో ఉన్న పదహారు మంది రాజులు పనుగల్కు వ్యతిరేకంగా తమ దళాలన్నింటి తలపై కవాతు చేసి కోటను ముట్టడించారు; కానీ వరాగ................................................................................................................................................. మరియు మా ముందు ఉన్న దేవతతో ముందుకు సాగుతూ, ఆమె కృపతో నాశనం చేయడంలో విజయం సాధించారు. రాజులు వారి అన్ని దళాలతో. అప్పుడు ఆ రాజు (రాజులయ్య) మమ్మల్ని ప్రశంసించి, మాకు గాందర గండా, గాందర భరుండాతో సహా అనేక బిరుదులను ప్రదానం చేసి, మాకు ఏమి కావాలో చెప్పమని అడిగాడు. (మా అభ్యర్థన మేరకు) దేవత యొక్క ఆభరణాలు మరియు అంగరంగ వైభవాల కోసం తోగటా కుల ప్రజలు చెల్లించాల్సిన సెస్ను ఆయన మంజూరు చేశారు. మేము లెగసాలు (బంగారు పండితులు) ఈ శాసనాన్ని ఏర్పాటు చేసాము. తోగాటాలు ఈ సెస్ను దేవతకు చెల్లించడంలో విఫలమైతే వారు కాశీలో బ్రాహ్మణులను చంపే పాపానికి గురవుతారు. కొంతమంది ఆచార్యులు (పేరు కోల్పోయిన) ఈ శాసనాన్ని చెక్కారు.

It states that in S.S. 1214 Dundubhi Sravana Su 1(5) nuru (aranyamu komnnurula) caused to be returned and setup the following the Dharma Sasana (deed of Charity): - Sriman Mahamandaleswara Varada....Deva Maharaju seated on his throne in the Panuganti sthala was ruling the kingdom, sixteen kings who were jealous of his power marched at the head of all their forces against panugal and laid siege to the fort; But Varaga .... deva maharaja did not submit them; but sent for us and said 'you are the sons born of the boon of the goddess Samundeswari, who secured her favour' gave us many presents and asked us to destroy the enemies with all the forces raise the siege and reestablish his authority; we therefore obtained abhayam from our goddess Chamundeswaramma, and proceeding with the deity in front of us, succeeded in destroying by her grace. The Kings with all their forces. Then that king (rajulayya) praised us and conferred on us several titles including gandara ganda and ganda bherunda and asked us to state what we desired. (at our request) he granted the cess to be paid by the Togata caste people for the jewels and the anga ranga vaibhavas of the goddess. We the legasalas (gold smiths) set up this inscription. If the Togatas fail to pay this cess to the goddess they will incur the sin of slaying the Brahmans in Kasi. Some Acharyulu (name lost) engraved the inscription.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 147, p. 129 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Kurnool District, Part-I, 2013. · p. 283 to 285.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు

గండికోట నుండి ముల్కినాడు, పెనవాడి, పులివెందుల, రెనాడు, సిరివోడు, పొట్టాపి, జులపల్లి-ఎరువు మొదలైన ప్రాంతాలను పాలించిన మహామండలేశ్వర గండపేంద్ర అంబ-దేవ ద్వారా ఉత్తమ శివగురుదేవ కుమారుడు సిద్ధశివకు గుంజనగేశ్వరమ్, కాలుకుమట మరియు ఇతరులు (కోల్పోయిన పేర్లు) సర్వమాన్యంగా బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు ఇది నమోదు చేస్తుంది.

It records the gift of the localities Gunjanagesvaram, Kalukumta and others (names lost) as sarvamanya to Siddhasiva son of Uttama Sivagurudeva by Mahamandalesvara Gandapendara Amba-deva who is said to be ruling Mulkinadu, Penavadi, Pulivendula, Renadu, Sirivodu, Pottapi, Julapalli -- Eruva etc., from Gandikota.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 148, p. 129 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Cuddapah District, Part-I, 1977. · p. 221 to 222

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం వేణుగోపాలస్వామి ఆలయం ముందు ఒక పలకపై ఉంది. దెబ్బతింది. జొన్నలగడ్డ అనే ఒక నిర్దిష్ట ఆలయానికి కొంతమంది వ్యక్తులు చేసిన భూమిని బహుమతిగా ఇవ్వడం. మొదటి గ్రాంట్ వివరాలు పోయాయి. దేవుని నైవేద్యాల కోసం కొంతమంది జోన్నలగడ్డ భూమిని మంజూరు చేసినట్లు ఇది ప్రస్తావిస్తుంది. రాజు యొక్క యోగ్యత ఆధారంగా ఈ గ్రాంట్ ఇవ్వబడింది. రెండవది గోపినాథ ఆలయంలో శాశ్వత దీపాన్ని నిర్వహించడానికి వేర్వేరు వ్యక్తులు చేసిన డబ్బు మరియు రెండు గణువులు (ఆయిల్ ప్రెస్లు). మంజూరుకు సంబంధించిన వివరాలు ఇవ్వబడ్డాయి.

This inscription is on a slab in front of the Venugopalaswami temple. Damaged. Refers to gifts of land made by certain persons to a certain temple of Jonnalagadda. Details of the first grant are lost. It mentions a grant of land by certain Jonnalagadda for the offerings of the god. The grant was made in the merit of the king. The second was a grant of money and two ganuvulu (oil presses) made by different individuals for maintaining a perpetual lamp in the Gopinatha temple. Details of the grant are given.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 294, p. 236 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X. ↗ · p. 284 and 285.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం తామరచెరువు అనే చెరువులోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. కాకతీయ పటప రుద్రదేవ మహారాజు భూమిని పరిపాలిస్తున్నప్పుడు, మహామండలేశ్వర ఉత్తమాగండ ఎర్వ పందిడి కుమారుడు పెద్ద మాల్దేవ-మహారాజు, గురువర, సు. వంశేశ్వరదేవ ఆలయానికి సమీపంలో కేశవదేవునికి కొంత భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చారని పేర్కొన్నాడు. 7, మాఘ, ఆనందం 1214 (= 16 జనవరి, క్రీ. శ. 1293).

This inscription is on a pillar in the tank called Tamaracheruvu. States that while Kakatiya Patapa Rudradeva maharaja was ruling the earth, Pedda Maldeva-Maharaju, son of Mahamandalesvara Uttamaganda Erva Pamdri made gift of some land to the God Kesavadeva near the temple of Vamsesvaradeva on Guruvara, su. 7, Magha, Ananda s. 1214 (=16th January, A.D. 1293).

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 149, p. 130 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 238 to 240

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం గోకణేశ్వర ఆలయానికి ఎదురుగా ఉన్న ఒక రాతికి నాలుగు వైపుల నుండి ఉంది.

This inscription is from four sides of a stone opposite Gokanesvara temple.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 150, p. 130 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones in the Nellore District, Part-II, 1905. · p. 983 to 986.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం మల్లేశ్వర ఆలయానికి ఎదురుగా ఉంది.

This inscription is situated opposite to Malleswara temple.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 151, p. 131 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones in the Nellore District, Part-III, 1905. ↗ · p. 1115 to 1118.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ ఫలకాలను గుంటూరు జిల్లాలోని ఒక పాత బావిలో కనుగొన్నారు, అప్పుడు జిల్లా కలెక్టర్, గుంటూరు మేజిస్ట్రేట్గా ఉన్న శ్రీ ఐ. ఎ. ఎస్. వాటిని తిరిగి పొందారు. M.Bhagwandas మొదట నా దృష్టిని గుంటూరుకు చెందిన నా స్నేహితుడు శ్రీ పి. శేషాద్రి శాస్త్రి వారి వైపు ఆకర్షించాడు, ఆయన వీటిని రాజు ప్రతాపరుద్ర నుండి వచ్చిన గ్రాంటుగా పొరపాటుగా భావించారు. శ్రీ శేషాద్రి శాస్త్రి కూడా తాను తీసుకున్న ఎస్టాంపేజీల కాపీని నాకు పంపారు, కానీ అవి చాలా బాగోలేదు కాబట్టి, అవి అతిగా పెయింటెడ్ అయినందున, నేను అసలు వాటిని వెతకడానికి ప్రయత్నించాను. శ్రీ ఎన్. భగవాన్దాస్, ఐ. ఎ. ఎస్. హైదరాబాద్లోని ప్రభుత్వ మ్యూజియంకు ప్లేట్లను ఇవ్వడానికి తగినంత దయ చూపారు, అవి ఇప్పుడు హైదరాబాద్లోని పబ్లిక్ గార్డెన్స్లోని ఆర్కియాలజికల్ మ్యూజియంలోని రాగి ఫలకం శిలాశాసన విభాగంలో ప్రదర్శించబడుతున్నాయి. అప్పటి నుండి ప్లేట్లు అర్థమయ్యాయి మరియు ఈ ప్లేట్లను సవరించడంలో నాకు విలువైన సలహాలు, సహాయం చేసినందుకు నా స్నేహితుడు శ్రీ పి. శేషాద్రి శాస్త్రియికి నేను కృతజ్ఞుడను. ఈ పలకలు మూడు సంఖ్యలో ఉండి 22 సెంటీమీటర్ల కొలుస్తాయి. పొడవు మరియు 14 సెంటీమీటర్లు. వెడల్పులో. ప్లేట్ల అంచులు బాగా పైకి లేచి ఉంటాయి మరియు అవి ప్లేట్ల ఎడమ వైపున ఉన్న రంధ్రం ద్వారా ఒక రింగ్ ద్వారా అనుసంధానించబడి ఉంటాయి. ప్లేట్లను తిరిగి పొందడానికి ముందే ప్లేట్ల ముద్రను కత్తిరించారు. ప్లేట్ల మొత్తం బరువు 4305 గ్రాములు మరియు రింగ్ మరియు సీల్ బరువు 585 గ్రాములు. మొదటి పలక యొక్క మొదటి వైపు మరియు చివరి పలక యొక్క చివరి వైపు సహా అన్ని వైపులా పలకలు చెక్కబడి ఉంటాయి, ఇవి సాధారణంగా ఖాళీగా ఉంటాయి. [...]

These plates were discovered in an old well in Guntur district and were retrieved by Sri M.Bhagwandas, I.A.S., who was then the District Collector and Magistrate of Guntur. My attention was first drawn to them by my friend Sri P. Seshadri Sastri of Guntur, who had mistaken these for a grant from king Prataparudra himself. Sri Seshadri Sastry also sent me a copy of the estampages that he had taken, but since they were not quite good having been overinked, I set about trying to trace the originals. Sri N. Bhagwandas, I. A. S. was kind enough to give the plates to the Government Museum of Hyderabad and they are now exhibited in the copper plate epigraphy section of the Archaeological Museum at the Public Gardens at Hyderabad. The plates have since been deciphered and I am grateful to my friend Sri P. Seshadri Sastry for the valuable suggestions and the help that he gave me in editing these plates. The plates are three in number and measure 22 cms. in length and 14 cms. in breadth. The rims of the plates are well raised and they are connected by a ring through a hole in the left side of the plates. The seal of the plates had been cut off before the plates were retrieved. The total weight of the plates is 4305 grams and the weight of the ring and seal is 585 grams. The plates are inscribed on all the sides, including the first side of the first plate and the last side of the last plate, which are generally left blank. [...]

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 152, p. 131 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Copper Plate Inscriptions of Andhra Pradesh Government Museum, Hyderabad, Volume-I, 1962. · p. 98 to 109.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం శక 121 [5] నందన నాటి జొన్నలగడ్డలోని వేణుగోపాలస్వామి ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన పలకపై ఉంది. దెబ్బతింది. జొన్నలగడ్డలోని గోపినా ఆలయానికి భూమిని బహుమతిగా ఇవ్వడం. ఈ స్లాబ్ కూడా శక 1241, సిద్ధార్థిన్ లో ఉన్న రికార్డును కలిగి ఉంది, ఇది అదే ఆలయానికి భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేయబడింది.

This inscription is on a slab set up in front of the Venugopalasvamin temple at Jonnalagadda, dated Saka 121[5] Nandana. Damaged. Gift of land to the temple of Gopina[tha] at Jonnalagadda. The slab also bears record, dated in Saka 1241, Siddarthin, which appears to record a gift of land to the same temple.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 153, p. 137 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1910. · p. 41

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం పొలేరమ్మ ఆలయానికి సమీపంలో ఉంది.

This inscription is near Poleramma temple.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 154 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones in the Nellore District, Part-II, 1905. · p. 630 to 632.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం ప్రతాపరుద్రదేవ పాలనను సూచిస్తుంది. చంద్రగ్రహణం సందర్భంగా, చెరాకు వేలూరి బొల్లయ కుమారుడు రుద్రయ తన సైన్యాధిపతి, తన పురోహిత లక్ష్మీధరప్పనకు సర్వ-భోగాలతో కుడెలు గ్రామాన్ని మంజూరు చేసినట్లు పేర్కొనబడింది. తన తుమ్ములో ఉన్న దానిలో కొంత భాగాన్ని తన కోసం ఉంచుకుని, ఓరుగల్లుకు చెందిన స్వయంభూదేవ, మెట్టుకు చెందిన నరసింహదేవ (బహుశా మెట్టుపల్లి), కొల్లిపాకకు చెందిన సోమనాథదేవ, సిరివోడుకు చెందిన సోమనాథదేవ, ఉప్పుల దేవర, విశ్వనాథదేవ, కుడెలుకు చెందిన కేశవదేవ దేవతలకు కొన్ని వృత్తులను విరాళంగా ఇచ్చాడు, ఇవన్నీ దేవతలకు చెందిన పాత వృత్తులు, బ్రాహ్మణుల సంఖ్య 52. విద్వాన్ మహాజనుల వృత్తులు పేర్లు మరియు వారి వాటాల ద్వారా పేర్కొనబడ్డాయి. వారిలో కొందరు భట్టులు, మరికొందరు ఘట సాసిన్లు.

The inscription refers to the reign of Prataparudradeva. The commander of his armies Rudraya, son of Cheraku Veluri Bollaya, is stated to have made the grant of the village Kudedlu with sarva-bhogas to his purohita Lakshmidharappana, on the occasion of the lunar eclipse. The donee in his tum, retaining a portion of it for himself, donated some vrittis to the deities Svayambhudeva of Orugallu, Narasimhadeva of Mettu (probably Mettupalli), Somanathadeva of Kollipaka, Somanathadeva of Sírivodu, Uppula devara, Visvanathadeva and Kesavadeva of Kudedlu, all these being the old vrittis of Devas and Brahmanas numbering 52. The vrittis of the vidvan Mahajanas are specified by names and their respective shares. Some of them were Bhattas and some were ghata sasins.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 155, p. 138 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 255 to 260

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

కాకతీయ రాజవంశానికి చెందిన రెండవ ప్రతాపరుద్ర రాజు కాలం నాటి ఈ శాసనం. ఇది శక 1216, జయ, మార్గసీరు అను కాలానికి చెందినది. 7, [గురువారం,]. ఈ తేదీ క్రీ. శ. 1294, నవంబర్ 25కి అనుగుణంగా ఉంటుంది. కాకతీయ దళాల కమాండర్, ప్రతాపరుద్రుడి కుడి చేతి గోన-గన్నయారడ్డి, అతను తన రాజధాని వర్ధమానపుర నుండి దేశాన్ని పాలించాడు. ఆయన ప్రముఖ పట్టణం కుడుపులురిపురాకు అధిపతి, ఆయన మనుమా-కులకు చెందినవాడు. ఆయన ప్రసాదం సమయంలో, లతా, చోళ యువరాణిని లొంగదీసుకోవడం, కోసగి మైలి, ఉప్పుల సోమ, పాండి భూపాల, మేడిపాలికి చెందిన కాచేయ-నాయకుల విధ్వంసం, బేడా చెలుకి-నాయకుల అణచివేత వంటి వీరోచిత దోపిడీలను వర్ణించారు. పైన పేర్కొన్న పాలకుడి భూభాగానికి సంరక్షకుడు అయిన విఠ్ఠలనాథ, అడవాణి, టంబుల, మనువా మానవి, హలువా కోటలను స్వాధీనం చేసుకున్న తరువాత రాచూరు పట్టణాన్ని ఆక్రమించాడు. ఈ అధిపతి ఈ పట్టణం నుండి ఈ ప్రాంతాన్ని పరిపాలిస్తుండగా, ప్రజల భద్రత కోసం రాతితో రాయచూర్ కోటను నిర్మించాడు.

This inscription of the time of king Prataparudra II of the Kakatiya dynasty. It is dated Saka 1216, Jaya, Margasira s’u. 7, [Thursday,]. This date corresponds to A.D. 1294, November 25. A commander of the Kakatiya forces and the right hand of Prataparudra was Gona-gannayaraddi who was governing the country from his capital Vardhamanapura. He was lord of the foremost town Kudupuluripura and belonged to Manuma-kula. In the course of his prasasti comprising a string of epithets are described a series of heroic exploited, such as his subjugation of the Lata and Chola princess, destruction of Maili of Kosagi, Uppula Soma, Pandi Bhupala, Kacheya-nayaka of Medipali and suppression of Beda Cheluki-nayaka. Vithalanatha, guardian of the territory of the above ruler, occupied the town of Rachuru after capturing the forts of Adavani, Taumbula, Manuva Manavi and Haluva. While this chief was governing the region from this town, he constructed the fort of Raichur with stone for the safety of the subjects.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 156, p. 139 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Andhra Pradesh Government Archaeological Series No-3 Kannada Inscriptions-1961. · p. 31

కాకతీయుల క్షీణత · Sanskrit.

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

This inscription is from another pillar in Isvara temple. Dated S. 1216, Jaya, Pushya ba. 15, Sunday, Arthodaya (A.D. 1295; Jan. 8.). Registers the renewal of a former grant of the village of Gennenakapalli in the Magatala Vishaya by Sthanu, a damdanayaka in the service of Ramachendra, the Yadava king of Devagiri. The usual genealogy of the Yadava kings is given in the beginning. Then the donor’s genealogy is given as Mahadeva Krishna chamupati and his son Sthanu Chamupati. The text of the inscription was composed by Vishnu Suri a disciple of Advayanananda Krishna.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 157, p. 143 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 15

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1216 (జయ) నాటి త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని కేంద్ర మందిరం యొక్క పశ్చిమ గోడపై ఉంది. రుద్రదేవ కుడి చేతి మనిషి అయిన జనరల్ ఆదిదం మాలు (మల్లు?) మరియు ప్రతాప రుద్రదేవ ముఖ్యమంత్రి త్రిలోక్య-సుందరి దేవత యొక్క విగ్రహాన్ని పవిత్రం చేసి, ఆ దేవత మరియు త్రిపురనాక-మహాదేవుడి వివాహాన్ని జరుపుకున్నారు మరియు ఆలయ అధికారులు ఏటా వివాహ పండుగను జరుపుకునేలా చేపట్టారు.

This inscription is on the west wall of the central shrine in the temple of Tripurantakeswara, dated S. 1216 (Jaya). General Adidam Malu (Mallu ?) who was the right-hand man of Rudradeva and the chief minister of Pratapa Rudradeva consecrated the image of goddess Trailokya-Sundari and celebrated the marriage of that goddess and Tripuranaka-Mahadeva and that the temple authorities undertook to celebrate the marriage festival annually.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 159, p. 145 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X. ↗ · p. 259.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · తెలుగు.

ఈ శాసనం గ్రామం వెలుపల శిధిలమైన ఆలయంలో ఉంది. నరసింహసెట్టి కోరిక మేరకు, బోపారి పోచార బొల్లయ రెడ్డి యొక్క యోగ్యత కోసం వెట్టు నాయుడు అమరపురానికి చెందిన మైలారా దేవునికి పోగసిర వాగు బహుమతిని వృత్తిగా నమోదు చేస్తాడు, అతను ట్యాంక్ను తవ్వించి ఫలవంతమైనదిగా చేసాడు.

This inscription is in a ruined temple outside the village. Registers the gift Pogasira vagu as vritti to God Mailara deva of Amarapuram, by Vettu nayuḍu for the merit of Boppari Pochara Bollaya Reddi, at the instance of Narasimhasetti who got the tank excavated and made it fruitful.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 160, p. 145 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. Volume-II (2003) · p. 91 to 92

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం శివాలయం ప్రాంగణంలో విరిగిన స్తంభంపై ఉంది. శాసనం దిగువ భాగం లేదు. ఇది మహామండలేశ్వర కాకతీయ ప్రతాపరుద్రదేవ మహారాజు పాలనను సూచిస్తుంది మరియు మహాజనులు, ఖేయిదేవరాజ, కామ్నర్దేవరాజ మరియు అమ్నయసాహినీ మరియు ఇతరులు, భూములు మరియు సుమ్కాకు అమ్మకానికి ఒక వీసా చొప్పున కొన్ని నిధులను నమోదు చేసినట్లు తెలుస్తోంది. 1 టాను చొప్పున నూనె మరియు నెయ్యి మీద బురసుంకా వంటి ఇతర బహుమతులు. చెసిడే ప్రకారం, నిజాయము (?)---------ఇల్లారి (గృహ పన్ను) పన్ను చమురు మిల్లుపై అలడిసెట్టి విధించారు.

This inscription is on a broken pillar in the compound of the Siva temple. The bottom portion of the inscription is missing. It refers itself to the reign of Mahamandalesvara Kakatiya Prataparudradeva Maharaja and seems to register some grants by the mahajanas, Kheyidevaraja, Kamnardevaraja and Amnayasahini and others, of lands and sumka at the rate of one visa per mada of sale. Other gifts like burrasumka on oil and ghee at the rate of 1 ta. per chesidde, nijayamu (?)-------) illari (house - tax) tax on oil mill by Aladisetti.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 161, p. 145 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 260 to 262

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు మరియు సంస్కృతం. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం శకం 1217 నాటి సోమేశ్వర ఆలయ మండపంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. దెబ్బతింది. కొమ్దురు-దేసా లో ఉన్న ప్రోలయపురి గ్రామాన్ని రుద్రదేవ కుమారుడు, బొల్లయ మనవడు అయిన బొల్లా తన తండ్రి యోగ్యత కోసం సోమశిల దేవత సోమనాథునికి కాకేతసేనధినాథ అని వర్ణించబడ్డాడు. ఇది సంకర-శివచార్యులకు ఒక నిర్దిష్ట బహుమతిని (వివరాలు స్పష్టంగా లేవు) కూడా నమోదు చేసినట్లు తెలుస్తోంది. ఇది గ్రామాలను కూడా సూచిస్తుంది. తాడిమాడపల్లి మరియు ప్రోలయపల్లి మరియు ఒక సోమయ.

This inscription is on a pillar in the mandapa of the Somesvara temple, dated saka 1217. Damaged. Records the grant of the village Prolayapuri, situated in Komduru-desa, by Bolla, who was the son of Rudradeva and the grandson of Bollaya and who was described as Kaketasenadhinatha to the deity Somanatha of Somasila for the merit of his father. It also seems to record a certain gift, (details not clear) to Samkara-Sivacharyya. Also refers to the villages. Tadimadapalli and Prolayapalli and a certain Somaya.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 162, p. 146 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological Survey of India Annual Reports on Indian Epigraphy 1975-76 · p. 31

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం గ్రామంలోని శంభునిగుడిలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. పొనుంగోపుర ప్రభువు, మాదయారడ్డి, కుమారుడు నాచయారడ్డి, దుద్దేడ యొక్క స్వయంభూదేవర దేవునికి సంవత్సరానికి 80 మదాలను బహుమతిగా ఇచ్చినట్లుగా ఈ శాసనం నమోదు చేసింది.

This inscription is on a pillar in the Sambhunigudi of the village. The inscription records the gift of remission of tax [viz.,] addavatta sumka, amounting to 80 madas per annum to the god Svayambhudevara of Duddeda by Madayaraddi, son Nachayaraddi, Lord of Ponumgopura.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 163, p. 146 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Medak District (2001) · p. 235 to 236

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం మరియు తెలుగు.

ఈ శాసనం త్రిపురంబ ఆలయ ప్రాంగణంలోని ఒక పలకపై, చెరువు మంచం మీద, ఎస్. 1218 (దుర్ముఖి) నాటిది. త్రిపురాదేవి ఆలయానికి కేటాయించిన ఉప్పు అమ్మకంలో నిమగ్నమై, కాకతీయ ప్రతాపరుద్రదేవ, అతని సైన్యాధిపతి రుద్రదేవ, అతని ముఖ్యమంత్రి పోచిరాజుల యోగ్యత కోసం అమ్మకాలపై కొన్ని సుంకాలు విధించినట్లు పేర్కొంది. విధుల స్థాయిని నిర్ణయించే శాసనం యొక్క భాగం అంతగా అర్థమయ్యేది కాదు.

This inscription is on a slab in the courtyard of the temple of Tripuramba, in the bed of the tank, dated S. 1218 (Durmukhi). States that engaged in the sale of salt, assigned to the temple of Tripuradevi, certain duties on sales for the merit of Kakatiya Prataparudradeva, his general Rudradeva, and his chief minister Pochiraju. The portion of the inscription fixing the scale of duties is not quite intelligible.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 164, p. 146 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X. ↗ · p. 260.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం శివాలయంలోని ఒక పలకపై ఉంది. ఈ శాసనం శ్రీ మహామండలేశ్వర ప్రతాప రుద్రదేవ మహారాజు పాలనను సూచిస్తుంది. శంకర-మహదేవునికి ఆరాధన మరియు సమర్పణలను నిర్వహించడానికి వ్రతురు మరియు గంగవురాములలో ఉన్న భూమిని మంజూరు చేసినట్లు ఇది నమోదు చేస్తుంది.

This inscription is on a slab in the Siva temple. This inscription refers to the rule of the Shri Mahamandaleswara Pratapa Rudradeva Maharaja. It records a grant of land situated in Vraturu and Gangavuramu for maintaining worship and offerings to the god Sankaresvara-mahadeva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 166, p. 147 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-VI. ↗ · p. 240 to 241.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

గ్రామం వెలుపల స్వయంభు లింగేశ్వర ఆలయ ప్రాంగణంలో ఉంచిన పలకపై చెక్కబడిన ఈ శాసనం తెలుగు భాష, లిపిలో ఉంది. శక 1218 (క్రీ. శ. 1296) లో కాకతీయ కుటుంబానికి చెందిన మహామండలేశ్వర ప్రతాప రుద్రదేవ పాలనకు చెందిన, పనుంగపుర ప్రభువు అయిన నాచయ రద్ది కుమారుడు మదయారద్ది ద్వారా దుడ్డిడ వద్ద గ్రామంలోని అడ్డవట్ట-సుంకము వంటి దేవునికి స్వయంభూదేవునికి పన్ను ఆదాయం నుండి సంవత్సరానికి ఎనభై మడాలను బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు ఇది నమోదు చేస్తుంది.

This inscription engraved on a slab kept in the compound of Swayambhu Lingeshwara Temple, outside the village, is in Telugu language and script. Dated in Saka 1218 (A.D 1296) and belonging to the reign of mahamandalesvara Pratapa Rudradeva of Kakatiya family, it records the gift of eighty madas per year out of the tax income from taxes like addavatta-sumkamu of the village to god Svayambhudeva at Duddida by Madayaraddi, son of Nachaya Raddi who was the lord of Panungapura.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 167, p. 148 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Indian Archaeology 1999-2000, A Review. · p. 145.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం వేణుగోపాలస్వామి ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన ఒక స్తంభంపై ఉంది, శక 1218, దుర్ముఖి, కార్తీక, బి. 15, ఆదివారం, సూర్యగ్రహణం. పాలిపాడులోని చెన్న-గోపినాథ ఆలయంలో దీపాల కోసం ఒక చమురు మిల్లును బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు, రాజు యొక్క ఇష్టమైన సేవకులైన గుండయ-నాయక మరియు మరయ-సాహిని యొక్క యోగ్యత కోసం ఒక వ్యక్తిచే ఒక బురూవుమడ్ల మల్నాయనింగారు వ్రాసుకున్నాడు.

This inscription is on a pillar set up in front of the Venugopalasvamin temple, dated Saka 1218, Durmukhi, Kartika, ba. 15, Sunday, solar eclipse. Records gifts of an oil-mill for the lamps in the temple of Chenna-Gopinatha at Palipadu, by a certain Buruvumadla Malnayaningaru, for the merit of Gundaya-Nayaka and Maraya-Sahini, the favourite servants of the king.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 169, p. 148 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1929-30. ↗ · p. 7

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకం వద్ద ట్యాంక్ మంచం వద్ద త్రిపురంబ ఆలయ ప్రాంగణంలో ఏర్పాటు చేసిన ఒక పలకపై ఉంది, ఇది శక 1218, దుర్ముఖ నాటిది. రాజు, అన్ని దళాలకు అధిపతి అయిన రుద్రదేవ, రాజు ప్రధాన మంత్రి అయిన పూహిరాజు యొక్క యోగ్యత కోసం వ్యాపారులు సుంకాలను బహుమతిగా ఇస్తారు.

This inscription is on a slab set up in the courtyard of the Tripuramba temple in the bed of the tank at Tripurantakam, dated Saka 1218, Durmukha. Gift of tolls by merchants for the merit of the king, of Rudradeva, the commander of all forces, and of Poohiraju Pittiraju, the prime minister of the king.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 170, p. 149 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1909. · p. 63

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం గోపాలస్వామి ఆలయంలోని ఒక పలకపై ఉంది, ఇది 1219 (హేవిలాంబి) నాటిది. రాజు యొక్క అన్ని దళాల అధిపతి రుద్రదేవ దేశాన్ని పరిపాలిస్తుండగా, గొంగుల పోచి-నాయక మరియు పెరుమారెడ్డి పొటినెనిగరు దుగ్యకు చెందిన గోపినాథ దేవునికి భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చారని పేర్కొంది.

This inscription is on a slab in the temple of Gopalaswami, dated S. 1219 (Hevilambi). States that Gongula Pochi-Nayaka and Perumareddi Potinenigaru made gifts to land to god Gopinatha of Dugya while Rudradeva, commander of all the forces of the king was governing the country.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 168, p. 148 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X. ↗ · p. 261 to 262.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · తెలుగు.

ఈ శాసనం దుర్గ వెనుక ఉన్న ఆలయంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. ఈ శాసనం తీవ్రంగా దెబ్బతింది. రాచ గురు ప్రసన్న శివాచార్య కుమారుడు శంకర శివాచార్యులు సోమనాథ ఆలయంలో సేవ చేసినందుకు బ్రాహ్మణులకు (బోలు బోయల-అధికారులు) విరతంగా ఇచ్చిన ఆదాయాన్ని ఇది నమోదు చేస్తుంది.

This inscription is on a pillar in the temple behind the Durga. This inscription is badly damaged. It registers the gift of income addu as vritti to brahmanas (bolu boyalu- officers) for the service in the temple of Somanatha by Samkara Sivacharyas son of Racha Guru Prasanna Sivacharya.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 171, p. 149 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. Volume-II (2003) · p. 64 to 65

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం మరియు తెలుగు · తెలుగు-కన్నడ.

ఈ శాసనం పట్టాభిరామ ఆలయం ముందు ఒక స్తంభంపై ఉంది. ఈ శాసనంలో కొట్టియడోన దేవుడు సెన్నకేశవ పండుగ (తిరునలు) క్రమం తప్పకుండా జరుపుకోవడానికి భూమిని మంజూరు చేసినట్లు పేర్కొన్న తెలుగు-కోడ అధిపతి మన్మగండగోపాళ ప్రసాదం ఉంది. ఈ గ్రాంట్ భూమి పద్మువర-గండ-సిద్ధవరములో ఉంది. ప్రతి సంవత్సరం కైత్ర మాసంలో గండగోపాల-తిరునలు అని పిలువబడే ఈ తిరునలును జరుపుకోవడానికి చేపట్టిన ఐదుగురు వ్యక్తుల పేర్లను ప్రస్తావించారు. గమనికః శాసనం సారాంశం వరంగల్ కాకతీయుల శాసనాలలో ఇవ్వబడింది, దీనిని ఎస్. ఎస్. రామచంద్ర మూర్తి, ఐసిహెచ్ఆర్ పబ్లికేషన్స్, 2011 సవరించారు.

This inscription is on a pillar in front of the Pattabhirama temple. This inscription contains the prasasti of the Telugu-Coda chief Manmagandagopala who is stated to have made a grant of land for the regular celebration of the festival (tirunalu) of the god Cennakesava of Kotyadona. The grant land was situated in Padumuvara-Ganda-Siddhavaramu. Mention is made of the names of five individuals who undertook to celebrate this tirunalu, which was known as Gandagopala-tirunalu, every year in the month of Caitra. Note: Summary of the inscription is given in Inscriptions of the Kakatiyas of Warangal, Edited by S.S. Ramachendra Murthy, ICHR Publications, 2011.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 172, p. 150 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-IV. ↗ · p. 197 to 199

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం శివాలయం సమీపంలోని ఒక రాతితో చేయబడింది.

This inscription is from a stone near Shiva temple.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 173, p. 150 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones in the Nellore District, Part-III, 1905. ↗ · p. 1057 to 1058.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు

సంస్కృతంః తెలుగు ఈ శాసనం శివాలయంలో ఏర్పాటు చేసిన తెల్లని రాతి స్తంభంపై ఉంది. ఈ శాసనం రాజు గజసాహినీ, మగతల గవర్నర్ అయిన గుండమ నాయక పాలనలో 'అంగరంగ భోగాల' కోసం మగతలకు చెందిన శ్రీ స్వయంభు మల్లినాథ దేవ ఆలయానికి చేసిన సహకారాన్ని నమోదు చేస్తుంది.

Sanskrit: Telugu This inscription is on a white stone pillar set up in the Siva Temple. This inscription registers the contribution to the temple of Sri Swayambhu Mallinatha deva of Magatala for the 'anga ranga bhogas' in the regime of Gundama Nayaka, who was the gajasahini of the king and governor of Magatala.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 174, p. 151 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. Volume-II (2003) · p. 66 to 68

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఇది ఈశ్వర ఆలయంలో ఏర్పాటు చేసిన తెల్లని రాతి స్తంభంపై చెక్కబడింది. ఇది తెలుగులో ఉంది మరియు మహా-రాగజసాహిని యొక్క కుటుంబ సభ్యులు, శకం 1219 (= AD 1297-98) హేమలంబిలో మగతలను పాలిస్తున్న స్వామి-ద్రోహారా-గండా గుమ్దయ నాయక, చేసిన అంగ-రంగ-భోగాల కోసం మగతల శ్రీ స్వయంభు మల్లినాథ-దేవర ఆలయానికి సహకారాన్ని నమోదు చేస్తుంది, అయితే శ్రీమాన్ మహామందలేశ్వర కాకతీయ ప్రతాపరుద్రదేవ మహారాజులు ఓరుమ్గల్లు నుండి భూమి రాజ్యాన్ని పరిపాలించారు. విరాళాలు ఈ క్రింది విధంగా ఇవ్వబడ్డాయిః ప్రతి సంవత్సరం 1 అడ్డుగు (సైనికుడు); ధోడా (అధికారి, కులీన) 2 సిన్నాలు. ఈ రేటుతో మొత్తం కుటుంబ సభ్యులు, రాజులు (ప్రభువులు) చెల్లించారు.

This is inscribed on a white stone pillar set up in the Isvara temple. It is in Telugu and registers the contribution to the temple of Sri Svayambhu Mallinatha-devara of Magatala for his anga-ranga-bhogas made by the retinue of Maharayagajasahini, swami-drohara-ganda Gumdaya Nayaka, who was governing Magatala, in Hemalambi, Saka 1219 (=A.D. 1297-98), while Sriman Mahamamdalesvara Kakatiya Prataparudradeva Maharajulu was ruling the kingdom of the earth from Orumgallu. The contributions were made as follows: Bamtu (soldier) 1 addugu every year; dhora (officer, noble) 2 sinnams. At this rate the whole of the retinue and all the rajas (nobles) paid.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 175, p. 151 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts of Andhra Pradesh. Part III, 1956. ↗ · p. 54 to 55.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం అమరావతి నుండి విరిగిన స్తంభంపై ఉంది, ప్రస్తుతం విజయవాడలోని సిల్వర్ జూబ్లీ మ్యూజియంలో ఉంచబడింది. కమ్మా-నాటులో ఉన్న ప్రేమ్పల్లి యొక్క భవానరాయదేవ దేవునికి నైవేద్యాల నిర్వహణ కోసం రాజు ప్రతాపరుద్రుడు బావవట్టు గ్రామంలో కొన్ని బహుమతులు (బహుశా భూమి) ఇచ్చారని పేర్కొన్నాడు. గమనికః శాసనం సారాంశం వరంగల్ కాకతీయుల శాసనాలలో ఇవ్వబడింది, దీనిని ఎస్. ఎస్. రామచంద్ర మూర్తి, ఐసిహెచ్ఆర్ పబ్లికేషన్స్, 2011 సవరించారు.

This inscription is on a broken pillar from Amaravati, present kept in Silver Jubilee Museum, Vijayawada. States that the king Prataparudra made some gifts (probably land) in the village Bavavattu for the maintenance of offerings to the god Bhavanarayandeva of Prempalli situated in Kamma-nadu. Note: Summary of the inscription is given in Inscriptions of the Kakatiyas of Warangal, Edited by S.S. Ramachendra Murthy, ICHR Publications, 2011.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 176, p. 152 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-IV. ↗ · p. 248

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం 1220 శకం, విలాంబి, వైశాఖ బా. 1, సోమవారం 1298 ఏప్రిల్ 28 నాటి అంజనేయ ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన స్తంభంపై ఉంది. రాజు యొక్క సైన్యాధిపతి మరియు మల్లు-బోయా కుమారుడు అయిన మావులెంకా, ప్రతాపలిర్టి-గోపాల దేవుడిని పూజించడం మరియు అర్పించడం కోసం, గరివిందపల్లి గ్రామంలో భూమిని బహుమతిగా నమోదు చేస్తాడు.

This inscription is on a pillar set up in front of the Anjaneya temple, dated Saka 1220, Vilambi, Vaisakha ba. 1, Monday 1298 A.D. April 28. Registers a gift of land in the village Garivindapalli by Mavulemka, the general of the king and the son of Mallu-boya for worship and offerings to the god Pratapalirtti-Gopala.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 177, p. 152 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1957-58. ↗ · p. 21

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం శివాలయం లోపల ఉంది.

This inscription is inside the shrine of Siva temple.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 178, p. 152 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones in the Nellore District, Part-II, 1905. · p. 978 to 979.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం ప్రభుత్వంలో ఉంది. మ్యూజియం, పిల్లలమరి. కాకతీయ ప్రతాపరుద్రుడు పాలిస్తున్నప్పుడు, మగతలపై అధికారాన్ని ఉపయోగిస్తున్న అతని అధీనంలో ఉన్న గజసాహిని మదయ రెడ్డి మోక్షం పొందాడని, అతని సోదరుడు అన్నయ లెంక, అంతులేని అర్హతను సాధించడానికి భగవంతుడు స్వయంభూదేవ కేశవదేవునికి చేయబడ్డాడని సోదరుడు మదయ రెడ్డి పేర్కొన్నారు.

This inscription is in the Govt. Museum, Pillalamarri. States that while Kakatiya Prataparudra was ruling, his subordinate Gajasahini Madaya reddy who was exercising authority over Magatala, attained salvation and his brother Annaya Lenka, made to God Svayambhudeva Kesavadeva for the attainment unending merit departed brother Madaya reddi.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 179, p. 153 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. Volume-II (2003) · p. 68 to 70

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం.

ఈ శాసనం ఈశ్వర ఆలయంలో ఏర్పాటు చేసిన తెల్లని రాతి స్తంభంపై ఉంది, మరియు మహామండలేశ్వర కాకతీయ ప్రతాపరుద్ర దేవ మహారాజు ఓరుమ్గల్లు నుండి భూమి రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తుండగా, స్వామి ద్రోహరాగమ్ద, మగతలలో పాలిస్తున్న రాయగజ-సాహినీ మాద్య-రెడ్డి, శక 1120 (= క్రీ. శ. నవంబర్ 26, బుధవారం) కు అనుగుణంగా, విలాంబి సంవత్సరంలో మార్గశీరా నెలలో, బి. ఏ. 7, బుధవారం నాడు మరణించినట్లు నమోదు చేయబడింది. ఆ మాదయ-రెడ్డి తమ్ముడు అన్నాయలెంక తన అన్నయ్య మాదయ-రెడ్డి పాపాలు తుడిచిపెట్టుకుపోయి, అంతులేని యోగ్యత (అక్షయ-పుణ్య-లోక) ప్రపంచాన్ని సాధించడానికి, మగతలకు పశ్చిమాన నేరద-కొమ్ము రహదారికి దక్షిణాన ఉన్న తన అంగ-రంగ-భోగ బద్దీరాజు-సెరువుని కొనసాగించడానికి శ్రీ స్వయంభు మల్లినాథ దేవరకు ఇచ్చాడు.

The inscription is on a white stone pillar set up in the Isvara temple and records that while Mahamandalesvara Kakatiya Prataparudra Deva Maharaja was ruling the kingdom of the earth from Orumgallu, swami droharagamda, Rayagaja-sahini Madya-reddi who was ruling at Magatala died on Wednesday, ba. 7, in the month of Margasira of the year Vilambi, corresponding to Saka 1120 (=Wednesday 26, November A.D. 1298). Annayalemka the younger brother of that Madaya-reddi gave to God Sri Svayambhu Mallinatha Devara for carrying on his anga-ranga-bhoga Baddiraju-ceruvu situated to the South of Nerada-kommu road on the west of Magatala, so that the sins of his elder brother Madaya-reddi might be wiped out and that he might attain the world of unending merit (aksaya-punya-loka).

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 180, p. 153 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts of Andhra Pradesh. Part III, 1956. ↗ · p. 49 to 51.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం గ్రామానికి తూర్పున ఉన్న పొలంలో ఉన్న ఒక పలకపై ఉంది, ఇది శక 1220, విలాంబి, వైశాఖ, సు నాటిది. 15, గురువారం, చంద్రగ్రహణం. రాజు సంక్షేమం కోసం, మచాయా-నాయకుల యోగ్యత కోసం పులిపటి గోంకినయనింగరు ద్వారా చలగుడిపాడు వద్ద భూమి మంజూరు చేయబడింది.

This inscription is on a slab lying in a field to the east of the village, dated Saka 1220, Vilambi, Vaisakha, su. 15, Thursday, lunar eclipse. Registers a grant of land at Chalagudipadu by Pulipati Gonkinayanimgaru for the welfare of the king and for the merit of Machaya-Nayaka.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 181, p. 154 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1930-31. ↗ · p. 28

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం మరియు తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

ఈ శాసనం రామానందదేవ ఆలయానికి ముందు నిలిపిన స్తంభంపై (రెండు వైపులా) చెక్కబడింది. శక 1220, విలాంబ, ఫాల్గుణ, బా [9] గురువారం క్రీ. శ. 1299 ఫిబ్రవరి 26కి అనుగుణంగా ఉంది. ఈ శాసనం దెబ్బతింది మరియు క్షీణించింది. కాకతీయ ప్రతాపరుద్రదేవ ఓరుగంటి నుండి పాలిస్తున్నప్పుడు మచాయనక మూలమద్దేవ దేవునికి ఆహార సమర్పణలు అందించినందుకు కొర్తచెర్లులో గ్రామంలో భూముల బహుమతిని నమోదు చేశారు. * గమనికః శ్రీ సౌజన్యంతో. డాక్టర్ మునిరత్నమ్ రెడ్డి సేకరణ నుండి తురిమెల్ల శ్రీనివాస ప్రసాద్, విఆర్ఓ, ఎర్రగొండపాలెం.

This inscription is engraved (both sides) on a pillar fixed in front of the temple Ramanandhadeva. Dated Saka 1220, Vilamba, Phalguna, ba [9] Thursday corresponding to A.D. 1299 February 26. This inscription is damaged and worn out. Records the gift of lands in the village Korttacherllu for providing food offerings to the god Mulamanmadhadeva by Machayanaka, when Kakatiya Prataparudradeva was ruling from Oruganti. *Note: Courtesy Sri. Thurimella Srinivasa Prasad, VRO, Yerragondapalem, from the collection of Dr. Muniratnam Reddy.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 182, p. 154 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: *Personal Communication

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం దేవతులభావి అనే గోడకు సమీపంలో ఏర్పాటు చేసిన పలకపై ఉంది. తేదీ S. 1221 (వికారి). ప్రతాప-రుద్రదేవ రాజుగా, గజసాహిని గుణద్య-నాయక గురిండల, పింగళి మరియు ఇతర ప్రావిన్సులను పరిపాలిస్తుండగా, వ్రప్పిచెర్ల నివాసితులు గ్రామంలోని పురుషులు మరియు పశువులకు ఉచిత నీటిని సరఫరా చేయడానికి ఒక స్వచ్ఛంద సంస్థను ఏర్పాటు చేసి, నీటిని సరఫరా చేయడానికి పనిచేసే పురుషులకు భూమిని విరాళంగా మంజూరు చేశారని పేర్కొంది.

This inscription is on a slab set up near the wall called Devatulabhavi. Dated S. 1221 (Vikari). States that while Pratapa-Rudradeva was king and Gajasahini Gunadya-Nayaka was governing the Gurindala, Pingali and other provinces, the residents of Vrappicherla instituted a charity for supplying free water to men and cattle in the village and made a grant of land as endowment to the men employed in supplying the water.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 183, p. 154 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X. ↗ · p. 263 to 265

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం బలబ్రహ్మా ఆలయ ప్రాంగణంలోని రాతి పలకపై చెక్కబడింది. అనేక మంది వ్యాపారులు (సెట్టీలు), పెడా-మాల్దేవ వంటి యువరాజులు, బ్రహ్మేశ్వర ఆలయంలోని గొప్ప స్థానధిపతి (జైనులు?) సాధువులు మాద-జియా, నాగ-జియాలకు, పద్మ-జియా కుమారులు, కొంత భూమిని, ఒక చెరువును బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేశారు. దాతలు పేర్కొన్న ఒక విచిత్రమైన శీర్షిక ఉంది, అంటే. నూట ఐదు వీర శాసనాలను పొందినవారు. శాసనం చివరిలో రెండు పేర్లు ఉన్నాయి, ఒకటి కొంతమంది అధికారుల సంతకం అనిపిస్తుంది. రెండవది బహుశా స్వరకర్త పేరు.

This inscription is inscribed on a stone slab in the courtyard of the Balabrahma temple. Records the gift of some land and a pond by a number of merchants (settis), princes like Peda-Maldeva, and the great sthanadhipati of the Brahmesvara temple to the (Jains ?) saints Mada-jiyya and Naga-jiyya, sons of Padma-jiyya for god Gauresvara. There is one peculiar title claimed by the donors, viz. The obtainers of a hundred and five hero inscriptions. There are two names at the end of the inscription, one which seems to be the signature of some official. The second is probably the name of the composer.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 184, p. 155 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam’s Dominions, Part-II, 2017. ↗ · p. 167 to 169 and 198.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

హటంపురా (ఆలంపూర్) యొక్క బ్రహ్మేశ్వరదేవుని సాధారణ ప్రార్థన తరువాత, ఈ శాసనం తన రాజధాని ఓరుగల్లు (వరంగల్) నుండి భూమి రాజ్యాన్ని పాలిస్తున్న కాకతీయ రాజు ప్రతాపరుద్రను పరిచయం చేస్తుంది. ఈ ప్రదేశానికి చెందిన సమస్త-పెక్కమరు (లెక్కించబడిన సభ్యుల పేర్లు) బ్రహ్మేశ్వరదేవుని మహాస్థానాధిపతుల నుండి పొందినదని, ఉదాహరణకు పెద్దమల మాల్డేవరాజులు మరియు ఇతర రాజులు, మరియు దేవుని ఆలయానికి మంజూరు చేసిన కొన్ని సన్యాసుల పాదాలను కడిగి, 32 జెనాలు (స్పాన్స్) (ఎస్. <ఐ. డి. 1>. 1299) కర్రతో కొలిచిన 5 మార్తార్ల భూమి అని పేర్కొనబడింది. 1221-A.D

After the usual invocation of Brahmesvaradeva of Hatampura (Alampur), the inscription introduces the Kakatiya king, Prataparudra who was ruling the kingdom of the earth from his capital Orugallu (Warangal). It is stated that the samasta-pekkamaru of the place (names of the members enumerated) obtained from the mahasthanadhipatis of Brahmesvaradeva, such as Pedamalam Maldevaraju and other rajas, and having washed the feet of certain ascetics granted to the temple of the god 5 martars of land measured by a rod of 32 jenas (spans) (S. 1221-A.D. 1299).

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 185, p. 157 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Stone Sculptures in the Alampur Museum (2017). · p. 96 to 99.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

కాకతీయ ప్రతాపరుద్ర పాలనలో శక 1221 (క్రీ. శ. 1299) నాటి ఒక శాసనం, స్థానిక దేవుడు భోగేశ్వరకు ఆరాధన మరియు సమర్పణల కోసం అలంపురాలోని వ్యాపారి (బాలంజు) సమాజంలోని మమ్మడి బ్రహ్మిసెట్టి మరియు ఇతర సభ్యులు భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేసింది. పాపనాశా ఆలయంలోని అనేక స్తంభాలు మరియు స్థానిక మ్యూజియంలో ఉంచిన పలకలపై కొన్ని పలకలు రామాయణ మహాభారతం మరియు పంచతంత్రం నుండి దృశ్యాలను వర్ణిస్తాయి, వాటిపై సుమారు తొమ్మిదవ శతాబ్దపు పాత్రలలో వివరణాత్మక లేబుల్స్ చెక్కబడ్డాయి.

An inscription, dated Saka 1221 (A.D. 1299), in the reign of Kakatiya Prataparudra, records a gift of land by Mummadi Brammisetti and other members of the merchant (balanju) community of Alampura for the provision of worship and offerings to the local god Bhogesvara. A number of pillars in the Papanasa temple and a few panels on slabs kept in the local Museum depict scenes from the Ramayana Mahabharata and Panchatantra with descriptive labels engraved on them in characters of about the ninth century.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 186, p. 158 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Indian Archaeology 1960-1961, A Review. ↗ · p. 42

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం మరియు తెలుగు.

శ్రీ ఎం. సోమశేఖర శర్మతో ఈ రాగి పలకలు. శ్రీ ద్వారా ముద్ర. కె. హెచ్. వి. శర్మ. ఫైండ్ స్పాట్ తెలియదు. శక 1211 (సుధకర్-వసుయింద్రనాయన్-చంద్రమా), విరోధి, ఫాల్గుణ, చంద్రగ్రహణం. పిన్నమాచార్య కుమారుడు రుద్రదేవ (చాలుక్య) సింధుఖారా నుండి పొందిన తరువాత, ఉత్తరవర గ్రామాన్ని, కపి-గోత్రానికి చెందిన విద్వాంసుడైన బ్రాహ్మణమైన విద్దనాచార్యకు ఇచ్చినట్లు నమోదు చేశారు.

These copper-plates with Shri M. Somasekhara Sarma. Impression through Shri. K.H. V. Sarma. Findspot not known. Dated Saka 1211 (sudhakara-vasuindharanayana-chandramah), Virodhi, Phalguna, lunar eclipse. Records the grant of the village Uttar vara to Viddanacharya, a learned brahmana of Kapi-gotra by Rudradeva, son of Pinnamacharya after having obtained the same from (chalukya) Indusekhara.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 187, p. 158 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1961-62. · p. 38

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

జిల్లా పరిషత్ ఉన్నత పాఠశాలలో ఉన్న విరిగిన రాతి బ్లాకుపై మహామండలేశ్వర ప్రతాపరుద్ర కాలానికి చెందిన తెలుగు శాసనాలు చెక్కబడి ఉన్నాయి. వీటిలో రెండవది, వృత్తాకార సంవత్సరం వికారి (క్రీ. శ. 1300) నాటిది, ఇది అసంపూర్ణమైనది, దీనిలో (పైన పేర్కొన్న) ఇనుంగురికి దేవత వీరభద్రదేవునికి దేరాడి-రాజు మరియు దాసుమయ్య-వాడ సేన-రాజు నిర్వహణ మరియు సమర్పణల కోసం డబ్బు (పాడికా) బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేయబడింది. ఈ శాసనం పన్నుల నుండి వచ్చే కొన్ని అదనపు బహుమతులను మరియు అదే దేవత కోసం 56 మంది దేసాయిలు మరియు కంపులు భూమిని సూచిస్తుంది.

Telugu inscriptions belonging to the time of Mahamandalesvara Prataparudra are found engraved on a broken stone block lying in the Zilla Parishad High School. Of these the second one dated in the cyclic year Vikari (1300 A.D.) which is incomplete records the gift of money (padika) for maintenance and offerings to the (above mentioned) deity Virabhadradeva of Inumguriki by Deradi-praja and Sena-Praja of Dasumayya-vada. This inscription refers to some additional gifts of money, accruing from taxes, and land by the 56 desas parivaras and kampulu for the same deity.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 189, p. 163 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Indian Archaeology 1983-1984, A Review. · p. 148 to 149

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం కోటలో పడి ఉన్న ఒక రాతి స్తంభంపై ఉంది (తడువాయి నుండి తీసుకువచ్చారు). ఈ రికార్డు కాకతీయ ప్రతాపరుద్ర పాలనను సూచిస్తుంది. ఆయన అధీనంలో ఉన్న మహాసమాంతా చెరాకు జగద్డు మరయ గణపతి అధికారి కేతులెమ్కా మరియు ప్రజలందరూ ప్రభుత్వానికి చెల్లించాల్సిన అన్ని గడ్యాల (నగదు) లో ప్రతి మాదాకు 2 వీసాలను బహుమతిగా ఇచ్చారు. నేలమర్రి గ్రామ ప్రజలు కూడా ఇదే విధమైన బహుమతిని ఇచ్చారు. అదే దేవునికి అగసల దేవోజు మరొక పల్మైరా తోటను బహుమతిగా ఇచ్చాడు.

This inscription is on a stone pillar lying in the fort (brought from Taduvayi). The record refers to the reign of Kakatiya Prataparudra. His subordinate Mahasamanta Cheraku Jagaddalu Maraya Ganapaya raddi's officer Ketu lemka and all the people made the gift of 2 visas per mada out of all the gadyas (cash) due to the Government. Similar gift was made by the people of the Nelamarri village. Another gift of Palmyra grove was made by Agasala Devozu to the same god.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 190, p. 164 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 269 to 271

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం జమీందార్ నివాసంలో ఉన్న ఒక పలకపై ఉంది, ఇది ఎస్. 1222 (సర్వరి) నాటిది. చెన్న-మల్లికార్జున నెలమర్రి ఆలయానికి కేటాయించిన తడువాయ నివాసితులు నేలమర్రి ఆదాయానికి సంబంధించి అదే ఆలయానికి ఇదే విధమైన పని చేశారని, అదే ఆలయానికి అగసల దేవోజుడు ఒక పామిరా టోప్ను బహుమతిగా ఇచ్చారని పేర్కొంది. ప్రతాప-రుద్రదేవ పాలనలో మహాసమంత మరాయ-గణపాయ-రడ్డి యొక్క యోగ్యత కోసం ఈ బహుమతులు తయారు చేయబడ్డాయి.

This inscription is on a slab lying in the Zamindar’s residence, dated S. 1222 (Sarvari). States that the residents of Taduvaya assigned to the temple of Chenna-Mallikarjuna Nelamarri made a similar assignment to the same temple in regard to the income of Nelamarri and that agasala Devoja made a gift of a palmyra tope to the same temple. The gifts were made for the merit of the Mahasamanta Maraya-Ganapaya-Raddi during the reign of Pratapa-Rudradeva.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 191, p. 164 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-X. ↗ · p. 264 to 265.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం కాకతీయ రాజు ప్రతాపరుద్రదేవ మహారాజు పాలనకు చెందినది. ప్రతాపరుద్రదేవ మహారాజు రాణి లక్కదేవమ్మ తన తండ్రి పాండోవా-నా (యా) నిం గారి ప్రయోజనం కోసం ఆ రోజున రామనాథదేవునికి భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చింది. ఈ రికార్డు ప్లవ, అషాధ 15 సు, గురువర తేదీని కలిగి ఉంది. (గురువారం) ఆషాఢ మాసంలో పూర్ణిమ బుధవారం (96) ప్రారంభమై గురువారం (క్రీ. శ. 1301 జూన్ 22) వరకు పొడిగించబడింది.

This inscription belongs to the reign of the Kakatiya King Prataparudradeva Maharaja. Lakkadevamma, the queen of Prataparudradeva Maharaja made a gift of land on the said date to the God Ramanathadeva for the benefit of her father, Pondova-Na(ya)nim garu. The record is dated Plava, Ashadha 15 Su, Guruvara. (Thursday) Purnima in the month of Ashadha commenced on Wednesday (96) and extended to Thursday, (22nd June 1301 A.D.).

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 192, p. 165 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts, Part-VI, 1973. · p. 84 to 85.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం వేణుగోపాలస్వామి ఆలయం ముందు ఒక రాతి స్తంభంపై ఉంది. అనుమకొండ-పుర ప్రభువు మహామండలేశ్వర, ప్రతాప కుమార రుద్రదేవ మహారాజు భూమిని పరిపాలిస్తుండగా, వివిధ గ్రామాలకు చెందిన వీరబలంజసామయకు చెందిన కొంతమంది (21 మంది), ములస్తాన శ్రీ మల్నాథదేవ ఆలయ ముఖ మండపం లో సమావేశమై, ఉప్పు బజార్లలో నాకర ద్వారా లావాదేవీలు జరిపే ప్రతి వెయ్యి పెరికాల అమ్మకం మీద ఈ క్రింది దేవతలకు కొన్ని ద్రవ్య బహుమతులు ఇచ్చారని రికార్డులు పేర్కొంటున్నాయి. శ్రీపర్వతానథ (ఒక మాద) శివదేవ (") గుప్త-మహేశ్వరదేవ (") ఎలేశ్వరదేవ (") మాలియారదేవ (") గణపవరము మైలారాదేవ (") గమ్గదేవ దేశీ (ఒక రుక) అండుగు వెంక (వినాయక) పెరు (ఒక మాద) సోమనాథ (ఒక మాద) పిద్గురాల త్రిపురాంతక (") రాజవురం ములస్తనే మల్నాథ (") మిమ్డా గోపాల (") గణపశ్వరదేవ (2 రుకాలు మరియు 1 అడ్డుగా) సెలా మల్లినాథ (5 రుకాలు) ఆలువాళు (1 మాడ) చెన్నకేశవ పెరుమాళ్ (గ్రబేట) మరియు రాజవురం (1 అడ్డుగా) రాజవురం (1 అడ్డుగా) రాజవురం (1 అడ్డుగా) సూచించినది ఇక్కడ సూచించినది (1 అడ్డంగా) రాజవురం (1 అడ్డంగా). మరియు రుకా.

This inscription is on a stone pillar in front of the Venugopalaswamy temple. While Mahamandalesvara, Pratapa Kumara Rudradeva maharaja the lord of Anumakonda-pura was ruling the earth, the record states, some settis (numbering 21) belonging to the Virabalanjjasamaya, of various villages, having assembled in the mukha-mandapa of the temple of Mulasthana Sri Malnathadeva, made some monetary gifts to the following deities on the sale of each thousand perikas transacted by the nakara in the salt bazars. Sriparvatanatha (one mada) Sivadeva ( ‘‘ ) Gupta-Mahesvaradeva ( ‘‘ ) Elesvaradeva ( ‘‘ ) Maliaradeva ( ‘‘ ) Mailaradeva of Ganapavaramu ( ‘‘ ) Gamgadeva Desi (one ruka) Venka (Vinayaka) of Andugu ( ‘‘ ) Somanatha of Peruru (one mada) Tripurantaka of Pidgurala ( ‘‘ ) Mulasthane Malnatha of Rajavuram ( ‘‘ ) Mimda Gopala ( ‘‘ ) Ganapesvaradeva (2 rukas and 1 adduga) Sela Mallinatha ( 5 rukas) Gopinatha of Aluvalu ( 1 mada) Chennakesava Perumallu of Grabbeta ( 2 rukas and 1 adduga) Puratas of Rajavuramu (1 mada) Here mada is indicated by the Vertical stroke I and ruka.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 193, p. 166 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 272 to 276

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · ఈ తేదీని తనిఖీ చేయండి

తెలుగు గద్యంలోని ఈ శాసనం రాతి స్తంభంపై చెక్కబడింది. కాకతీయ రాజు ప్రతాపరుద్ర తన పాలనలో శక 1225, శోభక్ర్త, శ్రవణ సూలో గోపినాథ దేవతకు కట్టంగారు గ్రామంలోని 18 సంఘాలు బహుమతులు విరాళంగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేయబడింది. 11, గురువారం.

This inscription in Telugu Prose, is engraved on the stone pillar. Records the donation of gifts by the 18 communities of the village of Kattamgaru to the deity Gopinatha for merit to the Kakatiya king Prataparudra during his reign in Saka 1225, Sobhakrt, Sravana su. 11, Thursday.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 194, p. 167 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: A Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts of Andhra Pradesh. Part III, 1956. ↗ · p. 16 and 17

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం మల్లేశ్వర ఆలయ నేలపై నిర్మించిన రాతిపై ఉంది. శ్రీ మహామండలేశ్వర కాకతీయ శ్రీ ప్రతాపరుద్ర దేవ మహారాజు గురించి మాత్రమే ప్రస్తావించారు. ఇతర వివరాలు పోయాయి.

This inscription is on a stone built into the floor of the Malleswara temple. Mentioned only Shri Mahamandaleshwara Kakatiya shri Prataparudra Deva Maharaja. Other details are lost.

మూలం: Epigraphia Telanganica, వాల్యూ. III, No. 196, p. 168 ↗

మొదట ప్రచురించబడింది: South Indian Inscriptions, Volume-IV. ↗ · p. 327.