ప్రధాన విషయానికి వెళ్లండి

చరిత్ర

కాకతీయ స్మారక కట్టడాల పాత ఛాయాచిత్రాలు

ఈ ఛాయాచిత్రాల్లో కాకతీయ స్మారక కట్టడాలు ఒక శతాబ్దానికి పైగా క్రితం ఎలా ఉండేవో కనిపిస్తుంది. వీటిలో చాలావరకు హైదరాబాద్ పురావస్తు శాఖ నివేదికల నుంచి తీసుకున్నవి. అప్పటి నష్టం, కూలిన భాగాలు, మరమ్మత్తుల వివరాలను ఇవి నమోదు చేశాయి; తరువాతి పనుల వల్ల ఆ ఆనవాళ్లలో కొన్ని మారిపోయాయి లేదా కనుమరుగయ్యాయి. ఈ ఛాయాచిత్రాలన్నీ పబ్లిక్ డొమైన్‌లో ఉన్నాయి.

1964 నాటి కాకతీయ శిల్పాలు →

1964లో ప్రచురించిన పుస్తకంలోని శిల్పాలు, దేవాలయాల ఛాయాచిత్రాలు.

వరంగల్ కోట

ప్రదేశం గురించిన పేజీని చూడండి

పొలాలు, చెట్ల మధ్య ప్రాకారాలతో చుట్టిన నగరపు చెక్కిన పటం ఇది. పెద్ద బయటి ప్రాకారం లోపల గుండ్రని అంతఃప్రాకారం ఉంది; బయటి ప్రాకారం వెలుపల వెడల్పాటి నీటి కందకాలు ఉన్నాయి. నాలుగు ద్వారాల నుంచి రహదారులు బయటకు సాగాయి. కింద కుడివైపు శీర్షిక పలక ఉంది.

1767 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వరంగల్ కోట పటాన్ని ఉప ఇంజినీర్ హెన్రీ మాంట్రెసర్ 1767లో సర్వే చేశారు. చరిత్రకారుడు రాబర్ట్ ఓర్మే ఇచ్చిన ముద్రిత పలకం ఆధారంగా అలెగ్జాండర్ డాల్రింపుల్ 1793లో తన “ఓరియంటల్ రిపర్టరీ”లో దీన్ని ప్రచురించారు. పటంలో ఉత్తరం ఎడమవైపు ఉంది. కోట పేజీలో ఈ పటానికి మళ్లీ గీసిన రూపం ఉంది.

Henry Montresor (survey, 1767), engraved by J. Cheevers, Oriental Repertory Vol. II, Plate 6 (Alexander Dalrymple, 1793) · Public domain

రాతికొండపై నుంచి చూస్తే బహిరంగ పొలాలు, అక్కడక్కడా చెట్లు విస్తరించి కనిపిస్తాయి. పొలాల మధ్య కొన్ని రాతి తోరణాలు, స్తంభాలు ఒంటరిగా నిలిచాయి. దూరపు కొండలు క్షితిజరేఖ వెంట కనిపిస్తున్నాయి.

ca. 1850-1886 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వరంగల్ కోటలోని కొండపై నుంచి తీసిన ఈ దృశ్యంలో చెట్లు అక్కడక్కడా ఉన్న బహిరంగ పొలాలు కనిపిస్తున్నాయి. పొలాల మధ్య రాతి తోరణాలు, స్తంభాలు ఒంటరిగా నిలిచాయి. ఈ ఛాయాచిత్రం సుమారు 1850–1886 మధ్యకాలానికి చెందింది.

Photo: unknown photographer, James Fergusson collection, Boston Public Library, via Digital Commonwealth · Public domain

చెక్కిన రాతి శిథిలాల మధ్య రెండు పెద్ద రాతి ఎద్దులు పక్కపక్కన పడి ఉన్నాయి. వాటి వెనుక మోటుగా పేర్చిన రాతి గోడ ఉంది. చెక్కిన రాతి తోరణం పైభాగం గోడ వెనుక నుంచి కనిపిస్తోంది.

ca. 1850-1886 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వరంగల్‌లో విరిగిన శిల్పాల మధ్య రెండు పెద్ద చెక్కిన నంది విగ్రహాలు పడి ఉన్నాయి. గోడ వెనుక చెక్కిన రాతి తోరణం కనిపిస్తోంది. ఈ ఛాయాచిత్రం సుమారు 1850–1886 మధ్యకాలానికి చెందింది.

Photo: unknown photographer, James Fergusson collection, Boston Public Library, via Digital Commonwealth · Public domain

పెద్ద చెట్ల మధ్య నాలుగు చెక్కిన రాతి స్తంభాలు విరిగిన రాతి దూలానికి ఆధారంగా నిలిచాయి. చెక్కిన రాతి ముక్కలు నేలపై చెల్లాచెదురుగా పడి ఉన్నాయి. వాటి మధ్య ఒక వ్యక్తి కూర్చున్నాడు.

ca. 1850-1886 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వరంగల్‌లో చెట్ల మధ్య చెక్కిన రాతి స్తంభాలు, విరిగిన దూలం కనిపిస్తున్నాయి. వాటి అడుగున చెక్కిన రాతి ముక్కలు పడి ఉన్నాయి. ఈ ఛాయాచిత్రం సుమారు 1850–1886 మధ్యకాలానికి చెందింది.

Photo: unknown photographer, James Fergusson collection, Boston Public Library, via Digital Commonwealth · Public domain

నాలుగు చెక్కిన స్తంభాలు, వాటిని కలిపే చెక్కిన రాతి దూలంతో కూడిన ఎత్తైన తోరణం బహిరంగ ప్రదేశంలో నిలిచింది. దూలం చివర్లపై రాతి హంసల శిల్పాలు ఉన్నాయి. తోరణం గుండా వంపులున్న పొడవైన భవనం కనిపిస్తోంది; కుడివైపు స్తంభం దగ్గర ఒక వ్యక్తి నిలబడ్డాడు.

ca. 1850-1876 తీసిన ఛాయాచిత్రం

బహిరంగ ప్రదేశంలో ఉన్న వరంగల్ కోట రాతి తోరణాల్లో ఒకదాన్ని ఈ ఛాయాచిత్రం చూపిస్తుంది. తోరణం గుండా వంపులున్న పొడవైన భవనం కనిపిస్తోంది. బోస్టన్ పబ్లిక్ లైబ్రరీ ఈ ఛాయాచిత్రాన్ని సుమారు 1850–1876 మధ్యకాలానికి చెందినదిగా పేర్కొంది.

Photo: unknown photographer, James Fergusson collection, Boston Public Library, via Digital Commonwealth · Public domain

చెక్కిన రాతి తోరణం పైభాగం దగ్గరి దృశ్యం ఇది. దూలం చివర రాతి హంస శిల్పం ఉంది; దాని కిందనున్న అలంకరణలో వెనుక కాళ్లపై లేచిన జంతువు చెక్కారు. దూలం అడుగుభాగంలో వేలాడే రాతి మొగ్గల వరుస ఉంది.

ca. 1850-1886 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వరంగల్ కోట తోరణం చెక్కిన పైభాగాన్ని ఈ దగ్గరి దృశ్యం చూపిస్తుంది. దూలం చివర రాతి హంస శిల్పం ఉంది; కిందనున్న అలంకరణలో వెనుక కాళ్లపై లేచిన జంతువును చెక్కారు. ఈ ఛాయాచిత్రం సుమారు 1850–1886 మధ్యకాలానికి చెందింది.

Photo: unknown photographer, James Fergusson collection, Boston Public Library, via Digital Commonwealth · Public domain

బహిరంగ ప్రదేశంలో చెక్కిన అలంకార పీఠంపై విరిగిన పైకప్పున్న చిన్న రాతి ఆలయం ఉంది. పైకప్పుపై చిన్న చెట్లు పెరిగాయి. కుడివైపు మరో చిన్న ఆలయం కనిపిస్తోంది.

ca. 1850-1886 తీసిన ఛాయాచిత్రం

బోస్టన్ పబ్లిక్ లైబ్రరీ కేటలాగ్ ఈ భవనాన్ని వరంగల్ కోటలోని శిథిలమైన ఆలయంగా పేర్కొంది. విరిగిన పైకప్పుపై చిన్న చెట్లు పెరిగాయి. ఈ ఛాయాచిత్రం సుమారు 1850–1886 మధ్యకాలానికి చెందింది.

Photo: unknown photographer, James Fergusson collection, Boston Public Library, via Digital Commonwealth · Public domain

బహిరంగ గడ్డిమైదానంలో స్వల్ప ఎత్తైన ప్రదేశంపై అనేక స్తంభాలున్న చదునైన పైకప్పు రాతి మండపం ఉంది. దాని చుట్టూ కొందరు కూర్చుని, నిలబడి ఉన్నారు. దూరంగా కొండలు కనిపిస్తున్నాయి.

ca. 1850-1886 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వరంగల్ కోటలోని బహిరంగ గడ్డిమైదానంలో ఈ చదునైన పైకప్పు రాతి మండపం ఉంది. సమీపంలో కొందరు నేలపై కూర్చున్నారు. ఈ ఛాయాచిత్రం సుమారు 1850–1886 మధ్యకాలానికి చెందింది.

Photo: unknown photographer, James Fergusson collection, Boston Public Library, via Digital Commonwealth · Public domain

పొదలు కమ్ముకున్న శిథిలాల సెపియా ఛాయాచిత్రం: ఎడమవైపు స్తంభాల నిర్మాణం, కుడివైపు రాతి తోరణం, దూరంలో ఆర్చ్‌ల వరుసలున్న భవనం కనిపిస్తాయి. పొదల్లో ఇద్దరు వ్యక్తులు నిలబడి ఉన్నారు.

1875 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1870లలో తీసిన వరంగల్ తోరణం, దేవాలయ శిథిలాల ఛాయాచిత్రం: పొదల మధ్య కుడివైపు కీర్తి తోరణం, ఎడమవైపు స్తంభాల శిథిల నిర్మాణం, దూరంలో ఆర్చ్‌ల వరుసలున్న భవనం కనిపిస్తాయి.

Photo: unknown photographer, published 1875 (Lee-Warner Collection, British Library), via Wikimedia Commons · Public domain

నాలుగు చెక్కిన స్తంభాలు, చెక్కిన అడ్డదూలంతో కూడిన ఎత్తైన రాతి తోరణం బహిరంగ పొలంలో ఒంటరిగా నిలిచి ఉంది. అడ్డదూలం చివర్లపై రాతి హంసలు కూర్చున్నాయి. ఎడమవైపు స్తంభాల పాదాల దగ్గర ఇద్దరు వ్యక్తులు నిలబడి ఉన్నారు.

before 1898 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1898కు ముందు తీసిన ఈ ఛాయాచిత్రంలో వరంగల్ కోటలోని నాలుగు చెక్కిన రాతి తోరణాల్లో ఒకటి కనిపిస్తుంది. చుట్టూ గోడగానీ, కంచెగానీ లేకుండా అది బహిరంగ పొలంలో ఒంటరిగా నిలిచింది. క్యాంప్‌బెల్ పుస్తకం దీన్ని “విజయ ద్వారం” అని పిలుస్తుంది.

Photo: unknown photographer, Glimpses of the Nizam's Dominions (A. Claude Campbell), 1898 · Public domain

ఎత్తైన, మొనదేలిన ఆర్చ్‌తో పాటు దాని వెనుక మరో ఆర్చ్ ఉన్న శిథిల రాతి ద్వారం. గోడల పైన మొక్కలు పెరిగాయి; ద్వారం గుండా వెళ్లే దారిలో పలువురు నిలబడి ఉన్నారు.

before 1898 తీసిన ఛాయాచిత్రం

ఈ శిథిల ద్వారాన్ని “హైదరాబాద్ గేట్” అని క్యాంప్‌బెల్ పుస్తకం పిలుస్తుంది. వరంగల్ కోట బయటి మట్టి ప్రాకారపు పశ్చిమ వైపున అది ఉందని కూడా ఆ పుస్తకం పేర్కొంటుంది. 1898కు ముందు తీసిన ఈ ఛాయాచిత్రంలో గోడలపై మొక్కలు పెరిగాయి.

Photo: unknown photographer, Glimpses of the Nizam's Dominions (A. Claude Campbell), 1898 · Public domain

ఎత్తైన రాతి గోడల మధ్యనున్న ఇరుకైన దారి చదునైన దూలమున్న రాతి ద్వారం వద్దకు తీసుకెళ్తుంది. గోడలపై మొనదేలిన బురుజులు ఉన్నాయి. ద్వారం దగ్గరి రాతిపై ఒక వ్యక్తి కూర్చున్నాడు.

before 1898 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వరంగల్ కోట లోపలి పశ్చిమ ద్వారంగా ఈ కట్టడాన్ని క్యాంప్‌బెల్ పుస్తకం పేర్కొంటుంది. మొనదేలిన బురుజులున్న ఎత్తైన రాతి గోడల మధ్య చదునైన రాతి ద్వారం ఉంది. ఈ ఛాయాచిత్రం 1898లో ప్రచురితమైంది.

Photo: unknown photographer, Glimpses of the Nizam's Dominions (A. Claude Campbell), 1898 · Public domain

లేత గోడలున్న చిన్న ఆలయం పైకప్పుపై ఎత్తైన అంచెల శిఖరం ఉంది. ముందుభాగంలో పెద్దగా చెక్కిన రెండు రాతి ఎద్దులు ఉన్నాయి. కుడివైపున ఎత్తైన రాతి స్తంభం కనిపిస్తుంది.

before 1898 తీసిన ఛాయాచిత్రం

ఈ కట్టడాన్ని వరంగల్‌లో సగం మట్టిలో కూరుకుపోయిన దేవాలయంగా క్యాంప్‌బెల్ పుస్తకం పేర్కొంటుంది. మహాదేవుడి దేవాలయానికి ఎదురుగా చెక్కిన మూడు రాతి ఎద్దులు ఉన్నాయని కూడా చెబుతుంది. ఈ ఛాయాచిత్రం 1898లో ప్రచురితమైంది.

Photo: unknown photographer, Glimpses of the Nizam's Dominions (A. Claude Campbell), 1898 · Public domain

ఎడమవైపు పెద్ద చెట్ల మధ్య చెక్కిన విరిగిన స్తంభాలు ఉన్నాయి. కుడివైపున గడ్డిమైదానంలో చెక్కిన రాతి తోరణం నిలిచి ఉంది. దాని వెనుక ఆర్చ్‌ల వరుసలున్న పొడవైన భవనం ఉంది.

before 1928 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1925–26 నివేదిక ఈ దృశ్యాన్ని వరంగల్ కోటలోని పాత ఆలయ శిథిలాలుగా పేర్కొంది. చెట్ల కింద విరిగిన స్తంభాలు, సమీపంలో చెక్కిన రాతి తోరణం కనిపిస్తున్నాయి. ఆ నివేదిక 1928లో ప్రచురితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.E.H. the Nizam's Dominions for 1925-26, 1928 · Public domain

నీటి మడుగు పక్కన పెద్ద, బోసిగా ఉన్న గ్రానైట్ బండ పైకి లేచి కనిపిస్తుంది. దాని పైభాగంలో చిన్న భవనాలు ఉన్నాయి. ముందున్న వాలుపై గడ్డి పెరిగింది.

before 1928 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1925–26 నివేదిక వరంగల్ కోటలోని ఈ బండను “ఒరుకల్” (ఒకే బండ) అని పిలుస్తుంది. దాని పైభాగంలో చిన్న భవనాలు, అడుగున నీరు కనిపిస్తున్నాయి. ఆ నివేదిక 1928లో ప్రచురితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.E.H. the Nizam's Dominions for 1925-26, 1928 · Public domain

దూరంగా పొడవైన, తక్కువ ఎత్తున్న మట్టి దిబ్బ అడ్డంగా విస్తరించింది. దాని ముందున్న బహిరంగ నేలపై పొదలు, గడ్డి పెరిగాయి.

before 1928 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1925–26 నివేదిక ఈ పొడవైన మట్టి దిబ్బను వరంగల్ కోట పాత మట్టి ప్రాకారంగా గుర్తించింది. అది హిందూ కాలంలో నిర్మించారని నివేదిక పేర్కొంది. ఆ నివేదిక 1928లో ప్రచురితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.E.H. the Nizam's Dominions for 1925-26, 1928 · Public domain

మోటుగా పేర్చిన రాళ్లతో నిర్మించిన ఎత్తైన గోడలో రెండు కొనదేలిన వంపులున్న ద్వారం ఉంది. గోడ పైన రెండు కొనదేలిన రాతి కుడ్యపైనాలు కనిపిస్తున్నాయి. లోపలి వంపు గుండా కొందరు వ్యక్తులు, ఒక బండి వెళ్తున్నాయి.

before 1928 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1925–26 నివేదిక వరంగల్ కోటలోని ఈ ద్వారాన్ని చూపించి, ముస్లిం కాలానికి చెందినదిగా పేర్కొంది. వంపుల పైన రెండు కొనదేలిన కుడ్యపైనాలు ఉన్నాయి. ఆ నివేదిక 1928లో ప్రచురితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.E.H. the Nizam's Dominions for 1925-26, 1928 · Public domain

గడ్డిలో పెద్ద చెక్కిన రాతి ఎద్దు పడుకుని ఉంది. దాని మెడ చుట్టూ చెక్కిన గంటలు, గొలుసుల వరుసలు వేలాడుతున్నాయి. వెనుక మరో ఎద్దు పడుకుని ఉంది.

before 1932 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వరంగల్ కోటలోని శంభుని గుడి ఆలయం ముందు ఈ చెక్కిన రాతి ఎద్దు ఉంది. దాని మెడ నుంచి చెక్కిన గంటలు, గొలుసులు వేలాడుతున్నాయి. హిరానంద శాస్త్రి ఈ ఛాయాచిత్రాన్ని 1932లో ప్రచురించారు.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Shitab Khan of Warangal (Hyderabad Archaeological Series 9, Hirananda Sastri), 1932 · Public domain

ఎత్తైన అలంకార కిరీటం, ప్రశాంతమైన ముఖంతో రాతి తలశిల్పం చెక్కబడింది.

before 1934 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వరంగల్ కోటలోని శంభుని గుడిలో రాతి తలశిల్పం పడి ఉంది. 1934 నాటి పుస్తకం దీన్ని ప్రతాపరుద్రుడి తలగా భావించింది. ఏ శాసనమూ ఆ గుర్తింపును నిర్ధారించదు.

Photo: unknown photographer (print marked N. C. Mowli), in Kakati Rudradeva's Thousand Pillared Temple Inscription at Anumakonda (ed. Kambhampati Appanna Sastri), 1934, plate at PDF page 176. Printed caption: "The supposed head of Pratap Rudra lying in the Sambhuni Gudi, Warangal Fort" · Public domain

చీకటి నేపథ్యంపై వంపు చట్రంలో బొద్దుగా, అరిగిపోయిన ఆకృతిలో ఉన్న జీవి రాతి శిల్పం కనిపిస్తోంది.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వరంగల్‌కు చెందిన కుంభాండుడి రాతి శిల్పాన్ని 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. అరిగిపోయిన ఈ శిల్పాన్ని గుండ్రని వంపు గూడులో చెక్కారు.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 12 · Public domain

రాతి లింగం పక్కలపై కిరీటాలు ధరించిన ముఖాలు చెక్కబడ్డాయి. దగ్గరి దృశ్యంలో రెండు ముఖాలు కనిపిస్తున్నాయి.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వరంగల్‌లోని చతుర్ముఖ లింగాన్ని 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. నాలుగు ముఖాల్లో కిరీటాలు ధరించిన రెండు ముఖాలు ఫోటోలో కనిపిస్తున్నాయి.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 31 · Public domain

పొడవైన, ఇరుకైన ద్వారస్తంభంపై తీగల చుట్టల అలంకరణను నిలువు పట్టీలుగా చెక్కారు.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వరంగల్‌లోని చెక్కిన ద్వారస్తంభాన్ని 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. పొడవైన ద్వారస్తంభంపై తీగల అలంకరణ పట్టీలు నిలువుగా సాగాయి.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 33 · Public domain

కోణం నుంచి కనిపిస్తున్న దెబ్బతిన్న చెక్కిన శిలాఫలకంపై, చిన్న శిఖరాకార అలంకరణతో ముగిసే గోడస్తంభం ఉంది. దాని పక్కన వజ్రాకార రంధ్రాల జాలకం కనిపిస్తుంది.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వరంగల్ ద్వారస్తంభం పక్కనున్న భిత్తిస్తంభాన్ని 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. దాని పక్కన వజ్రాకార జాలరిపలక చెక్కబడి ఉంది.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 34 · Public domain

రెండు గోపురాకార చివరల మధ్య పొడవైన చెక్కిన రాతి పైదూలం ఉంది. వంపుల కింద చిన్న విగ్రహాల మధ్యలో ఒక పెద్ద విగ్రహం చెక్కారు.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వరంగల్ కోట ఆలయ పైదూలాన్ని 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. అనేక చిన్న విగ్రహాల మధ్య పెద్ద విగ్రహం చెక్కారు; రెండు చివర్లలో గోపురాకార అలంకరణలు ఉన్నాయి.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 35 · Public domain

కింద నుంచి కనిపిస్తున్న చెక్కిన చదరపు పైకప్పు పలకపై ఒకదానిలో మరొకటి అమరిన చతురస్రాలు, వజ్రాకారాలు ఉన్నాయి. చెక్కిన దూలాలు పలకను చుట్టుముట్టాయి.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వరంగల్‌లోని ఒక ఆలయ రంగమండపం పైకప్పును 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. ఆ సమయంలో ఈ పైకప్పు హైదరాబాద్ రాష్ట్ర మ్యూజియంలో ఉందని ముద్రిత శీర్షిక పేర్కొంది.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 36 · Public domain

త్రిభుజాకార రాతిపలక మధ్యలో నిలబడి ఉన్న దేవతామూర్తి ఉంది. పలక అడుగున చిన్న విగ్రహాలు వరుసగా చెక్కబడ్డాయి.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వరంగల్‌లోని లక్ష్మీదేవి శిల్పమున్న త్రిభుజాకార పలకను 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. దేవతకు ఇరువైపులా చిన్న విగ్రహాలు చెక్కబడ్డాయి.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 37 · Public domain

కింద నుంచి కనిపిస్తున్న పెద్ద చెక్కిన రాతి స్తంభశిరస్సుకు సాదా చదరపు ముఖం, అలంకారపు అంచులు ఉన్నాయి. పై అంచు వెంట విగ్రహాలు చెక్కబడ్డాయి.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వరంగల్‌లోని క్రాస్ ఆకారపు స్తంభశిరస్సును 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. సాదా చదరపు ముఖం చుట్టూ చెక్కిన అంచులు, చిన్న విగ్రహాలు ఉన్నాయి.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 38 · Public domain

చిన్న స్తంభాల మధ్య కూర్చున్న విగ్రహాల వరుసతో కూడిన పొడవైన చెక్కిన పలక అరిగిపోయిన స్థితిలో ఉంది.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వరంగల్ కేశవ ఆలయంలోని అలంకార పలకను 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. చిన్న స్తంభాల మధ్య కూర్చున్న విగ్రహాల వరుస చెక్కబడి ఉంది.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 39 · Public domain

నాలుగు చెక్కిన స్తంభాలపై సమృద్ధిగా అలంకరించిన పైదూలం ఉన్న ఎత్తైన రాతి తోరణం కనిపిస్తోంది. దూరంలో మరో తోరణం ఉంది.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వరంగల్‌లోని తోరణాన్ని 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. దాని చెక్కిన పైదూలం నాలుగు ఎత్తైన స్తంభాలపై ఆనుకుని ఉంది.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 42 · Public domain

చిన్న స్తంభాల మధ్య గూడుల్లో నిలబడి ఉన్న విగ్రహాలతో పొడవైన చెక్కిన పలక ఉంది. గూడుల పైన వంపుల తీగల అలంకరణ కనిపిస్తోంది.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వరంగల్‌లోని అలంకార పలకలను 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. చిన్న స్తంభాల మధ్య గూడుల్లో నిలబడి ఉన్న విగ్రహాలు చెక్కబడ్డాయి.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 45a · Public domain

రెండు వరుసలుగా చెక్కిన శిల్పపట్టీ ఇది. పైన చిన్న విగ్రహాలు ఉన్నాయి; కింద స్తంభాల మధ్య జంటలుగా, ముగ్గురేసి నర్తకులు కనిపిస్తున్నారు.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వరంగల్‌లోని అలంకార పలకలను 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. చిన్న స్తంభాల మధ్య నర్తకుల వరుసలు చెక్కబడ్డాయి.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 45b · Public domain

చెక్కిన రాతిపలక పైపట్టీలో కూర్చున్న విగ్రహాలు, కిందిపట్టీలో నిలబడి ఉన్న విగ్రహాలు ఉన్నాయి. వాటిలో ఒకటి చేతిని పైకెత్తింది.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వరంగల్‌లోని అలంకార పలకలను 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. పైపట్టీ నిండా కూర్చున్న విగ్రహాలు, కిందిపట్టీ నిండా నిలబడి ఉన్న విగ్రహాలు ఉన్నాయి.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 45c · Public domain

విశాలమైన చదరపు పీఠంపై స్థూపాకార లింగం ఉంది. దాని ఉపరితలమంతా చిన్న లింగాలను వరుసలుగా చెక్కారు.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వరంగల్‌లోని సహస్రలింగాన్ని 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. దాని ఉపరితలంపై అనేక చిన్న లింగాలు వరుసలుగా చెక్కబడ్డాయి.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 52 · Public domain

కొనదేలిన పైభాగమున్న రాతిపలకపై ఆయుధాలు ధరించిన బహుచేతుల దేవుడు నిలబడి ఉన్నాడు. ఆయన పక్కన చిన్న విగ్రహాలు చెక్కబడ్డాయి.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వరంగల్‌కు చెందిన వీరభద్రుని రాతి విగ్రహాన్ని 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. బహుచేతుల వీరభద్రుడు ఆయుధాలు ధరించి నిలబడి ఉన్నాడు; ఆయన పక్కన చిన్న విగ్రహాలు చెక్కబడ్డాయి.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 53 · Public domain

విశాలమైన కళ్లున్న పెద్ద రాతి తలశిల్పం కనిపిస్తోంది. తలపై జ్వాలల్లా పైకి లేచిన జటాజూటం ఉంది.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వరంగల్‌లోని శివుని తలశిల్పాన్ని 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. ముఖం పైన జటాజూటం ఎత్తుగా పేర్చినట్లు కనిపిస్తోంది.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 54 · Public domain

మట్టి ప్రాకారం వాలులో పాక్షికంగా పూడుకుపోయిన చిన్న ఆలయం ఉంది. మట్టిలోంచి దాని స్తంభాలు, పైదూలాలు కనిపిస్తున్నాయి.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వరంగల్ మట్టి ప్రాకారంలోని ఈ చిన్న ఆలయాన్ని “మచాలాదేవి ఆలయం”గా పేర్కొన్నారు. 1964 నాటికి తీసిన ఛాయాచిత్రంలో ఆలయం ప్రాకారం వాలులో కొంతవరకు పూడుకుపోయి కనిపిస్తోంది.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 56 · Public domain

గుండ్రని పైభాగమున్న రాతిపలకపై నాలుగు చేతుల దేవత కమల పీఠంపై కాళ్లు మడిచి కూర్చుంది. ఆమె తల వెనుక ప్రభావళి ఉంది.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వరంగల్‌లోని సరస్వతీదేవి రాతి విగ్రహాన్ని 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. నాలుగు చేతుల దేవత కాళ్లు మడిచి కూర్చుంది; ఆమె తల వెనుక ప్రభావళి ఉంది.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 64 · Public domain

వేయి స్తంభాల గుడి

ప్రదేశం గురించిన పేజీని చూడండి

చీకటిగా ఉన్న గర్భగుడి ద్వారం చుట్టూ చెక్కిన ద్వారస్తంభాలు, రంధ్రాలున్న రాతి తెరలు ఉన్నాయి. భారీ చెక్కిన స్తంభాలు, పైదూలం ద్వారాన్ని చుట్టుముట్టాయి.

ca. 1850-1886 తీసిన ఛాయాచిత్రం

హనుమకొండలోని వేయి స్తంభాల దేవాలయ గర్భగుడి ద్వారాన్ని ఈ ఛాయాచిత్రం చూపిస్తుంది. ద్వారానికి ఇరువైపులా రంధ్రాలున్న రాతి తెరలు ఉన్నాయి. ఈ ఛాయాచిత్రం సుమారు 1850–1886 మధ్యకాలానికి చెందింది.

Photo: unknown photographer, James Fergusson collection, Boston Public Library, via Digital Commonwealth · Public domain

చెక్కిన ద్వారస్తంభం, సిలువ ఆకారాల జాలరితో కూడిన రాతి తెర, చెక్కిన స్తంభం దగ్గరి దృశ్యం ఇది. ఛాయాచిత్ర ముద్రణపై 1034 అనే సంఖ్య రాసి ఉంది.

ca. 1850-1886 తీసిన ఛాయాచిత్రం

హనుమకొండలోని వేయి స్తంభాల దేవాలయ ద్వారాన్ని ఈ దగ్గరి దృశ్యం చూపిస్తుంది. చెక్కిన ద్వారస్తంభం, చెక్కిన స్తంభం మధ్య రంధ్రాలున్న రాతి తెర ఉంది. ఈ ఛాయాచిత్రం సుమారు 1850–1886 మధ్యకాలానికి చెందింది.

Photo: unknown photographer, James Fergusson collection, Boston Public Library, via Digital Commonwealth · Public domain

ఎగుడుదిగుడుగా ఉన్న నేలపై చెక్కిన స్తంభాల మీద భారీ చదునైన పైకప్పున్న రాతి మండపం ఉంది. దాని వెనుక ఎడమవైపు పొడవైన స్తంభాల భవనం కనిపిస్తోంది. ముందుభాగంలో శిథిలాలు, విడి రాళ్లు పడి ఉన్నాయి.

ca. 1850-1886 తీసిన ఛాయాచిత్రం

బోస్టన్ పబ్లిక్ లైబ్రరీ కేటలాగ్ దీనిని వేయి స్తంభాల దేవాలయంలోని నంది మండపంగా పేర్కొంది. దాని ముందున్న నేలపై శిథిలాలు, విడి రాళ్లు పడి ఉన్నాయి. ఈ ఛాయాచిత్రం సుమారు 1850–1886 మధ్యకాలానికి చెందింది.

Photo: unknown photographer, James Fergusson collection, Boston Public Library, via Digital Commonwealth · Public domain

చెక్కిన గుండ్రని స్తంభాలపై నిలిచిన చదునైన రాతి పైకప్పు కింద చెక్కిన నంది విగ్రహం ఉంది. స్తంభాల ముంగిలి మెట్లున్న రాతి పీఠంపై నిలిచింది. నంది పక్కన ఒక వ్యక్తి నిలబడ్డాడు.

ca. 1850-1886 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వేయి స్తంభాల దేవాలయంలో స్తంభాల ముంగిలి కింద రాతి నంది విగ్రహం ఉంది. కొన్ని విడి రాళ్లతో కూడిన మెట్ల రాతి పీఠంపై ముంగిలి నిలిచింది. ఈ ఛాయాచిత్రం సుమారు 1850–1886 మధ్యకాలానికి చెందింది.

Photo: unknown photographer, James Fergusson collection, Boston Public Library, via Digital Commonwealth · Public domain

లోతుగా ముందుకు వచ్చిన పైకప్పు అంచుల కింద అనేక స్తంభాలున్న పొడవైన, తక్కువ ఎత్తు రాతి దేవాలయం ఉంది. పైకప్పుపై పెద్ద చెట్టు పెరిగింది. ముందుభాగంలో బోసిన, ఎగుడుదిగుడుగా ఉన్న నేల కనిపిస్తోంది.

ca. 1850-1886 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వేయి స్తంభాల దేవాలయం పైకప్పుపై పెరిగిన పెద్ద చెట్టును ఈ దృశ్యం చూపిస్తుంది. ఆలయం ముందుభాగంలో బోసిన, ఎగుడుదిగుడుగా ఉన్న నేల ఉంది. ఈ ఛాయాచిత్రం సుమారు 1850–1886 మధ్యకాలానికి చెందింది.

Photo: unknown photographer, James Fergusson collection, Boston Public Library, via Digital Commonwealth · Public domain

రాతికొండ ముందు వేయి స్తంభాల దేవాలయంలోని చతురస్రాకార రాతి గర్భగుడులు ఉన్నాయి. పొడవైన స్తంభాల మండపం ఎడమవైపు విస్తరించింది. ముందుభాగంలో మట్టి దిబ్బలు, పొదలు కనిపిస్తున్నాయి.

ca. 1850-1886 తీసిన ఛాయాచిత్రం

హనుమకొండ కొండ దిగువన ఉన్న వేయి స్తంభాల దేవాలయ గర్భగుడులను ఈ ఛాయాచిత్రం చూపిస్తుంది. పొడవైన స్తంభాల మండపం ఎడమవైపు విస్తరించింది. ఈ ఛాయాచిత్రం సుమారు 1850–1886 మధ్యకాలానికి చెందింది.

Photo: unknown photographer, James Fergusson collection, Boston Public Library, via Digital Commonwealth · Public domain

వేయి స్తంభాల దేవాలయ స్తంభాల మండపం ముందు పడిపోయిన దూలాలు, స్తంభ భాగాల కుప్ప ఉంది. శిథిలాలపై రాతి నంది విగ్రహం ఉంది. ఎడమవైపు గడ్డితో కప్పిన గుడిసెలు కనిపిస్తున్నాయి.

about 1885 తీసిన ఛాయాచిత్రం

లాలా దీన్ దయాళ్ సుమారు 1885లో వేయి స్తంభాల దేవాలయాన్ని ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. మండపం ముందు పడిపోయిన దూలాలు, స్తంభాలు కుప్పగా పడి ఉన్నాయి. వాటిపై నంది విగ్రహం ఉంది.

Photo: Lala Deen Dayal, Views of H.H. the Nizam's Dominions (Curzon Collection, British Library, Photo 430/6(43)), about 1885 · Public domain

చెక్కిన స్తంభాలపై చదునైన రాతి పైకప్పున్న వేయి స్తంభాల దేవాలయ ప్రవేశ వసారా కనిపిస్తుంది. మెట్లకు ఎడమవైపు రాతి ఏనుగు ఉంది. పలువురు పురుషులు మెట్లపై నిలబడి, కూర్చున్నారు; విడిగా ఉన్న రాతి పలకలు నేలపై పడి ఉన్నాయి.

before 1898 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1898కు ముందు హనుమకొండలోని వేయి స్తంభాల దేవాలయ ప్రవేశ వసారాను తీసిన ఛాయాచిత్రం ఇది. మెట్ల పక్కన రాతి ఏనుగు ఉంది; ముందున్న నేలపై విడిగా రాతి పలకలు పడి ఉన్నాయి.

Photo: unknown photographer, Glimpses of the Nizam's Dominions (A. Claude Campbell), 1898 · Public domain

చదునైన పైకప్పు కింద అనేక చెక్కిన రాతి స్తంభాలున్న విశాలమైన మండపం. పైకప్పు వాలు కుంగిపోయింది; కొన్ని రాతి పలకలు లేవు. మండపం ముందు కదిలిపోయిన రాళ్లు, పలకలు పడి ఉన్నాయి.

before 1898 తీసిన ఛాయాచిత్రం

ఈ కట్టడాన్ని వేయి స్తంభాల దేవాలయానికి వేరుగా ఉన్న మండపంగా క్యాంప్‌బెల్ పుస్తకం పేర్కొంటుంది. చెక్కిన స్తంభాలపై మండపం నిలిచి ఉన్నా, పైకప్పు వాలు కుంగిపోయింది. 1898కు ముందు తీసిన ఈ ఛాయాచిత్రంలో మండపం ముందు విడిగా ఉన్న రాళ్లు పడి ఉన్నాయి.

Photo: unknown photographer, Glimpses of the Nizam's Dominions (A. Claude Campbell), 1898 · Public domain

అలంకరించిన పట్టీలున్న రాతి ఎద్దు శిల్పం, కూలిన స్తంభ భాగాలు, విరిగిన పలకల మధ్య ఒక పక్కకు వాలిపోయి ఉంది.

before 1898 తీసిన ఛాయాచిత్రం

ఈ దృశ్యాన్ని వెయ్యి స్తంభాల దేవాలయం కూలిపోయిన మండపంగా క్యాంప్‌బెల్ పుస్తకం పేర్కొంటుంది. కూలిన స్తంభ భాగాల మధ్య చెక్కిన రాతి నంది పక్కకు వాలిపోయి ఉంది. ఈ ఛాయాచిత్రం 1898లో ప్రచురితమైంది.

Photo: unknown photographer, Glimpses of the Nizam's Dominions (A. Claude Campbell), 1898 · Public domain

వేయి స్తంభాల దేవాలయంలోని చతురస్రాకార రాతి గర్భగుడులు తక్కువ ఎత్తున్న మట్టిగట్టు వెనుక కనిపిస్తాయి. ఎడమవైపు చదునైన పైకప్పున్న వసారా ఉంది. ముందున్న బహిరంగ మైదానంలో రెండు గుర్రాలు మేస్తున్నాయి.

before 1898 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1898కు ముందు హనుమకొండలోని వేయి స్తంభాల దేవాలయాన్ని తీసిన ఛాయాచిత్రం ఇది. ఆలయ పునాది వద్ద మట్టి, శిథిలాల కుప్ప పేరుకుంది. ముందున్న బహిరంగ మైదానంలో గుర్రాలు మేస్తున్నాయి.

Photo: unknown photographer, Glimpses of the Nizam's Dominions (A. Claude Campbell), 1898 · Public domain

చిన్న దేవతలు, పరిచారకుల వరుస పైన చెక్కిన రాతి పట్టీలు ఎత్తుగా ఉన్నాయి. రాతిపై తీగల అలంకరణ, లతాకృతిలో మలిచిన చిన్న స్తంభాలు కనిపిస్తున్నాయి.

before 1898 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వేయి స్తంభాల దేవాలయంలోని చెక్కిన రాతి అలంకరణను ఈ ఛాయాచిత్రం చూపిస్తుంది. చెక్కిన చట్రం అడుగున దేవతలు, పరిచారకుల చిన్న శిల్పాలు వరుసగా నిలిచాయి. క్యాంప్‌బెల్ దీనిని 1898లో ప్రచురించారు.

Photo: unknown photographer, Glimpses of the Nizam's Dominions (A. Claude Campbell), 1898 · Public domain

శాసన పంక్తులు చెక్కిన ఎత్తైన నల్లరాతి పలక ఒక స్తంభం పక్కన నిలిచి ఉంది. పైభాగంలోని ఉబ్బెత్తు శిల్పాల్లో శివలింగం, ఆవు, దూడ కనిపిస్తున్నాయి.

before 1898 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వేయి స్తంభాల దేవాలయంలోని ఈ ఎత్తైన రాతిపలకపై శాసన పంక్తులు చెక్కబడ్డాయి. పైభాగం దగ్గర ఆవు, దూడ శిల్పాలు ఉన్నాయి. క్యాంప్‌బెల్ ఈ ఛాయాచిత్రాన్ని 1898లో ప్రచురించారు.

Photo: unknown photographer, Glimpses of the Nizam's Dominions (A. Claude Campbell), 1898 · Public domain

తెరిచి ఉన్న గడ్డిమైదానం అవతల పొడవైన, తక్కువ ఎత్తున్న రాతి దేవాలయం కనిపిస్తుంది. దానికి గర్భగుడులు, మధ్యలో వసారా ఉన్నాయి. గోడల వెంబడి లోతైన అడ్డపు అలంకార పట్టీలు ఉన్నాయి.

1915-16 తీసిన ఛాయాచిత్రం

హైదరాబాద్ పురావస్తు శాఖ 1915–16లో వేయి స్తంభాల దేవాలయాన్ని ఫోటో తీసింది. ఈ దేవాలయ మరమ్మతులు పూర్తయ్యాయని 1921–24 శాఖ నివేదిక పేర్కొంది. ఈ ఛాయాచిత్రం 1917లో ప్రచురితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.H. the Nizam's Dominions for 1915-16, 1917 · Public domain

దేవాలయం లోపల చెక్కిన ఎత్తైన రాతి స్తంభం ఉంది. దాని పైన వెడల్పైన గుండ్రని శిరోభాగం, కింద చతురస్ర పీఠం ఉన్నాయి. రెండు లిపుల్లో రాసిన అక్షరాలను స్తంభపు పీఠంపై గీశారు.

1915-16 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1915–16లో హైదరాబాద్ పురావస్తు శాఖ వేయి స్తంభాల దేవాలయంలోని ఈ స్తంభాన్ని ఫోటో తీసింది. స్తంభపు పీఠంపై ఎవరో రెండు లిపుల్లో అక్షరాలు గీశారు. ఈ ఛాయాచిత్రం 1917లో ప్రచురితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.H. the Nizam's Dominions for 1915-16, 1917 · Public domain

గర్భగుడి ద్వారంపై ఆకులు, చిన్న శిల్పాలతో అలంకరించిన భారీ రాతి పైదూలం ఉంది. చీకటి ద్వారానికి ఇరువైపులా వజ్రాకార రంధ్రాలున్న రాతి తెరలు ఉన్నాయి.

before 1917 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వేయి స్తంభాల దేవాలయంలోని గర్భగుడి ద్వారాన్ని 1915–16 నివేదిక చూపిస్తుంది. ద్వారానికి ఇరువైపులా రంధ్రాలున్న రాతి తెరలు, పైన చెక్కిన రాతి పైదూలం ఉన్నాయి. నివేదిక 1917లో ముద్రితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.E.H. the Nizam's Dominions for 1915-16, 1917 · Public domain

చతురస్ర స్తంభాలు, భారీ పైదూలమున్న రాతి తోరణం కనిపిస్తోంది. దాని ఎడమవైపు ఎత్తైన రాతిపలక, ముందుభాగంలో చెట్టు ఉన్నాయి.

before 1934 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1934లో ప్రచురించిన చిత్రంలో వేయి స్తంభాల దేవాలయ తూర్పు ద్వారం కనిపిస్తోంది. దాని ఎడమవైపు 1163 నాటి శాసన స్తంభం ఉంది.

Photo: R. S. Iyer, in Kakati Rudradeva's Thousand Pillared Temple Inscription at Anumakonda (ed. Kambhampati Appanna Sastri), 1934, plate at PDF page 18. Printed caption: "The Eastern gate of Thousand Pillared Temple with the inscription stone pillar to the left" · Public domain

చెక్కిన రాతి ద్వారం పైన చిన్న శిల్పాలతో నిండిన శిల్పపట్టీ ఉంది; వెనుక చీకటి గర్భగుడి కనిపిస్తోంది.

before 1934 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1934లో ప్రచురించిన చిత్రంలో వేయి స్తంభాల దేవాలయ రుద్రేశ్వర గర్భగుడి ద్వారం కనిపిస్తోంది. ఆ గర్భగుడిలో రుద్రేశ్వర లింగం ఉందని పుస్తకం పేర్కొంటుంది.

Photo: unknown photographer (print marked N. C. Mowli), in Kakati Rudradeva's Thousand Pillared Temple Inscription at Anumakonda (ed. Kambhampati Appanna Sastri), 1934, plate at PDF page 131. Printed caption: "The entrance of Rudreswara's Shrine, Thousand Pillared Temple" · Public domain

చెక్కిన రాతి ద్వారానికి ఇరువైపులా రంధ్రాలున్న రాతి తెరలు, పైన చెక్కిన శిల్పపట్టీ ఉన్నాయి.

before 1934 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1934లో ప్రచురించిన చిత్రంలో వేయి స్తంభాల దేవాలయ వాసుదేవ గర్భగుడి ద్వారం కనిపిస్తోంది. 1163 నాటి శాసనంలో పేర్కొన్న మూడు దేవతల్లో వాసుదేవుడు ఒకరు.

Photo: unknown photographer (print marked N. C. Mowli), in Kakati Rudradeva's Thousand Pillared Temple Inscription at Anumakonda (ed. Kambhampati Appanna Sastri), 1934, plate at PDF page 148. Printed caption: "The Shrine of Vasudevara mentioned in the inscription of Thousand Pillared Temple" · Public domain

రెండు స్తంభాల మధ్య చెక్కిన రాతి ద్వారం ఉంది. దాని పైదూలం పైన చెక్కిన శిల్పపట్టీ కనిపిస్తోంది.

before 1934 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1934లో ప్రచురించిన చిత్రంలో వేయి స్తంభాల దేవాలయ సూర్యదేవుడి తూర్పు గర్భగుడి ద్వారం కనిపిస్తోంది.

Photo: unknown photographer (print marked N. C. Mowli), in Kakati Rudradeva's Thousand Pillared Temple Inscription at Anumakonda (ed. Kambhampati Appanna Sastri), 1934, plate at PDF page 166. Printed caption: "The eastern shrine of Soorya Devara, Thousand Pillared Temple" · Public domain

పొదలున్న ఎగుడుదిగుడుగా ఉన్న నేల అవతల పొడవైన, తక్కువ ఎత్తు రాతి ఆలయం కనిపిస్తోంది. దాని పక్కన చెక్కిన స్తంభాల వరుస ఉంది.

before 1934 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1934లో ప్రచురించిన చిత్రంలో వేయి స్తంభాల దేవాలయం పక్కదృశ్యం కనిపిస్తోంది. మండప స్తంభాల వరుస పక్కవైపున ఉంది.

Photo: unknown photographer, by courtesy of K. Sitarama Sarma, editor of Andhrabhyudaya, in Kakati Rudradeva's Thousand Pillared Temple Inscription at Anumakonda (ed. Kambhampati Appanna Sastri), 1934, plate at PDF page 32. Printed caption: "Thousand Pillared Temple; Anumakonda" · Public domain

మూడు చిన్న చెక్కిన గోపురాకార పైకప్పుల కింద, రెండు స్తంభాల మధ్య గోడ గూడులో నాలుగు చేతుల దేవతామూర్తి నిలబడి ఉంది.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

హనుమకొండలోని వేయి స్తంభాల దేవాలయంలో ఉన్న వాసుదేవుని శిల్పాన్ని 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. మూడు చిన్న చెక్కిన గోపురాల కింద, రెండు స్తంభాల మధ్య గోడ గూడులో వాసుదేవుడు నిలబడి ఉన్నాడు.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 9 · Public domain

వరంగల్ కోటలోని స్వయంభూ దేవాలయం

ప్రదేశం గురించిన పేజీని చూడండి

తక్కువ మొక్కలున్న మైదానంలో నాలుగు చెక్కిన స్తంభాలు, దూలమున్న ఎత్తైన రాతి తోరణం ఉంది. దూలం పై మూలల్లో రాతి హంసలు, కింద రాతి మొగ్గలు ఉన్నాయి. ద్వారం వెనుక పెద్ద చెట్టు; లోపలి ఎడమ స్తంభం పక్కన ఒక వ్యక్తి కనిపిస్తున్నారు.

ca. 1850-1886 తీసిన ఛాయాచిత్రం

బోస్టన్ పబ్లిక్ లైబ్రరీ కేటలాగ్ ఈ తోరణాన్ని వరంగల్ కాకతీయ కళాతోరణంగా పేర్కొంది. చుట్టూ ప్రాకారం లేకుండా బహిరంగ మైదానంలో ఇది ఒంటరిగా నిలిచింది. ఈ ఛాయాచిత్రం సుమారు 1850–1886 మధ్యకాలానికి చెందింది.

Photo: unknown photographer, James Fergusson collection, Boston Public Library, via Digital Commonwealth · Public domain

చెక్కిన రాతి తోరణం ఒక చివరి దగ్గరి దృశ్యం ఇది. పైదూలం వెంట కుండల ఆకారాలున్న చిన్న వంపుల వరుస ఉంది. దాని కింద పూసల చెక్కుడు పట్టీ, పక్కనున్న స్తంభం దగ్గర దూలం అడుగున వేలాడే ఏడు రాతి మొగ్గలు ఉన్నాయి.

ca. 1850-1886 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వరంగల్ రాతి తోరణాల్లో ఒకదాని చెక్కిన దూలాన్ని ఈ దగ్గరి దృశ్యం చూపిస్తుంది. దూలం కింద రాతి మొగ్గలు వేలాడుతున్నాయి; పైభాగం వెంట చిన్న వంపుల వరుస ఉంది. ఈ ఛాయాచిత్రం సుమారు 1850–1886 మధ్యకాలానికి చెందింది.

Photo: unknown photographer, James Fergusson collection, Boston Public Library, via Digital Commonwealth · Public domain

శిథిల రాతి మండపానికి చెందిన మూడు చెక్కిన స్తంభాలు ఎడమవైపు చెట్ల కింద ఉన్నాయి. కుడివైపు పొదల్లో చెక్కిన రాతి తోరణం కనిపిస్తోంది. వాటి మధ్య దూరంలో వంపులున్న పొడవైన భవనం, ముందున్న పొదల్లో ముగ్గురు వ్యక్తులు ఉన్నారు.

ca. 1870-1879 తీసిన ఛాయాచిత్రం

ఈ దృశ్యానికి బ్రిటిష్ లైబ్రరీ ఇచ్చిన శీర్షిక “తోరణం, ఆలయ శిథిలాల్లో కొంత భాగం”. ఎడమవైపు శిథిల మండప స్తంభాలు, కుడివైపు రాతి తోరణం ఉన్నాయి. వెనుకనున్న వంపుల పొడవైన భవనం బహుశా ఖుష్ మహల్. ఈ ఛాయాచిత్రం సుమారు 1870–1879 మధ్యకాలానికి చెందింది.

Photo: unknown photographer, James Fergusson collection, Boston Public Library, via Digital Commonwealth · Public domain

నాలుగు చెక్కిన స్తంభాలపై భారీ చెక్కిన దూలమున్న ఎత్తైన రాతి తోరణం ఉంది. దూలం పైభాగపు మూలల్లో రాతి హంసలు ఉన్నాయి. ద్వారం కింద గడ్డిపై తలపాగా ధరించిన వ్యక్తి నిలబడ్డాడు. దూరంలో మరో తోరణం, వంపులున్న పొడవైన భవనం కనిపిస్తున్నాయి.

1887-88 తీసిన ఛాయాచిత్రం

లాలా దీన్ దయాళ్ 1887 డిసెంబరు నుంచి 1888 ఫిబ్రవరి మధ్య వరంగల్ కోటలోని నాలుగు రాతి తోరణాల్లో ఒకదాన్ని ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. అదే నమూనాలోని మరో తోరణం దీని గుండా కనిపిస్తోంది. వెనుకనున్న వంపుల పొడవైన భవనం బహుశా ఖుష్ మహల్.

Photo: Lala Deen Dayal, Views of H.H. the Nizam's Dominions (J. Paul Getty Museum, 2008.78.43), 1887-88 · Public domain

బోసిన నేలపై రెండు పెద్ద చెక్కిన రాతి ఎద్దులు, ఒక చిన్న ఎద్దు పడి ఉన్నాయి. వాటి శరీరాలపై చెక్కిన గొలుసులు, గంటలు, వేలాడే అలంకరణలు ఉన్నాయి. వెనుక మోటుగా పేర్చిన రాతి గోడ, ఎత్తైన చెక్కిన రాతి స్తంభం, చెట్లు, గడ్డితో కప్పిన గుడిసెలు కనిపిస్తున్నాయి.

1887-88 తీసిన ఛాయాచిత్రం

లాలా దీన్ దయాళ్ 1887 డిసెంబరు నుంచి 1888 ఫిబ్రవరి మధ్య వరంగల్ కోటలో ఈ చెక్కిన రాతి నంది విగ్రహాలను ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. కుడివైపు చెట్ల వెనుక రాతి తోరణం మసకగా కనిపిస్తోంది. అందువల్ల ఈ నందులు స్వయంభు ఆలయ తోరణాల దగ్గర ఉండి ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు.

Photo: Lala Deen Dayal, Views of H.H. the Nizam's Dominions (J. Paul Getty Museum, 2008.78.42), 1887-88 · Public domain

రాతి గోడ ముందు కాలగతిలో అరిగిన ఏడు సింహాల రాతి ఆధారాలు వరుసగా నిలబడి ఉన్నాయి.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించిన ఏడు సింహాల రాతి ఆధారాలు ఇవి. ఇలాంటి సింహాలు ఏనుగుల తలలపై నిలబడి, ఆలయ మండప స్తంభాల శిరోభాగాల్లో ఉండేవని గోపాలకృష్ణ మూర్తి రాశారు.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 40 · Public domain

విరిగిన నిలువెత్తు విగ్రహం దిగువ భాగంలో కాళ్లు, పాదాలు, గాడులున్న గద కనిపిస్తున్నాయి. ఇరువైపులా చిన్న పరిచారకుల విగ్రహాలు ఉన్నాయి.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

ఆలయ శిథిలాల్లో దొరికిన విష్ణుమూర్తి విగ్రహం దిగువ భాగాన్ని 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. గద, పాదాల దగ్గర చిన్న భక్తుల శిల్పాలు ఉండటంతో ఇది కేశవ ఆలయ విగ్రహమై ఉండవచ్చని మూర్తి సూచించారు.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 44 · Public domain

వేములవాడ దేవాలయాలు

ప్రదేశం గురించిన పేజీని చూడండి

చెట్లు, పొదల మధ్య ఎత్తైన రాతి ఆలయ శిఖరం అనేక అంచెలుగా పైకెగసి, చివరన మొనదేలింది.

before 1898 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వేములవాడలోని ఒక ఆలయ ఛాయాచిత్రం ఇది; 1898కు ముందు తీసినది. క్యాంప్‌బెల్ “యెముల్వాడలోని ఆలయం” అని మాత్రమే పేర్కొన్నందున, ఏ ఆలయాన్ని చూపిస్తుందో తెలియదు.

Photo: unknown photographer, Glimpses of the Nizam's Dominions (A. Claude Campbell), 1898, p. 474 · Public domain

చదునైన పైకప్పున్న పొడవైన మండపం వెనుక మెట్ల ఆకారపు రాతి గోపురాలు కనిపిస్తున్నాయి. చెట్లు వాటిలో కొన్నింటిని పాక్షికంగా కప్పేశాయి.

before 1898 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వేములవాడలోని ఆలయాల సమూహాన్ని చూపించే ఈ ఛాయాచిత్రం 1898కు ముందు తీసినది. క్యాంప్‌బెల్ “యెముల్వాడలోని ఆలయం” అని మాత్రమే పేర్కొన్నారు.

Photo: unknown photographer, Glimpses of the Nizam's Dominions (A. Claude Campbell), 1898, p. 475 · Public domain

నాగునూరు దేవాలయాలు

ప్రదేశం గురించిన పేజీని చూడండి

అనేక మెట్ల రాతి పొరలతో చేసిన విశాలమైన పీఠంపై శిథిల ఆలయం ఉంది. ముందువైపు లతాకృతిలో మలిచిన స్తంభాలు, వెనుక కుడివైపు రాతికొండ కనిపిస్తున్నాయి.

before 1898 తీసిన ఛాయాచిత్రం

నాగునూరులోని ఆలయాన్ని చూపించే ఈ ఛాయాచిత్రం 1898కు ముందు తీసినది. క్యాంప్‌బెల్ శీర్షికలో “ఎల్గండల్‌లోని అంగ్నూర్ ఆలయం” అని ఉంది. అప్పట్లో నాగునూరు ఎల్గండల్ జిల్లాలో ఉండేది.

Photo: unknown photographer, Glimpses of the Nizam's Dominions (A. Claude Campbell), 1898, p. 474 · Public domain

ఎడమ, కుడి వైపులా ఒక్కొక్కటి చొప్పున రెండు శిథిల ఆలయాలు ఉన్నాయి. వాటి మధ్య మట్టి దారి సాగుతోంది; వెనుక పెద్ద రాతికొండ పైకి లేచి కనిపిస్తోంది.

before 1898 తీసిన ఛాయాచిత్రం

నాగునూరులో రాతికొండ దిగువన ఉన్న శిథిల ఆలయాలను ఈ ఛాయాచిత్రం 1898కు ముందు చూపిస్తుంది. క్యాంప్‌బెల్ ఇదే శీర్షికను—“ఎల్గండల్‌లోని అంగ్నూర్ ఆలయం”—ఇచ్చారు.

Photo: unknown photographer, Glimpses of the Nizam's Dominions (A. Claude Campbell), 1898, p. 474 · Public domain

తక్కువ ఎత్తు శిథిల స్తంభాల మండపం పక్కన ఎత్తైన, సన్నని రాతి స్తంభం ఉంది. దాని పైభాగంలో చిన్న మండపాకార నిర్మాణం కనిపిస్తోంది.

before 1929 తీసిన ఛాయాచిత్రం

నాగునూరులోని శిథిల విష్ణు ఆలయం, దాని పక్కనున్న ఎత్తైన స్తంభం 1929 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించబడ్డాయి. స్తంభం పైభాగపు చిన్న మండపం కింద కూర్చున్న గరుడ విగ్రహం ఉందని 1927–28 నివేదిక వివరిస్తుంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.E.H. the Nizam's Dominions for 1927-28, Plate IX · Public domain

రామప్ప ఆలయం

ప్రదేశం గురించిన పేజీని చూడండి

వాయువ్య దిశ నుంచి తీసిన రామప్ప దేవాలయ నలుపు-తెలుపు ఛాయాచిత్రం. తెరిచి ఉన్న మండపం పైకప్పును, గర్భగుడిపై ఉన్న శిఖరాన్ని గడ్డి, చిన్న చెట్లు కప్పివేశాయి. దేవాలయం విశాలమైన మెట్ల పీఠంపై ఉంది.

1915-16 తీసిన ఛాయాచిత్రం

హైదరాబాద్ పురావస్తు శాఖ 1915–16లో రామప్ప ఆలయాన్ని వాయువ్య దిశ నుంచి చిత్రీకరించింది. పైకప్పుపై, గర్భగుడి శిఖరంపై గడ్డి, చిన్న చెట్లు పెరిగాయి. రామప్ప ఆలయ మరమ్మతులు పూర్తయ్యాయని శాఖ 1930–31 నివేదికలో తెలిపింది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, The Temples at Palampet (Memoirs of the Archaeological Survey of India 6), 1922 · Public domain

బహిరంగ మైదానం మీదుగా ఆగ్నేయ దిశ నుంచి తీసిన రామప్ప ఆలయ నలుపు-తెలుపు ఛాయాచిత్రం. మండపపు లోతైన చూరు కింద చెక్కిన మద్దతు శిల్పాలు కనిపిస్తున్నాయి. పైకప్పు వెంట మొక్కలు పెరిగాయి; శిఖరం పక్కన ఒక చెట్టు ఉంది.

1915-16 తీసిన ఛాయాచిత్రం

హైదరాబాద్ పురావస్తు శాఖ 1915–16లో రామప్ప ఆలయాన్ని ఆగ్నేయ దిశ నుంచి చిత్రీకరించింది. మండపం పైకప్పు వెంట మొక్కలు పెరిగాయి; శిఖరం పక్కన ఒక చెట్టు ఉంది. ఈ ఛాయాచిత్రం 1917లో, మళ్లీ 1922లో ప్రచురితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, The Temples at Palampet (Memoirs of the Archaeological Survey of India 6), 1922 · Public domain

ఈ దగ్గరి దృశ్యంలో సన్నని స్త్రీ శిల్పం చెక్కిన వాలుగా ఉన్న రాతి ఆధారం కనిపిస్తుంది. పొడవైన తీగ ఆమె భుజాలపై వంపుగా సాగింది. పాదాల దగ్గర చిన్న పరిచారకుల శిల్పాలు ఉన్నాయి.

before 1916 తీసిన ఛాయాచిత్రం

రామప్ప దేవాలయంలోని ఈ రాతి ఆధార శిల్పాన్ని 1914–15 నివేదిక దగ్గరి దృశ్యంలో చూపిస్తుంది. వంపుగా సాగిన తీగ కింద సన్నని స్త్రీ నిలబడి ఉంది. నివేదిక 1916లో ముద్రితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.E.H. the Nizam's Dominions for 1914-15, 1916 · Public domain

ఈ దగ్గరి దృశ్యంలో బరువైన ఆభరణాలు, పొట్టి లంగా ధరించి నృత్యం చేస్తున్న స్త్రీ శిల్పం చెక్కిన రాతి ఆధారం కనిపిస్తుంది. ఆమె తలపైన చెక్కిన ఆకుల అలంకరణ ఉంది.

before 1916 తీసిన ఛాయాచిత్రం

రామప్ప దేవాలయంలోని ఈ రాతి ఆధారంపై బరువైన ఆభరణాలు ధరించిన నర్తకి శిల్పం ఉంది. హైదరాబాద్ పురావస్తు శాఖ 1914–15 నివేదికలో ఈ దగ్గరి దృశ్యాన్ని ముద్రించింది. నివేదిక 1916లో వెలువడింది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.E.H. the Nizam's Dominions for 1914-15, 1916 · Public domain

రామప్ప గర్భగుడిపై ఉన్న రాతి శిఖరం దగ్గరి దృశ్యం. శిఖరం నుంచి గడ్డి, పొదలు పెరుగుతున్నాయి; దాని పైభాగం అసమంగా ఉంది. దిగువన గర్భగుడి గోడలో చిన్న చెక్కిన గూడు కనిపిస్తుంది.

before 1917 తీసిన ఛాయాచిత్రం

ఈ ఛాయాచిత్రంలో రామప్ప ఆలయ గర్భగుడి శిఖరం కనిపిస్తుంది. శిఖరపు కీళ్లలోంచి గడ్డి, పొదలు, ఒక చెట్టు పెరిగాయి. ఈ ఛాయాచిత్రం 1917లో, మళ్లీ 1922లో ప్రచురితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, The Temples at Palampet (Memoirs of the Archaeological Survey of India 6), 1922 · Public domain

రాతి ద్వారచట్రం దిగువ భాగంలో తీగల అలంకరణ పట్టీలు చెక్కారు. అడుగున నిలబడి ఉన్న స్త్రీ, పురుష పరిచారకుల చిన్న ఉబ్బెత్తు శిల్పాలు ఉన్నాయి.

before 1917 తీసిన ఛాయాచిత్రం

రామప్ప దేవాలయంలో చెక్కిన ద్వారచట్రం దిగువ భాగాన్ని యాజ్దానీ ప్రచురించిన పలకం చూపిస్తుంది. చట్రం అడుగున పరిచారకుల చిన్న శిల్పాలు ఉన్నాయి. ఈ ఛాయాచిత్రం 1915–16 శాఖ నివేదికలోనూ ముద్రితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, The Temples at Palampet (Memoirs of the Archaeological Survey of India 6), 1922 · Public domain

పైకప్పు అంచు కింద వాలుగా ఉన్న బ్రాకెట్‌పై నృత్యభంగిమలోని సన్నని స్త్రీ శిల్పం ఉంది. దాని ఎడమవైపు తదుపరి బ్రాకెట్‌పై దూకుతున్న వ్యాళం శిల్పం కనిపిస్తుంది.

before 1922 తీసిన ఛాయాచిత్రం

రామప్ప దేవాలయంలో స్తంభశిరోభాగానికి, పైకప్పు అంచుకు మధ్యనున్న బ్రాకెట్‌పై చెక్కిన స్త్రీ శిల్పం నిలబడి ఉంది. పక్క బ్రాకెట్‌పై దూకుతున్న వ్యాళం చెక్కారు. ఈ ఛాయాచిత్రం 1922లో ప్రచురితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, The Temples at Palampet (Memoirs of the Archaeological Survey of India 6), 1922 · Public domain

తక్కువ ఎత్తున్న మెట్ల రాతి పీఠంపై వదులుగా ఉన్న రాతి దిమ్మెలు, విరిగిన చెక్కిన స్తంభ భాగాలు పడి ఉన్నాయి. పీఠం పక్కన పెద్ద ఆకుల చెట్టు ఉంది.

before 1922 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1922లో ఈ ఛాయాచిత్రం ప్రచురితమైనప్పటికే రామప్ప దేవాలయ నంది మండపం శిథిలమై ఉంది. దాని మెట్ల పీఠంపై వదులుగా ఉన్న రాతి దిమ్మెలు, విరిగిన స్తంభ భాగాలు పడి ఉన్నాయి. పక్కనే పెద్ద చెట్టు పెరుగుతోంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, The Temples at Palampet (Memoirs of the Archaeological Survey of India 6), 1922 · Public domain

శిథిలమైన రాతి దేవాలయపు తక్కువ ఎత్తున్న గోడల ముందు కూలిన రాతి దిమ్మెలు కుప్పగా పడి ఉన్నాయి. వాటి మధ్య రెండు రాతి ఏనుగు శిల్పాలు నిలిచి ఉన్నాయి. దేవాలయం వెనుక చెట్లు పెరుగుతున్నాయి.

before 1922 తీసిన ఛాయాచిత్రం

ప్రధాన రామప్ప దేవాలయానికి ఉత్తరాన ఉన్న చిన్న దేవాలయం 1922లో ఈ ఛాయాచిత్రం ప్రచురితమయ్యే సమయానికి శిథిలమై ఉంది. గోడల ముందు కూలిన రాతి దిమ్మెలు పడి ఉన్నాయి; వాటి మధ్య రెండు రాతి ఏనుగులు నిలిచి ఉన్నాయి.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, The Temples at Palampet (Memoirs of the Archaeological Survey of India 6), 1922 · Public domain

చెక్కిన అలంకార పట్టీలున్న లతాకృతిలో మలిచిన రాతి స్తంభం మండపం లోపల ఉంది. దాని వెనుక రంధ్రాలున్న తెరలతో కూడిన చెక్కిన గర్భగుడి ద్వారం కనిపిస్తోంది.

before 1922 తీసిన ఛాయాచిత్రం

రామప్ప దేవాలయ మండపంలోని చెక్కిన స్తంభాన్ని యాజ్దానీ ప్రచురించిన పలకం చూపిస్తుంది. స్తంభం వెనుక రంధ్రాలున్న రాతి తెరలతో కూడిన గర్భగుడి ద్వారం ఉంది. ఈ స్మారక గ్రంథం 1922లో ప్రచురితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, The Temples at Palampet (Memoirs of the Archaeological Survey of India 6), 1922 · Public domain

చెక్కిన ద్వారస్తంభాలు చీకటి గర్భగుడి ద్వారాన్ని చుట్టుముట్టాయి. గుండ్రని రంధ్రాలున్న రాతి తెరలు ఇరువైపులా ఉన్నాయి. పైదూలం పైన పొడవైన చెక్కిన శిల్పపట్టీ సాగింది.

before 1922 తీసిన ఛాయాచిత్రం

రామప్ప దేవాలయ గర్భగుడి ద్వారాన్ని ఈ ఛాయాచిత్రం చూపిస్తుంది. ఇరువైపులా రంధ్రాలున్న రాతి తెరలు, పైన చెక్కిన శిల్పపట్టీ ఉన్నాయి. ఈ పలకం 1922లో ప్రచురితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, The Temples at Palampet (Memoirs of the Archaeological Survey of India 6), 1922 · Public domain

పైకప్పు అంచు కింద వాలుగా ఉన్న రాతి ఆధారంపై రెండు చేతులూ పైకెత్తిన నర్తకి శిల్పం ఉంది. ఆమె పాదాల దగ్గర చిన్న పరిచారకుల శిల్పాలు చెక్కారు.

before 1922 తీసిన ఛాయాచిత్రం

తలపైకి చేతులు ఎత్తిన నర్తకి శిల్పం ఈ రాతి ఆధారంపై ఉంది. రామప్ప దేవాలయం వెలుపలి స్తంభం పైభాగం నుంచి ఈ ఆధారం బయటకు వాలింది. ఈ పలకం 1922లో ప్రచురితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, The Temples at Palampet (Memoirs of the Archaeological Survey of India 6), 1922 · Public domain

స్తంభం పైభాగం నుంచి వాలుగా ఉన్న చెక్కిన రాతి ఆధారం బయటకు వచ్చింది; దానిపై నర్తకి శిల్పం ఉంది. పక్కనున్న మరో ఆధారంపై చిన్న స్వారీదారుడి పైన వెనుక కాళ్లపై లేచిన పౌరాణిక జంతువును చెక్కారు.

before 1922 తీసిన ఛాయాచిత్రం

రామప్ప దేవాలయ స్తంభం పైభాగం నుంచి బయటకు వచ్చిన రెండు చెక్కిన రాతి ఆధారాలు కనిపిస్తున్నాయి. ఒకదానిపై నర్తకి, మరొకదానిపై వెనుక కాళ్లపై లేచిన పౌరాణిక జంతువు ఉన్నాయి. యాజ్దానీ ఈ ఛాయాచిత్రాన్ని 1922లో ప్రచురించారు.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, The Temples at Palampet (Memoirs of the Archaeological Survey of India 6), 1922 · Public domain

చెట్ల కింద కూలిపోయిన రాతి ఆలయం, పడిపోయిన దూలాలు, పలకల కుప్పలుగా కనిపిస్తోంది. కుడివైపు ప్రధాన ఆలయం ముందుకు చాచిన పైకప్పు అంచు ఉంది.

before 1922 తీసిన ఛాయాచిత్రం

పాలంపేటలోని ప్రధాన ఆలయానికి వాయువ్యంగా ఉన్న ఆలయ శిథిలాలుగా యాజ్దానీ శీర్షిక దీనిని గుర్తించింది. దాని పునాది చుట్టూ పడిపోయిన పలకలు, దూలాలు ఉన్నాయి. కుడివైపు రామప్ప దేవాలయ పైకప్పు అంచు కనిపిస్తోంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, The Temples at Palampet (Memoirs of the Archaeological Survey of India 6), 1922 · Public domain

శిల్పాలు చెక్కిన గోడలున్న చిన్న రాతి ఆలయం చెట్లు, పొడవైన గడ్డి మధ్య సగం మరుగునపడింది. దాని శిఖరం పైభాగం కూలిపోయింది.

before 1922 తీసిన ఛాయాచిత్రం

పాలంపేటలోని ప్రధాన ఆలయానికి పశ్చిమాన ఉన్న ఆలయంగా యాజ్దానీ శీర్షిక ఈ భవనాన్ని గుర్తించింది. చెక్కిన గోడల చుట్టూ చెట్లు, ఎత్తైన గడ్డి ఉన్నాయి. ఈ ఛాయాచిత్రం 1922లో ప్రచురితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, The Temples at Palampet (Memoirs of the Archaeological Survey of India 6), 1922 · Public domain

రామప్ప ఆలయం మొక్కలు లేకుండా అంచెల వేదికపై స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. దాని శిఖరం ఎడమవైపు ఉంది; కొత్త పచ్చిక వేదిక చుట్టూ పరచుకుంది. వెనుక తాటిచెట్లు ఉన్నాయి.

before 1935 తీసిన ఛాయాచిత్రం

శాఖ మరమ్మతుల తరువాతి రామప్ప ఆలయాన్ని 1931–32 నివేదిక చూపిస్తుంది. పైకప్పు, శిఖరంపై మొక్కలు లేవు; వేదిక చుట్టూ పచ్చిక ఉంది. ఈ నివేదిక సంపుటం 1935లో ముద్రితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.E.H. the Nizam's Dominions for 1931-32, 1935 · Public domain

ఎత్తైన అంచెల వేదికపై ఆలయం ఉంది. ముందు స్తంభాల మండపం, కుడివైపు గర్భగుడి శిఖరం, ముందుభాగంలో చిన్న మండపం కనిపిస్తున్నాయి.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1964 నాటికి చిత్రీకరించిన పాలంపేట రామప్ప ఆలయం. ఎత్తైన అంచెల వేదికపై ఉన్న ఆలయానికి కుడివైపు శిఖరం కనిపిస్తుంది.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 14 · Public domain

చెక్కిన రాతి గోడపై అడ్డంగా ఉన్న పట్టీల దగ్గరి దృశ్యం ఇది. పైన చిన్న విగ్రహాలు, నక్షత్రాకార అలంకరణల వరుసలు; అడుగున ఏనుగుల వరుస ఉన్నాయి.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

పాలంపేట మండపం చుట్టూ ఉన్న కుడ్యపైనాన్ని 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. గోడ వెంట చిన్న విగ్రహాలు, అలంకారాల పట్టీలు; అడుగున చెక్కిన ఏనుగుల వరుస ఉన్నాయి.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 15 · Public domain

నక్షత్రాకార అలంకరణలు, చిన్న విగ్రహాల అడ్డపట్టీలతో చెక్కిన రాతి గోడ ఇది. అడుగున ఏనుగుల వరుస ఉంది.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

పాలంపేటలోని కుడ్యపైనాన్ని 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. గోడ వెంట చిన్న విగ్రహాలు, అలంకారాల పట్టీలు; అడుగున చెక్కిన ఏనుగుల వరుస ఉన్నాయి.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 16 · Public domain

స్తంభపు రాతి ఆధారంపై సన్నని నాగిని శిల్పం చెక్కారు. ఆమె రెండు చేతులూ తలపైన ఎత్తింది; పాదాల దగ్గర పాము పడగల చుట్టలు ఉన్నాయి.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

పాలంపేటలోని నాగిని శిల్పం ఉన్న రాతి ఆధారాన్ని 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. సన్నని నాగిని రెండు చేతులూ తలపైన ఎత్తగా, పాదాల దగ్గర పాము పడగల చుట్టలు చెక్కారు.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 17 · Public domain

స్తంభానికి చెక్కిన రాతి ఆధారంపై ప్రధాన శిల్పం ఉంది. దాని ఇరువైపులా చిన్న విగ్రహాలు, కింద చెక్కిన దృశ్యాల పలక ఉన్నాయి.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

పాలంపేటలోని ఈ రాతి ఆధార శిల్పాన్ని 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. ప్రధాన విగ్రహం కింద చిన్న విగ్రహాలు, చెక్కిన దృశ్యాల పలక ఉన్నాయి.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 18 · Public domain

స్తంభానికి చెక్కిన రాతి ఆధారంపై స్త్రీ శిల్పం ఉంది. ఆమె చుట్టూ తీగల చుట్టల అలంకారం, చిన్న పరిచారకుల విగ్రహాలు ఉన్నాయి.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

పాలంపేటలోని ఈ రాతి ఆధార శిల్పాన్ని 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. చెక్కిన తీగల చుట్టల మధ్య చిన్న పరిచారకులతో కలిసి స్త్రీ నిలబడి ఉంది.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 19 · Public domain

చేతులు పైకెత్తిన స్త్రీ శిల్పం రాతి ఆధారంపై ఉంది. పొడవైన వంపు పట్టీ ఆమెను చుట్టి ఉంది; పాదాల దగ్గర చిన్న విగ్రహాలు ఉన్నాయి.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

పాలంపేటలోని ఈ రాతి ఆధార శిల్పాన్ని 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. స్త్రీ చేతులు పైకెత్తగా, పొడవైన వంపు పట్టీ ఆమె శరీరాన్ని చుట్టి ఉంది.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 20 · Public domain

నృత్యం చేస్తున్న స్త్రీ శిల్పం రాతి ఆధారంపై ఉంది. ఆమె రెండు చేతులూ తలపైన ఎత్తి, ఒక కాలు పైకెత్తింది; పాదాల దగ్గర చిన్న విగ్రహాలు ఉన్నాయి.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

పాలంపేటలోని ఈ రాతి ఆధార శిల్పాన్ని 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. నర్తకి రెండు చేతులూ తలపైన ఎత్తి, ఒక కాలు పైకెత్తింది.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 21 · Public domain

చెక్కిన చెట్టు కింద పొడవైన విల్లు లేదా దండం పట్టుకున్న స్త్రీ శిల్పం ఉంది. ఆమె పాదాల దగ్గర చిన్న విగ్రహాలు ఉన్నాయి.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

పాలంపేటలోని వేటగత్తె శిల్పాన్ని 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. ఆమె చెక్కిన చెట్టు కింద నిలబడి ఉంది; పాదాల దగ్గర చిన్న విగ్రహాలు ఉన్నాయి.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 22 · Public domain

గొలుసులు, గంటలు, పూలదండలను సమృద్ధిగా చెక్కిన పెద్ద రాతి నంది విగ్రహం కూర్చున్న భంగిమలో ఉంది.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

పాలంపేటలోని రాతి నంది విగ్రహాన్ని 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. కూర్చున్న నంది మెడపై చెక్కిన గొలుసులు, గంటలు, పూలదండలు ఉన్నాయి.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 23 · Public domain

చెక్కిన రాతి దూలంపై రెండు అడ్డపట్టీల మధ్య అనేక చిన్న విగ్రహాల శిల్పపట్టీ ఉంది. దాని పైన, కింద వికర్ణ నమూనాల పలకలు ఉన్నాయి.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

పాలంపేటలోని చెక్కిన రాతి దూలాన్ని 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. దూలం మధ్యలో అనేక చిన్న విగ్రహాల శిల్పపట్టీ ఉంది.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 24 · Public domain

దట్టంగా చెక్కిన ముదురు రాతిపై వృత్తాకార తీగల అలంకరణలో చిన్న నర్తకుల శిల్పాలు ఉన్నాయి. ఎడమవైపు చిన్న పలకల నిలువు వరుస కనిపిస్తోంది.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

పాలంపేటలోని ఈ సూక్ష్మ నర్తకి శిల్పాలను 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. రాతిపై వృత్తాకార తీగల అలంకరణల మధ్య చిన్న నర్తకులు చెక్కబడ్డారు.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 25 · Public domain

ద్వారస్తంభంపై పలువురిని ఉబ్బెత్తుగా చెక్కిన శిల్పం ఉంది. దాని కింద చెక్కిన ఆధారభాగం కనిపిస్తోంది.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

పాలంపేట ఆలయ ద్వారబంధంపై దగ్గరదగ్గరగా నిలిచిన మనుషుల శిల్పాలు. వీటిని రాతి ఉపరితలం నుంచి బాగా ముందుకు ఉబ్బివచ్చేలా చెక్కారు. ఈ ఛాయాచిత్రం 1964 నాటికి తీసినది.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 26 · Public domain

ఉప్పరపల్లి దేవాలయాలు

ప్రదేశం గురించిన పేజీని చూడండి

రాతి దేవాలయం లోపలి దృశ్యం. చెక్కిన పైకప్పు, భారీ దూలాలు చీకటి గర్భగుడి ప్రవేశద్వారాన్ని చుట్టి ఉన్నాయి. దానికి ఇరువైపులా రంధ్రాలు చెక్కిన రాతి జాలితెరలు ఉన్నాయి.

before 1917 తీసిన ఛాయాచిత్రం

ఉప్పరపల్లిలోని ప్రధాన దేవాలయం లోపలి భాగం ఈ ఛాయాచిత్రంలో కనిపిస్తుంది. చెక్కిన దూలాలు, తామరపువ్వుల పలకలున్న పైకప్పు, రంధ్రాలు చెక్కిన రాతి జాలితెరలున్న గర్భగుడి ప్రవేశద్వారాన్ని చుట్టి ఉన్నాయి. ఈ ఛాయాచిత్రం 1917లోనూ, తిరిగి 1922లోనూ ప్రచురితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, The Temples at Palampet (Memoirs of the Archaeological Survey of India 6), 1922 · Public domain

రామప్ప చెరువు

ప్రదేశం గురించిన పేజీని చూడండి

రాతి దేవాలయం లోపలి దృశ్యం. భారీగా చెక్కిన స్తంభాల మధ్య చీకటి ప్రవేశద్వారం ఉంది; దానికి ఇరువైపులా రంధ్రాలున్న రాతి జాలితెరలు ఉన్నాయి. నేలపై చెక్కిన రాతి నంది కూర్చుని ద్వారం వైపు చూస్తోంది.

before 1917 తీసిన ఛాయాచిత్రం

రామప్ప చెరువు కట్ట తూర్పు చివరనున్న దేవాలయం లోపలి భాగం ఈ ఛాయాచిత్రంలో కనిపిస్తుంది. చెక్కిన స్తంభాల మధ్య రాతి నంది గర్భగుడి ప్రవేశద్వారానికి ఎదురుగా ఉంది. ఈ ఛాయాచిత్రం 1917లోనూ, తిరిగి 1922లోనూ ప్రచురితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, The Temples at Palampet (Memoirs of the Archaeological Survey of India 6), 1922 · Public domain

చీకటి రాతి గర్భగుడి ద్వారానికి చెక్కిన ద్వారస్తంభాలు, పైదూలం ఉన్నాయి. లోపల మెట్ల పీఠంపై శివలింగం కనిపిస్తోంది. ద్వారానికి ఇరువైపులా రంధ్రాలున్న రాతి తెరలు ఉన్నాయి.

before 1917 తీసిన ఛాయాచిత్రం

ఈ ద్వారం రామప్ప చెరువు కట్ట పశ్చిమ చివరనున్న ఆలయానిది. గర్భగుడిలో శివలింగం ఉంది. ఈ ఛాయాచిత్రం 1915–16 నివేదికలో, మళ్లీ 1922లో ప్రచురితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, The Temples at Palampet (Memoirs of the Archaeological Survey of India 6), 1922 · Public domain

ఖాసీ మహల్

ప్రదేశం గురించిన పేజీని చూడండి

ఖుష్ మహల్ ఎత్తైన, చదునైన శిలాముఖం మధ్యలో లోతైన కొనదేలిన వంపు ఉంది. కుడివైపు మోటుగా పేర్చిన రాళ్ల నిర్మాణపు వాలైన భాగం ఆనుకుని ఉంది.

before 1928 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1925–26 నివేదిక వరంగల్ కోటలోని ఈ భవనాన్ని షితాబ్ ఖాన్ మందిరంగా పేర్కొంది. కుడివైపున మోటుగా పేర్చిన రాళ్లతో చేసిన వాలైన నిర్మాణం దానికి ఆనుకుని ఉంది. ఆ నివేదిక 1928లో ప్రచురితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.E.H. the Nizam's Dominions for 1925-26 (1928), Plate XV · Public domain

ఖుష్ మహల్ పొడవైన రాతి మందిరం వాయువ్య దిశ నుంచి కనిపిస్తోంది. పక్క గోడ వెంట ఎత్తైన కొనదేలిన వంపులు వరుసగా ఉన్నాయి. ఒక చివరకు మోటుగా పేర్చిన రాళ్లతో కూడిన నిర్మాణం ఆనుకుని ఉంది.

before 1928 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1925–26 నివేదిక షితాబ్ ఖాన్ మందిరాన్ని వాయువ్య దిశ నుంచి చూపిస్తుంది. మందిరం ఒక చివరకు మోటుగా పేర్చిన రాళ్లతో కూడిన నిర్మాణం ఆనుకుని ఉంది. ఆ నివేదిక 1928లో ప్రచురితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.E.H. the Nizam's Dominions for 1925-26 (1928), Plate XV · Public domain

పొడవైన రాతి మందిరం లోపలి భాగాన్ని వరుసగా ఉన్న కొనదేలిన రాతి వంపులు కప్పుతున్నాయి. నేల మధ్యలో పల్లంగా ఉన్న కాలువ సాగుతోంది. చివరన ఉన్న ద్వారం నుంచి వెలుతురు లోపలికి వస్తోంది.

before 1932 తీసిన ఛాయాచిత్రం

షితాబ్ ఖాన్ మందిరం లోపలి ఈ దృశ్యం 1932లో ప్రచురితమైంది. కొనదేలిన రాతి వంపుల వరుస మందిరం పైకప్పుకు ఆధారంగా ఉంది. నేల మధ్యలో పల్లంగా ఉన్న కాలువ సాగుతోంది. ఆ సంవత్సరంలో మందిరం మధ్యనున్న నీటి తొట్టిని తవ్వి బయటపెట్టినట్లు 1925–26 నివేదిక పేర్కొంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Shitab Khan of Warangal (Hyderabad Archaeological Series 9), 1932, Plate II · Public domain

భువనగిరి కోట

ప్రదేశం గురించిన పేజీని చూడండి

బహిరంగ మైదానం వెనుక పెద్ద గుండ్రని బండకొండ పైకి లేచి కనిపిస్తుంది. రహదారి పక్కన ఏటవాలు పైకప్పున్న చిన్న భవనం ఉంది. ముందువైపు ఎడమ భాగాన్ని ఒక చెట్టు కప్పేస్తోంది.

before 1928 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1925–26 నివేదిక బండకొండపై ఉన్న భువనగిరి కోటను ఈ దృశ్యంలో చూపిస్తుంది. కొండ అడుగున రహదారి పక్కన చిన్న భవనం ఉంది. ఆ నివేదిక 1928లో ప్రచురితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.E.H. the Nizam's Dominions for 1925-26, 1928 · Public domain

చతురస్రాకారంగా చెక్కిన రాతి దిమ్మెలతో నిర్మించిన ఎత్తైన గోడలో కొనదేలిన వంపు ద్వారం ఉంది. వంపు గుండా రాతి మెట్లు పైకి వెళ్తున్నాయి; వెనుక మరో గోడ కనిపిస్తోంది.

before 1928 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1925–26 నివేదిక ఈ వంపు ద్వారాన్ని భువనగిరి కోట మొదటి ద్వారంగా పేర్కొంది. చెక్కిన రాతి గోడల మధ్య మెట్లు వంపు గుండా పైకి వెళ్తాయి. నివేదిక 1928లో ముద్రితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.E.H. the Nizam's Dominions for 1925-26, 1928 · Public domain

బోసిన నిటారైన బండకొండపై రాతి గోడలు, మెట్ల వరుస పైకి సాగుతున్నాయి. శిఖరంపై శిథిలమైన భవనం ఉంది.

before 1928 తీసిన ఛాయాచిత్రం

భువనగిరి బండకొండ నున్నని, బోసిన వాలులతో పైకి లేచింది. దాని పక్కన రాతి గోడలు, మెట్లు పైకి సాగుతున్నాయి. శిఖరంపై శిథిలమైన భవనం ఉంది. ఈ ఛాయాచిత్రం 1928లో ప్రచురితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.E.H. the Nizam's Dominions for 1925-26, 1928 · Public domain

ఈ దృశ్యం రాతికొండ పైభాగం వైపు చూస్తోంది. శిఖరం వెంట గోడలు, శిథిలమైన భవనాలు ఉన్నాయి. బోసిన వాలుపై అక్కడక్కడా బండరాళ్లు పడి ఉన్నాయి.

before 1928 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1925–26 నివేదిక భువనగిరి కొండపై ఉన్న కోటను ఈ సాధారణ దృశ్యంలో చూపిస్తుంది. బండకొండ పైభాగం వెంట శిథిలమైన గోడలు, భవనాలు ఉన్నాయి. నివేదిక 1928లో ముద్రితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.E.H. the Nizam's Dominions for 1925-26, 1928 · Public domain

బహిరంగ ప్రదేశంలో పైకప్పు లేని రాతి మండపం ఉంది. దానికి రెండు పెద్ద కొనదేలిన వంపులు, పైభాగంలో విరిగిన గోడ ఉన్నాయి.

before 1928 తీసిన ఛాయాచిత్రం

కొనదేలిన వంపులున్న ఈ పైకప్పులేని మండపం భువనగిరి కోటలోని బారాదరి. దాని పైగోడ కూలిపోయింది. హైదరాబాద్ పురావస్తు శాఖ ఈ ఛాయాచిత్రాన్ని 1928లో ప్రచురించింది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.E.H. the Nizam's Dominions for 1925-26, 1928 · Public domain

పిల్లలమర్రి దేవాలయాలు

ప్రదేశం గురించిన పేజీని చూడండి

బహిరంగ ప్రదేశంలోని విశాలమైన అంచెల వేదికపై రాతి ఆలయం ఉంది. దాని శిఖరం కొంత కూలిపోయి, అడుగున రాళ్లు చెల్లాచెదురుగా పడ్డాయి.

before 1929 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1926–27 నివేదికలో పిల్లలమర్రి సోమేశ్వర ఆలయాన్ని బయటివైపు నుంచి చూపించారు. విశాలమైన అంచెల వేదికపై ఉన్న ఆలయ శిఖరం దెబ్బతిన్నది. ఆ నివేదిక 1929లో ముద్రితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.E.H. the Nizam's Dominions for 1926-27, 1929 · Public domain

లతాకృతిలో మలిచిన రెండు స్తంభాలు గర్భగుడి ద్వారాన్ని చుట్టుముట్టాయి. చీకటి ద్వారానికి ఇరువైపులా రంధ్రాలున్న రాతి తెరలు, చెక్కిన పలకలు ఉన్నాయి.

before 1929 తీసిన ఛాయాచిత్రం

పిల్లలమర్రిలోని సోమేశ్వర దేవాలయం లోపలి భాగాన్ని ఈ దృశ్యం చూపిస్తుంది. గర్భగుడి ద్వారం ముందు లతాకృతిలో మలిచిన రెండు స్తంభాలు ఉన్నాయి. హైదరాబాద్ పురావస్తు శాఖ ఈ ఛాయాచిత్రాన్ని 1929లో ప్రచురించింది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.E.H. the Nizam's Dominions for 1926-27, 1929 · Public domain

పొడవైన రాతి దేవాలయానికి తక్కువ ఎత్తున్న గోడ, వాలుగా ముందుకు చాచిన పైకప్పు అంచు ఉన్నాయి. పాడైన పైకప్పుపై మొక్కలు, వెనుక చెట్లు కనిపిస్తున్నాయి.

before 1929 తీసిన ఛాయాచిత్రం

పిల్లలమర్రిలోని నరసింహదేవ ఆలయాన్ని 1926–27 నివేదిక చూపిస్తుంది. మండపం పొడవునా వాలుగా ముందుకు చాచిన రాతి పైకప్పు అంచు ఉంది; దానిపై మొక్కలు పెరిగాయి. నివేదిక 1929లో ముద్రితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.E.H. the Nizam's Dominions for 1926-27, 1929 · Public domain

లతాకృతిలో మలిచిన స్తంభాలున్న మండపం గర్భగుడి ద్వారం వరకు సాగింది. ద్వారానికి ఇరువైపులా రంధ్రాలున్న రాతి తెరలు ఉన్నాయి.

before 1929 తీసిన ఛాయాచిత్రం

పిల్లలమర్రిలోని నరసింహదేవ ఆలయ స్తంభాల మండపాన్ని ఈ ఛాయాచిత్రం చూపిస్తుంది. గర్భగుడి ద్వారం ముందు లతాకృతిలో మలిచిన స్తంభాలు ఉన్నాయి. నివేదిక 1929లో ముద్రితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.E.H. the Nizam's Dominions for 1926-27, 1929 · Public domain

పొడవైన, ఇరుకైన రంగుచిత్ర పట్టీలో చిన్న మానవాకృతులు, గుండ్రని పతకాల వరుస ఉంది. రంగు చాలావరకు వెలిసిపోయింది.

before 1929 తీసిన ఛాయాచిత్రం

పిల్లలమర్రిలోని నరసింహదేవ ఆలయ గోడపై ఉన్న ఈ పట్టీచిత్రాన్ని 1926–27 నివేదిక కుడ్యచిత్రంగా పేర్కొంది. చిన్న మానవాకృతులు, గుండ్రని ఆకారాల వరుస ఇప్పటికీ కనిపిస్తున్నాయి. నివేదిక 1929లో వెలువడింది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.E.H. the Nizam's Dominions for 1926-27, 1929 · Public domain

చదునైన పైకప్పున్న రాతి ఆలయం రాతి పలకలు పరిచిన ప్రాంగణానికి అవతల కనిపిస్తోంది. ప్రాంగణంలో తక్కువ పీఠంపై శాసనం చెక్కిన స్తంభం ఉంది. ఎడమవైపు మరో ఆలయంలో కొంత భాగం కనిపిస్తోంది.

before 1929 తీసిన ఛాయాచిత్రం

పిల్లలమర్రిలోని ఈ భవనాన్ని ముకుందేశ్వర ఆలయంగా నివేదిక గుర్తించింది. దాని ముందున్న ప్రాంగణంలో శాసనం చెక్కిన స్తంభం ఉంది. ఈ ఛాయాచిత్రం 1929లో ప్రచురితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.E.H. the Nizam's Dominions for 1926-27, 1929 · Public domain

మంథనిలోని గౌతమేశ్వర దేవాలయం

ప్రదేశం గురించిన పేజీని చూడండి

చెక్కిన రాతి పొరలతో నిర్మించిన పొడవైన, తక్కువ ఎత్తు ఆలయ గోడలు ఎత్తైన గడ్డిమైదానంలో ఉన్నాయి. చెట్లు, తీగలు గోడలలో కొన్ని భాగాలను కప్పేశాయి.

before 1929 తీసిన ఛాయాచిత్రం

మంథనిలో గోదావరి ఒడ్డున ఉన్న గౌతమేశ్వర ఆలయాన్ని హైదరాబాద్ పురావస్తు శాఖ కోసం 1929 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. చెట్లు, తీగలు చెక్కిన గోడల్లో కొంత భాగాన్ని కప్పేశాయి.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.E.H. the Nizam's Dominions for 1927-28, Plate VIII · Public domain

లతాకృతిలో మలిచిన స్తంభాలు, భారీ రాతి దూలాలున్న ముందుమండపం చెక్కిన పీఠంపై నిలిచింది. దాని వెనుక చెట్లు ఉన్నాయి.

before 1929 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1929 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించిన గౌతమేశ్వర ఆలయ ముందుమండపం ఇది. లతాకృతిలో మలిచిన స్తంభాలు, దూలాలు చెక్కిన పీఠంపై ఇప్పటికీ నిలిచి ఉన్నాయి.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.E.H. the Nizam's Dominions for 1927-28, Plate VIII · Public domain

పానగల్‌లోని ఛాయా సోమేశ్వర, పచ్చల సోమేశ్వర దేవాలయాలు

ప్రదేశం గురించిన పేజీని చూడండి

స్తంభాల ముందుమండపం వెనుక అలంకరించిన అగ్రభాగాలున్న మూడు మెట్ల గోపురాలు పైకి లేచాయి. ముందుభాగంలో నిశ్చలమైన నీటి కొలను, మోటుగా ఉన్న ఒడ్డు; వెనుక తాటి చెట్లు కనిపిస్తున్నాయి.

before 1929 తీసిన ఛాయాచిత్రం

మూడు మెట్ల గోపురాలున్న పంగల్ ఆలయాన్ని హైదరాబాద్ పురావస్తు శాఖ కోసం 1929 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. పలక శీర్షిక దీన్ని పంగల్ సోమేశ్వర ఆలయంగా పేర్కొంటుంది. ముందు కొలను ఉంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.E.H. the Nizam's Dominions for 1927-28, Plate III · Public domain

అడుగు గోడలపై సమృద్ధిగా శిల్పాలున్న గర్భగుడిపై సాదాసీదా అంచెల రాతి శిఖరం ఉంది. కుడివైపు చెక్కిన శిఖరమున్న మరో గర్భగుడి, ఎడమవైపు స్తంభాల మండపం కనిపిస్తున్నాయి.

before 1929 తీసిన ఛాయాచిత్రం

ఇప్పుడు పచ్చల సోమేశ్వర ఆలయంగా పిలిచే ఈ కట్టడం 1929 నాటికి చిత్రీకరించబడింది. ఆ ఫోటో ఫలకంలో దీనిని పంగల్‌లోని పంచేశ్వర ఆలయమని పేర్కొన్నారు. అడుగు గోడలపై సమృద్ధిగా శిల్పాలున్నాయి; దాని శిఖరం సాదాసీదా అంచెలుగా పైకెగసింది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.E.H. the Nizam's Dominions for 1927-28, Plate III · Public domain

పద్మాక్షి ఆలయం

ప్రదేశం గురించిన పేజీని చూడండి

రాతి గూడులో ఎత్తైన కిరీటం ధరించిన దేవత కూర్చున్న శిల్పం ఉంది.

before 1934 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1934లో ప్రచురించిన చిత్రంలో ఆలయం లోపల పూజలందుకుంటున్న పద్మాక్షి దేవి విగ్రహం కనిపిస్తోంది.

Photo: unknown photographer (print marked N. C. Mowli), in Kakati Rudradeva's Thousand Pillared Temple Inscription at Anumakonda (ed. Kambhampati Appanna Sastri), 1934, plate at PDF page 107. Printed caption: "The Goddess of Padmakshi inside the Temple worshipped at present" · Public domain

ఎత్తైన శిరోభూషణంతో కూర్చున్న దేవతను రాతిపై ఉబ్బెత్తుగా చెక్కారు. కాలక్రమంలో శిల్పం అరిగిపోయింది.

before 1934 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1934లో ప్రచురించిన చిత్రంలో పద్మాక్షి ఆలయం లోపల చెక్కిన మరో దేవతా విగ్రహం కనిపిస్తోంది.

Photo: unknown photographer (print marked N. C. Mowli), in Kakati Rudradeva's Thousand Pillared Temple Inscription at Anumakonda (ed. Kambhampati Appanna Sastri), 1934, plate at PDF page 109. Printed caption: "The picture of Another Goddess inside the Padmakshi Temple" · Public domain

రాతికొండ వాలుపై మెట్లతో పైకి లేచిన, తెల్లగా సున్నం పూసిన ఎత్తైన ఆలయ శిఖరం ఉంది. దాని పక్కన పెద్ద చెట్టు ఉంది.

before 1934 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1934లో ప్రచురించిన చిత్రంలో రాతికొండపై ఉన్న పద్మాక్షి ఆలయ శిఖరం కనిపిస్తుంది.

Photo: C. Mouli, in Kakati Rudradeva's Thousand Pillared Temple Inscription at Anumakonda (ed. Kambhampati Appanna Sastri), 1934, plate at PDF page 93. Printed caption: "The Temple of Padmakshi" · Public domain

గరుకైన కొండరాతిపై ఉబ్బెత్తుగా చెక్కిన శిల్పాలు. ఒక గూటిలో కూర్చున్న వ్యక్తి ధ్యానం చేస్తున్నాడు. ఎడమవైపు నిలబడిన విగ్రహాలు ఉన్నాయి.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

పద్మాక్షి ఆలయంలోని పార్శ్వనాథుడి శిల్పాన్ని 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. గూడులో పార్శ్వనాథుడు ధ్యానముద్రలో కూర్చున్నాడు; ఆయన పక్కన నిలబడి ఉన్న విగ్రహాలనూ రాతిలో చెక్కారు.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 7 · Public domain

చిన్న ఆలయ ఆకారంలో ఉన్న అరిగిపోయిన రాతి దిమ్మె పక్కలపై చిన్న నిలువెత్తు విగ్రహాల వరుసలు చెక్కారు.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

పద్మాక్షి ఆలయంలోని చౌవీసా శిల్పాన్ని 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. చిన్న ఆలయంలా మలిచిన రాతిపై చిన్న నిలువెత్తు విగ్రహాల వరుసలు చెక్కబడ్డాయి.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 11 · Public domain

వంపు గూడులో చెక్కిన రాతి శిల్పం మసకగా కనిపిస్తోంది. దాని పైన గొడుగుల్లాంటి మూడు అంచెలు ఉన్నాయి; ఇరువైపులా చిన్న విగ్రహాలు చెక్కారు.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

హనుమకొండలోని పద్మాక్షి ఆలయంలో గొడుగుల్లాంటి మూడు అంచెలు (త్రిచ్ఛత్రం), వాటి పైన కలశం ఉన్నాయి. 1964 నాటికి తీసిన ఛాయాచిత్రంలో ఇరువైపులా చిన్న విగ్రహాలు కనిపిస్తున్నాయి.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 11a · Public domain

అనుమకొండ కోట

ప్రదేశం గురించిన పేజీని చూడండి

రాతి ముఖం వెంట ఉన్న పట్టీలో చిన్న నిలువెత్తు శిల్పాలు వరుసగా చెక్కబడ్డాయి. కింద గడ్డి, పొదలు ఉన్నాయి.

before 1934 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1934లో ప్రచురించిన చిత్రంలో అనుమకొండ కోటలోని ఉత్తర కొండపై చెక్కిన జైన శిల్పాల వరుస కనిపిస్తోంది.

Photo: R. S. Iyer, in Kakati Rudradeva's Thousand Pillared Temple Inscription at Anumakonda (ed. Kambhampati Appanna Sastri), 1934, plate at PDF page 118. Printed caption: "Jain sculpture in the Northern hill in the fort of Anumakonda" · Public domain

రెండు స్తంభాలు, పైదూలమున్న ఎత్తైన రాతి తోరణం వాలుగా కనిపిస్తోంది. అవతల దారి, బండరాళ్లు, చెట్లు ఉన్నాయి.

before 1934 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1934లో ప్రచురించిన చిత్రంలో అనుమకొండ కోట ప్రవేశద్వారం వాలుగా కనిపిస్తోంది. దాని గుండా దారి సాగుతోంది.

Photo: unknown photographer, in Kakati Rudradeva's Thousand Pillared Temple Inscription at Anumakonda (ed. Kambhampati Appanna Sastri), 1934, plate at PDF page 86. Printed caption: "The entrance gate of Anumakonda Fort" · Public domain

రాతికొండ మధ్య చెట్లున్నాయి. దాని వెనుక రాతికొండ కనిపిస్తోంది. తోరణానికి రెండు ఎత్తైన చతురస్ర స్తంభాలు, భారీ పైదూలం ఉన్నాయి.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

హనుమకొండలోని రాతి తోరణాన్ని 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. రెండు సాదా చతురస్ర స్తంభాలపై భారీ పైదూలం ఉంది; వెనుక చెట్లు, రాతికొండ కనిపిస్తున్నాయి.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 1 · Public domain

ఘనపూర్ ఆలయ సముదాయం

ప్రదేశం గురించిన పేజీని చూడండి

గడ్డిమైదానానికి అవతల మెట్ల గోపురాలున్న చిన్న రాతి ఆలయాలు వరుసగా ఉన్నాయి. కుడివైపు తాటి చెట్ల మధ్య పెద్ద స్తంభాల ఆలయం కనిపిస్తోంది.

before 1935 తీసిన ఛాయాచిత్రం

వరంగల్ జిల్లాలోని ఘనపురం ఆలయాల ఈ సాధారణ దృశ్యాన్ని 1931–32 నివేదిక చూపిస్తుంది. మెట్ల గోపురాలున్న చిన్న ఆలయాలు వరుసగా ఉన్నాయి. ఆ సంపుటం 1935లో ముద్రితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.E.H. the Nizam's Dominions for 1931-32, 1935 · Public domain

లోతుగా ముందుకు చాచిన రాతి పైకప్పు అంచు, అలంకారపు గోడలున్న ఆలయం చిన్న తాటి చెట్ల వెనుక కనిపిస్తోంది. కుడివైపు మండపంలో కొంత భాగం కూలిపోయింది.

before 1935 తీసిన ఛాయాచిత్రం

ఘనపురంలోని ప్రధాన ఆలయాన్ని ఈ ఛాయాచిత్రం చూపిస్తుంది. అలంకారపు గోడల ముందు తాటి చెట్లు పెరిగాయి; మండపంలో కొంత భాగం కూలిపోయింది. హైదరాబాద్ పురావస్తు శాఖ దీన్ని 1935లో ముద్రించింది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.E.H. the Nizam's Dominions for 1931-32, 1935 · Public domain

స్తంభం పైభాగం నుంచి వాలుగా వచ్చిన రాతి ఆధారంపై నర్తకి శిల్పం చెక్కారు. ఆకాశం నుంచి పడుతున్న తీక్షణ వెలుతురువల్ల దృశ్యంలో కొంత భాగం స్పష్టంగా కనిపించడం లేదు.

before 1935 తీసిన ఛాయాచిత్రం

ఘనపురంలోని ప్రధాన ఆలయానికి చెందిన ఈ రాతి ఆధార శిల్పాన్ని 1931–32 నివేదిక చూపిస్తుంది. స్తంభం పైనున్న ఆధారంపై నర్తకి చెక్కబడి ఉంది. ఆ సంపుటం 1935లో ముద్రితమైంది.

Photo: Hyderabad Archaeological Department, Annual Report of the Archaeological Department of H.E.H. the Nizam's Dominions for 1931-32, 1935 · Public domain

ముదురు రాతి స్తంభంపై చెక్కిన ఆధార శిల్పంలో ఒక స్త్రీ తన చేతిని తల వెనుకకు ఎత్తింది.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

ఘనపురంలోని ఈ రాతి ఆధార శిల్పాన్ని 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. స్త్రీ ఒక చేతిని తల వెనుకకు ఎత్తింది.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 27 · Public domain

మట్టెవాడ దేవాలయాలు

ప్రదేశం గురించిన పేజీని చూడండి

నల్ల నేపథ్యంపై తెల్ల తెలుగు అక్షరాలతో నాలుగు పలకలు ఉన్నాయి; స్తంభపు ఒక్కో ముఖానికి ఒక్కో పలక. ప్రతి రెండో పంక్తికి చిన్న సంఖ్య వేశారు. కింద ముద్రిత శీర్షిక ఉంది.

before 1940 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1940లో ప్రచురించిన మట్టెవాడలో రామన్న ఇంటి దగ్గరున్న స్తంభం నాలుగు ముఖాల సిరా ముద్ర ఇది. 1228 నాటి శాసనంలో సాలేశ్వర, గణపతేశ్వర, సకలేశ్వర దేవతలను ప్రతిష్ఠించినట్లు ఉంది.

Inked impression: Hyderabad Archaeological Department, A Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam's Dominions, Part II (Hyderabad Archaeological Series 13), 1940, Plate 15 · Public domain

విరిగిన స్తంభపు ఒక్కో ముఖానికి ఒక్కటి చొప్పున నాలుగు చిన్న చదరపు పలకలపై నల్ల నేపథ్యంపై తెల్ల తెలుగు అక్షరాలు ఉన్నాయి. కింద ముద్రిత శీర్షిక కనిపిస్తోంది.

before 1940 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1940లో ప్రచురించిన మట్టెవాడలో వెంకటస్వామి నాయుడు ఇంటి ప్రాంగణంలోని విరిగిన స్తంభం సిరా ముద్ర ఇది. మటియవాడలోని సోమనాథ దేవుడిని, వర్తక సంఘాలు ఇచ్చిన దానాలను శాసనం పేర్కొంటుంది.

Inked impression: Hyderabad Archaeological Department, A Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam's Dominions, Part II (Hyderabad Archaeological Series 13), 1940, Plate 16 · Public domain

కటాక్షపూర్ దేవాలయాలు

ప్రదేశం గురించిన పేజీని చూడండి

కిరీటం ధరించిన దేవతామూర్తి కొనదేలిన పైభాగమున్న రాతిపలకపై చెక్కిన తోరణం కింద నిలబడి ఉంది. దిగువ మూలల్లో చిన్న పరిచారకుల విగ్రహాలు ఉన్నాయి.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

కటాక్షపురంలోని చెన్నకేశవుని శిల్పాన్ని 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. దేవుడు చెక్కిన తోరణం కింద నిలబడి ఉన్నాడు; దిగువ మూలల్లో పరిచారకుల విగ్రహాలు ఉన్నాయి.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 28 · Public domain

జక్కారం దేవాలయం

ప్రదేశం గురించిన పేజీని చూడండి

ముదురు రాతి చట్రంలో ముగ్గురు వ్యక్తులను ఉబ్బెత్తుగా చెక్కిన చిన్న పలక ఉంది. ఇది ద్వారస్తంభం నుంచి తీసిన భాగం.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

జకారంలోని చెక్కిన ద్వారస్తంభాన్ని 1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించారు. దానిపై ఉన్న పలకలో ముగ్గురు వ్యక్తులను ఉబ్బెత్తుగా చెక్కారు.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 22a · Public domain

నాగులపాడు దేవాలయాలు

ప్రదేశం గురించిన పేజీని చూడండి

ఒక మూల నుంచి తీసిన గర్భగుడి పాత నలుపు-తెలుపు ఛాయాచిత్రం ఇది. మలచిన పీఠంపై ఉన్న గోడలకు చెక్కిన భిత్తిస్తంభాలు, గూళ్లు ఉన్నాయి; పైన లోతైన అలంకారపు కప్పు అంచు ఉంది.

1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

నాగులపాడు ఆలయ చెక్కిన బయటి గోడలను చూపించే ఈ ఛాయాచిత్రాన్ని గోపాలకృష్ణ మూర్తి 1964లో ప్రచురించారు. గర్భగుడి గోడలపై చెక్కిన భిత్తిస్తంభాలు, గూళ్లు ఉన్నాయి.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 30 · Public domain

కొండపర్తి దేవాలయాలు

ప్రదేశం గురించిన పేజీని చూడండి

బహిరంగ ప్రదేశంలో పెద్ద రాతి గణేశ విగ్రహం కూర్చుని ఉంది. ఏనుగు తల, పెద్ద పొట్టతో ఉన్న విగ్రహం వెనుక చెట్లు కనిపిస్తున్నాయి.

before 1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

1964 నాటికి ఛాయాచిత్రంలో బంధించిన కొండిపర్తి చౌండ-సముద్రం చెరువు కట్ట సమీపంలోని రెండు చేతుల గణేశ విగ్రహం ఇది.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 13 · Public domain

కాలేశ్వరంలోని కాలేశ్వర–ముక్తేశ్వర దేవాలయం

ప్రదేశం గురించిన పేజీని చూడండి

పైభాగం గుండ్రంగా ఉన్న రాతి పలకపై స్వల్పంగా ఉబ్బెత్తుగా చెక్కిన దేవతా శిల్పం. ఎత్తైన కిరీటంతో కూర్చున్న దేవత కనిపించే ఈ ఛాయాచిత్రం చీకటిగా ఉంది.

before 1964 తీసిన ఛాయాచిత్రం

కాళేశ్వరంలోని అన్నపూర్ణాదేవి ఉబ్బెత్తు శిల్పం. ఈ చిత్రం 1964లో ప్రచురితమైంది. ఆమె చేతుల్లో అన్నపాత్ర, పొడవైన కాడ ఉన్న గరిటె ఉన్నట్లు గోపాలకృష్ణ మూర్తి వివరిస్తారు.

Photo: S. Gopalakrishna Murthy, The Sculpture of the Kakatiyas (A.P. Archaeological Series 34), Government of Andhra Pradesh, 1964, Fig. 6 · Public domain

ఈ వెబ్‌సైట్‌లోని ఇతర అంశాలు