శాసనాలు

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · తెలుగు మరియు కన్నడ

ఈ శాసనం మ్యూజియంలోని స్తంభంపై ఉంది మరియు ఎస్, 933 సాధారణ గా పేర్కొనబడింది, ఇది 933, క్రీ. శ. 1010 లో కాదు, 932 లో ఉంది. సహజ తురగ విద్యాధర, రణముఖ భైరవ అనే బిరుదులను కలిగి ఉన్న కొంతమంది మహా సామంతాధిపతి గురించి ప్రస్తావించారు. ఇది శాశ్వత దీపం మరియు దేవునికి (పేరు కోల్పోయిన) రోజువారీ సమర్పణల కోసం పూల తోట మరియు 105 నివాస స్థలాన్ని బహుమతిగా నమోదు చేస్తుంది. ఈ రికార్డులో పేర్కొన్న భీమరాసుడు సామంత కేసరి భీమరాసుడు మాదిరిగానే ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. 1002 నుండి 1006 వరకు బనవాసిని స్వాధీనం చేసుకున్న సత్యశ్రయ సామంతుడు. నెం. 33

This inscription is on the pillar in the Museum and dated as S, 933 Sadharana falls in S. 932 and not in 933, A.D. 1010. Mentions certain Maha Samantadhipati who bore epithets Sahaja Turaga Vidyadhara and Ranamukha Bhairava. It registers the gift of flower garden and 105 dwelling site, towards the perpetual lamp and daily offerings to the God (name lost). Bhimarasa mentioned in this record seems to be identical with samanta Kesari Bhimarasa. a feudatory of Satyasraya who held Banawasi from 1002 to 1006. No. 33

Andhra Pradesh Archaeology, A Review 1987-2001. (2002) · p. 132 and 133

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

భీమేశ్వర ఆలయానికి సమీపంలో ఏర్పాటు చేసిన రాతిపై ఈ శాసనం ఉంది. మహాసమంథా కాకతీయ బేట పెర్గడే వైజరాజా కుమారుడు నారణయ్య సనగర (గ్రామం) లోని దుద్దమల్ల జైనాలయాన్ని పునరుద్ధరించి, ముప్పదయ్య, పున్నిరద్ది అనే స్థానిక గముండాల సమ్మతి పొందిన తరువాత దానికి రత్నాన్ని ప్రసాదించాడని రికార్డు పేర్కొంది. ఇక్కడ పేర్కొన్న కాకతీయ బీటా స్పష్టంగా బీటా I.

This inscription is on a stone set up near the Bhimeswara temple. The record states that mahasamantha Kakatiya Beta’s Pergade Vaijaraja’s son Naranayya renovated the Duddhamalla Jainalaya of Sanagara (village) and endowed it with a ratna after obtaining of the consent of the local gamundas named Muppadayya and Punniraddi. The Kakatiya Beta mentioned here is obviously Beta I.

Inscriptions of Karimnagar District (Reprint 2016) · p. 36 to 38

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · కన్నడ.

హైదరాబాద్ వెళ్లే రహదారిపై జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం కరీంనగర్ నుండి పదిహేను కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న గ్రామం సానిగారం. ప్రస్తుత సమూహంలోని ఐటెమ్ V సుమారు పదేళ్ల క్రితం గ్రామంలోని ఒక చిన్న శివాలయం సమీపంలో ఏర్పాటు చేసిన రాతి స్తంభం నుండి కాపీ చేయబడింది. ఈ విభాగం ఇటీవల నిర్వహించిన శిలాశాసనాల సర్వేలో గ్రామంలోని స్కర్టులలో మరో నాలుగు శిలాశాసనాలు కనుగొనబడ్డాయి. సారాంశం క్లుప్తంగా ఉన్నప్పటికీ, అవి మొదటి నాలుగు కాకతీయ అధిపతులు బీటా I, ప్రోలా I, బీటా II మరియు ప్రోలా II యొక్క కాలక్రమం మరియు రాజకీయ స్థితికి సంబంధించిన విలువైన సమాచారాన్ని అందిస్తాయి. వాటిని ఇక్కడ విడిగా సవరిస్తున్నారు. కొన్ని జైన చిత్రాలు బోల్డ్ ఉపశమనంతో చెక్కబడిన గ్రామం వెలుపల ఉన్న కొండ సమీపంలో, ఈ శాసనం కలిగిన రాతి స్తంభం ఒక బండి ట్రాక్ పక్కన కనుగొనబడింది. ఈ రికార్డులో స్తంభానికి మూడు వైపులా చెక్కబడిన 43 పంక్తులు ఉన్నాయి. ఇది మంచి సంరక్షణ స్థితిలో ఉంది. ఆ భాష కన్నడ. పాలియోగ్రఫీ క్రీ. శ. పదకొండవ శతాబ్దానికి సాధారణం మరియు ప్రత్యేక వ్యాఖ్యలు అవసరం లేదు. ఈ రికార్డు సాధారణ చాళుక్య ప్రసాదంతో ప్రారంభమవుతుంది మరియు సత్యశ్రయ-కుల-తిలక చాళుక్యభరణ శ్రీమత్ త్రేలోక్యమల్లదేవ యొక్క సంపన్న పాలనను సూచిస్తుంది. [...]

Sanigaram is a village situated at a distance of about fifteen kilometres from its district headquarters Karimnagar on the road to Hyderabad. Item V in the present group was copied about ten years back from a stone pillar set up near a small shrine of Siva in the village. In the course of the recent epigraphical survey conducted by the department four more epigraphs have been discovered in the skirts of the village. Though brief in content, they furnish valuable information regarding the chronology and political status of the early four Kakatiya chief Beta I, Prola I, Beta II and Prola II. They are being separately edited here. I Near the hillock outside the village where some Jain images are hewn in bold relief, a stone pillar containing this inscription is found by the side of a cart track. The record contains 43 lines of writing incised on three sides of the pillar. It is in a good state of preservation. The language is Kannada. The palaeography is common to the eleventh century A.D. and calls for no special remarks. The record begins with the usual Chalukya prasasti and refers to the prosperous reign of Satyasraya-kula-tilaka Chalukyabharana Srimat Trailokyamalladeva. [...]

Epigraphia Andhrica, Volume-IV, 1975. · p. 67 to 90

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · ……….

ఐదు శాసనాలలో, శక 973 (క్రీ. శ. 1051) నాటి మొట్టమొదటి రికార్డు ఇప్పటివరకు అందుబాటులో ఉన్న బీటా I యొక్క ఏకైక రికార్డు. ఈ ఐదు శాసనాలు మొత్తం కుటుంబంలోని ప్రారంభ సభ్యుల చరిత్రకు సంబంధించిన కొన్ని వాస్తవాలను వెల్లడిస్తున్నాయి. అవి బీటా 1, ప్రోలా 1, బీటా II మరియు ప్రోలా II.

Of the five inscriptions, the earliest record dated in Saka 973 (A.D. 1051) is the only record of Beta I available so far. All these five inscriptions reveal certain facts regarding the history of the early members of the family. viz. Beta 1, Prola 1, Beta II and Prola II.

Indian Archaeology 1971-1972, A Review. · p. 52

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం గ్రామానికి సమీపంలోని పొలంలో ఒక రాతి స్తంభంపై ఉంది. రాజు అధీనంలో ఉన్న మహాసమాంతా కాకతీయ పోలలారసర్ స్థానిక గావుండాలకు సమాచారం ఇచ్చిన తరువాత, నివాస స్థలాల పన్నెండు మనేయ, ఒక రతన, ఇరవై మట్టార్లు నల్ల మట్టి, కెసుకడు ఇరవై మట్టార్లు బహుమతిగా ఇచ్చారని, కటెరడ్డి మరియు బెజావంక (గ్రామం) లోని ఇతరుల సమ్మతితో పెర్గడ మధువప్పయ్య స్థాపించిన కందిసనిగర (గ్రామం) లోని ముధుపీస్వర దేవునికి ఒక మట్టారైన చిత్తడి నేలను ఇచ్చారని రికార్డు పేర్కొంది. ఇక్కడ పేర్కొన్న కాకతీయ ప్రోల స్పష్టంగా ప్రోల I.

This inscription is on a stone pillar in the field near the village. The record states that the king’s subordinate mahasamanta Kakatiya Polalarasar after informing the local gavundas, made a gift of twelve maneya of residential sites, a ratana, twenty mattars of black soil, twenty mattars of kesukadu and with the consent of Kateraddi and others of Bezavanka (village) gave one mattar of wetland to the god Mudhupisvara of Khandi Sanigara (village) installed by pergada Madhuvappayya. The Kakatiya Prola mentioned here is obviously Prola I.

Inscriptions of Karimnagar District (Reprint 2016) · p. 38 to 42

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · తెలుగు, కన్నడ.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. · p. 139 to 142

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ

ఈ శాసనం రాష్ట్ర సంగ్రహాలయంలో ఉంది, ఇది సి. వి. ఇ. I, పింగళ, శ్రావణ పూర్ణిమ, ఆదివారం, (క్రీ. శ. 1077, ఆగస్టు 6) చంద్ర గ్రహణం నాటిది. రాజు యొక్క చిన్న సోదరుడు జయసింహగా గుర్తించబడిన రాజు యొక్క అధీనంలో ఉన్న త్రిభువనమల్ల వీర-నోలంబ-పల్లవ పెర్మనాడి చేత కీర్తి సోమేశ్వర దేవునికి అనుకూలంగా తెమ్గోల గ్రామాన్ని పరిపాలించే సార్వభౌమ హక్కును మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేయబడింది. కదంబ కుటుంబానికి చెందిన మహామండలేశ్వర నాగ వర్మ తన మన్న్య స్వామ్యంతో తైడవోడి-300 లోని తెంగోలు మీద దేవుని అంగభోగం కోసం ఇచ్చాడు. నెం. 188

This inscription is in the State Museum, dated C.V.E. I, Pingala, sravana Purnima, Sunday, (A.D. 1077, August, 6) Lunar eclipse. Records the grant of sovereign right to rule over the village of Temgola in favour of the god Kirti Somesvara by the king's subordinate Tribhuvanamalla vira-Nolamba-Pallava Permanadi who has been identified elsewhere as the King's younger brother Jayasimha. Mahamandalesvara Naga Varma of Kadamba family gave with his manneya Svamya over Tengole in Taidavodi-300 for the angabhoga of the god. No. 188

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 126

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం మ్యూజియంలోని చిన్న నంది మండపం యొక్క రెండు లింటెల్లపై ఉంది. మండపంలోని రెండు లింటెల్స్ కోసం ఒకే ఒక లిఖిత స్తంభాన్ని నిలువుగా రెండు ముక్కలుగా విభజించారు. త్రిభువనమల్ల పాలన ప్రారంభాన్ని నిర్ణయించడంలో ఈ శాసనం చాలా ముఖ్యమైనది. ఈ తేదీ క్రీ. శ. 1077 ఏప్రిల్ లో ఒక రోజు. క్రింది సంఖ్యలో ఎరువా తొండయ మే 1077 లో ఉంది, మరియు అది అధిపతి గురించి ప్రస్తావించలేదు. అదే సంవత్సరం ఆగస్టులో శంకరగందరస యొక్క 14వ అంకెలో దాని తదుపరి సంఖ్య త్రిభువనమల్లను అధిపతిగా పేర్కొంది. ఆశ్చర్యకరంగా ప్రస్తుత రికార్డు [ఆసా] గమరాసాకు చెందినది, నెంబరు 14 వలె అదే శీర్షికలతో, కానీ తొండయా కంటే ముందు నాటిది. ఈ చోడా అధిపతి 12,14 నంబర్లలో రెండు రికార్డుల మధ్య ఒకే చోట ఎలా వచ్చాడు, బహుశా కేవలం మూడు-నాలుగు నెలల వ్యవధిలో ఒకే కుటుంబానికి చెందినవాడు అని తెలియదు. ఈ రికార్డు, లట్టలూర్ పురవరేశ్వర, రట్టమ [ర్తాండ] మొదలైన బిరుదులను కలిగి ఉన్న అధిపతి [ఆస] గరసర్ చేత తన పేరు మీద స్థాపించబడిన, [ఎ] సేగేశ్వరుడికి కొంత భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేస్తుంది. ఈ క్రింది నమోదు సంఖ్య 13 లోని తొండరాసు, ఈ ప్రాంతంలోని తెలుగు చోడాల విషయంలో సాధారణం అయిన కందూరు పురవరధీశ్వర లేదా కోడురుపురధీశ్వర అని కాకుండా, కేవలం ఎరువ అధిపతిగా మాత్రమే పేర్కొనబడింది. రికార్డుల క్రమం ఈ క్రింది విధంగా ఉందిః 192 1. ఏప్రిల్ 1077 నాటి అసగరస నెం. 12-అధిపతి పేరు లేదు. 2. ఎరువా తొండయా నెం. 13డి

This inscription is on two lintels of the small Nandi mandapa in the Museum. One single inscriptional pillar has been vertically broken into two pieces for the purpose of two lintels of the mandapa. The inscription is very important in deciding the commencement of Tribhuvanamalla's reign. This date is some day in April A.D. 1077. The following number of Eruva Tondaya is dated in May A.D. 1077, and it does not mention the overlord. Its next number in 14, of Sankaragandarasa dated in August of the same year mentions Tribhuvanamalla as overlord. Surprisingly the present record belongs to [Asa]gamarasa, with the same titles as of No. 14, but dated earlier than that of Tondaya. How this Choda chief came in between the two records in Nos. 12 and 14 at the same place probably belonging to the chief of the same family within a gap of just three-four months is not known. This record registers some gift of some land to the god [A]sagesvara, installed after his name by the chief [Asa]garasar, who bears the titles, Lattalur puravareswara, Rattama[rtanda] etc. Tondarasa of the following record No. 13, is mentioned as only Eruva chief, but not as Kanduru puravaradhisvara or Kodurupurvaradhisvara as is common with the Telugu Chodas of this region. The order of the records is as follows: 192 1. Asagarasa No. 12 dated April 1077- overlord's name missing. 2. Eruva Tondaya No. 13 d

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District · p. 30 to 33

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ. · తెలుగు-కన్నడ.

ఈ శాసనం మ్యూజియంలో పడి ఉన్న రాతి పలకపై ఉంది. త్రిభువనమల్ల భూస్వామ్య అధిపతి అయిన ఐజా 300 పాలకుడు కల్కడ పురవరేశ్వర వైదుంబ అధిపతి మల్లమహారాజ శ్రీ బ్రహ్మేశ్వర స్వామికి బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేశారు. బ్రహ్మేశ్వర ఆలయంలోని మహాస్థానాధిపతి సోమేశ్వర రాశి భట్టారక పాదాలను కడుక్కున్న తరువాత మల్లమహారాజ, అంగరంగ భోగాలకు, బ్రహ్మేశ్వర దేవ ఆలయ పునరుద్ధరణ మరియు తెల్లటి కడగడానికి బహుమతిని ఇచ్చారు. ఇది దాతను సిద్ధవత దేవ పదారవింద అని కూడా వర్ణిస్తుంది. కడప జిల్లాలో ప్రస్తుత సిద్ధావతం. (అలాగే)

This inscription is on a stone slab lying in the Museum. Records the gift to Sri Brahmesvara swami by Kalkada puravaresvara Vaidumba chief Mallamaharaja, the ruler of Aiza 300, who was a feudatory chief of Tribhuvanamalla. The gift was given by Mallamaharaja, after washing the feet of Somesvara rasi Bhattaraka, the mahasthanadhipati of Brahmesvara temple, towards anga ranga bhogas, renovation and white washing of the temple of Brahmesvara deva. It also describes the donor as Siddhavata deva Padaravinda. Present Siddavatam in Cuddapah District. (Also)

Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. · p. 137 to 139

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

బేతేశ్వర ఆలయంలో ప్రలేశ్వరునికి నంద-దివ్య బహుమతిని బీటా నమోదు చేశాడు.

Records the gift of a nanda-diviya to Prolesvara in the temple of Betesvara by Beta.

Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam’s Dominions, Part-II, 2017. · p. 25 and 185

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు తెలుగు.

ఈ శాసనం హనుమకొండ కుగ్రామమైన కొమరపల్లిలోని మాలా పోచమ్మ గుడి సమీపంలో శక 1001, సిద్ధార్థి, సూర్యగ్రహణం = 1079 క్రీ. శ., డిసెంబర్ 26 నాటి ఒక భారీ బండపై ఉంది. విక్రమచక్రణి అనే బిరుదును పొందిన మహామండలేశ్వర బేతరాజా ప్రొలేశ్వర, బేతేశ్వర దేవతలకు శాశ్వత దీపం కోసం భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేశారు.

This inscription is on a huge boulder near Mala Pochamma Gudi in Komarapalli, hamlet of Hanumakonda, dated Saka 1001, Siddharthi, solar eclipse=1079 A.D., December 26. Records a gift of land for a perpetual lamp to the gods Prolesvara and Betesvara by Mahamandalesvara Betaraja who enjoyed the title Vikramachakrin.

Archaeological Survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1958-1959 · p. 40

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ. · తెలుగు-కన్నడ.

ఈ శాసనం మ్యూజియంలోని ఒక రాతిపై ఉంది. రాజు యొక్క సామంతులైన వైదుంబ కుటుంబానికి చెందిన మహామదలేశ్వర మల్ల మహారాజును బిరుదులతో పరిచయం చేస్తాడు. ఆయన ఐజా 300 జిల్లాను పాలించే కల్కడపుర ప్రభువు అని చెబుతారు. ఇది ఆలంపూర్లోని బ్రహ్మేశ్వర ఆలయంలో రోజువారీ ఆచారాల కోసం 196 మంది మహాస్థానాధిపతి బ్రహ్మర్షి భట్టారకాకు గ్రామం బహుమతిగా నమోదు చేస్తుంది. (అలాగే)

This inscription is on a stone in the Museum. Introduces the king's feudatory mahamadalesvara Malla maharaja of the Vaidumba family with titles. He is said to be the Lord of Kalkadapura governing the district of Aiza 300. It registers the gift of the village to 196 mahasthanadhipati Brahmarshi Bhattaraka for the daily rituals in the temple of Brahmesvara of Alampur. (Also)

Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. · p. 142 to 144

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం 39 పంక్తులను కలిగి ఉన్నట్లు తెలుస్తోందిః ఇది త్రిభువనమల్లదేవ పాలనను సూచిస్తుంది మరియు బ్రహ్మధార హోదాను పొందిన అతని బ్రాహ్మణ అధీనస్థుడిని ప్రస్తావిస్తుంది, ఇది నం. 20 యొక్క "కుమార త్రిభువనమల్ల బ్రహ్మదిరాజ ఉదయాదిత్యవన్" తో సమానంగా కనిపిస్తుంది. (అదే రాతిపై) అహవమల్ల పాలనను స్పష్టంగా సోమేశ్వర-I సూచిస్తుంది మరియు మహామండలేశ్వర పెర్మనది గురించి ప్రస్తావించింది. ఇది మల్లాన, మహాప్రతిహారాన్ని సూచిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. సర్వపాండిత పాదాలను కడిగిన తరువాత, ఆలయ మరమ్మతుల కోసం (సన్యాసులకు ఆహారం అందించడానికి) మరియు విద్యను అందించడానికి దేవుని ఆరాధన కోసం, అతను చెప్పిన తేదీన, సర్వపండిత పాదాలను కడిగిన తరువాత, అదే భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చాడుః రాజధాని పట్టాలకేరేలోని తెంగినోమతకు చెందిన శ్రీ భోగేశ్వర దేవునికి. ఈ రికార్డు చాళుక్య విక్రమా సంవత్సరం ఎస్. రాంద్రి జైస్లీతా అమావస్య, ఆదివారం (ఆదివారం జూన్ 21 1080 క్రి. శ.) (అదే రాతిపై మరొక ముక్క) సూర్యభరణా పండితుడి పాదాలను కడిగిన తరువాత బ్రహ్మధిరాజ ఉదేర్యాదిత్యను మరియు కుచేమురు బహుమతిని సూచిస్తుంది. మరో వ్యాసం పొట్లకెరే గురించి ప్రస్తావించింది. నెం. 198

The inscription seems to consist of 39 lines: it refers itself to the reign of Tribhuvanamalladeva and mentions his Brahmin subordinate who attained the rank of Brahmadhara evidently appears to be the same as “Kumara Tribhuvanamalla Brahamadiraja Udayadityavan’ of No. 20. (On the same stone) Refers to the reign of Ahavamalla evidently Somesvra-I and mentioned Mahamandalesvara Permanadi. It seems to refer to Mallana, the Mahapratihara. He is said to have made with the consent of all the Pradihanis on the said date, after washing the feet of Sarvapandita the gift of the same land: to Sri Bhogeswara deva of the Tenginomatha in the capital Pattalakere for the worship of the God for the repairs of the temple (for feeding ascetics) and for imparting education. This record is dated Chalukya Vikrama year S Randri Jyeslita Amavasya, Sunday (Sunday 21st June 1080 A.D.) (Another piece on the same stone) It refers to Brahmadhiraja Uderyaditya and his gift of Kuchemuru after washing the feet of Suryabharana pandita. Another piece mentions Pottalakere. No. 198

Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts, · p. 32 to 35.

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · తెలుగు, కన్నడ. · తెలుగు-కన్నడ.

ఈ శాసనం (తరువాత) చాళుక్య-చక్రేశ్వర విక్రమాదిత్యదేవ వంశావళి వృత్తాంతంతో ప్రారంభమవుతుంది. [దుర్] అజయ కుటుంబానికి చెందిన అతని భూస్వామ్య అధిపతి కామభుప ఉత్కల, కేరళ, ద్రావిడ, మగధ రాజుల సైన్యాలతో అనేక యుద్ధాలు చేసినట్లు ప్రశంసించబడింది. చక్రవర్తి నుండి, కొల్లిప్పక-7000 సమంతా ప్రభువును రాగి ఫలకం చార్టర్ ద్వారా పొందిన మహామండలేశ్వర కుమార కామరసర్, ఉత్తరాయణ-సంక్రాంతి పవిత్ర సందర్భంగా, మనుగల్ గ్రామానికి త్రిభోగభ్యంతర-సిద్ధి మరియు సర్వనా-మాస్య అధికారాలను గ్రామ దేవుడైన మల్లేశ్వరదేవునికి మంజూరు చేశారు. ఈ బహుమతి గ్రామం సరిహద్దులు తూర్పున పల్లేరు, దక్షిణాన వేముల, పశ్చిమాన మొగలిపాక, ఉత్తరాన నేత్రకల్లు అని చెబుతారు. ఈ బహుమతి ఆలయ మరమ్మతులు మరియు తెల్లటి దుస్తులు ఉతకడం, మల్లేశ్వర దేవునికి పూజ మరియు సమర్పణలు మరియు సన్యాసులు మరియు విద్యార్థులకు ఆహారం కోసం ఉద్దేశించబడింది. సహజంగానే ఈ ఆలయం ఒక ఆహార గృహం మరియు ఒక విద్యా సంస్థతో అనుసంధానించబడి ఉంది. [అదే రోజు నాటి అదే అధిపతి కోలనుపాక యొక్క రికార్డును కూడా చూడండి. మంజూరు గ్రహీత పేరు అందులో శ్రీకాంతపండిత అని ఉంది.]

The inscription begins with the genealogical account of the (later) Chalukya- chakreshwara Vikramadityadeva. His feudatory chief named Kamabhupa of [Dur]ijaya family is extolled to have fought several battles with the armies of Utkala, Kerala, Dravida and Magadha kings. Having obtained from the emperor, the samanta lordship of Kollipaka-7000 through a copper plate charter, Mahamandalesvara Kumara Kamarasar made the grant of the village Manugal with tribhogabhyantara-siddhi and sarvana-masya privileges to the god Mallesvaradeva of the village, on the holy occasion of the uttarayana-samkranti. The boundaries of the gift village are said to be Palleru to the east, Vemula to the south, Mogalipaka to the west and Netrakallu to the north. The gift is intended for the repairs and white washing of the temple, worship and offerings to the god Mallesvara and for the feeding of ascetics and students. Obviously the temple is attached with a feeding house and an educational institution. [Also see the record of Kolanupaka of the same chief dated on the same day. The recipient of the grant is named as Srikanthapandita in it.] No. 201

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District · p. 46 to 51

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం గోలాల పొలంలో ఒక రాతిపై ఉంది. చాళుక్య చక్రవర్తి త్రిభువనమల్లదేవ కళ్యాణ నెలేవిడు నుండి భూమి రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తుండగా, ఇతర బిరుదులతో పాటు చాళుక్య-రామ రాజ్య లక్ష్మీ లాటవర్ధనుడు మరియు సరస్వతి-కుచా కలశ-వ్యక్త ముక్తభరణ, బురుగపల్లిలో ఒక నిర్దిష్ట సుంక బహుమతి అయిన లక్ష్మాదేవి ఆదేశాల మేరకు తయారు చేయబడిందని, పున్నియా రద్ది యొక్క భట్ట-గ్రామ, సి. వి. 7 దుండుభిలో కొల్లిపక్కే-7000 యొక్క సౌధర, జ్యేష్ఠ బా. 5 ఆదివర అని పేర్కొన్నాడు. జ్యేష్ఠ బా. 5 ఆదివారం కాకుండా గురువారంకి అనుగుణంగా ఉండటానికి ఈ తేదీ క్రమరహితంగా ఉంటుంది. ఉద్దేశించిన తేదీ గురువారం, మే 19, క్రీ. శ. 1082 అని తెలుస్తోంది. నెం. 203

This inscription is on a stone in the field of the Gollas. States that, while the Chalukya emperor Tribhuvanamalladeva was ruling the kingdom of the earth from the nelevidu of Kalyana, mahapradhana Maneverggada Dandanayaka Gundamayya who bears among others the titles of Chalukya-rama Rajya Lakshmi Latavarddhana and Saraswati-kucha kalasakalita- vyakta muktabharana, made at the command of Lakshmadevi, a gift of certain sumka, in Burugapalli, the bhatta-grama of Punniya Raddi, the Saudhara of Kollipakke-7000 in C.V.7 Dundubhi, Jyeshtha ba.5 Adivara. This date is irregular for Jyeshtha ba.5 corresponds to Thursday not Sunday. The date intended seems to be Thursday, 19th May, A.D. 1082. No. 203

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District · p. 21 to 25

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ. · తెలుగు-కన్నడ.

ఈ శాసనం రామేశ్వర ఆలయంలో ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. దెబ్బతింది. చెండూరు 201 నాటి స్వయంభు రామేశ్వర దేవుడి రోజువారీ ఆచారాలకు భీమయ్య, మహాప్రధాన, మనేవర్గేడ్ మరియు దండనాయక, ఝరసమ్గా నది సంగమం వద్ద భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు శాసనం నమోదు చేసింది, అతని అధిపతి త్రిభువనమల్ల పొత్తలకెరే నుండి పాలించాడు. నెం. 207

This inscription is on a pillar lying in the Ramesvara Temple. Damaged. The inscription records the gift of land towards the daily rites of the god Svayambhu Ramesvara of Chenduru 201 by Bhimayya, the mahapradhana, maneverggade and dandanayaka, at the confluence of the river Jharasamga while his overlord Tribhuvanamalla was ruling from Pottalakere. No. 207

Inscriptions of Andhra Pradesh, Medak District (2001) · p. 126 to 128

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం గ్రామానికి తూర్పున ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. పశ్చిమ చాళుక్య రాజు త్రిభువనమల్లదేవ (ఆరవ విక్రమాదిత్య) అధీనంలో ఉన్న ఉగ్రవాడికి చెందిన మహామండలేశ్వర మేదారాశ నిర్మించిన వీర కమల-జినాలయకు మహామండలేశ్వర కాకతీయ బేతారాశ కొంత భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చాడు. ఈ శాసనం ఎస్. 1004 దుండుభి, పుష్య సు నాటిది. 3, ఆదివర (క్రీ. శ. 1082; డిసెంబరు 25, ఆదివారం). 8, 000 ఏనుగులు, 10 కోట్ల గుర్రాలు, లెక్కలేనన్ని పాదచారులను కలిగి ఉన్న మాధవవర్మన్ వంశానికి చెందిన వెంగోంట కులకు చెందినవాడని మేడారస చెబుతారు. ఈ శాసనాన్ని అయ్యుపయ్య మరియు శ్రీధర రచించారు.

This inscription is on a pillar lying in the east of the village. Registers the gift of some land by Mahamaṇḍalesvara Kakatiya Betarasa to Vira Kamala-Jinalaya built by Mahamandalesvara Medarasa of Ugravadi, a subordinate of the Western Chalukya king Tribhuvanamalladeva (Vikramaditya VI). The inscription is dated S. 1004 Dundubhi, Pushya Su. 3, Adivara (A.D. 1082; December, 25, Sunday). Medarasa is said to belong to Vengonta kula of the lineage of Madhavavarman who had 8,000 elephants, 10 crores of horses and countless foot-soldiers. The inscription is written by Ayyupayya and Sridhara.

Inscriptions of Warangal District. (2016) · p. 26 to 30.

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ. · తెలుగు-కన్నడ.

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 82 to 85.

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ.

ఈ శాసనం చెరువు సమీపంలో శివాలయం వెలుపల ఒక స్తంభంపై ఉంది. ఈ శాసనం గ్రామ బహుమతిని నమోదు చేస్తుంది. కారకురా, కాసవలకు చెందిన స్వయంభు సిద్ధేశ్వరదేవ యొక్క రోజువారీ ఆచారాల వైపు మరియు దండనాయక వెంటమయ్య మరియు ఇతరులచే సన్యాసులకు ఆహారం కోసం. రుద్రభట్టోపాధ్యాయ సూచన మేరకు ఈ బహుమతిని భవభావ పండితకు అప్పగించారు, ఆయన ఆ బహుమతిని కాసవాల గావుండాల అదుపులో ఉంచారు. (అలాగే)

This inscription is on a pillar outside the Siva temple near the tank. The inscription records the gift of the grama. Karakura, towards the daily rites of the god Svayambhu Siddhesvaradeva of Kasavala and also for feeding the mendicants by dandanayaka Ventamayya and others. The gift was handed over to Bhavadbhava Pandita at the instance of Rudrabhattopadhyaya, who in turn placed the gift in the custody of the Gavundas of Kasavala. (Also)

Inscriptions of Andhra Pradesh, Medak District (2001) · p. 131 to 134

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ. · తెలుగు-కన్నడ.

ఈ శాసనం బాల బ్రహ్మ ఆలయ బయటి గోడలో అమర్చిన పలకపై ఉంది. ప్రేగ్గడ మల్లినాయ కుమారుడు ఒదయ, భీవనయ్య కుమారుడు పోలాలయ్య, మైలక కుమారుడు చావుండ మహాస్థానాధిపతి సోమరసిభట్టారక పాదాల వద్ద తమ ప్రాణాలను త్యాగం చేశారని పేర్కొన్నాడు. ఇది వారి జ్ఞాపకార్థం బ్రహ్మపురి నాకర సమక్షంలో కొన్ని భూమి బహుమతులను కూడా నమోదు చేస్తుంది. నెం. 216

This inscription is on a slab fixed in the outer wall of Bala Brahma temple. States that Certain Odaya, son of Preggada Mallinayya, Polalayya son of Bhivanayya and chavunda son of Mailaka sacrificed their lives at the feet of mahasthanadhipati Somarasibhattaraka. This also records some gifts of land in the presence of the Nakara of Brahmapuri in their memory. No. 216

Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. · p. 150 to 152

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · తెలుగు, కన్నడ. · తెలుగు-కన్నడ.

ఈ శాసనం డి. వి. రామనాచర్లు యొక్క పాత సేకరణ నుండి వచ్చింది. శకలాలు. ప్రారంభ మరియు మంజూరు భాగాలు లేవు. ఇది కళ్యాణ నుండి చాళుక్య త్రిభువనమల్ల పాలనను సూచిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. ఆయన అధీనంలో ఉన్న మహాసందలేశ్వర కందూర తొండయ చోళ మహారాజు, కశ్యప గోత్రం, కరికాలన్ వయ మరియు సౌర జాతి మరియు కొడుర్పుర ప్రభువు, కొల్లిప్పక-7000 ప్రావిన్స్ను పాలించిన సోమేశ్వర దేవుడి యొక్క అంగ-రంగా భోగానికి కొంత బహుమతి ఇచ్చినట్లు తెలుస్తోంది. నెం. 220

This inscription is from the old collection of D.V. Ramanacahrlu. Fragmentary. The beginning and the grant portions are missing. It seems to refer to the reign of Chalukya Tribhuvanamalla ruling from Kalyana. His subordinate Mahamandalesvara Kandura Tondaya Chola maharaja of Kasyapa gotra, Karikalan Vaya and solar race and the lord of Kodurpura, ruling Kollipaka-7000 province seems to have made some gift for the amga-ramga bhoga of the god Somesvara. No. 220

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District · p. 52 to 53

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ. · తెలుగు-కన్నడ.

ఈ శాసనం గ్రామ శివార్లలోని ఒక పలకపై ఉంది. ఆరవ త్రిభువనమల్ల విక్రమాదిత్యుడు కళ్యాణలోని తన నెలేవిడు నుండి భూమి రాజ్యాన్ని ఆనందంగా పరిపాలిస్తున్నప్పుడు, అతని అధీనంలో ఉన్న మహామండలేశ్వర హల్లవరసర్ పార్శ్వనాథుని విగ్రహాన్ని స్థాపించి, జైన గురువు పద్మనాభన్డి ములధార చేతిలో ఉంచిన భూమిని మంజూరు చేసినట్లు పేర్కొన్నాడు. నెం. 223

This inscription is on a slab in the outskirts of the village. States that while Tribhuvanamalla Vikramaditya VI was ruling in happiness the kingdom of the earth from his Nelevidu at Kalyana, his subordinate mahamandalesvara Hallavarasar installed an image of Parsvanatha and granted the land which was kept in the hands of Jain preceptor Padmanandi Muladhara. No. 223

Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. · p. 153 to 155

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం అంజనేయ ఆలయం ముందు ఒక రాతిపై ఉంది. చాళుక్య చక్రవర్తి, త్రిభువనమల్ల దేవుడు కల్యాణపుర నేలావిడు నుండి భూమి రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తున్నప్పుడు, కొల్లిపాక-7000 ను పాలిస్తున్న మహామండలేశ్వర కందుర తొండరసామహరాజ, ఉత్తరశ్వర దేవుడి అంగ-రంగ-భోగం కోసం కొండాపి-12 లో ఒక తాళ-వ్రితిని రామేశ్వర పండితునికి బహుమతిగా ఇచ్చాడు, అందులో చదువుతున్న విద్యార్థుల నిర్వహణ కోసం మరియు సత్రం కోసం. రామేశ్వర పండితుడు కలముఖ సన్యాసి; అతను కేదార పండితుని శిష్యుడు, 210, రెండోవాడు దేవభక్త పండితదేవ శిష్యుడు; అతను రామేశ్వర పండితుని శిష్యుడు. (అలాగే)

This inscription is on a stone in front of the Anjaneya temple. States that, while the Chalukya emperor, Tribhuvanamalla deva was ruling the kingdom of the earth from the Nelavidu of Kalyanapura, mahamandalesvara Kandura Tondarasamaharaja who was governing Kollipaka-7000, made a gift of a tala-vritti in Kondapi-12 to Ramesvara pandita for the anga-ranga-bhoga of the god Uttaresvara for the maintenance of students studying therein and a satra. Ramesvara pandita was a Kalamukha monk; he was a disciple of Kedara pandita, 210 the latter was a disciple of Devabhakta panditadeva; who was in turn a disciple of Ramesvara pandita. (Also)

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District · p. 25 to 30

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · కన్నడ

శాసనం కన్నడ భాషలో మరియు లిపిలో ప్రస్తావించబడింది మరియు పశ్చిమ చాళుక్య రాజు త్రిభువనమల్ల (విక్రమాదిత్య-VI), అతని అధీనంలో ఉన్న మహామండలేశ్వర కాకతీయ పోలరసు, అనుమకొండపుర ప్రభువు, తరువాతి అధీనంలో ఉన్న కురువరసు, సర్వోపాలికా (పన్ను కలెక్టర్), అతని అధీనంలో ఉన్న కమ్మ కులానికి చెందిన దండనాయక మండపరసుడు మరియు ఆత్రేయ గోత్రం-చంద్రభరణ పంతిత దేవుని పాదాలను కడుక్కుని, ఆ తేదీ నాడు పార్థేశ్వర దేవునికి రోజువారీ నైవేద్యాలు అర్పించడానికి, నందదీవుడు మరియు సన్యాసులకు కొన్ని చిత్తడి నేలలు, పన్నెండు మార్తర్లు, చమురు మిల్లు మొదలైన వాటి నుండి వచ్చే ఆదాయం తినిపించినందుకు, మందపరసు గోకర్ణ రాజుల శ్రేణి యొక్క ఆభరణం అని చెప్పబడింది. ఈ రికార్డు శక 1012, శుక్ల, చైత్ర సు నాటిది. 15, గురువర (గురువారం, విషు సంక్రాంతి వ్యతి పాట, సోమగ్రహణం.) శుక్ల, చైత్ర సు. 15 బుధవారం, 1089 మార్చి 28వ తేదీన జరిగింది, కానీ ఆ రోజు గ్రహణం లేదు. శుక్ల చక్రాకార సంవత్సరంలో రెండు చంద్ర గ్రహణాలు సంభవించాయి. జూన్ 25వ తేదీ సోమవారం (ఆషాఢ పూర్ణిమ లేదా) డిసెంబర్ 20వ తేదీ గురువారం, క్రీ. శ. 1089 (పౌష సు పూర్ణిమ).

The inscription is in Kannada language and script mentions and the Western Chalukyan king Tribhuvanamalla (Vikramaditya-VI), his subordinate Mahamandalesvara Kakatiya Polarasu a mistake for Beta-ll the lord of Anumakondapura, the latter's subordinate, Kuruvarasa, the Sarvopalika (Tax Collector) his subordinate Dandanayaka Mandaparasa of Kamma kula and Atreya gotra-The last mentioned having washed the feet of Chandrabharana pantita deva gave on the said date to Parthesvara deva for daily offerings, Nandadiva and for feeding the ascetics some marturs of wetland, the income from twelve marturs, oil mill etc., Mandaparsa is said to have been an ornament of the Gokarna line of kings. The record is dated, Saka 1012, Sukla, Chaitra Su. 15, Guruvara (Thursday, Vishu Sankranti Vyati pata, Somagrahana.) Sukla, Chaitra Su. 15 was Wednesday the 28th March 1089 A.D. but there was no eclipse on that day. There were two lunar eclipses in the cyclic year Sukla. On Monday the 25th of June (Ashadha Purnima or) Thursday 20th December, 1089 A.D. (Pausha Su. Purnima).

Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts, Part-VI, 1973. · p. 11 to 14.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు కన్నడ.

ఈ శాసనం దర్గాలోని ఒక రాతి స్తంభంలో ఉంది. తేదీ ఎస్. 1012 ప్రమోద, కార్తీక బా. 15, ఆదివారం, సూర్యగ్రహణం (క్రీ. శ. 1090, నవంబర్ 24). శ్రీ పర్వత ప్రసిద్ధ మల్లికార్జున సిలమత అధిపతి అయిన కళముఖ సన్యాసి అయిన పార్వతావళికి చెందిన రామేశ్వర పండితకు బేతరసా కుమారుడు దుగ్గ-త్రిభువన్ మల్ల రాజు సర్వమాన్య అనే ఒక గ్రామాన్ని మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేయబడింది. ఉమమహేశ్వర దేవునికి అనుమకొండ నక్రం ద్వారా నందాడివిగే కోసం ప్రతిరోజూ ఒక మన నూనెను మంజూరు చేసినట్లు కూడా ఇది నమోదు చేస్తుంది.

This inscription is in a stone pillar in Dargah. Dated S. 1012 Pramoda, Kartika ba. 15, Sunday, Solar eclipse (A.D. 1090, Nov. 24). Records the grant of a certain village as sarvamanya by king Dugga-Tribhuvana Malla son of Betarasa to the Kalamukha monk Ramesvara Pandita of Parvatavali the head of the famous Mallikarjuna silamatha of Sri Parvata. It also records the grant of one mana of oil everyday for nandadivige by the nakram of Anumakonda to the god Umamahesvara.

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 108 and 109.

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · తెలుగు మరియు కన్నడ

ఈ శాసనం చాళుక్య రాజు త్రిభువనమల్లదేవ యొక్క సంపన్న పాలనను సూచిస్తుంది. ఆయన అధీనంలో ఉన్న, సూర్యవంశం (కశ్యప) గోత్రానికి చెందిన మహామండలేశ్వర శ్రీమత్ తొండయా చోడా మహారాజు మరియు కరికాలన్వయ మరియు ఆయన రాణి [యా] కామబ్బే మహాదేవి, పనాగల్లులోని కొన్ని భూములను తన (తొండయా) తండ్రి కందూరి భీమ చోడా-మహారాజు అస్థిలను (= బూడిద) పరువు ద్వారా గంగా నదిలో నిమజ్జనం చేసినందుకు (అన్ని మార్గం నడవడం) మరియు మరణించిన వారి కోసం గయలో పిండా వేడుకను నిర్వహించినందుకు అయజ్జా ప్రోలమయ్యకు బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు పేర్కొనబడింది. నెం. 211

This inscription refers to the prosperous reign of the Chalukya_ king Tribhuvanamalladeva. His subordinate, Mahamandalesvara Srimat Tomdaya Choda Maharaja of Suryavamsha (Kasyapa] gotra and Karikalanvaya and his queen [Ya]kamabbe Mahadevi, are stated to have made the gift of some lands in Panagallu to Ayajja Prolamayya who had carried the asthis (=ashes) of his (Tondaya's) father Kanduri Bhima Choda-Maharaja for immersing them in the river Ganga by paruvu (walking all the way) and performing the pimda ceremony at Gaya for the deceased. No. 231

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District · p. 56 to 57

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ. · తెలుగు-కన్నడ.

ఈ శాసనం చెన్నకేశ్వర ఆలయ మందిరం యొక్క దక్షిణ గోడ (వెలుపల) లో నిర్మించిన పలకపై ఉంది. రాజ గురువు సకలప్రకాశ భట్టారక రాజు శ్రేయస్సు కోసం త్రిలోక్యమల్ల-కేవపుర జ్యోతిర్విల్లిగా దేవరకూర్తూర్లోని ఒక భూమిని ఆదిత్య-భట్టోపాధ్యాయ, విధన-భట్టలకు బహుమతిగా ఇచ్చారని పేర్కొన్నాడు. నెం. 235

This inscription is on a slab built into the south-wall (outside) of the shrine of the Chennakeshwara temple. States that the royal preceptor Sakalaprakasa-bhattaraka made a gift of one matter of land in Devarakortur as jyotirvrilli of Trailokyamalla-Keavapura to Aditya- bhattopadhyaya and Viddana-bhatta for the prosperity of the king. No. 235

Archaeological survey of India, Annual Report on · p. 165 to 166

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ మరియు సంస్కృతం. · తెలుగు-కన్నడ.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. · p. 161

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ. · తెలుగు-కన్నడ.

ఈ శాసనం మ్యూజియంలో ఉన్న ఒక పలకపై ఉంది. తుంగభద్ర నది ఒడ్డున ఉన్న కన్నె-300 లో ఉన్న పులినూరు గ్రామాన్ని, అంగ భోగ, పంచోపచార పూజ, తెల్లటి స్నానం, అలంపూర్లోని బ్రహ్మేశ్వర ఆలయ పునరుద్ధరణ కోసం త్రిభోగభ్యంతర సిద్ధిలా, బ్రహ్మరసి పండితుడి పాదాలను కడిగిన తరువాత ఒక అధిపతి (పేరు కోల్పోయిన) మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేశారు. 220 నెం. 243

This inscription is on a slab lying in the Museum. Records the grant of the village Pulinuru situated in Kanne-300 on the bank of river Tungabhadra, as Tribhogabhyantara siddhi towards anga bhoga, Panchopachara puja‘s, white washing and renovation of the temple of Brahmesvara in Alampur, by a chief (name lost) after washing the feet of Brahmarasi pandita. 220 No. 243

Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. · p. 168 to 169

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ.

వాల్యూమ్-I (2003)

Volume-I (2003)

Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. · p. ౨7.

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ. · తెలుగు-కన్నడ.

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 29.

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం శివాలయం సమీపంలో ఉన్న స్థానిక చెరువు కట్ట వద్ద ఒక రాతిపై ఉంది. 225 దెబ్బతింది. మొదటి వైపు-సౌర జాతికి చెందిన కరికాలతో ప్రారంభమయ్యే కందూరు చోళ కుటుంబం యొక్క వంశావళిని వివరిస్తుంది. కరికాల కావేరి నది, ద్రవిడ-పంచక నది (?) మాతృకా (నదుల ద్వారా నీటిపారుదల) కట్టలను నిర్మించినట్లు చెబుతారు. అప్పుడు పురాతన రాజధాని అయిన ఒరాయూర్ గురించి ప్రస్తావన ఉంది. అప్పుడు, పనుగల్లు ప్రభువు చోడా భీముడు, తొండభుపాల, చక్రవర్తిని తన పరాక్రమంతో సంతోషపెట్టినట్లు చెప్పబడే మరొక భీముడు, బ్రాహ్మణులకు అగ్రహారం ఇచ్చిన చోడా మల్లుడు ప్రస్తావించబడ్డారు. అప్పుడు ఒక విజయాదిత్య దేవుడి ప్రస్తావన ఉంది, అతను బహుశా కొంత భూమిని దేవభోగగా మంజూరు చేసాడు. శాసనం యొక్క మరొక వైపు, చాళుక్య చక్రవర్తి త్రిభువనమల్లదేవ పరిపాలిస్తున్నప్పుడు, ఆయన అధీనంలో ఉన్న మహామండలేశ్వర మల్లికార్జున చోడా మహారాజులు 30 పుట్టీలను, అమను-70 మధ్యలో గోలపతి (కులపతి) అప్పనపెగ్గడ స్థాపించిన కేశవదేవ దేవుడు యొక్క హవనం, హవర్-బాల్ కోసం అమానకంటి-కంపానాలో చేర్చబడిన యెంది పల్లిలోని సానివరసధి-కోలాతో కొలిచిన ఇతర పొలాలను, రెవడచెనును మంజూరు చేసినట్లు పేర్కొనబడింది. C.V.22 సి పైన పేర్కొన్నదానికి కొనసాగింపుగా మరొక శాసనం, కోలపాటి అప్పన 50 గొర్రెలను బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేసింది

This inscription is on a stone at the local tank bund near the Siva temple. A 225 Damaged. The first side-describes the genealogy of the Kanduru Chola family, beginning with Karikala of the Solar race. Karikala is said to have built the embankments of the river Kaveri and the Dravida-panchaka nadi (?) matrika (irrigated by the rivers). Then there is a mention of Oraiyur, the ancient capital. Then, Choda Bhima, the lord of Panugallu, Tondabhupala, another Bhima who is said to have pleased the emperor by his prowess, and Choda Malla who gave an agrahara to the brahmanas are mentioned. Then there is a reference to a Vijayaditya Deva, who probably granted some land as devabhoga. B On another side of the inscription, it is stated that in C.V.22 Isvara, Jyeshtha su.7, Adityavara (S. 1019, Wednesday no: Sunday, 20th May A.D. 1097) while the Chalukya emperor Tribhuvanamalladeva was ruling, his subordinate Mahamandalesvara Mallikarjuna Choda Maharajulu granted a revadachenu 30 puttis in extent and other fields measured with Sanivarasiddhi-kola in Yendi palli abutting the boundary of Vollala included in the Amanakanti-kampana for havir-ball and archana of the god Kesavadeva installed by Golapati (Kulapati) Appanapeggada of Vollala, an agrahara in the middle of Amanagallu-70. C Another inscription in continuation of the above, records the gift of 50 sheep by Kolapati Appana

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District · p. 35 to 42.

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ మరియు సంస్కృతం. · తెలుగు-కన్నడ.

ఈ శాసనం ట్యాంక్బండ్ సమీపంలో ఒక స్తంభంపై ఉంది. ఉత్తరాయణ సంక్రాంతి సందర్భంగా రుద్రశక్తి పండితుడి పాదాలను కడిగిన తరువాత, అమరావతి పుర ప్రభువు మహామండలేశ్వర కాళికోరరసర్, ఆరాధన మరియు రోజువారీ ఆచారాల కోసం 10 మార్టర్లు భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు, అలాగే సోమనాథ ఆలయ మరమ్మతులను ఈ శాసనం నమోదు చేసింది. ప్రభువు (ప్రభు) మల్లరస యొక్క ప్రభువు దండనాయక సింగరస, హెగ్గడే నాగదేవ నాయక వంటి అధికారుల పేర్లను కూడా ఇది ప్రస్తావిస్తుంది. 227 నెం. 259

This inscription is on a pillar near the tankbund. The inscription records the gift of 10 marttars of land for the worship and daily rites as well as repairs of the temple of Somanatha by mahamandalesvara Kalicorarasar, lord of Amaravati Pura, after washing the feet of Rudrasakti Pandita, on the occasion of Uttarayana Sankranti. It also mentions the names of officers viz., Prabhu dandanayaka Simgarasa, Heggade Nagadeva nayaka of the lord (Prabhu) Mallarasa. 227 No. 259

Inscriptions of Telangana Nizamabad District · p. 49 to 53

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం డి. వి. రామనాచర్లు యొక్క పాత సేకరణ నుండి వచ్చింది. ఇది చాళుక్య అధిపతి త్రిభువనమల్లను సూచించనప్పటికీ, ఈ రికార్డు చాళుక్య విక్రమా సంవత్సరం 22 నాటిది, ఇది క్రీ. శ. 1098కి అనుగుణంగా ఉంది. కందూరి చోడా అధిపతి మల్లికార్జున చోడా 70 (గ్రామాల) విభజనలో ప్రధాన బడము (పట్టణం?) అయిన అమానికల్లు పొలంలో కొన్ని ఉప్పారి మల్లయకు ఏడు పుట్టీలు అడ్లు (ధాన్యం) భూమిని (ప్రదర్శించే సామర్థ్యంతో) బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు ఇది నమోదు చేస్తుంది. ఈ బహుమతి ఏ ప్రయోజనం కోసం ఇవ్వబడిందో ప్రస్తావించబడలేదు. ఈ రికార్డు మరియు అదే కందూరి చోడా అధిపతి మల్లికార్జునదేవ చోడా మహారాజు యొక్క ఒల్లాల శాసనం అదే సంవత్సరంలో ఉన్నాయి. ఇప్పటివరకు తెలిసిన ఈ అధిపతి యొక్క రెండు రికార్డులు ఇవి మాత్రమే (ఎపిగ్రాఫియా ఆంధ్రికా వాల్యూమ్ IV చూడండి). నెం. 262

This inscription is from the old collection of D.V. Ramanacahrlu. Although it does not refer to the Chalukya overlord Tribhuvanamalla, the record is dated in the Chalukya Vikrama year 22, corresponding to A.D. 1098. It records the gift of land (with the showing capacity) of seven puttis of Adlu (grain) to certain Uppari Mallaya, in the field of Amanikallu, the prime badamu (town?) in the division of 70 (villages) by the Kanduri Choda chief Mallikarjuna Choda. The purpose for which the said gift was made is not mentioned. This record and the Ollala inscription of the same Kanduri Choda chief Mallikarjunadeva Choda Maharaja are dated in the same year. These are the only two records of this chief so far known (See Epigraphia Andhrica Vol. IV). No. 262

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District · p. 62 to 63

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · కన్నడ.

ఈ శాసనం అగ్రహార గ్రామమైన మిట్టపల్లిలోని సోమేశ్వర దేవునికి అన్ని అడ్డంకుల నుండి విముక్తి కల్పించిన తరువాత, ఆలయ సేవలో ఉన్న తర్కవలపాండిత పాదాలను కడిగిన తరువాత ఎరపరెడ్డి రోజువారీ ఆచారాలకు, ఆలయ మరమ్మతులకు, రెండు మార్టర్లు, 40 మార్టర్లు కొలిచే కరంబ భూమిని, రతన, గణ [ఆయిల్ మిల్లు] తో పాటు బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేసింది. ఈ గ్రామం పుల్గనూరు-70 లో ఉంది. ఆ దాత కాకతీయ త్రిభువనుడు మల్ల రాజా అంటే, అన్మకుండపుర రెండవ బీటా పాలకుడు సేవలో ఉన్నాడు.

The inscription registers the gift of gadde land measuring two marttars and karamba land measuring 40 marttars, along with ratana and gana [oil mill] after making it free from all encumbrances to the god Somesvara in the agrahara village Mittapalli, towards the daily rites as well as repairs to the temple by Erapareddi, after washing the feet of Tarkavalapandita who was in the service of the temple. The village lies in Pulganuru-70. The said donor was in the service of Kakatiya Tribhuvana Malla Raja i.e., Beta II ruler of Anmakundapura.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Medak District (2001) · p. 142 to 145

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ. · తెలుగు-కన్నడ.

ఈ శాసనం ట్యాంక్ మధ్యలో ఒక రాతిపై ఉంది. రుద్రతీర్థాన్ని స్థాపించినప్పుడు ఒక దందనాయక రుద్రమయ్య రుద్రేశ్వర దేవునికి 2 గద్దె మార్తార్ల భూమిని మంజూరు చేసినట్లు ఇది నమోదు చేస్తుంది. 230 నెం. 266

This inscription is on a stone in the middle of the tank. It records the grant of 2 gadde marttars of land by a certain Danndanayaka Rudramayya to the God Rudresvara when he set up Rudratirtha. 230 No. 266

Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. · p. 176

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ. · తెలుగు-కన్నడ.

ఈ శాసనం హనుమాన్ ఆలయంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. ఈ శాసనం కుటుంబంలోని ఒక నిర్దిష్ట సోమేశ్వరభట్టను పరిచయం చేస్తుంది, అతను పతి కార్యదురందర, నియోగాయుగందర, త్రిభువనమల్లదేవరాజ్య సముద్రాన, కర్ణత హెరిలాలా సంధివిగ్రహిలతో కూడిన బిరుదుల తీగను కలిగి ఉన్నాడు. మంత్రిగా ఉన్న దాత, సిరిగోప్ప గ్రామంలో 12 మార్టర్లు కొలిచే భూమిని, తన ప్రభుస్వామ్యం సోమేశ్వర దేవునికి, దేవుని రోజువారీ ఆచారాలకు, ఆలయ మరమ్మతులకు బహుమతిగా నమోదు చేశాడు. జారా, గుండి అనే రెండు నదుల సంగమం వద్ద పాదాలు కడిగిన తరువాత ఈ బహుమతిని పబ్బేశ్వరపండితకు అప్పగించారు. చివరలో, రెండు కన్నడ శ్లోకాలు దాతను సైనిక జనరల్గా ప్రశంసిస్తాయి. (అలాగే)

This inscription is on a pillar in the Hanuman temple. The inscription introduces a certain Somesvarabhatta of the family who bears a string of birudas which include Pati karyyadurandhara, niyogayaugandhara, Tribhuvanamalladevarajya samuddharana and Karnnata herilala Samdhivigrahi. The donor, who was a minister, registered the gift of land measuring 12 marttars in the village Sirigoppa, his Prabhusvamya to the god Somesvara, towards the daily rites of the god as well as repairs to the temple. The said gift was handed over to Pabbesvarapandita after washing his feet, at the confluence of the two rivers viz., Jara and Gundi. At the end, the two Kannada verses praise the donor as a military general. (Also)

Inscriptions of Andhra Pradesh, Medak District (2001) · p. 149 to 151

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం మ్యూజియంలో ఉంది. బ్రహ్మేశ్వర ఆలయ మరమ్మతు మరియు తెల్లటి దుస్తులు ఉతకడం కోసం మరియు దేవుని రంగ భోగాలు నిర్వహించడానికి రాణి మన్నదేవి ఇచ్చిన గ్రామ బహుమతిని అగ్రహారంగా నమోదు చేస్తుంది. యాదృచ్ఛికంగా ఈ రికార్డులో అశ్వపాల, నరపతి, గజపతి, రాజత్రయాధిపతి వంటి త్రిభువనమల్ల బిరుదులను ప్రస్తావించారు, ఆయనను పామాడాచార్య పదారాధక అని వర్ణించారు. మంజూరు చేసిన భాగం పోయింది. నెం. 272

This inscription is in the Museum. Registers the gift of a village as agrahara by queen Mannadevi for the repairs and white washing of Brahmesvara temple and to perform ranga bhogas of the God. Incidentally the record mentions the titles of Tribhuvanamalla such as Asvapala, Narapati, Gajapati and Rajatrayadhipati and describes him as Pamadacharya padaradhaka. Grant portion lost. No. 272

Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. · p. 186 to 187

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · తెలుగు, కన్నడ.

వాల్యూమ్-I (2003)

Volume-I (2003)

Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. · p. 28 to 31.

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · సంస్కృతం · తెలుగు-కన్నడ.

సంస్కృత పద్యంలోని ఈ సుదీర్ఘ శాసనం మాలవ యొక్క పరమార పాలకులను వివరిస్తుంది, వారి ఆదిమ పూర్వీకుడు అర్బుద పర్వతం సమీపంలో వసిష్ఠ మహర్షి యొక్క బలి అగ్నిలో జన్మించాడు. ఈ కుటుంబానికి తరువాత రాజు ఉదయాదిత్య, ఆయన కుమారుడు జగదేవ. ఈ యువరాజు తనను తాను తన సొంత కుమారుడిగా భావించిన గొప్ప చాళుక్య చక్రవర్తి ఆరవ త్రిభువనమల్లకు ప్రియమైనవాడు. జగద్దేవ ఈ ప్రావిన్స్ను మహామండలేశ్వరంగా పరిపాలిస్తుండగా, రాజు సైన్యాధిపతి సోమల దండనాయక, గొప్ప మంత్రి, శాంతి, యుద్ధాలకు బాధ్యత వహించే ఉన్నత అధికారి, రాజ్యం యొక్క శ్రేయస్సు కోసం తన రాజధాని కొల్లిపాకలో జగద్దేవ నారాయణ ఆలయాన్ని నిర్మించారు. ఈ శిలాశాసనం చాళుక్య విక్రమ సంవత్సరం 29, తరానా, చైత్ర పూర్ణిమ, ఆదివారం, చంద్ర గ్రహణం నాటిది. ఈ తేదీ క్రమం తప్పకుండా క్రీ. శ. 1104, మార్చి 13కి అనుగుణంగా ఉంటుంది. ఈ రోజున జగదేవ రాజు అనుమతితో పైన పేర్కొన్న ఆలయంలో పూజ మరియు నైవేద్యాలు మొదలైన వాటి కోసం పిరియా పెంబరితి గ్రామాన్ని మంజూరు చేశాడు. (అలాగే)

This lengthy inscription in Sanskrit verse describes the Paramara rulers of Malava whose primaeval ancestor was born in the sacrificial fire of the sage Vasistha near the Arbuda mountain. A later king of this family was Udayaditya whose son was Jagaddeva. This prince endeared himself to the great Chalukya emperor Tribhuvanamalla Vikramaditya VI who treated him as his own son. While Jagaddeva was governing the province a Mahamandalesvara, the king's general Somala Dandanayaka holding the designations, Great Minister and High officer in charge of Peace and war, constructed the temple of Jagaddeva Narayana in his capital Kollipaka for the prosperity of the kingdom. The epigraph is dated the Chalukya Vikrama year 29, Tarana, Chaitra purnima, Sunday, lunar eclipse. This date regularly corresponds to A.D. 1104, March 13. On this day Jagaddeva granted with the king’s approval the village Piriya Pembariti for worship and offerings, etc. in the above temple. (Also)

Andhra Pradesh Government Archaeological Series · p. 74 to 78.

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం వీర నారాయణస్వామి ఆలయంలో ఉంది. పరియాత్రా దేశంలోని సిహ వటనవయ మహిషపుర మనవడు, కుమారుడు సాదిగ, మహాసందివిగ్రాహి, ప్రచండ దండనాయకులు 236 ధారకు చెందిన పరమార యువరాజు జగద్దేవ సేవలో, చాళుక్య చక్రవర్తి త్రిభువనమల్లదేవకు అధీనంలో జిల్లాను పరిపాలించిన గురువు ప్రధాన కార్యాలయమైన జగద్దేవ నారాయణ కొల్లిపకే కోసం ఒక ఆలయాన్ని నిర్మించారని పేర్కొన్నారు. జగ్గదేవ, చాళుక్య చక్రవర్తి ఆదేశాల మేరకు, పట్టణానికి అనుసంధానించబడిన 12 గ్రామాల మధ్యలో ఉన్న పెంబరితి గ్రామాన్ని బహుమతిగా ఇచ్చాడు, అప్పేశ్వర పుర-నాట్య-విచితి భట్టభాగానికి కేటాయించిన రెండు వాటాలను మినహాయించి, దేవుని మరమ్మతులు, ఆలయ తెల్లటి కడగడం, దేవుని అంగ భోగాలు మరియు వేదాలు, స్వాధ్యాయ మరియు సన్యాసులకు ఆహారం అందించడం కోసం. అతను కొల్లిప్పక-7000 మధ్యలో ఉన్న ప్రతి గ్రామానికి ఉత్తమ (ఉత్తమ), మధ్యమ (మధ్య), అధమ (అత్యల్ప) క్రమంలో 5,4 మరియు ఉత్తమ గండ చిన్నాలను కూడా ఇచ్చాడు. వాటిని దేవభోగంగా ప్రకటించి.................................................................................................................................................................................................. అర్బుద పర్వతం మరియు దానిపై ఉన్న ఋషుల ఆశ్రమాల వర్ణనతో ఈ శాసనం ప్రారంభమవుతుంది; వసిష్ఠ ఆశ్రమాన్ని మరియు పరమార అనే యోధుడు ఉద్భవించిన బలి గొయ్యిని ప్రస్తావిస్తుంది. తన లైన్ లో

This inscription is in the Vira Narayanaswami temple. States that, Somala Dandanatha, son Sadiga and grandson of Siha Vatanvaya Mahishapura in Pariyatra country, a mahasandhivigrahi and Prachanda dandanayaka in service of Paramara prince Jagaddeva of 236 Dhara, built a temple for the god Jagaddeva Narayana Kollipake, the headquarters of master, who governing the district as subordinate of the Chalukya emperor Tribhuvanamalladeva. Jagaddeva, by the command of the Chalukyan emperor made a gift of village of Pembariti, situated in the middle of the 12 villages attached to town, excluding the two shares which had been assigned to the Appesvara pura-dramma-Vichiti bhattabhaga to God repairs, white washing of temple, anga bhogas of the God and for teaching the Vedas, Svadhyaya and feeding ascetics. He also gave 5, 4 and Uttama Ganda chinnas for each one of villages in centre Kollipaka-7000, in order uttama(best), madhyama (middle) and adhama (lowest). Having declared them as Devabhoga............. he also gave three string flowers to every garland maker's house in town and piece garden land Nidingoluru for flowers, leaves, fruits and creepers. The inscription begins with the description of the Arbuda mountain and the hermitages of sages situated thereon; mentions the hermitage of Vasishtha and the sacrificial pit out which sprang up warrior named Paramara. In his linea

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District · p. 42 to 48

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · సంస్కృతం, కన్నడ మరియు నగరి.

రెండు సంస్కృత శిలాశాసనాలు, ఒకటి నాగరి భాషలో, మరొకటి కన్నడ భాషలో, మొదటిది మండప గోడపై, రెండోది వీర-నారాయణ ఆలయ మందిరం గోడపై, రెండూ చాళుక్య-విక్రమ సంవత్సరం 29 (A.D.1104) నాటివి, త్రిభువనమల్ల సామంతుడైన పరమార యువరాజు కుమార మహామండలేశ్వర జగదేవ, జగదేవ-నరవన దేవునికి భూములు, డబ్బును విరాళంగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేశారు. కొల్లిపాకే-7000 లో చేర్చబడిన గ్రామాల నుండి సేకరించిన నిధులను ఈ విరాళంగా పొందుపరిచారు. ఉత్తమ మాధ్యమం మరియు అధమ అని వర్గీకరించబడిన గ్రామాల నుండి వరుసగా ఐదు, నాలుగు మరియు మూడు బంగారు నాణేల (ఉత్తమ-గండ-చిహ్నాస్ అని పిలుస్తారు) చొప్పున విభజించండి. ఈ శిలాశాసనాలు అర్బుద పర్వతాన్ని స్పష్టంగా వివరిస్తాయి మరియు హర్షుడి నుండి జగద్దేవ పూర్వీకులను గుర్తిస్తాయి. నెం. 278

Two Sanskrit epigraphis, one in Nagari and the other in Kannada, the former on wall of the mandapa and the latter on the wall of the shrine of the Vira-Narayana temple, both dated in the Chalukya-Vikrama year 29 (A.D.1104), record endowments of lands and money by the Paramara prince kumara mahamandalesvara Jagaddeva, a feudatory of Tribhuvanamalla, to the god Jagaddeva-Naravana. The money endowment consisted of collections from the villages included in Kollipake-7000. Division at the rates of five, four and three gold coins (called uttama-ganda-chihnas) respectively from the villages classified as uttama madhyama and adhama. The epigraphs vividly describe the Arbuda mountain and trace Jagaddeva's ancestry from Harsha. No. 278

Indian Archaeology 1961-1962, A Review. · p. 80

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ, సంస్కృతం మరియు నగరి.

238 పి. ఆర్. శ్రీనివాసన్ మరియు వి. ఎస్. సుబ్రహ్మణ్యం, మైసూరు రచించిన కోలనుపాక (3 ఫలకాలు) నుండి పరమార జగద్దేవ యొక్క మూడు శాసనాలు. ఈ క్రింది పేజీలలో సవరించిన మూడు శాసనాలు నల్గొండ జిల్లాలోని కోలనుపాక, భువనగిరి తాలూకాకు చెందినవి. ఈ ప్రదేశం దాని పూర్వ వైభవం మరియు ప్రాముఖ్యతకు సాక్ష్యమిచ్చే పాత దేవాలయాలు మరియు పురాతన వస్తువులకు ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇది ఇంకా అనేక శాసనాలను అందించింది. అధ్యయనం చేస్తున్న రికార్డులు సౌలభ్యం కోసం ఉన్నాయి, వీటిని ఎ. బి మరియు సి అని పిలుస్తారు. వీటిలో ఎ ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ పురావస్తు శ్రేణిలో, నెం. 3 (ఆంధ్రప్రదేశ్ కన్నడ శాసనాలు) లో ప్రచురించబడింది. సంఖ్య 45, pp. 57 ff., అయితే B మరియు C మొదటిసారిగా ఇక్కడ ప్రచురించబడ్డాయి. A లోని అనేక శ్లోకాలు C లో పునరావృతమవుతాయి. ఈ ముగ్గురూ ఒకే అధిపతి కాలానికి చెందినవారు. A మరియు B ఒకే సంవత్సరంలో ఉన్నవి మరియు వేర్వేరు గ్రంథాలలో జతచేయబడిన వాటిలో దాదాపు ఒకేలా ఉంటాయి, C మునుపటి రెండింటి కంటే రెండు సంవత్సరాల తరువాత నాటిది మరియు దాని మంజూరు భాగం భిన్నంగా ఉంటుంది. శాసనాలలోని అక్షరాలు ఎ మరియు సి కన్నడ మరియు బి నగరి అక్షరాలు మరియు అవి ఆ కాలానికి క్రమబద్ధంగా ఉంటాయి. ఈ రికార్డుల భాష సంస్కృతం, కానీ కొన్ని ప్రదేశాల పేర్లకు. కోలనుపాకలోని వీరనారాయణస్వామి ఆలయ ప్రధాన మందిరం గోడపై నిర్మించిన పలకపై 'ఎ' శాసనం ఉంది. ఇది 36 పంక్తుల రచనలను కలిగి ఉంది, ఇవి బాగా సంరక్షించబడ్డాయి. రికార్డు B అనేది T గోడ లోపలి భాగంలో నిర్మించిన స్లాబ్పై చెక్కబడింది

238 Three Inscriptions of Paramara Jagaddeva from Kolanupaka (3 Plates) by P.R. Srinivasan and V.S. Subrahmanyam, Mysore. The three inscriptions edited in the following pages are from Kolanupaka, Bhuvanagiri Taluk, Nalgonda District. This place is well-known for its old temples and antiquities which testify to its former glory and importance. It has yielded many more inscriptions. The records under study are for the sake of convenience, called A. B and C. Of these A has been published in Andhra Pradesh Government Archaeological Series, No. 3 (Kannada Inscriptions of Andhra Pradesh). No 45, pp. 57 ff., while B and C are published for the first time here. Several verses of A are repeated in C. All the three belong to the period of a single chief only. While A and B are dated in the same year and are almost identical in their contents couched in different texts, C is dated two years later than the former two and its grant portion is different. The characters of inscriptions A and C are Kannada and those of B in Nagari and they are regular for the period. The language of these records is Sanskrit, but for a few place-names. The inscription A is on a slab built into the wall of the main shrine of the Viranarayanasvamin temple at Kolanupaka. It has 36 lines of writing which is well preserved. The record B is engraved on a slab built into the inner side of the wall of t

Epigraphia Indica, Volume-XXXIX, Part-VII (January 1973) · p. 253 to 272.

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · సంస్కృతం (దేవనాగరి అక్షరాలు).

Andhra Pradesh Government Archaeological Series · p. 25

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ.

తేదీ సి. వి. ఇ. 29, తరానా, ఉత్తరాయణ సంక్రాంతి, (క్రీ. శ. 1104, డిసెంబరు 24). నటవాడి ప్రాంతానికి చెందిన భూస్వామ్య రాజు మండలికా దుగ్గరస ప్రభువును పరిచయం చేసి, తన భార్య నిర్మించిన ముప్పేశ్వర ఆలయానికి తన భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేశాడు. నెం. 280

Dated C.V.E. 29, Tarana, Uttarayana Samkranti, (A.D. 1104, Dec. 24). Introduced king feudatory Mandalika Duggarasa lord of Natavadi region and records his gift of land to the temple Muppesvara constructed by his wife. No. 280

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 96.

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · తెలుగు · తెలుగు-కన్నడ.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District · p. 69 to 73

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ. · తెలుగు-కన్నడ.

ఈ శాసనం బాల బ్రహ్మ ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన పలకపై ఉంది. మహామండలేశ్వర ఘటియాంక కర చోళమహారాజ, అంగ మరియు రంగ భోగం, మరమ్మతు, పునరుద్ధరణ మరియు తెల్లటి కడగడం కోసం ఇచ్చిన పెడకల్లు-800 బహుమతిని, బ్రహ్మేశ్వరదేవుని రోజువారీ ఆచారాలను, మహాస్థానాధిపతి ధరణేంద్ర రాశి పండితుడి పాదాలను కడిగిన తరువాత సర్వనామాస్యంగా నమోదు చేశారు. నెం. 291

This inscription is on a slab set up in front of Bala Brahma temple. Records the gift of Pedakallu-800 by mahamandalesvara Ghatiyanka Kara Cholamaharaja, for anga and ranga bhoga, repairs, renovation and white washing, the daily rituals of God Brahmesvaradeva as sarvanamasya after washing the feet of mahasthanadhipati Dharanindra rasi pandita. No. 291

Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. · p. 195 to 197.

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ. · తెలుగు-కన్నడ.

Stone Sculptures in the Alampur Museum (2017). · p. 78 to 80

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. · p. 203 to 207.

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · తెలుగు, కన్నడ. · తెలుగు-కన్నడ.

ఈ శాసనం సోమనాథ ఆలయంలోని ఒక రాతిపై ఉంది. చాళుక్య చక్రవర్తి త్రిభువనమల్లదేవ కల్యాణపురంలోని నెలేవిడు నుండి భూమి రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తున్నప్పుడు, అతని అధీనంలో ఉన్న మహాప్రధాన, మహా ప్రచండ దండనాయక, బనసవర్గడే అనంతపాలయ్యలు గలవాహోలలు హంనేరడులోని పిరియా పెంబర్తిలో కొన్ని పన్నులను రాజధాని (రాజధాని) కొల్లిపాకలోని జగదేవ నారాయణ దేవుడి అంగ-మరియు-రంగ-భోగాల కోసం ఉత్తరాయణ సంక్రాంతి సందర్భంగా బహుమతిగా ఇచ్చారని పేర్కొంది. నెం. 297

This inscription is on a stone in the temple of Somanatha. States that, while the Chalukya emperor Tribhuvanamalladeva was ruling the kingdom of the earth from the nelevidu of Kalyanapura, his subordinate the Mahapradhana, Maha Prachanda Dandanayaka and the Banasavarggade Anantapalayya made a gift of certain taxes in piriya Pembarti in Galavaholalu Hamneradu on the occasion of uttarayana samkranti for the anga-and -ranga-bhogas of the god Jagaddeva Narayana of the capital (rajadhani) Kollipaka. No. 297

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District · p. 51 to 52

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · తెలుగు మరియు కన్నడ

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 60 and 61

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం పాత శివాలయం ముందు ఒక స్తంభంపై ఉంది. రాజుకు అధీనంలో ఉన్న మహామండలేశ్వర కాకతీయ బేతారసర్ గురించి ప్రస్తావిస్తూ, కొండమయ్య అనే మహామండలేశ్వర జగదేవరసర్ దండనాయకులు పుల్గునూరు-70 తో సహా బలియా సనగరానికి చెందిన స్వయంభూ భీమేశ్వరదేవ దేవుడి ఆరాధన, సమర్పణల కోసం ఒక రత్నాన్ని, కొన్ని భూములను బహుమతిగా ఇచ్చారని పేర్కొంది. ఇక్కడ పేర్కొన్న కాకతీయ బీటా రెండవది మరియు జగద్దేవ బహుశా పరమార జగద్దేవ.

This inscription is on a pillar in front of the old Shiva temple. It mentions the king's subordinate Mahamandalesvara Kakatiya Betarasar and states that the dandanayaka of Mahamandalesvara Jagaddevarasar named Kondamayya made a gift of a ratana and some lands for the worship and offerings of the god Svayambhu Bhimesvaradeva of Baliya Sanagara including in Pulgunuru-70. Kakatiya Beta mentioned here is Beta II and Jagaddeva is likely Paramara Jagaddeva.

Inscriptions of Karimnagar District (Reprint 2016) · p. 49 to 52

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ. · తెలుగు-కన్నడ.

Inscriptions of Karimnagar District (Reprint 2016) · p. ౨7.

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ.

ఈ శాసనం ఒక ప్రవాహం పక్కన ఉన్న కృష్ణరావు పొలంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. రామతీర్థ దేవుడైన బడేశ్వర యొక్క నైవేద్యానికి మహామండలేశ్వర మహదేవరాసర్, బనవయ యొక్క కరణ ప్రముఖులతో పాటు, యువరాజు సోమేశ్వర సమ్మతితో భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు శాసనం నమోదు చేసింది. నెం. 307

This inscription is on a pillar in the field of Krishnarao by the side of a stream. The inscription records the gift of land towards naivedya of the god Badesvara of Ramatirtha by mahamandalesvara Mahadevarasar, along with Karana pramukhas of Banavaya, with the concurrence of the prince Somesvara. No. 307

Inscriptions of Andhra Pradesh, Medak District (2001) · p. 152 to 154

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · తెలుగు, కన్నడ.

భాష 9... ఇది త్రిభువనమల్లదేవ (ఆరవ విక్రమాదిత్య) యొక్క ముప్పై మూడవ పాలనా సంవత్సరంలో (క్రీ. శ. 1109) దండనాయక అనంతపాలయ్య ఆమోదంతో హిరియా-గోబురు మహాజనులు గోబురు వద్ద వివిధ దేవతలకు ఇచ్చిన విరాళాలను నమోదు చేసే శిలాశాసనంః అదే చక్రవర్తి పాలనకు ఆపాదించబడిన మరియు కుమార సోమేశ్వరను ప్రస్తావించే మరొక శాసనంః చాళుక్య-విక్రమ యుగంలో తేదీని కలిగి ఉన్న మరొక రికార్డు మరియు గుక్కడము-30 మరియు నామికమతి-70 విభాగాలలో కొన్ని గ్రామాలను భీమన్పేగ్గడే మరియు అతని సోదరుడు దొడ్డయ్య-భట్టాకు మహామన్-దళేశ్వర గోకర్ణ-చోడా-మహారాజు మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేసింది. నెం. 311

Language ౯... This is an epigraph recording endowments to various deities at Gobburu by the mahajanas of Hiriya-Gobburu with the approval of dandanayaka Anantapalayya in the thirty- third regnal year (A.D. 1109) of Tribhuvanamalladeva (Vikramaditya VI): another inscription attributable to the reign of the same monarch and mentioning kumara Somesvara: another record bearing a date in the Chalukya-Vikrama era and registering the grant of some villages in the Gukkadamu-30 and Namikamti-70 divisions to Bhimanapeggade and his brother Doddaya-bhatta by mahaman-dalesvara Kanduri Gokarna-choda-maharaja. No. 311

Indian Archaeology 1960-1961, A Review. · p. 41

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం చాళుక్య త్రిభువనమల్లదేవ రాజు సంపన్న పాలనను సూచిస్తుంది, మరియు యువరాజు కుమార సోమేశ్వరను పరిచయం చేస్తుంది, ఆయన వరుస బిరుదులను కలిగి ఉన్నాడు మరియు చంద్ర గ్రహణం సందర్భంగా ఆదిత్యభట్ట సోమయాజీ అనే బ్రాహ్మణునికి పది మట్టాల నీరు-నేల (చిత్తడి నేల) ను బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు పేర్కొనబడింది. కొల్లిపాక-నాడు లోని గోమ్దురాలో 12 మట్టర్లు, ఇట్టకయల గ్రామంలో 12 మట్టర్లు, కొల్లిపాక-1000 లో పరమేశ్వరదత్తి మహాప్రధాన సంధి విగ్రహ దండనాయక కాళిమరసర్ గా చేర్చారు. (అలాగే)

The inscription refers to the prosperous reign of the king Chalukya Tribhuvanamalladeva, and introduces the prince Kumara Somesvara, who bears a string of titles and is stated to have made a gift of ten mattars of niru-nela (wetland) to the brahmana named Adityabhatta Somayaji, on the occasion of the lunar eclipse. Another gift of 12 mattars in Gomdura of Kollipaka-nadu and 12 mattars in Ittakayala village, included in Kollipaka- 1000 as paramesvaradatti Mahapradhana Sandhi vigrahi dandanayaka Kalimarasar executed the order. (Also)

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District · p. 87 to 91

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ. · తెలుగు-కన్నడ.

ఈ శాసనం మ్యూజియంలో ఉన్న ఒక పలకపై ఉంది. దెబ్బతింది. ఈ శాసనం ప్రకారం, తరువాతి ఆదేశం ప్రకారం, టగరపుర ప్రభువు, జిముతవాహన-కులానికి చెందిన మహామండలేశ్వర బికరస, బ్రహ్మేశ్వరదేవ ఆలయంలోని మహాస్థానాధిపతి ధరన్ ఇంద్ర రాశి పండితుడి పాదాలను కడిగి, దేవునికి అంగ-భోగం కోసం కొంత బహుమతి ఇచ్చాడు. ఈ రికార్డును సర్వసి భట్ట చెక్కారు. నెం. 325

This inscription is on a slab lying in the Museum. Damaged. This inscription states that by an order of the latter, mahamandalesvara Bikkarasa of Jimutavahana-kula, the lord of Tagarapura, having washed the feet of Dharan indra rasi pandita, the mahasthanadhipati of Brahmesvaradeva temple made some gift for the anga-bhoga to the god. The record was engraved by Sarvasi Bhatta. No. 315

Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. · p. 213 to 215.

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ

వాల్యూమ్-I (1992).

Volume-I (1992).

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District · p. 135.

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · సంస్కృతం

Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. · p. 219 to 220.

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ. · తెలుగు-కన్నడ.

నెం.-3 కన్నడ శాసనాలు-1961.

No-3 Kannada Inscriptions-1961.

Andhra Pradesh Government Archaeological Series · p. 220 to 222.

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం బ్రహ్మేశ్వర ఆలయానికి ప్రక్కన ఉన్న ఒక రాతిపై ఉంది. బ్రహ్మేశ్వర దేవుడి భోగాలు చేయడానికి మరియు ఆలయ పునరుద్ధరణ కోసం మరియు త్రిభువనమల్ల విక్రమాదిత్య ప్రధాన రాణి మహాదేవి చేత తెల్లటి దుస్తులు ఉతికి పెట్టడానికి బహుమతిని నమోదు చేస్తుంది. ఆమె ద్వితియ లక్ష్మి, అభినవ్ సరస్వతి, విశాలవక్షస్థల నివాసి, మధుర వచన రచన నారి, మరియు కాస్యాప గోత్రంలో రత్నంగా ప్రశంసించబడింది. నెం. 329

This inscription is on a stone by the side of Brahmesvara temple. Registers a gift to perform bhogas of Brahmesvara deva and for renovation of the temple and white washing by the chief queen Mahadevi of Tribhuvanamalla Vikramaditya. She was praised as Dvitiya Lakshmi, Abhinava Sarasvati, Visalavakshasthala nivasi, Madhura vachana rachana nari, and a gem in Kas'yapa gotra. No. 329

Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. · p. 228 to 229

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ. · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం గ్రామం వెలుపల ఉన్న శిథిలమైన వినాయక ఆలయంలో ఉన్న ఒక పలకపై ఉంది, దీనికి చాళుక్య-విక్రమ 28 (38 అని తప్పు), దుర్ముఖి, పుష్య బా. 8, గురువారం, ఉత్తరాయణ-సంక్రమణ = క్రీ. శ. 1116 డిసెంబర్ 28 అని తేదీ. డిసెంబర్ 24న సుమ్కరమాస జరిగింది. అసంపూర్ణం. సెట్టికోరా, సమయ-సముహా మరియు అభయ-నాదేసీలచే శైలేశ్వర దేవుని ఆరాధన కోసం వస్తువుల నుండి వచ్చే ఆదాయ బహుమతిని నమోదు చేస్తుంది. (అలాగే)

This inscription is on a slab lying in the ruined temple of Vinayaka temple outside the village, dated Chalukya-Vikrama 28 (wrong for 38), Durmukhi, Pushya ba. 8, Thursday, Uttrayana-samkramana=1116 A.D. December 28. The sumkaramasa occured on December 24. Incomplete. Registers a gift of income from commodities for the worship of god Sailesvara by the settikora, samaya-samuha and ubhaya-nanadesis. (Also)

Archaeological survey of India, Annual Report on · p. 229 to 231

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)రాతి ఫోటో

ఈ శాసనం మ్యూజియంలో అమర్చిన పలకపై ఉంది. కాకటి ప్రోల మంత్రి, బీటా భార్య మైలాలాయ బసది కొండపై నిర్మించినట్లు, ఆమె భర్త బేతనా-పెర్గడే నిర్మించిన చెరువు కట్ట కింద రెండు మట్టర్లు తడి భూమిని, చెరువుకు పశ్చిమాన నల్ల మట్టి యొక్క రెండు మార్టర్లు, ఆలయంలో రోజువారీ ఆరాధన, ధూపం, లైట్లు, నైవేద్యాలు, ఆహారం, దుస్తులు మొదలైన వాటి కోసం సాగు చేయని ఆరు మార్టర్లు భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు శాసనం నమోదు చేసింది. సి. వి. 42, హేవలాంబి, పౌష్య సోమవర, ఉత్తరాయణ సంక్రాంతి (సోమవారం, డిసెంబర్ 24) లో ఆలయ పూజారి. ba.15 క్రీ. శ. 1117). ఇది చాళుక్య చక్రవర్తి త్రిభువనమల్లదేవ, అంటే ఆరవ విక్రమాదిత్య ప్రసాదంతో ప్రారంభమై, తన అధీనంలో ఉన్న అన్మకొండ ప్రభువు అయిన మహామండలేశ్వర కాకటి బేతరాసను పరిచయం చేస్తుంది. ఆయన మంత్రి దండధి-నాయక వాల్జా, చాళుక్య చక్రవర్తి ఆస్థానానికి తనతో పాటు వెళ్ళమని తన యజమానిని ప్రేరేపించాడని, తరువాతి సబ్బినాడు (ఒక) వేల నుండి అనుగ్రహం పొందాడని చెబుతారు. వల్జ-దండధినాథ మరియు అతని భార్యకు, కాకటి ప్రోల మంత్రి అయిన దాత మైలామా భర్త బేట జన్మించాడు. మాధవవర్మన్ కుటుంబంలో జన్మించిన ఉగ్రవాడికి చెందిన మహామండలేశ్వర మేదారాశ తన కంచెలో ఉన్న ఓరుమ్గల్లు కాలువ కుచికేరే (చెరువు) తల వద్ద 1 మట్టం చిత్తడి నేలను, అదే ప్రదేశంలో 10 మట్టార్లు ఇతర భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు కూడా ఇది నమోదు చేసింది.

This inscription is on a slab fixed in the Museum. The inscription records the construction of the Kadalalaya basadi on the top of the hill by Mailama, the wife of Beta, the minister of Kakati Prola and the gift of two mattars of wet land below the bund of the tank built by her husband Betana-Pergade and two martars of the black soil on the west of the tank and six martars of uncultivated land for the daily worship, incense, lights and oblations in the temple and for the food, clothing etc., of the temple priest in the C.V. 42, Hevalambi, Paushya ba.15 Somavara, Uttarayana samkranti (Monday, 24th December, A.D. 1117). It starts with the prasasti of the Chalukya emperor Tribhuvanamalladēva, that is, Vikramaditya VI and introduces his subordinate Mahamandalesvara Kākati Betarasa, the lord of Anmakonda. His minister, the dandadhi-nayaka Valja, who is said to have induced his master to accompany him to the court of the Chalukya emperor and obtained as a favour from the latter Sabbi-nadu (one) thousand. To Valja-daṇḍadhinatha and his wife Yakamabbe was born Bēta the husband of the donor Mailama who became the minister of Kakati Prola. It also records a subsidiary gift by Mahamandalesvara Medarasa of Ugravadi, who was born in the family of Madhavavarman, of 1 mattar of wetland at the head of the canal Kuchikere (tank) of Orumgallu included within his fief, and 10 mattars of other land in the same place.

Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 55 to 60→ సైట్ రికార్డు

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ · తెలుగు-కన్నడ

త్రిభువనమల్ల ఆరవ విక్రమాదిత్య పాలనలో చాళుక్య-విక్రమ సంవత్సరం 43 (క్రీ. శ. 1118) నాటి ఈ శాసనం, అయ్యానవోలు సురేశ్వరదేవ దేవుడిని పూజించడం మరియు నైవేద్యం అర్పించడం కోసం దండనాయక సురయ్య భూములను బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు శిలాశాసనం నమోదు చేసింది. (అలాగే)

This inscription dated in the Chalukya-Vikrama year 43 (A.D. 1118) in the reign of Tribhuvanamalla Vikramaditya VI, the epigraph records the gift of lands by dandanayaka Surayya for the worship of and offerings to the god Suresvaradeva of Ayyanavolu and for the feeding of ascetics. (Also)

Indian Archaeology 1957-1958, A Review. · p. 233 to 234.

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ

అంగభోగ నిర్వహణ కోసం మార్కెట్లో విక్రయించిన అన్ని వస్తువులపై హెరింగాలను కోసే ప్రతి ఒక్కరి నుండి ఒక బాగ ఆదాయాన్ని స్వయంభ సోమేశ్వర దేవునికి బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేయండి. ఈ బహుమతి వివిధ వర్గాల ప్రజలు (పేర్కొన్న) దేవభోగంగా ఉందని చెబుతారు. కిబ్బెట్టయ వడ్డ్లరావుల-దండనాయక పేరూరుకు చెందిన స్వయంభు సోమేశ్వర దేవతకు 12 గద్యానాలు ఇచ్చినట్లు ఇది మరింత నమోదు చేసింది. వట్టపయ్య వడ్డరవుల-దండనాయక కూడా 12 గాద్యానాలకు బదులుగా గాద్యానాను విరాళంగా ఇచ్చాడు. నెం. 339

Records the gift of an income of one baga from every one henched heringas on all articles sold out in the market for maintenance of angabhoga to the god Svayambha Somesvara. The gift is said to have been as devabhoga by the people of different communities (specified). It further records that Kibbettaya Vaddlaravula-dandanayaka gave 12 gadyanas to the deity Svayambhu Somesvara of Perur. Vittapayya the Vaddaravula-dandanayaka, also donated the gadyana in exchange for 12 gadyana. No. 339

Archaeological survey of India, Annual Report on · p. 40 and 41

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ

ఈ శాసనం పొలాల్లోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. ఈ శాసనం విక్రమాదిత్య రెండవ రాణి అంటే కేతలా దేవిని, ఆమె లక్షణాలను కీర్తిస్తుంది. ఆ తరువాత ఉత్తరాయణ సంక్రాంతి సందర్భంగా కక్కరాజ, రేవరాజ వంటి మండలికలు గ్రామ అబ్బుడకు చెందిన గుండభట్టకు 15 మార్టర్ల భూమిని బహుమతిగా ఇస్తారు. నెం. 342

This inscription is on a pillar in the fields. The inscription extols the second queen of Vikramaditya viz., Ketaladevi and her qualities. It then registers the gift of land measuring 15 marttars by the mandalikas namely Kakkaraja and Revaraja to Gundabhatta of the grama Abbuda, on the occasion of Uttarayana Sankranti. No. 342

Inscriptions of Andhra Pradesh, Medak District (2001) · p. 163 to 166

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ. · తెలుగు-కన్నడ.

ఈ శాసనం శివాలయంలో ఉన్న ఒక పలకపై ఉంది. కండూరి చోళ రాజు (పేరు స్పష్టంగా లేదు) భీమేశ్వర దేవుడి నందదీప, రోజువారీ నైవేద్య, అంగరంగ భోగాల నిర్వహణ కోసం భూమి మంజూరు (వివరాలు స్పష్టంగా లేవు) చేసినట్లు నమోదు చేశారు. నెం. 347

This inscription is on a slab lying in the Siva temple. Records a grant of land (details not clear) towards the maintenance of nandadeepa, daily naivedya and anga ranga bhogas of the God Bhimesvara by a certain Kanduri Chola king (name not clear). No. 347

Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. · p. 236 to 238

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం శివాలయం ముందు ఉంది. చాళుక్య చక్రవర్తి త్రిభువనమల్లదేవ భూమిని పరిపాలిస్తున్నప్పుడు, అనుమకొండపుర ప్రభువు చక్రవర్తి సామంత మహామండలేశ్వర కాకతీయ ప్రోల రాజు సేవలో ఉన్న సైనికుడు (బాము) వేమబోల బోద్దామ మల్లేనయకుడు ఈశ్వర, నారాయణ, ఆదిత్య దేవతలకు దేవాలయాలను నిర్మించి, వారికి క్రి. శ. 45 (S.1042) లో వృత్తులను మంజూరు చేశాడని పేర్కొన్నాడు. మానాకొండ్రూరుకు చెందిన మల్లోజు కుమారుడు సూత్రధార బోలోజును ప్రస్తావించారు. వృద్ధులు వివరంగా వివరించబడ్డాయి; మహాదేవరుడు, ఆదిత్యదేవరుడు మరియు మల్లసముద్రంలో ఆవు పేడతో ఇళ్ల నేలను పూసే సన్యాసులకు 2 మార్తర్లు; నివేదా (సమర్పణలు) కోసం 1 మార్తూర్ దేవతలకు (మహాదేవరుడు, ఆదిత్యదేవరుడు) మరియు సన్యాసులకు, వెలిచేను (పొడి క్షేత్రం) ఖా 1; నారాయణదేవరు మార్తూర్ 1; సమర్పణల కోసం మార్తూ 1; వెలిప్పోలము (పొడి క్షేత్రం) ఖా 1; వినాయక మార్తూ 1; వెలిప్పోలము (పొడి క్షేత్రం) ఖా 1; బ్రహ్మపురులు (బ్రహ్మపురి బ్రాహ్మణులు, అంటే ఆలయానికి అనుసంధానించబడిన భాగం) కు మార్తూ 4. తరువాత తెలుగు పద్యంలో మల్ల అని కూడా పిలువబడే మల్లినాయక కుటుంబం గురించి వివరిస్తుంది. వాణిప్రియ (అంటే బ్రహ్మ దేవుడు) భూదేవ (బ్రాహ్మణ), క్షత్ర (క్షత్రియ), వైశ్య మరియు శూద్ర అనే నాలుగు కులాలను సృష్టించాడు, తరువాత ఈ నాలుగింటి రక్షణ కోసం, పులిండ-వంశపు పూర్వీకుడు. ఈ కుటుంబంలో నాదకోటమల్ల అనే ఇంటిపేరు గల బుకానా జన్మించింది, అతను వెమబోలా కుటుంబానికి ఆభరణం అయ్యాడు. ఆయనకు రామ, అప్ప, రేవా, నాచ అనే నలుగురు కుమారులు ఉన్నారు. [...]

This inscription is in front of Siva temple. States that while the Chalukya emperor Tribhuvanamalladeva was ruling the earth, Vemabola Boddama Mallenayaka, a soldier (bamțu) in the service of the emperor's feudatory Mahamandalesvara Kakatiya Prola Raju, the lord of Anumakondapura, built temples to the gods Isvara, Narayana and Aditya and granted vrittis to them in C.V. 45 (S.1042) Sarvari, Chaitra su.3, Vaddavara (Thursday, 3rd March, A.D. 1120). Mentions the sutradhāri Boloju, son of Malloju of Mānakondruru. The vrittis are described in detail; to Mahadevara, Adityadevara and to the ascetics who smear the floor of the houses with cow-dung 2 marturs in Mallasamudram; for nivedya (offerings) 1 martur to the gods (Mahadevara, Adityadevara) and the ascetics, velichenu (dry field) kha 1; to Narayaṇadevara martur 1; for offerings martu 1; velipolamu (dry field) kha 1; to Vinayaka martu 1; velipolamu (dry-field) kha 1; to Brahmapurulu (Brahmanas of the Brahmapuri, that is the quarter in which brahmanas attached to the temple reside) martu 4. Then follows an account of the family of Mallinayaka also called Malla, in Telugu verse. Vaṇipriya (i.e., the god Brahma) created the four castes, bhudeva (brahmana), kshatra (kshatriya), Vaisya and Sudra and then for the protection of these four, the progenitor of the Pulinda-vamsa. In this family was born Buchana surnamed Nadakotamalla, who became the ornament of the Vemabola family. He had four sons Rama, Appa, Reva and Nacha. [...]

Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 62 to 69

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం విష్ణు ఆలయం ముందు ఒక రాతిపై ఉంది. మహాసమాంతా వేమబోళ, బోద్దామ కుమారుడు, మహామండలేశ్వర కాకతీయ ప్రోల రాజు సైనికుడు (బంటు) అయిన మాలే నాయక, మరాతులోని మల్లసముద్ర చెరువు వెనుక కొంత భూమిని తాను ఏర్పాటు చేసిన మల్లేశ్వరదేవునికి, ఆలయ స్థనాపతి కేశవ-జియాకు దేవతకు నైవేద్యాలు అర్పించి, పూజించడానికి మంజూరు చేసినట్లు పేర్కొన్నాడు. ఆలయంలో నైవేద్యం మరియు దీపాలను పూజించడం, నైవేద్యం సమర్పించడం కోసం కేశవదేవుని స్థానపతి మెమ్జే భట్టుకు భూమి బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు కూడా నమోదు చేయబడింది.

This inscription is on a stone in front of the Vishnu temple. States that Male Nayaka, son of mahasamanta Vemabola and Boddama and a soldier (bantu) of mahamandalesvara Kakatiya Prola Raju granted some land behind the tank Mallasamudra in Maratedu to god Mallesvaradeva set up by him and to Kesava-jiyya the sthanapati of the temple for offerings and worship to the deity. Also records the gift of land to Memje Bhattu, the sthanapati of the god Kesavadeva for offerings, worship nivēdya and lamps in the temple.

Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 69 to 71

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం పశ్చిమ చాళుక్య రాజు త్రిభువనమల్ల ఆరవ విక్రమాదిత్య జయంతిపుర పాలనను సూచిస్తుంది. ఇది చాళుక్య విక్రమ సంవత్సరం 46, ప్లవ, శ్రావణ అమావాస్య, ఆదివారం నాటిది. ఈ తేదీ క్రమం తప్పకుండా క్రీ. శ. 1121, ఆగస్టు 14కి అనుగుణంగా ఉంటుంది. ప్రసాద సమయంలో, చందలదేవి రాజు కుమారుడు మహామండలేశ్వర కుమార తైలపదేవ సాధించిన విజయాలను వివరిస్తూ, అతను తన రాణి లకమాదేవి, కుమారులు పర్మదిదేవ, బిక్కిదేవలతో కలిసి తన రాజధాని కోలూర్ నుండి భూభాగాన్ని పరిపాలిస్తున్నాడని పేర్కొన్నాడు. నెక్కొండి యొక్క రామేశ్వర దేవుని ఆరాధన మరియు సమర్పణల కోసం మరియు సన్యాసులకు మరియు మతపరమైన స్థాపన యొక్క సేవకులకు ఆహారం అందించడానికి, కందూర్-సెవెంటీలో ఉన్న బుడుపురా గ్రామం యొక్క బహుమతిని ఇది నమోదు చేస్తుంది. (అలాగే)

This inscription refers to the reign of the Western Chalukya king Tribhuvanamalla Vikramaditya VI from Jayantipura. It is dated the Chalukya Vikrama year 46, Plava, Shravana amavasya, Sunday. This date regularly corresponds to A.D. 1121, August 14. In the course of the prasasti it recounts the achievements of Mahamandalesvara Kumara Tailapadeva, the king's son by Chandaladevi, and states that he was ruling the territory from his capital Kolur in the company of his queen Lakahmadevi and sons Permadideva and Bikkideva. It registers gift of the Village Budupura situated in Kandur-Seventy, included in the tract of Kanduur-Thousand for worship and offerings of the god Ramesvara of Nekkondi and for feeding the ascetics and servants of the religious establishment, by the prince. (Also)

Andhra Pradesh Government Archaeological Series · p. 12

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం నాగులాంబ ఆలయానికి సమీపంలో ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. ప్రసస్తి మరియు విషయాలన్నీ భిన్నంగా ఉన్నట్లు అనిపిస్తుంది, అందువల్ల రెండు వేర్వేరు శాసనాలకు చెందినవి. ఇది లట్టాలా [లట్టలూరుపురా] నుండి పాలించినట్లు చెప్పబడే గుండదండాధిసా గురించి ప్రస్తావిస్తుంది మరియు విక్రమాదిత్య రాజు సేవలో తన దోపిడీలను వివరిస్తుంది. ఇది చిల్కూరు గ్రామంలో ఉన్న జ్ఞానేశ్వర-పండితకు, త్రిభువనమల్ల గుండేశ్వర దేవుడి రోజువారీ ఆచారాల కోసం ఆయన చేసిన కొన్ని బహుమతులను సూచిస్తుంది, దీనికి ఆ సైనికాధికారి గుండా పేరు పెట్టబడింది. (అలాగే)

This inscription is on a pillar near the Nagulamba temple. Prasasti and contents seem to be different and thus belong to two different inscriptions. This mentions Gundadandadhisa who is said to have been ruling from Lattala [Lattalurpura] and narrates his exploits in the service of the king Vikramaditya. It refers to some gift made by him to Jnanesvara-Pandita [details lost] in the village Chilkuru, for the daily rites of the god Tribhuvanamalla Gundesvara, evidently named after the said general Gunda. (Also)

Inscriptions of Andhra Pradesh, Medak District (2001) · p. 169 to 171

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ

చాళుక్య విక్రమ సంవత్సరం 47 (క్రీ. శ. 1122) నాటి ఈ శాసనం, రాజధాని నగరం జయంతిపుర (ఆధునిక బనవాసి) నుండి పాలించినట్లు పేర్కొన్న చాళుక్య త్రిభువనమల్ల (ఆరవ విక్రమాదిత్య) పాలనకు చెందినది. ఇది చంద్రగ్రహణం సందర్భంగా, మల్లరస యొక్క బావమరిది (మాయ్డునా) దండనాయక తేజిరనాయగాలు, పాలక రాజు ఆధ్వర్యంలో మహామండలేశ్వర అయిన పెర్మాడి కుమార సోమేశ్వర దేవ యొక్క మహాసమంత చేవూతకూరు వద్ద భూముల మంజూరును నమోదు చేస్తుంది. నెం. 355

The inscription, dated in the Chalukya Vikrama year 47 (A.D 1122), belongs to the reign of Chalukya Tribhuvanamalla (Vikramaditya VI), who is stated to be ruling from the capital city of Jayantipura (modern Banavasi). It records the grant of lands at Chevutakuru, on the occasion of lunar eclipse, by dandanayaka Tejiranayyagalu, the brother-in-law (mayduna) of Mallarasa, mahasamanta of Permmadi Kumara Somesvara Deva, who was a Mahamandalesvara under the ruling king. No. 355

Indian Archaeology 1986-1987, A Review. · p. 104

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం శిధిలమైన శివాలయంలో ఉంది. ఇది రెండు భాగాలుగా ఉంటుంది. మొదటి భాగం, కుంచాము కలు (ఏదో ఒక ప్రదేశం) వద్ద గుండమ సూర్య ప్రతిష్ఠించిన మల్లికార్జున దేవునికి పూజ మరియు నైవేద్యం కోసం జక్కవయ పొలంలో రెండు పుట్టీలు విత్తే సామర్థ్యం ఉన్న భూమిని మహాసామంత పోతాయ బహుమతిగా నమోదు చేస్తుంది. రెండవ భాగం చంద్ర గ్రహణం సందర్భంగా బొల్లమరాజా, కొండపల్లి-నాటుకు చెందిన వడ్డరవుల-సుంక-పెగ్గడ మరియు కొంతమంది దుడ్డ భట్టులు పెరు-సుంక-వెగ్గడ ద్వారా ఒకే దేవునికి శాశ్వత దీపాల కోసం నెలకు రెండు రుకాలను బహుమతిగా నమోదు చేస్తుంది. బహుమతి స్పష్టంగా, సేకరించిన సుంకాల మొత్తం నుండి వచ్చింది, ఎందుకంటే భవిష్యత్ అధికారులను కూడా బహుమతిని గౌరవించమని కోరతారు. నెం. 359

This inscription is in the ruined Siva temple. It consists of two parts. The first part registers the gift by Mahasamanta Potaya, of the land with sowing capacity of two puttis of vdlu in the field of Jakkavaya for the worship and offerings to the god Mallikarjuna Deva installed by Gundama Surya at Kumchamu kalu (some place). 288 The second part registers the gift of two rukas per month for the perpetual lamps to the same god by Bollamaraja, the vaddaravula-sunka-peggada of Kondapalli-nadu and certain Dudda Bhattu the peru-sumka-veggada, on the occasion of the lunar eclipse. The gift was obviously, out of the amount of the sunkas collected, because the future incumbents are also asked to honour the gift. No. 359

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District · p. 112 to 113

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · తెలుగు, కన్నడ

గ్రామంలో ఏర్పాటు చేసిన రాతి స్తంభానికి నాలుగు వైపులా ఈ శాసనం చెక్కబడింది. చాళుక్య చక్రవర్తి త్రిభువనమల్లదవుడు తన నెలేవిడు నుండి భూమిని పరిపాలిస్తున్నప్పుడు, జయంతిపుర వద్ద, అతని కుమారుడు చాళుక్య గంగా పెర్మది కుమార సోమేశ్వర దేవ, కొల్లిపాక-7000 గవర్నర్, సవిపయ్య అభ్యర్థన మేరకు అతని మహాపదాన మరియు మానే-వెర్గేడ్ మరియు ఆ ప్రావిన్స్కు చెందిన దండనాయక, సి. వి. 49 క్రోధి, పుష్య బా. 1, బుధవర (క్రీ. శ. 1124, డిసెంబర్ 24) లో వెల్పుగొండ-24 సమీపంలో ఉన్న బమ్మరిగే గ్రామాన్ని బహుమతిగా ఇచ్చారని పేర్కొనబడింది. ఈ శాసనం కుమార సోమేశ్వర సాధించిన విజయాలను, స్వామి దండనాథ, సవిదేవ, మరియు సావిదండధిపతి అని కూడా పిలువబడే ఆయన మహా-ప్రధాన సవిపయ్య గొప్పతనాన్ని వివరిస్తుంది. మొదటిది చోళ, గంగా రాజులపై విజయం సాధించి, తన కోపం యొక్క అగ్నిలో కళింగ-త్రయం అంటే ముగ్గురు కళింగలను కాల్చివేసినట్లు చెబుతారు. తరువాతి తన పరాక్రమం, ఉదారత మరియు అందానికి ప్రసిద్ధి చెందాడని చెబుతారు. బి. కన్నడ పద్యంలోని శాసనం యొక్క మూడవ వైపు విరియాల కుటుంబానికి చెందిన సూరాను పరిచయం చేస్తుంది; అతని కుమారుడు బేతనా, అతను బేజిమాంబికను వివాహం చేసుకున్నాడు. వారికి మల్ల అనే కుమారుడు ఉన్నాడు, అతను కటకా మున్నిరువా అనే బిరుదును పొందాడు. ఆయన మల్లేశ్వర అనే శివుడికి ఒక ఆలయాన్ని నిర్మించి, గుముదురు వద్ద ఒక చెరువు, బావులను తవ్వారు. సి తెలుగు పద్యంలోని నాలుగో వైపు పోరంటి అనే మండలికా గురించి ప్రస్తావించబడింది

This inscription is inscribed on the four sides of a stone pillar set up in the village. A It is stated that while the Chalukys emperor Tribhuvanamalladava was ruling the earth from his nelevidu, at Jayanthipura, his son Chalukya Ganga Permmadi Kumara Somesvara Deva the governor of Kollipaka-7000, at the request of Savipayya his mahapradhana and mane-verggade and the dandanayaka, of the said province, made a gift of the village of Bammarige in the vicinity of Velpugonda-24 in C.V. 49 Krodhi, Pushya ba. 1, Budhavara (A.D. 1124, December 24) for the anga-range-bhogus of the Mallesvaradeva of Gumuduru. The inscription describes the achievements of Kumara Somesvara and the greatness of his maha-pradhana Savipayya who is also referred to as Swami dandanatha, Savideva, and Savidandadhipa. The former is said to have won victory over the Chola and the Ganga kings, and burnt in the fire of his anger the Kalinga-traya i.e., the three Kalingas. The latter is said to have been famous for his prowess, liberality and beauty. B The third side of the inscription in the Kannada verse introduces Sura of the Viriyala family ; his son was Betana, who married Bejjimambika. They had a son named Malla who bore the title Kataka Munniruva. He built a temple to god Siva called Malleswara, excavated a tank and dug wells at Gumuduru. C The fourth side in the Telugu verse mentions a mandalika named Poranti

Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 76 to 82

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · తెలుగు మరియు కన్నడ · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం చెరువులోని ఉబగడపై స్తంభానికి నాలుగు వైపులా ఉంది. మహామండలేశ్వర, చాళుక్య గంగా-పెర్మాడి, కుమార సోమేశ్వరదేవ, సయీమయ్య అభ్యర్థన మేరకు, అతని మహాప్రధాన, మనేవర్గాడే మరియు కొల్లిపకే-7000 యొక్క దండనాథ సర్వమాన్యంగా మంజూరు చేయబడ్డారని, చాళుక్య-కులతిలక (చాళుక్య కుటుంబం యొక్క శిఖరం ఆభరణం) అని పిలువబడే అంబరతిలకడ అంబికాదేవి యొక్క అంగ మరియు రంగ-భోగాలకు పనుపురాయి గ్రామం అన్ని అడ్డంకులు (బాధా) నుండి విముక్తి పొందిందని పేర్కొన్నాడు. దేవత యొక్క పెర్గడే (మంత్రి) కేసరాజా ఈ దాతృత్వానికి నిర్వాహకుడు. అక్కబసదికి చెందిన దేవ-భోగ-స్వామ్య ఈ బహుమతి నుండి మినహాయించబడ్డారు. ఇది సావి-దండనధిపతి యొక్క ఉదారత, పరాక్రమం మరియు ఇతర శ్రేష్ఠతలను ప్రశంసిస్తుంది. ఆయన హరి (విష్ణు) హర (శివ), జిన (మహావీరుడు) మరియు బుద్ధుని నాలుగు సమయాలు (చతస-సమయ) మరియు తామర పాదాల వద్ద ఉన్న తేనెటీగను పైకి లేపేవాడు అని చెబుతారు. చక్రవర్తి కుమారుడు సోమేశ్వర రాజు యుద్ధం తరువాత త్రికలింగ రాజు తన దేశాన్ని దోచుకున్నాడని, తన ఏనుగులను స్వాధీనం చేసుకుని విజయ స్తంభాన్ని ఏర్పాటు చేశాడని పేర్కొనబడింది. తరువాత కుమార సోమేశ్వర ప్రసాదం మరియు ఆయన గొప్పతనాన్ని ప్రశంసించడం జరుగుతుంది. ఆయన ఏనుగులు, గుర్రం, పాదాలు, ద్రావీల రాజు ఆయుధాలను నాశనం చేసినట్లు చెబుతారు. అప్పుడు మరోసారి సోమేశ్వర సైన్యాధిపతి స్వామి దండధిపతి ప్రశంసలు వస్తాయి. అప్పుడు శాసనం కనుర్గానాకు చెందిన చంద్రమలధారీని పరిచయం చేస్తుంది. ఆయన శిష్యుడు పద్మ నంది

This inscription is on the four sides of the pillar on the Ubagadda in the tank. States that, Mahamandalesvara, Chalukya Ganga-Permadi, Kumara Somesvaradeva, at the request of Sayimayya, his Mahapradhana, Maneverggade and the Dandanatha of Kollipake-7000 granted as sarvamanya, and free from all impediments (badha) the village of Panupurayi for the anga and ranga-bhogas of Ambaratilakada Ambikadevi, known as Chalukya-kulatilaka (crest jewel of the Chalukya family). Kesiraja, the Perggade (minister) of the goddess is the executor of this charity. The deva- bhoga-svamya belonging to the Akkabasadi is excluded from this gift. It praises the liberality, prowess, and the other excellencies of Savi-dandanadhipa. He is said to be the uplifter of the four samayas (Chatus-samaya) and a bee at the lotus feet of Hari (Vishnu) Hara (Siva), Jina (Mahavira) and Buddha. It is stated that, king Somesvara, son of the emperor, pursued after the battle, the king of Trikalinga, plundered his country, and captured his elephants and set up a pillar of victory. Next follow the prasasti of Kumara Somesvara and the praise of his greatness. He is said to have destroyed the elephants, horse, foot and the weapons of the king of Dravila. Then comes once again the praise of Somesvara's commander Swami Dandadhipa. Then the inscription introduces Chandramaladhari of the Kanurgana. His disciple was Padma Nandis

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District · p. 63 to 70

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ

ఈ శాసనం చెరువులోని (జయ స్తంభం మీద) ఒక పెద్ద రాతి స్తంభంపై ఉంది. తేదీ సి. వి. ఇ. 50, విశ్వవసు, చైత్ర బా. 3, సోమవారం. (క్రీ. శ. 1125, మార్చి 24). ఇది దాని నాలుగు వైపులా ఒక స్తంభంపై చెక్కబడింది, దీనిని జైన పరిభాష ప్రకారం ఒక చోట మనస్తంభ, జనరల్ స్వామిదేవ యొక్క కీర్తిస్తంభ మరియు యువరాజు సోమేశ్వర యొక్క జయ స్తంభ అని వర్ణించబడింది. ఇది కొల్లిపాక-ఏడు వేల సైన్యాధిపతి సవిమయ్య అభ్యర్థన మేరకు మహామండలేశ్వర కుమార సోమేశ్వర ద్వారా అంబరతిలక ప్రాంతంలోని అంబికా దేవతకు పనుపుర గ్రామ బహుమతిని నమోదు చేస్తుంది. రెండవ వైపు స్వామిదేవుని ప్రశంసలు ఉన్నాయి, చివరలో సోమేశ్వర తన రాజ్యాన్ని దోచుకొని, తన ఏనుగులను స్వాధీనం చేసుకుని, గుర్తింపు వెల్లడించని కుమారుని ఓడించిన తరువాత త్రికలింగ ప్రభువుపై విజయం సాధించిన తరువాత ఈ విజయ స్తంభాన్ని నిర్మించాడని పేర్కొన్నాడు. స్వామిదేవ దండదీప హరి, హర, జిన మరియు బుద్ధుల పాదాల వద్ద తేనెటీగ అని చెప్పబడింది మరియు పైన పేర్కొన్న నాలుగు స్థానాలలో నాలుగు సమయాలలో ఉన్నతమైనదిగా పిలువబడింది. మూడవ పక్షం కుమార సోమేశ్వర ప్రసాదాన్ని పునరావృతం చేస్తుంది. ప్రస్తావించబడిన ఏకైక ఆసక్తికరమైన వాస్తవం ద్రావీల రాజుపై ఆయన విజయం. అతను అడవులను, అంటే గుర్రాలు, ఏనుగులు, అశ్వికదళాన్ని, ద్రవిడ రాజు పాదాలను నాశనం చేసేవాడని చెబుతారు. నాలుగో వైపు కనుర్గానా గురువుల వృత్తాంతం ఉంది. ఇది మనస్తంభకు కారణమైందని పేర్కొంది

This inscription is on a big stone pillar in the tank (on Jaya Stambha). Dated C.V.E. 50, Visvavasu, Chaitra ba. 3, Monday. (A.D. 1125, March 24). This is engraved on a pillar on its four sides which is described at one place as Manastambha according to Jaina terminology, kirtistambha of the general Swamideva and Jaya Stambha of Prince Somesvara. It registers the gift of the village Panupura to the Goddess Ambika of the locality Ambaratilaka by Mahamandalesvara Kumara Somesvara at the request of Savimayya, the army commander of Kollipaka-seven thousand. The second side contains the eulogy of Svamideva and mentions in the end that Somesvara erected this victory pillar after his victory over the lord of Trikalinga; after plundering his kingdom and capture of his elephants and inflicting a defeat over a Kumara whose identity is not disclosed. Svamideva Dandadhipa is said to have been a bee at the lotus feet of Hari, Hara, Jina and Buddha and was known as the uplifter of the four samayas 1.e. of the above four seats. The third side repeats the Prasasti of Kumara Somesvara. Only interesting fact mentioned is his victory over the king of Dravila. He is said to have been the destroyer of the forest namely the horses, elephants and cavalry and the foot of the Dravida king. The fourth side contains an account of the preceptors of Kanurgana. It states that the Manastambha was caused to b

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 58 and 60

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ

ఇది ఒక ప్రత్యేకమైన రికార్డు. ఇది ఒక స్తంభం యొక్క నాలుగు ముఖాలపై చెక్కబడింది, దీనిని ఒక చోట జిన పరిభాష ప్రకారం మానస్తంభ (శ్రేష్ఠత యొక్క స్తంభం) గా వర్ణించారు, మరొక చోట యువరాజు సోమేశ్వర యొక్క మరొక జయ స్తంభం (విజయ స్తంభం) లో జనరల్ స్వామిదేవ కీర్తి స్తంభం (కీర్తి స్తంభం). మొదట దీనిని జైన స్మారక చిహ్నంగా ఏర్పాటు చేసి, తరువాత, కాలక్రమేణా పెద్దగా తొలగించబడనప్పటికీ, ఇద్దరు ప్రముఖుల అద్భుతమైన విజయాలను స్మరించుకోవడానికి దీనిని ఉపయోగించారు. మొత్తం రికార్డులు పశ్చిమ చాళుక్య రాజు ఆరవ త్రిభువనమల్ల విక్రమాదిత్య పాలనకు చెందినవిగా కనిపిస్తాయి. కొంతకాలం తర్వాత మూడవ భూలోకమల్ల సోమేశ్వర అని పిలువబడే చాళుక్య సార్వభౌముడు అయిన యువరాజు సోమేశ్వరను ఇది ప్రశంసిస్తుంది. సోమేశ్వరకు చెందిన శక్తివంతమైన సైనికాధికారి స్వామిదేవ లేదా సయీమయ్య దండనాయక. అంబరతిలక అనే ప్రదేశంలో ఏర్పాటు చేసిన స్వామిదేవ కీర్తి స్తంభం ఈ స్తంభం అని పేర్కొంటూ మొదటి ముఖం మీద ఉన్న శాసనం ప్రారంభమవుతుంది. ఇది చాళుక్య-విక్రమ సంవత్సరం 50, విశ్వవసు, చైత్ర బా 3, సోమవారం, ఉత్తరాయణ-సంక్రాంతి నాటిది. సంక్రాంతి ఉత్తరాయణ కాదు, మేషా. మంగళవారం వారపు రోజు మినహా, తేదీ యొక్క ఇతర వివరాలు క్రీ. శ. 1125, మార్చి 24కి అనుగుణంగా ఉంటాయి. ఇది మహామండలేశ్వర చాళుక్య గంగా-పర్మది కుమార సోమేశ్వర తన రాజధాని కొల్లిపకే లో ఉన్న అంబరతిలక ప్రాంతానికి చెందిన అంబికా దేవతకు పనుపుర గ్రామ బహుమతిగా నమోదు చేసింది

This is a unique record. It is engraved on the four faces of a pillar which is described in one place as Manastambha (pillar of eminence) according to Jina terminology, Kirti Stambha (pillar of fame) of the general Svamideva in another Jaya Stambha (pillar of victory) of prince Somesvara elsewhere. It is likely that originally it was set up as a Jaina monument and subsequently, though not much removed from point of time, it was utilised for commemorating the outstanding achievements of the two renowned dignitaries. The entire record appears to belong to the reign of the Western Chalukya king Tribhuvanamalla Vikramaditya VI. It extols prince Somesvara who shortly after becomes the Chalukya sovereign known as Bhulokamalla Somesvara III. A mighty general of Somesvara was Svamideva or Sayimayya Dandanayaka. The inscription on the first face commences by stating that the pillar was the pillar of fame of Svamideva set up in the site called Ambaratilaka. It is dated the Chalukya-Vikrama year 50, Visvavasu, Chaitra ba. 3, Monday, Uttarayana-Sankranti. The Sankranti was Mesha and not Uttarayana. Except for the Week-day which was Tuesday, the other details of the date correspond to A.D. 1125, March 24. It registers gift of the village Panupura to the goddess Ambika of the locality Ambaratilaka, situated in his capital Kollipake by Mahamandalesvara Chalukya Ganga- permadi Kumara Somesvara

Andhra Pradesh Government Archaeological Series · p. 16 and 17

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు కన్నడ

ఈ శాసనం కొండకు సమీపంలో ఒక పొలంలో వెలికితీసిన రాతిపై ఉంది. రెపోల కురువరాజు అనే రాజు అధీనంలో ఉన్న సబ్బి-సహస్ర (ప్రాంతం) కు చెందిన మహామండలేశ్వర కాకతీయ పోలలారస అధికారి సవదోరా, ఖమ్ది సనగరానికి చెందిన కొమ్మేశ్వరదేవునికి పూజ మరియు సమర్పణల కోసం బ్రాహ్మణపరియా అనే ఒక రత్న, ఒక చమురు మిల్లు మరియు కొన్ని భూములను బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు, అలాగే సన్యాసులకు ఆహారం అందించడానికి, ఆ రికార్డు పేర్కొంది. పాదాలు కడిగిన తరువాత ఈ బహుమతిని లోకాభరణ-పండితునికి అందజేశారు.

This inscription is on a stone unearthed in a field near the hillrock. The record states that the king's subordinate Mahamandalesvara Kakatiya Polalarasa’s officer Savadora of Sabbi-sahasra (region) named Repola Kuruvaraju made a gift of one ratana called Brahmanapariya, one oil-mill and some lands for the worship and offerings to the god Kommesvaradeva of Khamdi Sanagara and for feeding the ascetics. The gift was made over to Lokabharana-pandita after washing his feet.

Inscriptions of Karimnagar District (Reprint 2016) · p. 55 to 58

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · ………..

శక 1061 (క్రీ. శ. 1139) లో పేర్కొన్న ఈ విగ్రహం హనుమకొండ నుండి పాలించిన కాకతీయ కుటుంబానికి చెందిన గుండ్రాజు, హరిహరదేవుల కాలంలో ఇట్టికలకు చెందిన నఖారాము సభ్యులు విశ్వనాథ దేవ ఆలయంలో శాశ్వత దీపం నిర్వహణ కోసం కొంత నిధులను నమోదు చేసింది.

Dated in Saka 1061 (A.D. 1139), it registers some grant for the maintenance of perpetual lamp in the temple of Visvanatha Deva by the members of the Nakharamu from Ittikala, during the time of certain chiefs Gundraju and Hariharadeva belonging to the Kakatiya family ruling from Hanumkonda.

Indian Archaeology 1975-1976, A Review. · p. 61

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం గ్రామం వెలుపల శివాలయం సమీపంలో ఒక స్తంభంపై ఉంది. కాకతీయ రాజవంశం యొక్క ప్రారంభ శాసనాలలో ఈ శాసనం ఒకటి. సూర్యగ్రహణం సందర్భంగా సోమనాథ దేవుడి రోజువారీ కర్మలకు ఇట్టుకాల నఖార వస్తువుల అమ్మకం ద్వారా వచ్చే ఆదాయాన్ని ఈ శాసనం నమోదు చేస్తుంది. బహుమతి వివరాలు వివరించబడ్డాయి.

This inscription is on a pillar near Siva temple outside the village. The inscription is one of the early inscriptions of the Kakatiya dynasty. The inscription registers the gift of income accrued out of the sale proceeds of items by the Nakhara of Ittukala, towards the daily rites of the god Somanatha on the occasion of Solar eclipse. Details of the gift are enumerated.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Medak District (2001) · p. 223 to 225

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం గ్రామంలోని కొండకు సమీపంలో ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. సోమనాథదేవ ఆలయంలో అఖండ దీపాన్ని నిర్వహించడానికి ఇట్టుకల గ్రామంలోని గిల్డ్లోని నఖారాము సభ్యులందరూ తలపై మోసుకెళ్ళే ప్రతి బుట్టకు, కకేతియ కుటుంబానికి చెందిన గుమ్దరాజు-హరిహరదేవరాజు, తుమున్-యము ప్రకారం పన్నును బహుమతిగా ఇచ్చారని శాసనం పేర్కొంది. ఇంట్లో బుట్టల్లో వస్తువులను మోసుకెళ్లే వ్యక్తుల సంఖ్యతో సంబంధం లేకుండా, సంవత్సరానికి ఒక బుట్టకు ఒక తుము మరియు ఒక అడా నూనె ఆలయానికి ఇవ్వాలి. గమనికః వరంగల్ కాకతీయుల శాసనాలు (2011) ఎడిటర్ ఎస్. ఎస్. రామచంద్ర మూర్తి, ఐసిహెచ్ఆర్ పబ్లికేషన్, పేజీ నెం. 27 నుండి 29 వరకు సారాంశం ఇవ్వబడింది.

This inscription is on a pillar lying near the hillrock in the village. The inscription states that Gumdaraju-Hariharadevaraju of the Kaketiyya family, gifted tax according to tumun-ayamu, for every basket carried on head and sold by all the members of the guild nakharamu of the village Ittukala for maintaining akhanda-dipa in the temple of Somanathadeva. It is further stipulated that irrespective of the number of persons, who sell articles by carrying them in baskets in a house, one tumu and one adda of oil per basket per year should be given to the temple. Note: Summary is given in Inscriptions of the Kakatiyas of Warangal (2011) Editor S.S. Ramachendra Murthy, ICHR Publication, Page no-27 to29.

Journal of Epigraphical Society of India, Volume-IV · p. 56 to 57

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం గ్రామంలోని శివాలయం సమీపంలో ఏర్పాటు చేసిన రాతి స్తంభంపై ఉంది. అన్మకొండపుర రాజు అధీనంలో ఉన్న మహామండలేశ్వర కాకతీయ పోలలారసర్ను పరిచయం చేశారు, ఆయన అధికారి మహాసమంత రెపోలా కురువరసర్ యొక్క దండనాయక (కమాండర్) ఆత్రేయ గోత్రానికి చెందిన మమదపరసర్ ఒక రత్న, కొన్ని భూములు మరియు నైవేద్యం కోసం ఒక చమురు మిల్లు మరియు పార్థేశ్వరదేవ (శనిగరం వద్ద) దేవునికి శాశ్వత దీపం మరియు సన్యాసుల ఆహారం మరియు దుస్తులు కోసం బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు చెబుతారు.

This inscription is on a stone pillar set up near the Shiva temple in the village. The king's subordinate Mahamandalesvara Kakatiya Polalarasar of Anmakondapura is introduced His officer mahasamanta Repola Kuruvarasar's dandanayaka (commander) Mamdaparasar of Atreya gotra is said to have made the gift of a ratana, some lands and an oil mill for the offerings and a perpetual lamp to the god Parthesvaradeva (at Shanigaram) and for feeding and clothing of the ascetics.

Inscriptions of Karimnagar District (Reprint 2016) · p. 60 to 64

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం ద్రక్షరామంలోని భీమేశ్వర ఆలయంలోని ఐదవ మరియు ఆరవ స్తంభాల మధ్య గోడపై ఉంది. ఈ శాసనం దెబ్బతిన్నదని, కాకటి రుద్రదేవరాజ రాణి దన్నమాదేవి భీమేశ్వర దేవునికి లోహపు స్టాండ్తో శాశ్వత దీపాన్ని (అకండ వట్టి) ఏర్పాటు చేసి, ఒక త్రిభువనుడు [న్కుష]-నెయ్యి సరఫరా కోసం 50............................................................................................................................................... ఈ శాసనం రచయిత పెద్దనాచార్య. గమనికః శాసనం సారాంశం ఎస్. ఎస్. రామచంద్ర మూర్తి, ఐసిహెచ్ఆర్ పబ్లికేషన్స్, 2011 ఎడిట్ చేసిన "వరంగల్ కాకతీయుల శాసనాలు" లో ఇవ్వబడింది.

This inscription is on the wall between the fifth and sixth pillars of the Bhimeswara temple at Draksharamam. This inscription is damaged, states that Dannamadevi, the queen of Kakati Rudradevaraja, set up a perpetual lamp (Akanda vatti) with metal stand to the god Bhimeswara and also gifted 50…..dlu (probably cows) for the supply of one Tribhuvana[nkusa]-mana of ghee. The writer of the inscription was Peddanacarya. Note: Summary of the inscription is given in “Inscriptions of Kakatiyas of Warangal” Edited by S.S. Ramachandra Murthy, ICHR Publications, 2011.

South Indian Inscriptions, Volume-IV. · p. 366

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · ప్రాచీన-కన్నడ, ప్రాచీన తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

రాతి ఫోటో

నిజాం రాజ్యాలలో ఉన్న అనుమొండలోని ఆలయంలో కాకతీయ లేదా కాకతీయ రాజవంశానికి చెందిన రుద్రదేవ యొక్క సుదీర్ఘమైన మరియు అత్యంత ఆసక్తికరమైన శాసనం ఉంది. దీనికి సంబంధించిన సంస్కరణలు జర్నల్ ఆఫ్ బెంగాల్ ఏషియాటిక్ సొసైటీ, వాల్యూమ్లో ప్రచురించబడ్డాయి. VII., p.901, ఇక్కడ తేదీని శక 1054 గా అర్థం చేసుకున్నారు,-- మరియు రాయల్ ఆసియాటిక్ సొసైటీ యొక్క జర్నల్ ఆఫ్ బొంబాయి శాఖ, వాల్యూమ్. X, p. 46, డాక్టర్ భావు దాజీచే, ఆ తేదీని శక 1064 గా అర్థం చేసుకున్నారు. మిస్టర్ రైస్, తేదీ యొక్క ఈ విరుద్ధమైన పఠనాల నుండి, చిత్రభానుగా నమోదు చేయబడిన సంవత్సరా, పైన పేర్కొన్న తేదీలతో వరుసగా ముప్పై ఇరవై సంవత్సరాల వరకు ఏకీభవించకపోవడం, తేదీ గురించి కొంత పొరపాటు జరిగిందని గుర్తిస్తూ, శాసనం క్రీ. శ. తొమ్మిదవ శతాబ్దానికి చెందినదని, పశ్చిమ చాళుక్య రాజవంశానికి చెందిన తైలా-I, భీముడు-II యొక్క విధిని నమోదు చేసినట్లు ముద్ర వేశారు. హైదరాబాద్ లోని రాజకీయ అధికారుల దయ ద్వారా. ఇప్పుడు ఈ ముఖ్యమైన శాసనం యొక్క అద్భుతమైన సిరా ముద్రతో అమర్చబడి, త్వరలో ఈ పత్రికలో పూర్తిగా ప్రచురించబడుతుంది. ఇంతలో, ఈ శాసనం యొక్క నిజమైన తేదీ శక 1084 (క్రీ. శ. 1162-63), చిత్రభాను సంవత్సరా అని, అందువల్ల, ఇది కల్యాణపుర పశ్చిమ చాళుక్యులలో చివరిది కాని, అతని పూర్వీకుడు తైలా-I కాదు, మూడవ తైలా పతనాన్ని నమోదు చేసిందని పేర్కొనడం ఉపయోగకరంగా ఉండవచ్చు.

In the temple at Anumkonda, in the Nizam's Dominions, there is a long and highly interesting inscription of Rudradeva of the Kakatya or Kakatiya dynasty. Versions of it have been published in the Journal of Bengal Asiatic Society, Vol. VII., p.901, where the date was interpreted as Saka 1054,-- and in the Journal of Bombay branch of the Royal Asiatic Society, Vol. X., p. 46, by Dr. Bhau Daji, who interpreted the date as Saka 1064. And Mr. Rice,-recognising from these discrepant readings of the date, and from the fact that the samvatsara, the name of which is recorded as Chitrabhanu, does not agree with the above dates by respectively thirty and twenty years, that there was some mistake about the date,- has stamped the inscription as belonging unmistakably to the ninth century A.D., and as recording the fate of Taila-I and Bhima-II of the western Chalukya dynasty. Through the kindness of the Political Authorities at Haidarabad. Now it has been furnished with an excellent ink-impression of this important inscription, and shall shortly publish it in full in this journal. Meanwhile it may be useful to state that the real date of this inscription is Saka 1084 (A.D. 1162-63), the Chitrabhanu samvatsara, and that, therefore, it records the downfall of Taila III, the last but one of the Western Chalukya of Kalyanapura, and not his ancestor Taila-I.

The Indian Antiquary, Volume-X 1881. · p. 211 to 212→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం శక పార్థివ, మాఘ బా నాటి కసానా-బోయాని రాజమల్లు ఇంటి ప్రాంగణంలోని రాతి స్తంభంపై ఉంది. D.1166, జనవరి 29. దెబ్బతింది. బహుశా రాజు యొక్క యోగ్యత కోసం భూమి మరియు డబ్బు బహుమతిగా నమోదు చేయండి. అనేక స్థావరాల పేర్లను ప్రస్తావిస్తుంది.

This inscription is on the stone pillar in the compound of Kasana-boyani Rajamallu’s house, dated Saka Parthiva, Magha ba. 11 [Saturday]=A.D.1166, January 29. Damaged. Records a gift of land and money probably for the merit of the king. Mentions the names of a number of settis.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1958-59. · p. 41

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం తాలూకాదార్ ఇంట్లో ఒక స్తంభంపై ఉంది. తేదీ ఎస్. 1092, విక్రతి, మాఘ సు. 5, బుధవారం (క్రీ. శ. 1171, జనవరి 13). కాకటి రుద్ర మంత్రి గంగాధర వివిధ ప్రదేశాలలో దేవతల బహుమతులు మరియు స్థాపనలను నమోదు చేస్తాడు. దాత యొక్క వంశావళి ఈ క్రింది విధంగా ఇవ్వబడిందిః ఆత్రేయ గోత్ర కొమ్మనార్య నారాయణ ఎం. అయతమంబిక గోవింద ఎం. తురుకమంబ గంగాధర

This inscription is on a pillar in the talukdar’s house. Dated S. 1092, Vikrti, Magha su. 5, Wednesday (A.D. 1171, Jan. 13). Records the gifts and establishment of gods at various places by Gangadhara the minister of Kakati Rudra. The genealogy of the donor is given as follows: Atreya gotra Kommanarya Narayana m. Aytamambika Govinda m. Turukamamba Gangadhara

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 112 and 113

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం శివాలయం ముందు పొలాల్లో ఒక రాతిపై ఉంది. అనుమకొండపుర ప్రభువు మహామండలేశ్వర కాకతీయ రుద్రదేవ మహారాజు 1095 నందనా, వైశాఖ సు. 5, గురు (క్రీ. శ. 1172 మార్చి 31 శుక్రవారం) లోని అకునూరును సందర్శించి, కొన్ని వర్గాలకు రత్నాలపై అయాలను (ఆదాయాలు), గ్రామంలోని ఏకతులు (సైనికులు) తన పేరిట నిర్మించిన ఆలయ దేవుడైన రుద్రేశ్వరునికి అంగ, రంగ-భోగాల కోసం వస్తువులను మంజూరు చేసినట్లు పేర్కొన్నాడు. సందర్శన సందర్భంగా రాజు దేవతలు, బ్రాహ్మణులకు వ్రుత్తిలు మంజూరు చేసి, గ్రామంలో పండించే సుంకాలు, కొంత మొత్తంలో ధాన్యం చెల్లించకుండా ప్రజలకు మినహాయింపు ఇచ్చినట్లు చెబుతారు.

This inscription is on a stone before the Shiva temple in the fields. States that Mahamandalesvara Kakatiya Rudradeva Maharaja, the Lord of Anumakondapura visited Akunuru in S. 1095 Nandana, Vaisakha Su.5, Guru (Friday 31st March, A.D. 1172) and granted ayas (incomes) on ratnas to certain communities and articles for anga and ranga-bhogas to the God Rudresvara of the temple built in his name by the ekkatis (soldiers) of the village. The king is also said to have granted vrittis to the gods and brahmans on the occasion of the visit and exempted the people from the payment of sunkams and certain quantity of grain grown in the village.

Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 101 to 104

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం కొండకు సమీపంలో ఉన్న శివాలయం ప్రాంగణంలో ఉన్న రాతి స్తంభంపై ఉంది, ఇది శక 1097 = 1174 AD నాటిది. జనవరి 17. ఎక్కామతి మల్లి-రెడ్డి ఒక ఆలయ నిర్మాణానికి కారణమై, మల్లికార్జున మరియు ఇతర దేవతల చిత్రాలను స్థాపించి, ఆలయంలో ఆరాధన, సన్యాసులకు ఆహారం మరియు ఆలయంలో మరమ్మతుల కోసం భూములను మంజూరు చేసినట్లు పేర్కొంది. ఆలయంలో శాశ్వత దీపం కోసం ఇంకా కొన్ని భూముల మంజూరును, గుండాజ (బహుశా శిల్పి) కు కూడా ఇది నమోదు చేసింది.

This inscription is on a stone pillar lying in the compound of Siva temple near hillrock, dated saka 1097= 1174 A.D. January 17. States that Ekkamati Malli-reddi caused the construction of a temple and installed the images of Mallikarjuna and other deities and granted lands for the worship in the temple, feeding of ascetics and for the purpose of repairs in the temple. It also registered grants of some more lands for the purpose of a perpetual lamp in the temple and to Gundaja (probably the sculptor).

Archaeological Survey of India Annual Reports on Indian Epigraphy 1983-84 · p. 29

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

చిన్నకొండలరావు ఇంటి సమీపంలో ఉన్న విరిగిన రాతిపై ఈ శాసనం ఉంది. మొదటి వైపు కేశవదేవునికి భూమి బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేసి, బామ్ది బ్రహ్మనాయక అనే పేరును ప్రస్తావించారు. రెండవ వైపు పైన పేర్కొన్న తేదీని ఇస్తూ, మేడరాజ స్థాపించిన త్రికూట ఆలయాన్ని ప్రస్తావిస్తుంది. మూడవ వైపు మహామండలేశ్వర కాకేత రుద్రదేవ పేరు ప్రస్తావించబడింది. నాలుగో వైపు ప్రొలేశ్వరదేవునికి కొన్ని బహుమతులు నమోదు చేయబడ్డాయి. నాలుగు వైపుల విషయాలకు ఒకదానితో మరొకటి సంబంధం లేదు.

This inscription is on a broken stone lying near Chinnakondalrao’s house. The first side records a gift of land to the god Kesavadeva and mentions the name Bamdi Brammenayaka. The second side gives the above date and mentions the temple of Trikuta installed by Medaraja. The third side mentions the name of Mahamandalesvara Kaketa Rudradeva. The fourth side records some gifts to Prolesvaradeva. The contents of all the four sides have no connection with each other.

Inscriptions of Karimnagar District (Reprint 2016) · p. 71 to 73

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు కన్నడ

ఈ శాసనం గ్రామం వెలుపల పొలంలో ఒక రాతి స్తంభంపై ఉంది. అనుమకొండపుర ప్రభువు మహామండలేశ్వర కాకతీయ రుద్రదేవ మహారాజు శ్రీశైలం యొక్క ఈశాన్య ద్వారం అయిన ఎలేశ్వరంలోని మహాదేవుని అంగరంగ భోగాల కోసం అంబాలి పల్లి గ్రామం, ప్రవిష్ఠ మొదలైన వాటిని బహుమతిగా ఇచ్చారని పేర్కొన్నాడు. శక 1102, సర్వరి, అషాధ అనేది ఒక మధ్యంతర నెల, అధిక అషాధ సు. 15 సోమవారం వస్తుంది, అయితే నిజ ఆశాద su.15 మంగళవారం వస్తుంది; కానీ శాసనంలో పేర్కొన్న విధంగా గురువరాన కాదు. మొదటిది ఉద్దేశించిన రోజు అయితే, అది క్రీ. శ. 1180 జూన్ 9 సోమవారం మరియు రెండోది అయితే, క్రీ. శ. 1180 జూలై 8 మంగళవారం వరకు ఉంటుంది.

This inscription is on a stone pillar in the field outside the village. States that, Mahamandalesvara Kakatiya Rudradeva Maharaja, the Lord of Anumakondapura made the gift of the village of Ambali palli, pravishta etc. for the anga-ranga bhogas of the God Mahadeva of Elesvaram, the north-eastern gate of Srisailam. Saka 1102, Sarvari, Ashadha is an intercalary month, Adhika Ashadha su. 15 falls on Monday, while Nija Ashadha su.15 falls on Tuesday; but not on Guruvara as stated in the inscription. If the former is the intended day, it corresponds to Monday 9th June A.D. 1180 and if the latter, to Tuesday, 8th July A.D. 1180.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994) · p. 86 to 89

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

తెలుగు గద్యంలో ఉన్న ఈ శాసనం, ఖమ్మం వెళ్లే రహదారిపై వరంగల్ నుండి 18 మైళ్ల దూరంలో ఉన్న ఈ గ్రామంలో రోడ్డు పక్కన ఉన్న ఒక పలకపై చెక్కబడింది. శాసనం యొక్క తేదీ శక 1103, సంవత్సరంలో, మాఘ సా. 12 సోమవారం, మేసా లగ్న మరియు పునర్వాసు నక్షత్రం. ప్రొలేశ్వర ఆలయ నిర్మాణం, బావి తవ్వడం, వ్రితులు, మామిడి తోటను దేవునికి ప్రోలీ-రెడ్డి మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేయబడింది. ప్రోలీ-రెడ్డి, విర్యాల ప్రజల సేవకుడు అయిన తన కుమారుడు దేవి-రెడ్డి బేతాయకు అర్హత కోసం వృత్తులను కూడా ఇచ్చాడు. విర్యాల గృహానికి మలప-రాజు పేరుతో ప్రోలీ-రెడ్డి నియమించిన కర్ణం ఈ శాసనాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. ప్రోలీ-రెడ్డి యొక్క వంశావళి ఇవ్వబడిందిః ఇది కొలీపాక (కుల్పక్) కు చెందిన సోమనాథ యొక్క పెంపుడు సేవకుడు కోటి-రెడ్డి మరియు అతని భార్య వల్లూసాని నుండి ప్రారంభమవుతుంది, వీరికి బాలి-రెడ్డి అనే కుమారుడు జన్మించాడు. తరువాతి తన భార్య ద్వారా 5 మంది కుమారులు ఉన్నారు మరియు వారి పేర్లు (1) భీమిరేడ్డి (2) కోటిరేడ్డి (3) బాసిరెడ్డి (4) ప్రొలి-రెడ్డి మరియు (5) ప్రస్తుత రికార్డును అందించిన మల్లి-రెడ్డి, ప్రోలి-రెడ్డికి భార్య మకమాంబికా ఉన్నారు.

This inscription in Telugu prose, is inscribed on a slab lying by the roadside in this village situated at a distance of 18 miles from Warangal on the road to Khammamet. The date of the inscription is Saka 1103, in the year Year, Magha sa. 12 Monday, Mesa lagna and Punarvasu nakshatra. Records the construction of Prolesvara temple, digging of well and granting of vritis and mango garden to the deity by Proli-reddi. Proli-reddi also gave vrttis for merit to his son Devi-reddi Betaya who was a servant of Viryala people. The Karnam appointed by Proli-reddi for Viryala house, by name Malapa-raju, set up this inscription. The genealogy of Proli-reddi is given: It starts with Koti-reddi, the pet servant of Somanatha of Kolipaka (Kulpak) and his wife Vallusani who had a son Bali-reddi. The latter had 5 sons through his wife Bollasani and their names are (1) Bhimireddi (2) Kotireddi (3) Bacireddi (4) Proli-reddi and (5) Malli-reddi, Proli-reddi, the donor of the present record had a wife Macamambika.

A Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts of Andhra Pradesh. Part III, 1956. · p. 147 to 150

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం (పద్యం)

ఈ శాసనం కోట ప్రాంతంలో ఉన్న ఒక విరిగిన పలకపై ఉంది, ఇది శక 1105,...................................................................................................................................................................................... శకలాలు. గ్రామం [పా] సుమదపల్లిని రాజు శివుడికి ఇచ్చినట్లు నమోదు చేసినట్లు తెలుస్తోంది.

This inscription is on a broken slab lying in the fort area, dated saka 1105,….dvadasi, Thursday. Fragmentary. Seems to record the grant of the village [Pa]sumadapalli to god Siva by the king.

Archaeological Survey of India Annual Reports on Indian Epigraphy 1957-58 · p. 25→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం విశ్వవాసులోని శక 1107 నాటి త్రిపురాంతకం సమీపంలోని త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయ ప్రాకారంలోని రామదేవ మందిరం ముందు ఉన్న ఒక చిన్న మండపం గదిలో ఉన్న ఒక పలకపై ఉంది. శ్రీ పర్వతాల తల ఆభరణం అయిన కుమారగిరి వద్ద (త్రిపు) రాంతక దేవత యొక్క యోగ్యత కోసం కొండపల్లి-నందు (జిల్లా) లోని కృష్ణవర్ణా నది ఒడ్డున ఉన్న ఒక గ్రామాన్ని బహుమతిగా ఇవ్వడం.

This inscription is on a slab lying in the room of a small mandapa in front of the Ramadeva Shrine in prakara of the Tripurantakesvara temple near Tripurantakam, dated Saka 1107, Visvavasu. Gift of a village on the bank of the river Krishnaverna in the (district of) Kondapalli-nandu for the merit of [Tripu]rantaka deva at Kumaragiri, which was the head jewel of Sri Parvata.

Archaeological Survey of India Annual Reports on Indian Epigraphy 1905-06 · p. 17

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · తెలుగు-కన్నడ.

భీమేశ్వర ఆలయంలోని నాల్గవ, ఐదవ స్తంభాల మధ్య ఉత్తర గోడపై ఈ శాసనం ఉంది. ఈ శాసనం శక 1108, కార్తీక పూర్ణిమ, సోమవారం నాటిది. అనుమకొండ మహామండలేశ్వర పాలకుడు కాకతీయ రుద్రదేవ మహారాజు భీమేశ్వర భగవానుడికి శాశ్వత దీపం మరియు లోహపు స్టాండ్ (లోహా-దండు) ను బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు ఈ రికార్డు పేర్కొంది. రుద్ర 50 ఇనుపా-యెడ్లులను కూడా బహుమతిగా ఇచ్చాడు. దీపం నిర్వహణ కోసం ప్రతిరోజూ ఒక త్రిభువనంకుశ-మాన నెయ్యి సరఫరా చేయాలనే నిబంధనతో ఆలయ ఆవు పెన్ (కిలారాము) లోని బాలురుకు ఈ బహుమతిని అప్పగించారు. నలుగురు బాలురు హామీ ఇచ్చినట్లు కూడా పేర్కొనబడింది. ఈ రికార్డు రచయిత పొటనాచారి. గమనికః శాసనం సారాంశం ఎస్. ఎస్. రామచంద్ర మూర్తి, ఐసిహెచ్ఆర్ పబ్లికేషన్స్, 2011 ఎడిట్ చేసిన "వరంగల్ కాకతీయుల శాసనాలు" లో ఇవ్వబడింది.

This inscription is on a north wall between the fourth and fifth pillars of the Bhimeswara temple. This inscription is dated Saka 1108, Kartika Paurnami, Monday. This record states that the ruler of Anumakonda Mahamandaleshwara Kakatiya Rudradeva maharaja gifted a Perpetual lamp and a metal stand (loha-dandu) to the lord Bhimeswara. Rudra also gifted 50 inupa-yedlu. The gift was entrusted to the boyas of the temple cow-pen (kilaramu) with the stipulation that one Tribhuvanankusa-mana of ghee should be supplied every day for the maintenance of the lamp. It is also stated that four boyas stood surety. The writer of the record was Potanachari. Note: Summary of the inscription is given in “Inscriptions of Kakatiyas of Warangal” Edited by S.S. Ramachandra Murthy, ICHR Publications, 2011.

South Indian Inscriptions, Volume-IV. · p. 394

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం శివాలయంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. ఇందులో రెండు వేర్వేరు రికార్డులు ఉన్నాయి-నం. 1:1116వ సంచికలో పేర్కొన్న ఆనంద, వై సుః 10, క్రీ. శ. 1194, కాకతీయ రుద్రదేవ పాలనలో ఉంది. నెం. 2: ఇందులో కుటుంబం ప్రసాదం మాత్రమే ఉంటుంది. రాజుకు చెందిన యోగ్యత కోసం కొండపాకకు చెందిన 130 మంది ఎక్కటీలు 12 మార్టర్ల కొలిచే పొడి భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చి, దేవునికి 'తుమునయ' అనే పన్ను మినహాయింపును [పేరు కోల్పోయిన] అని శాసనం నమోదు చేసింది.

This inscription is on a pillar in the Siva temple. This contains two separate records- No.1: Dated in S. 1116 Ananda, Vai Su: 10, Guruvara A.D. 1194, falling in the reign of Kakatiya Rudradeva. No.2: This contains only the prasasti of the family. The inscription registers the gift of dry land measuring 12 marttars and remission of tax called ‘tumunaya‘ to the god [name lost] by 130 Ekkatis of Kondapaka for the merit of the king.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Medak District (2001) · p. 226 to 227

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు కన్నడ

కామ కుమారుడు, రుద్రదేవ రాజు అధీనంలో ఉన్న రెచెరువుల నామ లేదా నామిరద్ది, శివుడికి త్రికూట (మూడు ఆలయాలు) నిర్మించాడు, ఇందులో కామేశ్వర (తన తండ్రి పేరిట) ఉన్నాడు. పిల్లలమరి వద్ద కాచేశ్వర (తన తల్లి పేరిట), నామేశ్వర (తన సొంత పేరుతో), పరమేశ్వర దేవుడి అంగ-రంగ-భోగాలకు, అలాగే ఇతర రెండు దేవతల ఆరాధనకు, సబ్బి సముద్రం, విశ్వనాథ సముద్రం, గౌరసముద్రం క్రింద కుడుకుడి వద్ద భూములు మంజూరు చేశారు.

Recheruvula Nama or Nami Raddi, son of Kama and a subordinate of king Rudradeva built a trikuta (triple-shrine) to God Siva consisting of Kamesvara (in the name of his father). Kachesvara (in the name of his mother) and Namesvara (in his own name) at Pillalamarri and granted for the anga-and ranga-bhogas of the god Namesvara and the worship of the other two deities, lands under Sabbi samudram, Visvanatha samudram and Gaurasamudram at Kudukudi.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 89 to 91→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం

ఈ శాసనం శక 1117 = 1195 క్రి. శ. నాటి కొండకు సమీపంలో ఉన్న శివాలయం లోపలి గోడపై ఉంది. ఏప్రిల్ 26. రంజనా మరియు అతని కుటుంబం గురించి విస్తృతమైన వివరణ ఇస్తుంది. కుల్వన కుమారుడు, పొమ్మన మనవడు గదాధర శ్రీకాంత ఆలయ నిర్మాణానికి కారణమయ్యాడని పేర్కొన్నాడు. రామేశ్వర ఆలయ ఆవరణలో మహామండలేశ్వర గ్రాహిచ-రవుత గోయ్యేశ్వర, బయేశ్వర దేవాలయాల నిర్మాణాన్ని కూడా సూచిస్తుంది, పైన పేర్కొన్న దేవాలయాలలో పూజ నిర్వహించడానికి ఆయన భూములను మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేస్తుంది.

This inscription is on the inner wall of the Siva temple near hillrock, dated saka 1117= 1195 A.D. April 26. Gives an elaborate description of Ranjana and his family. States that Gadadjhara, son of Kullvana and grandson of Pommana caused the construction of the temple of Srikantha. Also refers to the construction of the temples of Goyyesvara and Bayyesvara, within the precincts of Ramesvara temple by Mahamandalesvara Grahicha-ravuta and registers grant of lands of by him for the worship to be conducted in the above temples.

Archaeological Survey of India Annual Reports on Indian Epigraphy 1983-84 · p. 30

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం పొలంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. అసంపూర్ణం. రాజు యొక్క అధీనంలో ఉన్న వ్యక్తిని (పేరు అందుబాటులో లేదు) పేర్కొనండి.

This inscription is on a pillar in the field. Incomplete. Mentions the king’s subordinate (name not available).

Inscriptions of Karimnagar District. · p. 73 and 74

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం

గణపతిదేవ తండ్రి అయిన మహాదేవుడు రాజు పాలనలో వచ్చిన ఈ రికార్డు ముఖ్యమైనది, మరియు అతని భూస్వామ్య మహామాండలేశ్వర కుసుమనాయక ప్రభువు కోరవి చేసిన వరుస బహుమతులను ప్రస్తావించింది, ఆయన పదవీకాల గ్రామమైన రేపుండిలో మల్లిరెడ్డి త్రికూట ఆలయాన్ని నిర్మించి, మహాదేవ, వాసుదేవ, సూర్యదేవ దేవతల రోజువారీ సేవలకు పదవీకాలాన్ని మంజూరు చేశారు.

The record is important as it falls during the reign of the king Mahadeva father of Ganapatideva and mentions a series of gifts made by his feudatory mahamandaleshwar Kusumanayaka Lord of Koravi in whose tenure village, Repundi, was built the Trikuta temple by Mallireddi and granted tenures for the daily services of the Gods Mahadeva, Vasudeva and Suryadeva.

Andhra Pradesh Archaeology, A Review 1987-2001. (2002) · p. 132.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం అంజనేయ విగ్రహం సమీపంలో గ్రామం వెలుపల పొలాల్లో ఒక స్తంభంపై ఉంది. అన్మకొండపుర ప్రభువు శ్రీమన్ మహామండలేశ్వర కాకటి మహాదేవ మహారాజులు శ్రీ పర్వతం ఉత్తర ద్వారం లోని మహేశ్వర దేవునికి లెంకాల మరుతూరు గ్రామాన్ని మంజూరు చేసినట్లు శాసనం నమోదు చేస్తుంది. కొన్ని కాకతీయ రికార్డులలో సాధారణ పద్ధతిలో కాకుండా, పైన నిలబడి ఉన్న కత్తిని తలక్రిందులుగా చూపించడం గమనించదగ్గ ప్రత్యేకత. విజయనగర రికార్డులలో ఈ లక్షణాన్ని మనం గమనించవచ్చు. ఇది కాకటి మహాదేవుడి పరిపూర్ణమైన రికార్డు.

This inscription is on a pillar in the fields outside the village near the Anjaneya image. The inscription registers the grant of the village Lemkala Maruturu to the god Mahesvara of the northern gate of Sri Parvata by Sriman Mahamandalesvara Kakati Mahadeva Maharajulu, the lord of Anmakondapura. It is peculiar to note that the sword is shown on the top standing inverted, unlike the usual way in some of the Kakatiya records. We notice this feature in the Vijayanagara records. This is one perfect record of Kakati Mahadeva.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 160 to 162

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం

ఈ శాసనం తమ్మ చెరువు అనే చెరువు సమీపంలో ఉన్న హనుమాన్ ఆలయంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. ఈ రికార్డు కాకతీయ గణపతిదేవ మొదటి పాలనా సంవత్సరాన్ని సూచిస్తుంది. చెన్నురిదేశాన్ని పరిపాలిస్తున్న అల్లంప్రోలరాజ అనే అధిపతి గణపతిదేవ రాజు సమ్మతితో, అతని పూజారి అయిన మంచిబట్టోపాద్యాయకు భూమిని మంజూరు చేసినట్లు పేర్కొనబడింది, దాన లక్ష్యం దానిలో ఒక గ్రామం మరియు ఒక చెరువు నిర్మించడానికి వీలు కల్పించడం. ఈ బహుమతి భూమి దక్షిణాన గోదావరి సరిహద్దులుగా ఉందని పేర్కొనబడింది. తదనుగుణంగా మంచిబట్టోపాధ్యాయ ఒక గ్రామాన్ని స్థాపించి, ఆ భూమిలో ఒక చెరువును తవ్వించి, మంత్రకుట బ్రాహ్మణులకు నివాస స్థలాలను ఇచ్చాడు. ఆయన కేశవదేవుడు, మహాదేవుడి కోసం దేవాలయాలను కూడా స్థాపించి, మంత్రకూట గోపీజనవల్లభ దేవునికి ఒక తోటను ఇచ్చాడు.

This inscription is on a pillar in the Hanuman temple near the tank called Tamma cheruvu. The record refers itself to the first regnal year of Kakatiya Ganapatideva. A chief named Allamprolaraja, who was ruling over Chennuridesa is stated to have made with the consent of the king Ganapatideva, a grant of land to Manchibhattopadyaya, the priest of the latter, the object of the grant being to enable the donee to construct a village and a tank in it. The gift land is stated to have been bounded by Godavari on the south. The donee Manchibhattopadhyaya accordingly founded a village and excavated a tank in the said land and gave house sites to brahmanas of Mantrakuta. He also installed temples for Kesavadeva and Mahadeva and gave a garden to the god Gopijanavallabha of Mantrakuta.

Inscriptions of Karimnagar District (Reprint 2016) · p. 75 to 80

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం · తెలుగు-కన్నడ

గ్రామం లోపల ఉన్న ఆలయమైన కొమరేశ్వర ఆలయ ప్రాంగణంలో నిలబడి ఉన్న రాతి స్తంభంపై ఈ శాసనం చెక్కబడింది. నమోదులు (i) నామ దేవుడు నామేశ్వరునికి జోడించిన పొలాలతో గుడ్ల-సెరువు, కాత్యకేసరువు అనే రెండు చెరువులను మంజూరు చేయడం; (ii) శివుని రెండు చిత్రాలను స్థాపించడం, వాటి నిర్వహణకు వరుసగా ఐతమ (నామ భార్య), విశ్వనాథ (నామ కుమారుడు), ప్రోల (నామ మేనల్లుడు, అంటే సోదరి కుమారుడు), (iii) బిక్కిమల్య-ట్యాంక్ యొక్క నేరద్ల ట్యాంక్ను అయతేశ్వర దేవునికి మంజూరు చేయడం; (iv) పట్టపురవి తూర్పున ఉన్న 2 మారుతర్లు భూమిని ఆమె తన కుమారుడి పేరు మీద ప్రొలేశ్వర దేవునికి అర్పించిన ట్యాంక్ కింద మంజూరు చేయడం; (v) హుడు-కుడియా-గౌర-సముద్రం వెనుక 3 మార్తూరులను ఆయతేశ్వర దేవునికి, 2 మార్తూరులను అయతసాని ద్వారా విశ్వనాథ దేవునికి మంజూరు చేయడం. రెసెరువుల నామి-రెడ్డి లేదా నామా యొక్క వంశావళి ఈ క్రింది విధంగా ఇవ్వబడిందిః నాల్గవ కులంఃః బమ్మ మక్కా కాటా కామ మ. కక్కా-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- - ఆమె ఐతమ తల్లి కావచ్చు.

This inscription is inscribed on a stone pillar standing in the courtyard of the Komaresvara temple, the temple inside the village. Records (i) the grant of two tanks called Gudla-ceruvu and Katyakeceruvu with the fields attached to them by Nama to God Namesvara; (ii) the establishment of two images of Siva and the gift of maintenance for them by Aitama (Nama’s wife), Visvanatha (Nama’s son), and Prola (Nama’s nephew, i.e. sister’s son) respectively; (iii) the grant of Neradla tank of Bikkimalya-tank for god Aytesvara; (iv) the grant of 2 maruturs of land east of Pattapu-ravi under the tank she had given for offerings to God Prolesvara, named after her son; (v) the grant of 3 marturus of land behind Hudu-kudiya-Gaura-samudram to God Aytesvara and 2 marturus to god Visvanatha by Aytasani. The genealogy of Receruvula Nami-reddi or Nama is given as follows: Fourth caste:: Bmma Mucca Kata Kama md. Kaca —---------------------------------------------------------------Aitama md Nama md Achama Vallasani Visvanatha Prola A certain Gaurama is also mentioned for whose merit Aytasani or Aitama made a gift. She may be Aitama’s mother.

Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam’s Dominions, Part-II, 2017. · p. 114 to 122 and 194.→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం · తెలుగు-కన్నడ

రాతిపై ఉన్న ఈ శాసనం ఇప్పుడు హైదరాబాద్ లోని గోల్కొండలోని K.B.Museum లో భద్రపరచబడింది. ఈ శాసనం చేరకు నాయకుల వంశావళిని అందిస్తుంది. ఈ కుటుంబం స్థాపకుడు కాట, వీరు రాజు భీముడి నుండి (బహుశా మొదటి భీముడు లేదా రెండవ భీముడు తెలుగు చోడా అధిపతి కావచ్చు) ఎరువు మండలంలో చేర్చబడిన చేరకు-12 అధిపతి పదవిని పొందారని చెబుతారు, దీని కారణంగా వారికి కుటుంబ పేరు చేరకు అని వచ్చింది. ఆయనకు భార్య కామాంబిక ద్వారా కేట, సూర, బొల్లా అనే ముగ్గురు కుమారులు కలిగారు. కేతకు అతని భార్య తిక్కంబిక ద్వారా కాటా, మారా, ఇద్దరు ఎర్రాస్ అనే నలుగురు కుమారులు ఉన్నారు, వీరు చోడోదయపై విజయం సాధించడంలో కాకటి రుద్రకు తన సైనికాధికారి అరసాలుతో కలిసి సేవ చేశారు. కాకటి రుద్ర వారికి గుండియాపుండి, రాపుండి, గోట్టిపసుండాల, తోరూరు, రూపురాలా గ్రామాలను ఇచ్చాడు. కటాకు అతని భార్య కుప్పాంబిక ద్వారా ముగ్గురు కుమారులు ఉన్నారు, వారు కట, మారా మరియు బొల్లా. కాట గుండియాపుండి ప్రభువు, మార... గణపతిదేవుని దయతో పర్రు, బొల్లా పనుగల్లు, ఉప్పునూట మొదలైన వాటికి ప్రభువయ్యారు. బొల్లా రాంపుడి గ్రామంలో కేటేశ్వర, కాటేశ్వర, రేశ్వర, సూర్య, గణేశ మరియు దుర్గ దేవతలను స్థాపించి, ఆ దేవతలకు మారికుంట వద్ద భూములు మరియు ఇతర ప్రదేశాలలో తోటలను బహుమతిగా ఇచ్చాడు.

This inscription on the stone is now preserved in the K.B.Museum, Golkonda, Hyderabad. The inscription gives the genealogy of the Cheraku chiefs. The founder of the family was Kata who is said to have obtained the lordship of Cheraku-12 included in the Eruva-mandala from the king Bhima (likely the Telugu Choda chief either Bhima I or Bhima II) owing to which they got the family name as Cheraku. He had three sons named Keta, Sura and Bolla, by his wife Kamambika. Keta by his wife Tikkambika had four sons named Kata, Mara and two Erras, who served Kakati Rudra in securing victory over Chododaya, along with his general Arasalu. Kakati Rudra in return gave them the villages Gumdiyapumdi, Rapumdí, Gottipasumdala, Torruru and Rupurala. Kata had three sons by his wife Kuppambika and they were Kata, Mara and Bolla. Kata was the lord of Gundiyapumdi, Mara of ...parru and Bolla became the lord of Panugallu, Uppunututa etc., by the grace of Ganapatideva. Bolla installed the deities Ketesvara, Katesvara, [Ma]resvara, Surya, Ganesa and Durga at Rampudi village and endowed those deities with gifts of lands at Marikunta and gardens at other places.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992) · p. 162 to 167

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం గ్రామానికి సమీపంలోని శివాలయంలో ఏర్పాటు చేసిన రాతిపై ఉంది. ఇది సూరాతో ప్రారంభమయ్యే విరియాల అధిపతుల సుదీర్ఘ వంశావళిని అందిస్తుంది. ఆయన కుమారులు ప్రోలా మల్ల మరియు బీటా. బేతకు సూర, మల్ల, ప్రోల, కొమ్మా అనే నలుగురు కుమారులు ఉన్నారు. వారిలో మల్లకు అన్నయ అనే కుమారుడు ఉన్నాడు, అతని కుమార్తె మైలామ మల్యాల కుటుంబానికి చెందిన చౌండాను వివాహం చేసుకుంది. ఈ కుటుంబానికి చెందిన దన్నయకు సబ్బయ అనే కుమారుడు జన్మించాడు, అతనికి కటయ అనే కుమారుడు జన్మించాడు, అతని కుమారులు పోటరాజు, చౌండసేనాని. ఈ శాసనం మృద (శివ), హరి మరియు భాస్కర దేవతలకు రెండు దేవాలయాలను బేతా కుమారుడు సూర చేత నిర్మించబడిందని నమోదు చేసింది, కాకతీయ గణపతి ఆధ్వర్యంలో చౌండా పాల్గొని చోళ రాజును ఓడించి, దివ్య-చురకర అనే బిరుదును సంపాదించిన ఒక దండయాత్రను ఇది వివరిస్తుంది. మైలామా శివుడికి దేవాలయాలను నిర్మించి, చెరువులు, భూమిని ప్రసాదించినట్లు పేర్కొనబడింది. ఈ శాసనంలో పేర్కొన్న ఈ నాయకుల వంశావళి ఈ క్రింది విధంగా ఉందిః-విరియాల అధిపతులుః----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

This inscription is on a stone set up in the shiva temple near the Village. It gives a lengthy genealogy of the Viriyala chiefs, beginning with Sura. His sons were Prola Malla and Beta. Beta in turn had four sons named Sura, Malla, Prola and Komma. Malla among them, had a son called Annaya, whose daughter Mailama married Chaunda of the Malyala family. Dannaya of this family had a son Sabbaya to whom was born a son called Kataya and his sons were Potaraju and Chaunda - senani. The inscription records the construction of two temples to the gods Mrida (Siva), Hari and Bhaskara by Sura son of Beta and further it describes a campaign in which Chaunda participated, at the command of Kakatiya Ganapati and defeated the Chola king and earned the title divi-churakara. Mailama is stated to have constructed temples to the god Siva and endowed the same with tanks and land. The genealogies of these chiefs mentioned in this inscription are as follows:- Viriyala Chiefs: Sura —------—-------—----------------Prola Malla Beta —-------------------------------------------------Sura Malla Prola Komma Annaya m. Aitama Mailama (daughter) c. A.D. 1200 Malyala Chiefs:: Dannaya Sabba Kataya —------------------------------Pota Chaunda senani.

Inscriptions of Karimnagar District (Reprint 2016) · p. 80 to 88

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం. · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం వేణుగోపాలస్వామి ఆలయంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. తేదీ ఎస్. 1125, రుధిరోడ్గారి, వైశాఖ సు. 5, (క్రీ. శ. 1203, ఏప్రిల్ 17, గురువారం). వంశావళి ఇవ్వబడిన మలయాళ కుటుంబానికి చెందిన చౌండా చౌండేశ్వర దేవునికి నారుకుర్కి అనే గ్రామాన్ని మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేశారు. చౌండాను ద్వీపం (దివి) దోపిడీదారు అయిన ద్విప్పి-లుమ్టాకా అని పిలుస్తారు.

This inscription is on a pillar in Venugopalaswamy temple. Dated S. 1125, Rudhirodgari, Vaisakha su. 5, (A.D. 1203, April 17, Thursday). Records the grant of a village called Narukurki to the god Chaundesvara by Chaunda of the Malayala family whose genealogy is given. Chaunda is attributed as Dvipi-lumttaka the plunderer of the island (Divi).

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 109.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం.

ఈ శాసనం గ్రామంలోని శివాలయం సమీపంలో ఒక రాతిపై ఉంది. పూర్తిగా సంస్కృత పద్యంలో ఉన్న శాసనం మల్యాళ కుటుంబం గురించి వివరిస్తుంది మరియు శివుడికి అంకితం చేయబడిన ఆలయ నిర్మాణాన్ని నమోదు చేస్తుంది, అందులో వైశాఖ సూ మీద చౌండా-సేనాపతి అతని పేరు మీద చౌండేశ్వర అనే లింగాన్ని స్థాపించారు. 5 రుధిరోడ్గారి, ఎస్. 1125 (క్రీ. శ. 17 ఏప్రిల్ 1203). ఈ కుటుంబం యొక్క మూలం దుర్జయ-దమ్నాలో కనుగొనబడింది, పూర్వీకుడు మల్ల్యాల ప్రభువు, అతను పద్ముత్తు-గండ అనే బిరుదుతో పిలువబడ్డాడు మరియు సబ్బా అనే కుమారుడిని కలిగి ఉన్నాడు. అతను సాంకిసాకు ప్రభువు, అతని భార్య అచ్చమాకు కథాయ అనే కుమారుడు ఉన్నాడు, అతన్ని రుద్రదేవ రాజు తన మంత్రిగా నియమించాడు. ఆయనకు కోట-గెలువాటా (కోటను జయించినవాడు) అనే బిరుదు ఉండేది. అతను బొల్లమాను వివాహం చేసుకున్నాడు, అతనికి పోట, చౌండా అనే ఇద్దరు కుమారులు ఉన్నారు. తరువాతివాడు గణపతి రాజు యొక్క ప్రధాన సైనికాధికారి అయ్యాడు, అతని ఖజానా ఇతర రాజుల నిధుల నుండి దోచుకున్న రత్నాలతో నిండి ఉందని పేర్కొనబడింది. కృష్ణా జిల్లాలో దివిను దోచుకోవడం ద్వారా అతను ద్విప్పి-లుమ్తకా అనే బిరుదును పొందాడు. చౌండా బ్రాహ్మణులకు చౌండపుర అనే అగ్రహారాన్ని మంజూరు చేసి, చౌండా-సముద్ర అనే చెరువును తవ్వించి, కొండపర్తి వద్ద శివుడికి తన సొంత పేరుతో చౌండేశ్వర అనే ఆలయాన్ని నిర్మించి, శక 1175,5 వైశాఖ, సు. రుధిరోడ్గారి (క్రీ. శ. 1203 ఏప్రిల్ 17).

This inscription is on a stone near Shiva temple in the village. The inscription which is entirely in Sanskrit verse gives an account of the Malyala family and records the construction of a temple dedicated to the god Siva, and the installation therein of a Linga called Chaundesvara named after him by Chaunda-senapati on Vaisakha su. 5 Rudhirodgari, S. 1125 (17th April A.D. 1203). The origin of the family is traced to Durjaya-Damna, the progenitor was the lord of Malyala who was known by the title Padamuttu-ganda and had a son of the name Sabba. He was the lord of Samkisa and had by his wife Achama a son named Kataya, whom king Rudradeva made his minister. He had the title Kota-geluvata (the conqueror of Kota). He married Bollama by whom he had two sons, Pota and Chaunda. The latter became the Commander-in-chief of king Ganapati whose treasury he is stated to have filled with gems plundered from the treasures of other kings. He had the title of Dvipi-lumtaka, evidently acquired by plundering Divi in the Krishna district. Chaunda granted an agrahara called Chaundapura to brahmanas, excavated a tank named Chaunda-samudra and built a temple at Kondaparthi to Siva called Chaundesvara in his own name and consecrated it on Saka 1175, 5 Vaisakha, Su. Rudhirodgari (17th April, A.D. 1203).

Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 131 to 138

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు నగరి.

ఈ శాసనం నరసింహ స్వామి ఆలయానికి సమీపంలో ఏర్పాటు చేసిన రాతిపై ఉంది. ఈ శాసనం నటవాడి అధిపతులు బేటా, అతని కుమారుడు దుర్గా, అతని కుమారుడు బుద్ధుడు మరియు కాకతీయ మహాదేవుని కుమార్తె మరియు గణపతిదేవుని సోదరి మైలమాను వివాహం చేసుకున్న అతని కుమారుడు రుద్రుల వంశావళిని అందిస్తుంది. రుద్ర తన తల్లిదండ్రుల పేర్లతో మరియు తన పేర్లతో శివుడికి మూడు దేవాలయాలను నిర్మించాడని, వారికి చిమ్టపల్లి గ్రామాన్ని ఇచ్చాడు అని ఇది నమోదు చేసింది.

This inscription is on a stone set up near the Narasimha Swamy’s temple. The inscription gives the genealogy of the Natavadi chiefs Beta, his son Durga, his son Buddha and his son Rudra who married Mailama, the daughter of Kakatiya Mahadeva and sister of Ganapatideva. It records that Rudra constructed three temples to the god Siva after the names of his parents and himself, and endowed them with the village Chimtapalli.

Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 138 to 141

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం అంజనేయ ఆలయానికి సమీపంలో కంచెలో ఉన్న రాతి స్తంభంపై ఉంది. సూర్యన్వయ రాజ్య-సముద్ర, గడికోట మల్ల, పెట్లూరి-పురవరధీశ్వర వంటి బిరుదులను కలిగి ఉన్న పెనుమడు గోత్రానికి చెందిన గుండప్ప-నాయక అనే అధిపతిని ఈ శాసనం పరిచయం చేస్తుంది. ఆయన కుమారుడు ఎర్రమనాయక, అలుంగడప గ్రామానికి తూర్పున త్రిపురాంతకదేవుడిని ప్రతిష్ఠించాడని చెబుతారు. రాయస్తపనాచార్య అనే బిరుదును కలిగి ఉన్న కొంతమంది మహాప్రధాన్ సింహగమ-నాయకులు, ప్రతిష్ఠాపన సమయంలో అదే దేవతకు కొన్ని భూములను బహుమతిగా ఇచ్చారు. కొంతమంది కైదేవరాజు కొంత భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు, కృర్ణారదేవ ఒక పామిరా తోటను ఇచ్చినట్లు కూడా చెబుతారు. కొంతమంది అమ్ము-లెమ్కా దేవుని దీపం కోసం ఒక చమురు మిల్లు, మేడమ్-గోలా-కుంచా (?) మరియు ఒక తవ్వా నూనెను ఇచ్చారు.

This inscription is on a stone pillar lying in the fence near the Anjaneya temple. The inscription introduces the chief named Gundapa-nayaka of Penumadu gotra, who bears a string of titles like Suryanvaya rajya-samuddharaṇa, Gadikota Malla and Petluri-puravaradhisvara. His son named Erramanayaka is said to have installed the god Tripurantakadeva to the east of the village Alumgaḍapa. Certain Mahapradhani Siṁgama-nayaka who bears the title Rayasthapanacharya made a gift of some lands to the same deity at the time of installation. Certain Kaideveraju is also said to have made a gift of some land and Krarnnaradeva gave a palmyra grove. Certain Amnu-lemka gave one oil mill, madam-gola-kuncha(?) and one tavva of oil for the lamp of the god.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 168 to 170

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం ఒక చెరువు సమీపంలోని పొలంలో ఒక స్తంభంపై ఉంది. కాకతీయ గణపతిదేవ-మహారాజు పాలనను సూచిస్తూ ఈ శాసనం ప్రారంభమవుతుంది. సవాసి రవ-బట్టు మరియు 60 ఈటిలు (ఎటిలు) ఒక చెరువు, 3 మార్టూరు భూమి మరియు ఆహార సమర్పణలు (ఓగిరామ్) మరియు దీపాలను అందించడానికి ఒక తాటి-ధాన్యాన్ని, ఈ ఆలయాన్ని కాసప-సెట్టి నిర్మించిన భోగనాథ దేవునికి బహుమతిగా ఇచ్చారని ఇది పేర్కొంది. గణపతి రాజు యొక్క యోగ్యత కోసం ఈ బహుమతి ఇవ్వబడిందని పేర్కొనబడింది.

This inscription is on a pillar in a field near a tank. The inscription begins with the reference to the rule of Kakatiya Ganapatideva-maharaju. It states that savasi Ravva-battu and 60 eitilu (etilu) gifted a tank, 3 martturu of land and a palm-grove for providing food offerings (ogiram) and lamps to the god Bhoganatha, the temple for whom was built by Kasapa-setti. It is stated that the gift was made for the merit of the king Ganapati.

Hyderabad Archaeological Series and Inscriptions of the Kakatiyas of Warangal. · p. 102

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం ఒక రాతి కొమరేశ్వర ఆలయంపై ఉంది. తేదీ ఎస్. 1130. విభవ, జ్యేష్ఠ సు. 3, సోమవారం (క్రీ. శ. 1208, మే 10). ఇది కూడా ఒకే కుటుంబానికి చెందినది. రెచెర్ల బేతిరెడ్డి భార్య ఎర్రక్కసనమ్మ ఎరకేశ్వర ఆలయాన్ని స్థాపించి, ఆలయ సేవకుల వివిధ భాగాల నిర్వహణ, మఠం నిర్వహణ, ఆలయంలో ఆరాధన నిర్వహణ కోసం భూమిని మంజూరు చేసింది. అదే ప్రదేశంలో 1130వ సంచిక నాటి మరొక శాసనం ఉంది, విభవ, జ్యేష్ఠ సు. 3, సోమవారం. (క్రీ. శ. 1208, మే 9), ఇందులో ఏ పాఠం లేదు.

This inscription is on a stone Komaresvara temple. Dated S. 1130. Vibhava, Jyestha su. 3, Monday (A.D. 1208, May 10). This also belongs to the members of the same family. Errakkasanamma, wife of Recherla Betireddi established the temple of Erakesvara and made grants of land for the upkeep of the various parts of the temple servants, matha and conducting the worship in the temple. There was another inscription in the same place dated S. 1130, Vibhava, Jyestha su. 3, Monday. (A.D. 1208, May 9), which does not have any text.

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 74.→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం. · తెలుగు-సంస్కృతం.

ఈ శాసనం చెన్నకేశవ స్వామి ఆలయం ముందు నాటిన స్తంభంపై ఉంది. కర్మరాష్ట్రంలోని ఇడుపులపాడు గ్రామాన్ని మొదట ముక్కంటి పల్లవ కాన్వ-శాఖలోని కొంతమంది బ్రాహ్మణులకు మంజూరు చేశాడని, గణపతిదేవ రాజు దానిని బ్రాహ్మణులకు తిరిగి మంజూరు చేశాడని ఇది పేర్కొంది. దీనిలో దానాలు మరియు వాటి వాటాల జాబితా ఉంటుంది.

This inscription is on a pillar planted before the temple of Chennakesava Swamy. It states that the village of Idupulapadu in the Karmarashtra was originally granted by Mukkanti Pallava to Certain Brahmins of Kanva-Shakha and that king Ganapatideva regranted it to the Brahmins. Contains a list of the donees and their shares.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 125 to 127

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు తెలుగు · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకేశ్వరంలోని వంటగదికి ఉత్తరాన ఉన్న లింగంలో ఏర్పాటు చేసిన స్తంభానికి నాలుగు ముఖాలపై ఉంది. నటవాడి అధిపతి అయిన బుద్ధరాజ కుమారుడు మల్ల-రుద్ర భార్య, కాకతీయ గణపతిదేవ సోదరి మేలాంబిక త్రిపురాంతక ఆలయంలో మైలాంబికేశ్వర విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించి, దానికి డిట్టలు గ్రామంలో భూమిని ప్రసాదించినట్లు ఇది పేర్కొంది. కాకతీయ వంశపారంపర్యాన్ని ఇస్తుంది.

This inscription is on four faces of a pillar set up in the linga on the north side of the Kitchen in the Tripurantantakesvara. It states that Melambika, sister of Kakatiya Ganapatideva and wife of Malla-Rudra, son of Buddaraja, chief of Natavadi consecrated the image of Mailambikesvara in the temple of Tripurantaka and endowed it with land in the village of Dittalu. Gives the Kakatiya genealogy.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 129 to 131.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1131 నాటి రామలింగేశ్వర ఆలయ బయటి మండపం లోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. శక సంవత్సరం 1131 (పుష్య ఆదివారం) (క్రీ. శ. 1209) లో శ్రీ మహామండలేశ్వర కోట కేతరాజా యొక్క భోగస్త్రీ (ఉంపుడుగత్తె) గుండాదేవులం ఉత్తరాయణ సంక్రాంతి సందర్భంగా ఆమె తల్లి పేరిట (పేరు స్పష్టంగా లేదు) శ్రీ రామేశ్వర దేవ్రా ఆలయానికి శాశ్వత దీపం కోసం 55 ఇనుపాయెద్లు (గేదెలు) విరాళం ఇచ్చినట్లు ఈ శాసనం పేర్కొంది. భోడా బోయా అల్లుడు మల్లదాన శాశ్వత దీపాల కోసం నెయ్యిని అందిస్తాడు.

This inscription is on a pillar in the outer mandapa of the temple of Ramalingesvara, dated S 1131. This inscription states that Sri Mahamandalesvara Kota Ketaraja’s Bhogastri (Concubine) Gundadevulum in the Saka year 1131 (Pushya Sunday) (A.D. 1209) in the occasion of Uttarayana Samkranti in the name of her mother (name not clear) gave a donation of 55 inupayeddlu (Buffalo’s) for the Perpetual lamp to the temple of Sri Rameshwara Devra. Bhoda boya’s son-in –law Malledana provides ghee for perpetual lamps.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 128 to 129.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం గ్రామంలోని శివాలయం సమీపంలో ఉన్న ఒక రాతిపై ఉంది, ఇది శక 1131, ప్రమోదుత్, పోహ్య, బి. 14, శనివారం నాటిది. తన తండ్రి దమ-నాయక మరియు తల్లి కామసాని యొక్క యోగ్యత కోసం మరియు రాజు సంక్షేమం కోసం మహాప్రాధిని తలారా ప్రోల భీమ-నాయుడు చేత త్రిపురాంతక మహాదేవ ఆలయంలో నైవేద్యం మరియు ఆరాధన కోసం పాలినాడులోని అకురాజుపల్లి గ్రామాన్ని మంజూరు చేస్తాడు.

This inscription is on a stone lying near the Siva temple in the village, dated Saka 1131, Pramodut, Poahya, ba. 14, Saturday. Registers grant of the village Akurajupalli in Palinadu for offerings and worship in the temple of Tripurantaka Mahadeva, by Mahapradhani Talara Prola Bhima-Nayudu for the merit of his father Dama-Nayaka and his mother Kamasani and for the welfare of the king.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1929-30. · p. 11

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం రామలింగేశ్వర ఆలయంలోని మరొక మండపంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. కోటా కేతరాజా యొక్క భోగస్త్రీ (ఉంపుడుగత్తె) కసది సూరమాదేవి శక సంవత్సరం 1131 (చిత్ర, బుధవారం) లో తన తల్లి యెమరసాని పేరిట విషువు సంక్రాంతి సందర్భంగా శ్రీ రామేశ్వరమహా దేవర ఆలయానికి శాశ్వత దీపం కోసం 55 ఇనుపాయెద్లు (గేదెలు) విరాళం ఇచ్చినట్లు పేర్కొంది. ప్రోలబోయా కుమారుడు దేవబోయా దీపం కోసం నెయ్యి దానం చేశాడు.

This inscription is on a pillar in the other mandapa of the Ramalingeswara temple. States that Kota Ketaraja’s Bhogastri (Concubine) Kasadi Suramadevi in the Saka year 1131(Chitra, Wednesday) in the occasion of vishuvu sankranti in the name of her mother Yemarasani gave a donation 55 inupayeddlu (Buffalos) for the Perpetual lamp to the temple of Sri Rameswaramaha devara. The son of Prolaboya, Devaboya donated ghee for the lamp.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 127.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం శక 1 [132], ప్రమోదుత, పుష్య, బా. 1, శనివారం నాటి శిధిలమైన శివాలయం ముందు ఉన్న ఒక పలకపై ఉంది. మహాప్రాధాని అరెప్రోల భీమ-నాయక తన తల్లిదండ్రులైన దామ-నాయక మరియు కామసాని యొక్క యోగ్యత కోసం మరియు రాజు యొక్క శ్రేయస్సు కోసం త్రిపురాంతక దేవ దేవుడిని ఆరాధించడానికి పాలినాటి-సీమలోని గ్రామ అక్రాజుపల్లె యొక్క గ్రాంట్ను నమోదు చేస్తాడు. ప్రతాపరుద్రదేవ మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం అయలపెడ్డింగారు ఇచ్చిన మరొక బహుమతి గురించి కూడా ప్రస్తావించారు.

This inscription is on a slab lying in front of the ruined temple of Siva, dated Saka 1[132], Pramoduta, Pushya, ba. 1, Saturday. Registers the grant of the village Akarajupalle in the Palinati-sima for worship of god Tripurantaka Deva by Mahapradhani Areprola Bhima-Nayaka for the merit of his parents Dama-Nayaka and Kamasani, and also for the prosperity of the king. Also mentions another gift by Ayalapeddingaru for the merit of Prataparudradeva Maharaja.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1943-44. · p. 10

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం ఒక పాఠశాల ప్రాంగణంలోని పలకపై ఉంది. మేలు గుంటు కొమరేనాయక, దేవరనాయక, ఈడనాయంక, బేటనాయంక, రుద్రే నాయంకలు సార్వభౌముడు గణపతిదేవ మహారాజు, వారి తండ్రి కోడెనాయంక, వారి తల్లి మైలసాని పేరిట బ్రతుకేశ్వరము అనే త్రికూటస్థానాన్ని నిర్మించారని, ఆలయాలకు అంగ భోగ, రంగ భోగ, వెల్వోలము యొక్క నైవేద్య 30 పుట్టీలను మంజూరు చేశారని పేర్కొన్నారు. భీమ జియ్య తన సొంత ఖర్చుతో వాటిపై కలసాలను ఏర్పాటు చేయడంతో, వారు అతనికి స్థానానికి పూజారి పదవిని ప్రదానం చేశారు.

This inscription is on a slab in the compound of a school. States that, Melu Guntu Komarenayaka, Devarenayaka, Edenayamka, Betanayamka and Rudre Nayamka built a Trikutasthana called Bratukesvaramu in the name of the sovereign Ganapatideva maharaja, their father Kodenayamka and their mother Mailasani and granted for the anga bhoga and the ranga bhoga of the temples and naivedya 30 puttis of velivolamu. As Bhima Jiyya set up the kalasas over them at his own expense, they conferred on him the priest-hood of the sthana.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 106 to 108

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం మల్లేశ్వర ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన రాతిపై ఉంది. శక 1133 (విజయరాజ్య సంవస్తర్మ్) (క్రీ. శ. 1211) లో కాకతీయ గణపతిదేవ పాలనలో కోట ముమ్మాడి దేవరాజ ఇపట వద్ద భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చిన దేవాలయాలు మరియు బ్రాహ్మణుల జాబితాను ఇస్తుంది. అతని తల్లిదండ్రుల పేరిట విరాళాలు ఇవ్వబడ్డాయి. కేశవ భట్ట సోమయాజులు నా 10, శ్రీ మల్లికార్జున దేవ ఖా 1, రామనాథదేవ ఖా 1, వియానకునకు నా 10, దేవత నా 10, మంచిరాజు గారికి ఖా 1, పురుషోత్తమా పెద్ద గారికి ఖా 1, చల్లవేధ కేశవ భట్ట్లా ఖా 1, విష్ణుమరాజు గారికి ఖా 1, యెక్కమాంచి గారికి నా 10, మద్దెంపెడి గారికి నా 10, మల్లె అప్పానకు నా 10, జనార్దను అప్పానం గారికి నా 10, సోమనాథ అప్పానం గారికి ఖా 2, కుప్పన్న భట్ట ఖా 1, కామదేవ అప్పానకు ఖా 1, యెర్రాము గారికి ఖా 1, కామానద రాజు 10, బ్రహ్మ రాజు 1, బ్రహ్మ రాజు 10, కామానద రాజు 10, కామానద రాజు 10, కామానద రాజు 10, కామానద రాజు 10, కామానద రాజు 10, కామానద రాజు 10, కామానద రాజు 10, కామానద రాజు 10, కామానద రాజు 1,

This inscription is on a stone set up in front of the temple of Mallesvara. Gives a list of temples and Brahmins to whom Kota Mummadi Devaraja made a gift of land at Ipata during the reign of Kakatiya Ganapatideva, in Saka 1133 (Vijayarajya samvastarm) (A.D. 1211). Donations were given in the name of his parents. Shares and list of the Brahmans are given, in that shares divided like, Keshava Bhatta Somayajulu Na 10, Sri Mallikarjuna Deva Kha 1, Ramanathadeva Kha 1, Viyanakunaku Na 10, Devata Na 10, Manchiraju gariki Kha 1, Purushottama Peddi gariki Kha 1, Challavedha Kesava Bhattla Kha 1, Vishnumaraju Gariki Kha 1, Yekkamanchi garikiNa 10, Maddempeddi gariki Na 10, Malle Appanaku Na 10, Janardhana Appanam gariki Na 10, Somanatha Appanam gariki Kha 2, Anantapeddi gariki Kha 2, Kuppanna Bhatta Kha 1, Kamadeva appanaku Kha 1, Yerramaraju gariki Kha 1 and Na 10, Kamadevaniki Kha 1, Brahma Raju Kha 1.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 131 to 132.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం రామలింగస్వామి ఆలయంలోని గాలి గోపుర-మండపం సమీపంలో ఉన్న రెండవ రాతిపై ఉంది, శక 1134 (1138 అని పొరపాటు), ధాతు, చైత్ర సు. 5, గురువారం. కోట సేతరాజు ఇద్దరు కుమారులు కోట భీమరాజు, రుద్రరాజు మధ్య ఒక వైపు, మరియు వేల్పునూరుకు చెందిన పూజారులు, సాని-మున్నురు (?) మధ్య, ఇద్దరు సోదరులు కోటదేశాన్ని తమ మధ్య విభజించుకున్నప్పుడు వేల్పూర్లోని శ్రీ రామేశ్వర మహాదేవ ఆలయానికి మంజూరు చేసిన మేరాలు, సుంకం గురించి కుదిరిన ఒప్పందాన్ని నమోదు చేస్తుంది.

This inscription is on the second stone laying near the gali gopura-mandapa of the Ramalingaswami temple, dated Saka 1134 (mistake for 1138), Dhatu, Chaitra su. 5, Thursday. Registers the agreement entered into between Kota Bhimaraju and Rudraraju the two sons of Kota Setaraju, on the one side and the priests and the Sani-Munnurvuru (?) of Velpnuru on the other about the meras and the sunkam that were granted to the temple of Sri Ramesvara Mahadeva at Velpur when the two brothers partitioned the Kotadesa between themselves.

Archaeological survey of India Annual report on epigraphy 1924-25 · p. 30

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం రామలింగస్వామి ఆలయంలోని గాలి గోపుర-మండపం సమీపంలో ఉంచిన రెండవ రాతిపై ఉంది, శక 11 [2] 9, ప్రాంగ (పియావంగా?), మాఘ, బా. 15, ఆదివారం. వెల్పునూరులోని శ్రీ రామేశ్వర-మహదేవ ఆలయానికి వివిధ వస్తువుల అమ్మకాలపై పన్నుల మంజూరును నమోదు చేస్తుంది.

This inscription is on the second stone laying near the gali gopura-mandapa of the Ramalingaswami temple, dated Saka 11[2]9, Pranga (Piavanga ?), Magha, ba. 15, Sunday. Registers the grant of the taxes on the sales of various articles to the temple of Sri Ramesvara-Mahadeva of Velpunuru.

Archaeological survey of India Annual report on epigraphy 1925-26 · p. 30

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం మూసీ నది సమీపంలోని పాత శివాలయంలోని ఒక రాతిపై ఉంది. శ్రీ స్వయంభు సోమనాథ యొక్క ఆనకట్ట అయిన అంగ మరియు రంగ-భోగాలకు రెచెర్లా బేటి రెడ్డి మరియు మరో ఇద్దరు మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేయబడింది. బేతిరేడ్డి చెరువు వెనుక ఒక కల్వాను నిర్మించాడు.

This inscription is on a stone in the old Shiva temple near Musi river. Records that Recherla Beti Reddi and two others granted for the anga and ranga-bhogas of Sri Swayambhu Somanatha, a tank. Betireddi constructed a kalva behind the tank.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 108 to 110

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం · తెలుగు-కన్నడ

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)రాతి ఫోటోరాతి ఫోటో

ఈ శాసనం శివాలయం ప్రాంగణంలో నిలబడి ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. కాకతీయ గణపతిదేవ సైన్యాధిపతి రెచెర్ల రుద్ర, ఓరుగల్లు (వరంగల్) లో రుద్రేశ్వర దేవుడిని ప్రతిష్ఠించి, నెక్కొండ గ్రామానికి ఆలయాన్ని మంజూరు చేసినట్లు, అతను ఒక కొత్త పట్టణాన్ని నిర్మించాడని, అందులో రుద్రేశ్వర దేవునికి ఒక ఆలయాన్ని నిర్మించాడని, 1135వ సంవత్సరంలో శ్రీముఖ, మధు (చైత్ర) సు అనే ఆలయాన్ని మంజూరు చేశాడని శాసనం నమోదు చేసింది. 8 భానువర, (ఆదివారము, క్రీ. శ. 1213 మార్చి 31) దేవునికి, గౌరీశాకు ఉప్పారపల్లి, బోర్లపల్లి గ్రామాలను, మరియు ఆయన రుద్రేశ్వర, కాటేశ్వర, కామేశ్వర దేవాలయాలను నడకుడే గ్రామంతో దానం చేశాడు. ఈ శాసనం దాత రెచెర్ల రుద్ర అధిపతి కాకతీయ రాజు గణపతిదేవ పాలన వైభవాన్ని వివరిస్తుంది మరియు యాదృచ్ఛికంగా అతని కుటుంబం గురించి వివరిస్తుంది, ఆ కుటుంబం యొక్క పూర్వీకుడు బ్రహ్మ-సేనాపతి కంచి నగర ద్వారాలను తెరిచి, విరాలక్ష్మి (విజయ దేవత) తో కాకటి చక్రవర్తి వివాహానికి కారణమయ్యాడని చెబుతారు. అతని వారసుడు కటయ గురించి ప్రాముఖ్యత ఏమీ చెప్పబడలేదు; కానీ కటయ కుమారుడు కామ ఒక శక్తివంతమైన సైనికాధికారి; అతను మంథేన్య గుండాకు వ్యతిరేకంగా రాజు ప్రోల సైన్యాన్ని నడిపించి యుద్ధంలో ఓడించాడు. ఆయన కుమారుడు కాత్య శివ ఆరాధనకు అంకితమయ్యాడు. కత్యాల కుమారుడు రుద్ర విశిష్ట సైన్యాధిపతి. [...]

This inscription is on a pillar standing in the compound of Siva temple. The inscription records that Recherla Rudra, Commander of the army of Kakatiya Ganapatideva consecrated God Rudresvara in Orugallu (Warangal) and granted to the temple the village of Nekkonda, that he built a new town in which he constructed a temple to the God Rudresvara, and granted in S. 1135, Srimukha, Madhu (Chaitra) Su. 8 Bhanuvara, (Sunday, 31st March, A.D. 1213) to the God Gaurisa the villages of Upparapalli and Borlapalli; and that he endowed the temples of Rudresvara, Katesvara and Kamesvara with the village of Nadakude. The inscription describes the glories of the reign of the Kakatiya king Ganapatideva, the overlord of the donor Recherla Rudra and gives incidentally an account of his family, Brahma-senapati the progenitor of the family is said to have flung open the portals of the city of Kanchi, and brought about the marriage of the Kakati monarch with Viralakshmi (the goddess of victory). Of his descendant Kataya nothing of importance is said; but Kama, son of Kataya was a powerful general; he led king Prola's army against Manthenya Gunda and defeated him in battle. His son Kataya was devoted to the worship of Siva. Katayas' son Rudra was a distinguished general. [...]

Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 141 to 149→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం శక 1135 (సారా-లోక-ఇమ్డు-భు), శ్రీముఖ, మధు (చైత్ర) సు నాటి పొలంలో పడి ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. 8, ఆదివారం, పుష్య = క్రీ. శ. 1312. మార్చి 31. దెబ్బతింది. కామ-చముపతి కుమారుడు మరియు కటయ-చముపతి మనవడు కటయ-సేనాని ప్రాకారతో పాటు ఆలయాన్ని నిర్మించాడని, రుద్రేశ్వర విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించి సేవలకు కొంత బహుమతిగా ఇచ్చారని, దాని వివరాలు పోయాయని నమోదు చేయబడింది. ప్రచార భైరవ అని వర్ణించబడిన కటయ (II) తన శౌర్యానికి సంతోషించిన తన అధిపతి నుండి సింహాసనం, మండలికా బిరుదు మరియు ఇద్దరు చమరాలను అందుకున్నట్లు పేర్కొనబడింది. ఇన్స్ లో ప్రచురించబడింది. ఎ. పి., వరంగల్ జిల్లా, నెం. 52.

This inscription is on a pillar lying in the field, dated Saka 1135 (sara-loka-imdu-bhu), Srimukha, Madhu (Chaitra) su. 8, Sunday, Pushya= 1312 A.D. March 31. Damaged. Records that Kataya-senani, son of Kama-chamupati and grandson of Kataya-chamupati constructed the temple along with prakara, consecrated the image of Rudresvara had made some gift for the services, the details of which are lost. Kataya (II) who is described as propaganda bhairava is stated to have received a simhasana, the title of mandalika and two chamaras from his overlord who was pleased with his valour. Published in the Inss. of A.P., Warangal Dt., No. 52.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1977-78. · p. 44.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

మరుచెర్లపుర ప్రభువు అయిన మన్మ కులకు చెందిన మహాసమంత మల్లిరెడ్డి తన తండ్రి ముప్పారెడ్డి పేరిట ముప్పదీశ్వర అనే ఆలయాన్ని నిర్మించాడని, దానిని గురువరైన చైత్రసు పేరిట ప్రతిష్ఠించాడని పేర్కొన్నాడు. 13 శ్రీముఖ, శ్రీ. 1135 (గురువారం ఏప్రిల్ 4, క్రీ. శ. 1213), మరియు దేవత యొక్క అంగ-భోగ మరియు రంగ-భోగోవా కోసం కోత్తయ బోయినిమెట్టాలో నీనెడియూరును మంజూరు చేశారు. నోల్లంబల్ కుల వెన్న అనేది ఆవర్తక సంవత్సరం స్వభాను మాసంలోని వైశాఖ మాసంలో దేవుని ఆలయంలో (దివ్య-కాంపు) దీపానికి కాపలాదారుగా ఉండేవాడని చెబుతారు.

States that a certain Mahasamanta Mallireddi of Manma kula, the lord of Marucherlapura built a temple called Muppidisvara in the name of his father Muppareddi; consecrated it on Guruvara, Chaitra su. 13 Srimukha, Ś. 1135 (Thursday 4th April, A.D. 1213), and granted Niynediyuru in Koṭaya Boyunimetta for the anga-bhoga and the ranga-bhogoa of the god. Nollambal kula Venṇa is said to have been the guard of the lamp in the temple of the god (diviya-kaṁpu) in the month of Vaisakha of the cyclic year Svabhanu.

Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 157 to 159

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం. · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం అవిఘామస్తు అనే వ్యక్తీకరణతో ప్రారంభమవుతుంది, తరువాత వరాహకు ప్రార్థన, ఇది కాకతీయ కుటుంబానికి చెందిన ప్రభువుల చిహ్నం. ఈ శాసనం త్రిభువనమల్ల (బీటా II) నుండి కాకతీయ కుటుంబం యొక్క వంశావళిని అందిస్తుంది. ఆయన కుమారుడు రెండవ ప్రోల, ఆయన కుమారుడు రుద్ర. రుద్ర రాజధాని ఓరుమ్గల్లు సోమ-విధి మరియు సూర్య-విధి అని పిలువబడే రహదారులను కలిగి ఉన్నట్లు వర్ణించబడింది. రుద్ర తమ్ముడు మహాదేవకు గణపతి, అతని రాణి బయ్యాలమహాదేవి నుండి కుండల-మహాదేవి లేదా కుండమాంబ జన్మించారు. కుండల-మహాదేవి బుద్ధ-భూపాల కుమారుడు నటవాది రుద్రకు వివాహం చేయబడింది. ఆమె కుమారుడు మాధవను మహాదేవ అని కూడా పిలుస్తారు. ఆమె తన పేరు మీద ఉన్న కుండపుర-గ్రహాన్ని వివిధ గోత్రాలకు చెందిన అనేక మంది బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చినట్లు పేర్కొనబడింది, వీటి వివరాలు ఇవ్వబడ్డాయి. ఈ బహుమతి గ్రామం గోదావరి నదికి ఉత్తర ఒడ్డున ఉంది. కుండమాంబ, కుందేశ్వర, హరి, సూర్య దేవాలయాలను త్రికూటంగా, అంటే మూడు వేదాలను పోలి నిర్మించినట్లు కూడా పేర్కొనబడింది. ఆమె కుండ-సముద్రం అనే చెరువును కూడా తవ్వారు. మూడు విజులు, కుడపుర-గ్రహం, కుందేశ్వర ఆలయం మరియు కుండసముద్రం గౌతమి ఉత్తర ఒడ్డున ఉన్నాయని కూడా పేర్కొనబడింది. బ్రాహ్మణులు శివుడు, విష్ణువు మరియు సూర్య దేవతలకు నాలుగు నిర్వాణ భూమిని మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేయబడింది. బహుమతి భూమి సరిహద్దుల వివరాలు ఇవ్వబడ్డాయి. ఈ శాసనాన్ని బాలభారతి-కవి రచించారు.

This inscription opens with the expression avighamastu followed by prayer to Varaha, which was the insignia of the lords of the Kakatiya family. The inscription gives the genealogy of the Kakatiya family from Tribhuvanamalla (Beta II). His son was Prola II; and his son was Rudra. Rudra’s capital Orumgallu is described as having had roads called Soma-vidhi and Surya-vidhi. Rudra’s younger brother was Mahadeva to whom were born Ganapati and Kundala-mahadevi or Kundamamba from his queen Bayyalamahadevi. Kundala-mahadevi was given in marriage to Natavadi Rudra, the son of Buddha-bhupala. Her son was Madhava also known as Mahadeva. She is stated to have given away Kundapura-agrahara, named after herself, to several brahmanas belonging to different gotras, details of which are given. The gift village was situated on the north bank of the river Godavari. Kundamamba is also stated to have built the temples of Kundesvara, Hari and Sun as a trikuta resembling the amnaya-tritaya, i.e. three vedas. She also excavated the tank called Kunda-samudram. It is further stated that all the three Viz., Kudapura-agrahara, the Kundesvara temple and the tank Kundasamudra were located on the northern bank of the Gautami. Record is made of the brahmanas making a grant of four nivartanas of land to the gods Siva, Vishnu and Sun. the details of the boundaries of the gift land are given. The inscription was composed by Balabharati-kavi.

Selected Epigraphs of Andhra Pradesh (Summary is given in Inscriptions of the Kakatiyas of Warangal.) · p. 55 and 121 to 125

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1135 నాటి సీతారామస్వామి ఆలయ ప్రవేశ ద్వారం యొక్క సరైన కుడి కాలమ్లో ఉంది. కోట కేతారాజు ఉంపుడుగత్తెలు అరామ, కేతమ, వారి తండ్రి శ్రీరాముడు నాయకులు ఉండవల్లి ఆలయానికి ఒక ఉత్సవదేవుడిని సమర్పించి, ఆ ఉత్సవదేవుని ఆరాధన కోసం ఒక భూమిని ఇచ్చారని పేర్కొన్నాడు.

This inscription is on the proper right column of the entrance into the temple of Sitaramasvami, dated S. 1135. States that Kota Ketaraju’s concubines Arama and Ketama and their father Srrama nayaka presented an utsavadeva to the temple at Undavelli and gave a putti of land for the worship of that utsavadeva.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 135.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం నాగేశ్వర ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన రాతిపై ఉంది, శక 1135, శ్రీముఖ, వైశాఖ, బా, పంచమి, గురువారం నాటిది. దెబ్బతింది. అనేక ఎత్తైన ధ్వనులు కలిగిన బిరుదు అందుకున్న వారి తండ్రి మహాప్రధాని భీముడు-నాయక యొక్క యోగ్యత కోసం విమ్లా విక్రమాదిత్య మరియు కామ-నాయక ద్వారా దచేపల్లి గ్రామంలో సగం భాగాన్ని ముక్తేశ్వర ఆలయానికి మంజూరు చేసినట్లు తెలుస్తోంది. గణపతిదేవ, బహుశా ఆ కాలపు కాకతీయ రాజు అని ప్రస్తావించారు.

This inscription is on a stone set up in front of the Nageshwara temple, dated Saka 1135, Srimukha, Vaisakha, ba, panchami, Thursday. Damaged. Seems to register grant of half of the village Dachepalli to the temple of Muktesvara by Vimla Vikramaditya and Kama-Nayaka for the merit of their father Mahapradhani Bhima-Nayaka, who receives a number of high-sounding birudu. Mentions Ganapatideva, perhaps the Kakatiya king of that time.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1929-30. · p. 8

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు తెలుగు

గణపతి దేవ, రుద్రమా పాలనలో జయ అత్యంత ముఖ్యమైన వ్యక్తులలో ఒకరు. గణపతి రాజరిక కాలంలో ఆయన ఏనుగుల కమాండింగ్ అధికారిగా పనిచేశారు. గణపతి దేవ పాలనలో మలయాళ చౌమ్డా నేతృత్వంలోని కాకతీయ సైన్యం కృష్ణ నది ముఖద్వారం సమీపంలో ఉన్న ద్వీపం లేదా దివి వైపు ముందుకు సాగింది. ఈ కాలంలో అయ్య కుటుంబానికి చెందిన పిన్న చోడి ఈ ద్వీపాన్ని పరిపాలించారు. కాకతీయ సైన్యాలు ద్వీపం కోటను దాని నివాసులందరితో స్వాధీనం చేసుకోగలిగారు. దౌత్య కారణాల వల్ల గణపతి స్వాధీనం చేసుకున్న భూభాగాన్ని తన రాజ్యంలో విలీనం చేయలేదు, కానీ అయ్య అధిపతులను వారి భూమిని తన అధీనంలో పాలించడానికి అనుమతించాడు, అతను పిన్న చోడి మరియు దమంబ కుమార్తెలను, నారంబ మరియు పెరంబ అనే ఇద్దరు అయ్య సోదరీమణులను వివాహం చేసుకున్నాడు. పిన్న చోడికి పృథ్వీ, జయ లేదా జయన, నారాయణ అనే ముగ్గురు కుమారులు ఉన్నారు. గణపతి జయ లేదా జయనాను తన సేవలో చేర్చుకున్నాడు. కృష్ణా జిల్లాలోని బాపట్ల తాలూకాలోని చేబ్రోలు వద్ద ఉన్న నాగేశ్వర ఆలయ గోపుర ముందు రెండు స్తంభాలలో కుడివైపు నాలుగు ముఖాలపై జయ శాసనం చెక్కబడింది. శాసనాల వర్ణమాల తెలుగు మరియు భాషలు సంస్కృత పద్యం మరియు తెలుగు గద్యం. శాసనం కొన్ని ప్రార్థనలతో ప్రారంభమవుతుంది, తరువాత గణపతి రాజు యొక్క వంశావళిని అనుసరిస్తుంది, అతను సూర్యుని నుండి తన సంతతిని, తన కుమారుడు మను మరియు రఘు కుటుంబాన్ని గుర్తించాడు. పేరు ద్వారా ప్రస్తావించబడిన మొట్టమొదటి చారిత్రక పూర్వీకుడు దుర్జయ, అతని కుమారుడు బేటా, ఏక్మ్రనాథ మరియు అన్మకొండ శాసనాలలోని బెత్మా, అలియాస్ త్రభువనమల్లతో సమానంగా ఉంటాడు. [...]

Jaya was one of the most important people in the reign of Ganapati Deva and Rudrama. He was the Commanding officer of Elephants during the kingship of Ganapati. In the reign of Ganapati Deva the Kakatiya army led by Malayala Chaumda moved forward to the island or Divi near the mouth of the river Krishna. During this period Pinna Chodi of the Ayya family was ruling this island. Kakatiya armies could capture the island fortress with all its occupants. For diplomatic reasons Ganapati did not annex the conquered territory to his kingdom but allowed the Ayya chiefs to rule their land as his subordinates, not only that he married the daughters of Pinna Chodi and Damamba, two Ayya sisters named Naramba and Peramba. Pinna Chodi has three sons named Prithvi, Jaya or Jayana, and Narayana. Ganapati took Jaya or Jayana into his service. Chebrolu Inscription of Jaya This inscription is engraved on the four faces of the right one among two pillars in front of the gopura of the Nageshwara temple at Chebrolu in the Bapatla taluk of Krishna district. The inscriptions alphabet is Telugu and the languages are Sanskrit verse and Telugu prose. The inscription opens with some invocations, then follows the genealogy of the king Ganapati, who traced his descent from the sun, his son Manu and the family of the Raghus. The earliest historical ancestor, mentioned by name is Durjaya, his son Beta is identical with Betma, alias Trabhuvanamalla, of Ekmranatha and Anmakonda inscriptions. [...]

Epigraphia Indica, Volume V · p. 142 to151

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం.

ఈ శాసనం వెంకటేశ-గుడిలో పడి ఉన్న విరిగిన రాతి స్తంభంపై చెక్కబడింది. గణపతి-పురలో రుద్రేశ్వర దేవతను కొత్తగా సృష్టించినట్లు కూడా ఇది నమోదు చేస్తుంది. జగద్దేవ యొక్క భక్తుడైన సేవకుడు, తరువాత కాకతీయ రాజు ప్రోల యొక్క, బాలసారస్వతి కుమారుడు దేవపాల గురించి ప్రస్తావించబడింది. బాల-సరస్వతి మొదట హేమ్మది-దేవునికి సేవకుడు, ఆయన సేవ నుండి ఆయన జగదేవునికి బదిలీ అయ్యాడు, ఆయన ఆయనను తన సైన్యాధిపతిగా, మంత్రిగా చేశారు. శాసనం తీవ్రంగా దెబ్బతింది మరియు మంజూరు యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యం స్పష్టంగా లేదు. ఈ శాసనాన్ని రచించిన కవి రేచి కుమారుడు, నందిమిత్ర అనే ప్రసిద్ధ పండితుడి మనవడు.

This inscription is inscribed on a broken stone pillar lying in the Venkatesa-gudi. It records the establishment of the deity Rudresvara in Ganapati-pura also newly ‘created‘. A certain Devapala, son of Bala-sarasvati, a devoted servant of Jagaddeva and later of Kakatiya king Prola is mentioned. Bala-Sarasvati was at first a servant of Hemmadi-deva from whose service he passed on to that of Jagaddeva who made him his general and minister. The inscription is badly damaged and the main purpose of the grant is not clear. The poet who composed this inscription was Nandi, son of Reci and grandson of a famous scholar called Nandimithra.

Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam’s Dominions, Part- II, 2017. · p. 73 to 78 and 189.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం కేశవస్వామి ఆలయంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. ఒక వైపు దుగ్గరేల్పుండి మరియు ఇవానీ మధ్య సరిహద్దుల డీలిమిటేషన్ను సూచిస్తుంది. మరోవైపు, మల్లపరియా, రుద్రరాజులు వేలనాడు దేశాన్ని ఆక్రమించిన తరువాత గణపతిదేవ రాజు ఆదేశాల మేరకు దుగ్గంపుండి, మొరమపూండిలను నిర్మించారు.

This inscription is on a pillar in the temple of Kesavasamy. Refers to the delimitation of the boundaries between Duggarelapundi on the one hand and Ivani. Duggamapundi and Moramapundi on the other hand, were made by Mallaparia and Rudraraja under the orders of king Ganapatideva, given after he occupied the Velanamadu country.

South Indian Inscriptions Volume-X · p. 135 and 136

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం పొలంలో ఒక రాతిపై ఉంది. తేదీ ఎస్. 1136 భావ. కొనిదన అప్పన కుమారుడైన రామేశ్వర మండకు, మళ్ళీ ప్రోలదేవర రత్ల కుమారుడైన రామేశ్వర మండకు, కేచా బాలనాయక, బిక్కిమలే చెరువు కింద భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేశారు.

This inscription is on a stone in the field. Dated S. 1136 Bhava. Records the gift of land under Bikkimale cheruvu by kecha Balanayaka of one putti of land to Ramesvara manda son of Konidana Appana who was again a son who was again a son of Proladevara Ratla.

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 75.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ తెలుగు శాసనం ఒక రాతి స్తంభంపై, చెరువు సమీపంలోని పొలంలో నిలబడి ఉన్న ఒక రాతి స్తంభం, మరియు సావసి-రవ-బట్టు శ్రీ భోగనాథ మందిరానికి ఆహారం మరియు వెలుతురు కోసం 3 మార్తురస్ మరియు దేవత యొక్క అంగ-రంగ భోగం కోసం మిగిలిన భూమిని ఇచ్చినట్లు నమోదు చేసింది. ఈ శాసనాన్ని కాసా-అపసెట్టి గురువారం, సు. 5వ వైశాఖ మాసంలో, మహామనాడ్లేశ్వర కాకతీయ గణపతిదేవ-మహారాజు ఆనందంగా భూమి రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తుండగా, (1214?).

This Telugu inscription is on a stone pillar a stone pillar standing in a field near the tank, and records that Savasi-Ravva-battu gave 3 marturus for food and light for the shrine of Sri Bhoganatha and the rest of the land for the deity’s anga-ranga bhoga. The inscription is set up by Kasa-Apasetti on Thursday, su. 5 of the month of Vaisakha in the year Vibhava (1214?), while Mahamanadlesvara Kakatiya Ganapatideva-Maharaja was ruling the kingdom of the earth in happiness.

A Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts of Andhra Pradesh. Part III, 1956. · p. 3 to 4

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం ట్యాంక్ సమీపంలో ఏర్పాటు చేసిన రాతిపై ఉంది. రెచెర్లా కుటుంబానికి చెందిన పిల్లలమరి బేతిరేడి కుమారుడు లోకి రెడ్డి ఈ చెరువు నిర్మాణాన్ని నమోదు చేయడమే ఈ శాసనం యొక్క ఉద్దేశ్యం. దీనికి లోక-సముద్ర అని పేరు పెట్టారు. పిల్లలర్మారి శాసనం నుండి మనకు తెలిసినట్లుగా బేటి రెడ్డి కామ-సేనాపతి కుమారుడు. పిల్లలమరి బేటి రెడ్డి వద్ద ఉన్న మరొక శాసనంలో ఎరకాసాని కుమారుడు మల్ల. ప్రస్తుత రికార్డులోని బేటి రెడ్డి శాసనాల మాదిరిగానే ఉండే అవకాశం ఉంది.

This inscription is on a stone set up near the tank. The purpose of the inscription is to record the construction of the tank by Loki Reddi son of Pillalamarri Betireddi of the Recherla family. It was named as Loka-samudra. Beti Reddi as we know from the Pillalarmarri inscription was the son of Kama-senapati. In another inscription at Pillalamarri Beti Reddi's son by Erakasani was Malla. It is likely that Beti Reddi of the present record was the same as the inscriptions.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 337 to 338

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం కొమరేశ్వర ఆలయంలోని ఒక రాతిపై ఉంది. తేదీ ఎస్. 1137, యువ, మాఘ బా. 15 శుక్రవారం, సూర్యగ్రహణం (క్రీ. శ. 1216, ఫిబ్రవరి 19). ఎర్రకేశవ దేవునికి, ఇతర దేవతలకు ఎరకేశవడు ఇచ్చిన మరో భూమి శాసనం చివరిలో నమోదు చేయబడింది.

This inscription is on a stone in Komaresvara temple. Dated S. 1137, Yuva, Magha ba. 15 Friday, Solar eclipse (A.D. 1216, Feb. 19). Another gift of land to Erakesvaradeva and other deities by Errakesanamma is recorded at the end of the inscription.

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 74.→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం కాకతీయ రాజు మహారాజాధిరాజ గణపతిదేవ మహారాజు పాలనకు చెందినది. డిచ్చకుంటా గ్రామంలో యేలేశ్వరమ్ కాలువ ద్వారా నీరు త్రాగబడిన భూమిని రెచెర్ల మండలికా రుద్రిరెడ్డి కుమారుడు కటయ సేనాపతి (రాయల్ స్టేబుల్స్ సూపరింటెండెంట్) నుండి ఒక ప్రదక్షిణం మహాదేవ మంచి బహుమతిగా పొంది, దానిని గోల్లకోటకు చెందిన జలేశ్వరదేవకు ఇచ్చిన తేజోధీదేవరకు ఇచ్చినట్లు ఇది నమోదు చేసింది. ఈ ఇద్దరూ జంగమాలుగా కనిపిస్తారు. ఈ దాతృత్వాన్ని కాపాడే వారు శివ లోకాన్ని పొందుతారు. దానిని రక్షించడంలో విఫలమైన వారు 28 కోట్ల నరకాలకు గురవుతారు. ఈ రికార్డు ఈశ్వర, శ్రావణ అమావాస్య, సూర్యగ్రహణం (సూర్యగ్రహణం)-ఆగస్టు 4,1217 క్రి. శ. నాటిది.

The inscription belongs to the reign of the Kakatiya king Maharajadhiraja Ganapatideva Maharaja. It registers that a certain Pradakshinam Mahadeva Manchi obtained as a gift from Kataya Senapati, the son of Recherla Mandalika Rudrireddi, the Mandiadi (Superintendent of Royal Stables) a martur of land watered by Yelesvaram canal, in the village of Dichchakunta, and gave it to Tejodhidevara, who gave it in turn, to Jalesvaradeva of Gollakota. These two appear to be Jangamas. Those who protect this charity obtain Shiva Loka. Those who fail to protect it fall into 28 crores of hells. The record is dated Isvara, Sravana Amavasya, Surya grahana (Solar Eclipse)- 4th August, 1217 A.D.

Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts, Part-VI, 1973. · p. 63 to 64.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం పాత ముత్యాలమ్మ ఆలయానికి సమీపంలో ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. ఆయన తన తండ్రి కామి-రెడ్డి శివలోకాన్ని సాధించినందుకు గాను ఉరుకొండకు చెందిన లోకేశ్వర దేవ యొక్క అంగ-భోగ మరియు రంగభోగం కోసం నాగవురాము గ్రామం బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేస్తాడు.

This inscription is on a pillar lying near the old Mutyalamma temple. Gives the prasasti of the chief Mahasamanta Kat-reddi and records the gift of the village Nagavuramu for the amga-bhoga and rangabhoga of Lokesvara Deva of Urukonda for his father Kami-reddi’s attainment of Sivaloka.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1973-74. · p. 30.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం గ్రామ శివార్లలోని ఒక దిబ్బపై ఒక రాతిలో ఉంది. దెబ్బతింది. రామేశ్వరదేవర మరియు శ్రీ పర్వత మల్లికార్జున దేవర దేవతలకు భక్తుడైన కాంత మధుక కుటుంబానికి చెందిన ఒక వెన్నపరెడ్డి బోడుకోడురు గ్రామానికి దక్షిణాన తన తండ్రి తల్లి పేరిట దేవాలయాలను నిర్మించి, బహుశా 1139వ శతాబ్దంలో ఈశ్వరలో రెచెర్ల కాటై, మండడ (వరుడు) మహామండలేశ్వర కాకతీయ గణపతిదేవ మహారాజు పాలనలో ఉన్న సమయంలో దానిలో ఆరాధన నిర్వహణ కోసం వెన్నయపల్లి, బోడుకోడూర్ మొదలైన గ్రామాలను మంజూరు చేసినట్లు తెలుస్తోంది. వెన్నపరెడ్డి ఒక చెరువును తవ్వించి, కేశవదేవ, ప్రొలేశ్వరదేవ, ఎకేశ్వరదేవ, పతిదేవర (గ్రామ దేవత) దేవతలకు దేవాలయాలను నిర్మించి, వాటిలో ధూపం, దీపాలు, నైవేద్యాల కోసం భూములను మంజూరు చేశాడు. అతను బహుశా ట్యాంక్ వెనుక భాగాన్ని రామేశ్వర దేవునికి, వృత్తులను బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చాడు. పాక్షికంగా పద్యంలో ఉన్నట్లు కనిపించే శాసనం దాత అయిన వెన్నప రెడ్డి కుటుంబం గురించి వంశపారంపర్య కథనాన్ని ఇస్తుంది. ఈ శాసనం యొక్క స్వరకర్త మంచిరాజు కవి అని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.

This inscription is in a stone on a mound in the outskirts of the village. Damaged. States that a certain Vennapareḍdi of Kanta Madhuka family, a devotee of the gods Ramesvaradevara and Sri Parvatha Mallikarjuna Devara seems to have built temples in the name of his father mother in the south of the village of Bodukoḍuru and granted probably the villages of Vennayapalli, Bodukodur etc., for the maintenance of worship therein in S. 1139, Isvara when Recherla Kaṭaya, the mandada (groom) was ruling during the reign of Mahamandalesvara Kakatiya Ganapatideva maharaja. Vennapareddi also excavated a tank and built temples to the gods Kesavadeva, Prolesvaradeva, Ekesvaradeva and Pati- devara (village deity) and granted lands for incense, lights and offerings in them. He also granted probably and behind the tank to the god Ramesvara and vrittis to the brahmanas. The inscription which seems to be partly in verse gives a genealogical account of the family of Vennapa Reddi, the donor. The composer of the inscription was certain Manchiraju kavi.

Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 160 to 165

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం గౌరేశ్వర ఆలయానికి సమీపంలో ఉంది.

This inscription is near Gouresvara temple.

A Collection of the Copper Plate and Stone Inscriptions in the Nellore District, Part-III. · p. 1129 to 1131

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1140 నాటి వీరభద్ర స్వామి ఆలయ ప్రాంగణంలోని ఒక పలకపై ఉంది. కాకతీయ రాజు గణపతి దేవ యొక్క తంత్రపాలైన ప్రోల రౌత కుమారులు ఎక్కి-నాయక, రుద్ర-నాయక, పినా రుద్ర-నాయక, రాజీ-నాయక, ప్రోలి-నాయకలు ప్రికేటి మదిరాజుకు కొప్పారం లోని ఒక మార్తు చిత్తడి నేల, నాలుగు పుట్టీలు పొడి భూమిని ఇచ్చారని పేర్కొన్నారు.

This inscription is on a slab in the compound of the temple of Veerabhadra swamy, dated S. 1140. States that Ekki-Nayaka, Rudri-Nayaka, Pina Rudri-Nayaka, Raji-Nayaka and Proli-Nayaka, sons of Prola Rauta who was the tantrapala of the Kakatiya king Ganapati Deva gave to Preketi Madiraju one martu of wetland and four puttis of dry land in Kopparam.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 137.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

లోకరడ్డి తన తల్లిదండ్రులైన బేతిరడ్డి, బొల్లసనమ్మల యోగ్యత కోసం ఆలయంలో వివిధ రకాల ఆరాధనలు, నైవేద్యాల కోసం భీమరాజు పల్లి గ్రామంలోని త్రికూట ఆలయంలో స్థాపించిన బేటేశ్వర, బొల్లేశ్వర దేవతలకు భూమి మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేశారు. పైన పేర్కొన్న మరొక శాసనం క్రింద, రెచెరుల కుటుంబానికి చెందిన లోకిరద్ది త్రికూట ఆలయంలో తాను స్థాపించిన దేవతలు లోకేశ్వర మరియు ప్రచండ కేశవదేవులకు ఆరాధన మరియు సమర్పణల కోసం భూమిని మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేసినట్లు తెలుస్తోంది.

Records the grant of land to the deities Betesvara and Bollesvara installed by Lokıraddi, at the Trikuta temple in the village Bhimaraju Palli, for the purpose of various types of worship and offerings in the temple, for the merit of his parents Betiraddi and Bollasanamma. Another below the above inscription seems to record grant of land by Lokiraddi of the Recherula family to the deities Lokesvara and Prachanna Kesavadeva installed by him in the Trikuta temple, for the purpose of worship and offerings.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1980-81. · p. 15

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం శక 1140, అషాధ, సు నాటి విశ్వనాథస్వామి ఆలయంలోకి ప్రవేశ ద్వారంగా ఉపయోగించిన పలకపై ఉంది. 11, గురువారం. ముక్కలు ముక్కలైంది. రాజు యొక్క యోగ్యత కోసం కామిస్వరదేవ ఆలయానికి చెందిన వేల్పునూరు వద్ద వసూలు చేసిన సుంకాల తగ్గింపు మొదలైన వాటిని అడ్డవట్ట కుచెన-ప్రేగ్గడ నమోదు చేస్తుంది.

This inscription is on a slab used as the threshold of the entrance into the temple of Visvanathasvamin, dated Saka 1140, Ashadha, su. 11, Thursday. Mutilated. Registers the remission of tolls, etc., realised at Velpunuru which belonged to the temple of Kamisvaradeva for the merit of the king, by Addavatta Kuchena-Preggada.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1934-35. · p. 38

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం కాసివిస్వేశ్వర ఆలయానికి పశ్చిమాన ఉంది.

This inscription is situated to the west of Kasivisvesvara temple.

A Collection of the Copper Plate and Stone Inscriptions in the Nellore District, Part-II. · p. 972 to 973

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం చెన్న కేశవ ఆలయం ముందు ఉంది. 22వ పంక్తి నుండి రెండవ శాసనం ప్రారంభమవుతుంది. అర్ధం కొన్ని భాగాలలో సందేహాస్పదంగా ఉంది.

This inscription is situated in front of Chenna Kesava temple. From line 22 a second inscription begins. The meaning is doubtful in parts.

A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones in the Nellore District, Part-II, 1905. · p. 924 to 926.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం · తెలుగు-కన్నడ

నిడిగొండ గ్రామం హనుమకొండ వెళ్లే రహదారిపై దాని తాలూకా ప్రధాన కార్యాలయం జనగాం నుండి ఐదు మైళ్ళ దూరంలో ఉంది. నాలుగు వైపులా ఈ శాసనం ఉన్న ఒక స్తంభం శిథిలావస్థలో ఉన్న ఆలయ ప్రాంగణంలో శిధిలాల కింద ఖననం చేయబడింది. అది గుర్తించే సమయానికి స్తంభం మధ్య భాగాన్ని వదిలి ముక్కలుగా విరిగిపోయింది. ఇది దాదాపు నిడిగొండకు ఆరు మైళ్ల దూరంలో ఉన్న కుండవరం వద్ద దొరికిన శాసనం యొక్క నకిలీ. నిజానికి, మూడవ వైపున 14వ పంక్తి వరకు ఇది నాల్గవ వైపు 7వ పంక్తి వరకు కుండవరం మాదిరిగానే ఉంటుంది. మిగిలిన మంజూరు భాగాలు ఒకదానితో ఒకటి మాత్రమే భిన్నంగా ఉంటాయి. ఈ రెండు శాసనాలను సంస్కృత పద్యంలో బాలభారతి అనే కవి రచించారు, కాకతీయ మహాదేవుని కుమార్తె, గణపతిదేవుని సోదరి కుండమాంబ దీనిని స్థాపించారు. కుందవరం శాసనం యొక్క ఉద్దేశ్యం ఏమిటంటే, ఆ గ్రామాన్ని బ్రాహ్మణులకు కుందంబ అగ్రహారంగా మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేయడం, ఈ గ్రామానికి దాత పేరు పెట్టారు. ఈ శాసనం యొక్క ఉద్దేశ్యం అందుబాటులో ఉన్న భాగంలో ప్రస్తావించబడలేదు, కానీ కుండమాంబ, ఆమె భర్త నటవాడి రుద్ర తర్వాత రుద్రేశా, ఆమె తండ్రి తర్వాత మాధవ మహాదేవుడు, ఆమె సోదరుడి తర్వాత సూర్య, గణపతి దేవతలను ఆమె తర్వాత కుండేశ్వర దేవతలు ప్రతిష్ఠించినట్లు ఇది నమోదు చేసినట్లు తెలుస్తోంది. ఈ దేవతలకు ప్రత్యేక దేవాలయాలు నిర్మించబడ్డాయి, ఈ దేవతలకు అంగరంగ భోగాల నిర్వహణ కోసం కుందవరం గ్రామంలో కొంత భాగాన్ని, మిగిలిన భాగాన్ని బ్రాహ్మణులకు మంజూరు చేశారు. [...]

The village Nidigonda is about five miles from its taluk headquarters Jangaon on the road to Hanumakonda. A pillar containing this inscription on its four sides is buried under debris in the compound of a dilapidated temple. By the time when it had been noticed the pillar was broken into pieces leaving the central portion. This is more or less a duplicate of the inscription found at Kundavaram which is about six miles from Nidigonda. In fact, up to the 14th line on the third side this is word for word the same as that of Kundavaram up to 7th line on its fourth side. The remaining grant portions only differ with each other. Both the inscriptions were composed in Sanskrit verse by a poet named Balabharati and set up by Kundamamba daughter of Kakatiya Mahadeva and sister of Ganapatideva. The purpose of the Kundavaram inscription is to record the grant of that village as agrahara to brahmins by Kundamba, the village being so named after the donor. The purpose of this inscription is not mentioned in the available portion, but it seems to record the consecration by Kundamamba, of the gods Kundesvara after herself Rudresa after her husband Natavadi Rudra, Madhava Mahadeva after her father and Surya and Ganapati after her brother. Separate temples were constructed to these Gods and a part of the village Kundavaram was granted for the maintenance of anga ranga bhogas to these Gods and the remaining portion to the brahmans. [...]

Select Epigraphs of Andhra Pradesh by P.V.P. Sastry, 1965. · p. 50 to 61→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం · తెలుగు-కన్నడ

1. సాధారణ పరిచయంః ఆంధ్రప్రదేశ్లోని గుంటూరు జిల్లా సత్తెనపల్లి తాలూకాలోని పాపాయపాలెం గ్రామంలో, శృంగేశ్వరస్వామి-వరి ఆలయ భూమిలో భూసంకల్పనకు హాజరవుతున్నప్పుడు కొమ్మూరు తిరుపతయ్య మరియు ఇతరులు రాగి ఫలకం నిధుల సమితిని కనుగొన్నారు. వీటిని సత్తెనపల్లె తహసీల్దార్ స్వాధీనం చేసుకుని, పరీక్ష కోసం ఈ విభాగానికి పంపారు. అప్పటి నుండి ట్రెజర్ ట్రోవ్ చట్టం కింద సేకరించిన ఈ ఫలకాలు హైదరాబాద్లోని రాష్ట్ర పురావస్తు సంగ్రహాలయంలోని శిలాశాసన విభాగంలో ప్రదర్శనలో ఉన్నాయి. ప్లేట్లు 5 సంఖ్యలో ఉంటాయి మరియు 26 సెంటీమీటర్ల కొలత కలిగి ఉంటాయి. పొడవు మరియు 13 1⁄2 సెం. మీ. వెడల్పులో. ప్లేట్ల అంచులు బాగా పైకి లేచి ఉంటాయి, అవన్నీ ప్లేట్ల ఎడమ వైపున ఉన్న రంధ్రం గుండా వెళుతున్న రింగ్ ద్వారా అనుసంధానించబడి ఉంటాయి. ఉంగరాన్ని 9 సెంటీమీటర్ల ముద్రతో మూసివేశారు. వ్యాసంలో. ముద్ర అంచులు లోహపు రాడ్ల ద్వారా సరిహద్దు అంచుకు అనుసంధానించబడి ఉన్నాయి. ఈ రకమైన ముద్రలలో ఈ రకమైన అనుసంధానం చాలా అసాధారణమైనది. ముద్ర యొక్క సాధారణ దృశ్యం, మరియు ముద్ర యొక్క ఉంగరంతో లోహ అనుసంధానం యొక్క ఫోటో విడిగా ప్రచురించబడ్డాయి. ఒక్కొక్క ప్లేట్ బరువు 900 గ్రాములు. ముద్ర మరియు ఉంగరము 975 గ్రాముల బరువు కలిగి ఉంటాయి. II. ప్లేట్లలో వ్రాసే వివరణః మొదటి ప్లేట్ మొదటి వైపు మరియు చివరి ప్లేట్ చివరి వైపు తప్ప, ప్లేట్లు ఇరువైపులా చెక్కబడి ఉంటాయి. క్రింద పంపిణీ చేయబడినట్లుగా ప్లేట్లలో మొత్తం 85 పంక్తులు ఉన్నాయి. మొదటి ప్లేట్ మొదటి వైపు.. 12 పంక్తులు. రెండవ ప్లేట్ రెండవ వైపు.. 12 పంక్తులు. రెండవ ప్లేట్ మొదటి వైపు.. 12 పంక్తులు మూడవ ప్లేట్ రెండవ వైపు.. 10 పంక్తులు. [...]

1. GENERAL INTRODUCTION: In Papayapalem village of Sattenapalle Taluk of Guntur district of Andhra Pradesh, a set of copper plate grants was found by Kommuru Tirupataiah and others, while attending to earth work in the Bhringeswaraswami-vari temple land. These were impounded by the Tahsildar, Sattenapalle and were sent to this Department for examination. The plates have since been acquired under the Treasure Trove Act, and are on exhibition in the Epigraphy Section of the State Archaeological Museum at Hyderabad. The plates are 5 in number and measure 26 cm. in length and 13½ cm. in breadth. The rims of the plates are fairly well raised, and they are all connected by a ring passing through a hole in the left side of the plates. The ring was closed by a seal 9 cm. in diameter. The edges of the seal have been connected to the boundary rim by metal rods. This kind of connection is rather unusual in these kinds of seals. A general view of the seal, and a photo of the metallic connection of the seal with the ring, are separately published. Each of the plates weighs 900 gms. The seal and the ring weigh 975 gms. II. DESCRIPTION OF THE WRITING IN THE PLATES: The plates are inscribed on either side, except on the first side of the first plate and the last side of the last plate. There are in all 85 lines of writing in the plates as distributed below. First plate 1st side.. 12 lines. Second plate 2nd side.. 12 lines. Second plate 1st side.. 12 lines Third plate 2nd side.. 10 lines. [...]

Epigraphia Andhrica, Volume-IV, 1975. · p. 93 to 102

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం హనుమాన్ ఆలయం ముందు ఉన్న ఒక పలకపై ఉంది. చాలా నష్టం జరిగింది. తన అధిపతి కాకతీయ గణపతిదేవ, ఆయన తండ్రి, ఎరువ గోంగా, కొడవలూరి పురవరధీశ్వర, వితారోత్సహా వంటి వారి యోగ్యత కోసం విరాళం ఇచ్చిన ప్రధాన గోన గణపతి గురించి ఇందులో ప్రస్తావించబడింది.

This inscription is on a slab laying in front of Hanuman Temple. Very much damaged. It mentions the chief Gona Ganapayya who made a grant for the merit of his over lord Kakatiya Ganapatideva and his father Buddireddi, who is described as Eruva gonga, Kodvaluri puravaradhisvara and vitaranotsaha.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. Volume-II (2003) · p. 1 to 2

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం మ్యూజియంలోని విరిగిన రాతి ముక్కపై ఉంది. ఇచ్చిన తేదీ అన్ని విధాలుగా క్రమబద్ధంగా ఉంటుంది మరియు కాకటి గణపతిదేవ పాలనలో వస్తుంది. కాకటి మైలంబ తన ఇతర రికార్డుల నుండి శివలింగాలను మరియు ఇనుగుర్కిని తన రాజధాని పట్టణంగా స్థాపించినట్లు తెలిసిన అనేక ప్రదేశాల ప్రస్తావన ద్వారా సూచించినట్లుగా, మైలామా ఈ శాసనాన్ని కొల్లిపాక వద్ద సహస్రలింగ-శివ స్థాపనను నమోదు చేయడానికి ఏర్పాటు చేసి, దానిని బహుమతులతో ప్రదానం చేసినట్లు నమ్మడం సహేతుకంగా అనిపిస్తుంది. ఆమె శివుడికి దేవాలయాలను ఏర్పాటు చేసిన ఇతర ప్రదేశాలలో శ్రీశైలా మరియు దాని నాలుగు ద్వారాలు అంటే త్రిపురాంతకం (సిద్ధావతం లేదా) పుష్పగిరి, ఆలంపురా మరియు ఉమమహేశ్వర, మంత్రకూట, దక్షిణామ, ఓరుగల్లు, కాలేశ్వర, కాశీ, దన్నడ, కల్టూరు, హిడింబాచల, చంద్రవల్లి, కాకోలు, ఇనుంగుర్కి మరియు సేతు ఉన్నాయి.

This inscription is on a broken piece of stone in the museum. The given date is regular in all respects and falls in the reign of Kakati Ganapatideva. As indicated by the mention of several places where Kakati Mailamba is known from her other records to have set up Shiva lingas and Inugurki her capital town, it seems reasonable to believe that Mailama set up this inscription to record the installation of Sahasralinga - Siva at Kollipaka by her, on the said date and endowed it with gifts. Other places where she has installed temples for the god Siva are Srisaila and its four gateways viz Tripurantakam (Siddhavatam or) Pushpagiri, Alampura and Umamahesvara, Mantrakuta, Daksharama, Orugallu, Kalesvara, Kasi, Dannada, Kalturu, Hidimbachala, Chandravelli, Kakolnu, Inumgurki and Setu.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 174 to 177

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

గణపతిదేవ సైన్యాధిపతి మల్లి చముపతి కుప్పిరేల గ్రామంలో ఎనభై నివర్తనల చిత్తడి నేలను నీలకంఠ దేవునికి బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు ఇది నమోదు చేసింది. ఇది కాకతీయుల యొక్క వివరణాత్మక వంశావళిని కలిగి ఉంది మరియు దాత యొక్క వివరణాత్మక వంశావళి కూడా ఉంది, ఇది మూసా, అతని కుమారులు బేటేయ మరియు నచేయతో ప్రారంభమవుతుంది. తరువాతి తన భార్య సురమాంబ ద్వారా మైలి చముపతికి కుమారుడు జన్మించాడు.

It records the gift of eighty nivartanas of wetland in the village Kuppirela to the God Nilakantha by Malli Chamupati, a general of Ganapatideva. It contains a detailed genealogy of the Kakatiyas and also of the donor which begins with Musa, his sons Beteya and Nacheya. The latter begot a son named Maili Chamuapati, through his wife Suramamba.

Andhra Pradesh Archaeology, A Review 1987-2001. (2002) · p. 115.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం ఫకీర్ టెక్కలి సమీపంలోని ఒక రాతిపై ఉంది. నటవాడి కుటుంబానికి చెందిన కాకటి ప్రోల, అతని కుమారుడు మహాదేవ, బుద్ధభూపతి కూడా ధర్మకీర్తి అని కూడా పిలువబడే రాణి కాకేత మైలామ శివుడికి ఒక ఆలయాన్ని, మరొకటి గోపాలకృష్ణకు ఒక ఆలయాన్ని నిర్మించి, రవివర రోజున వారికి దుస్తులు, ఆభరణాలు, ఆవులు, భూమి, పూల తోటలను బహుమతిగా ఇచ్చారని పేర్కొన్నారు. వైశాఖాంత (ba.15), సూర్యగ్రహణం, వృష, S. 1143 (= ఆదివారం, మే 23, క్రీ. శ. 1221; సూర్యగ్రహణం).

This inscription is on a stone near Fakir Tekkali. Mentions Kakati Prola, his son Mahadeva and also Buddhabhupati very probably of the Natavadi family, states that the queen Kaketa Mailama known also as Dharmakirti built a temple to God Siva and another to Gopalakrishpa and made gifts of clothes, jewels, cows, land and flower gardens to them on Ravivara. Vaisakhanta (ba.15), Solar eclipse, Vrisha, S. 1143 (=Sunday, 23rd May, A.D. 1221; Solar eclipse).

Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 179 to 182

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం శంకర స్వామి ఆలయ ఉత్తర ప్రాకారంలో ఏర్పాటు చేసిన స్తంభంపై ఉంది. శక సంవత్సరం 1143లో ఉత్తరాయణ సంక్రాంతి సందర్భంగా బల్లసాని అనే మహిళ గణపతిదేవ-మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం కమ్మ-నందు రాజధాని కిట్టియడోన వద్ద శంకరేశ్వర-మహదేవునికి సగం దీపాన్ని (ఆరా-దీపంబు) ఏర్పాటు చేసింది. నిర్వహణ కోసం ఈ గ్రాంట్ను వెన్నా-బోయాకు అప్పగించారు.

This inscription is on a pillar set up in the northern prakara of the Sankara Swami temple. Saka year 1143 on the occasion of Uttarayana Samkranti a lady named Ballasani, set up half-a-lamp (ara-dipambu) to the god Sankaresvara-mahadeva at Kittiyadona the capital ofKamma-nandu, for the merit of Ganapatideva-maharaju. The grant was entrusted to Venna-boya for maintenance.

South Indian Inscriptions, Volume-VI. · p. 223

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం మునమాకలో ఉన్న ఒక పొలంలో ఉంది. దెబ్బతిన్న మరియు పాక్షికంగా చట్టవిరుద్ధం. గణపతిదేవ-మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం అమరేశ్వర ఆలయానికి భూమిని బహుమతిగా ఇవ్వడం.

This inscription is on a field lying in Munumaka. Damaged and partly illegible. Refers to a gift of land to the temple of Amareswara for the merit of Ganapatideva-Maharaja.

South Indian Inscriptions, Volume X. · p. 140

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1145 నాటి వీరభద్ర స్వామి ఆలయ ప్రాంగణంలో ఏర్పాటు చేసిన స్తంభంపై ఉంది. కాకటి గణపతిదేవ యొక్క తానిరపాలైన ప్రోల్రౌతులో కొందరు మరువడ బ్రమరాజు, కాకండి, శ్రీ రామ్ పెద్ది, ప్రోలేపెడ్డి లక్కనప్ప మరియు నారణప్పలకు భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చారని ఇది పేర్కొంది.

This inscription is on a pillar set in the courtyard of the temple of Veerabhadra swamy, dated S. 1145. It states that some of Prolrautu, the tanirapala of Kakati Ganapatideva made gifts of land to Maruvada Bramaraja, Kakandi, Shri Ram Peddi, Prolepeddi Lakkanappa and Naranappa.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 140.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · A.D. 12[22]

ఈ శాసనం శక 11 [44], చిత్రభాను, మా, ఘ, సు నాటి శిధిలమైన శంభు ఆలయం ముందు ఉన్న నంది-స్థంభం యొక్క మూడు ముఖాలపై ఉంది. 13, గురువారం. కుమ్మరికుండాల, బేతరాజు, భాస్కరదేవ, రామదేవ మరియు జయప-నాయకులచే ఉబ్బేపల్లి స్వయంభూదేవ ఆలయానికి వివిధ సంవత్సరాలలో మంజూరు చేయబడిన భూముల జాబితాను ఇస్తుంది.

This inscription is on three faces of the Nandi-pillar lying in front of the ruined Sambhu temple, dated Saka 11[44], Chitrabhanu, Ma,gha, su. 13, Thursday. Gives a list of the plots of land granted in various years to the temple Svayambhudeva of Ubbepalli by Kummarikundala, Betaraju, Bhaskaradeva, Ramadeva and Jayapa-Nayaka.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1929-30. · p. 8

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

గణపతిదేవ రాజు, చేరుకురుకు చెందిన అగస్తేశ్వర దేవునికి, ఆత్రేయ గోత్రకు చెందిన కుప్పనాయ్య మనవడు కుమారయ్యకు కొంత భూమిని మంజూరు చేసినట్లు ఇది నమోదు చేసింది.

It records that the king Ganapatideva, granted some land to the God Agastesvara of Cherukuru, and to Kumarayya, grandson of Kuppanayya of Atreya Gotra.

Andhra Pradesh Archaeology, A Review 1987-2001. (2002) · p. 114.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం తారానాలోని శక 1145 నాటి చంద్రశేఖరస్వామి ఆలయంలోని లోపలి నిల్వ యొక్క ఎడమ (కుడి) నిలువు వరుసలో ఉంది. దెబ్బతింది. రాజు యొక్క యోగ్యత కోసం, జయప-నాయుడు, అమ్కద బిమి-సెట్టి నిర్మించిన శివాలయానికి భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేశారు.

This inscription is on the left (proper) column of the inner storage into the Chandrasekharasvamin temple, dated Saka 1145, Tarana. Damaged. Records a gift of land by Jayapa-Nayudu, for the merit of the king, to a Shiva temple built by Amkada Bimi-setti.

Archaeological Survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1916-17. · p. 87.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం గ్రామం మధ్యలో ఒక మర్రి చెట్టు దగ్గర ఉంది. వడ్డమానుకు తూర్పున ఉన్న పెద్దపల్లి గ్రామంలో, అంటే బుద్ధేశ్వర, భీమ సహస్ర లింగ, గణపతిశ్వర లక్ష్మీ-నరసింహ, నారాయణ మరియు ప్రసన్న భైరవ దేవతలను ప్రతిష్ఠించే సమయంలో, కొన్ని భూమి బహుమతులు, భీమదేవ ప్రేగ్గడ ద్వారా రోజువారీ అంగ మరియు రంగ భోగాలకు, బప్పన టిక్కా భూషణ అని వర్ణించబడింది మరియు సికరానాలలో ప్రధానమైనది, అతని యజమాని బుద్ధిరేడ్డి కుమారుడు గోన గణపతిదేవ మహారాజుకు అధీనంలో ఉన్నాడు.

This inscription is near a banyan tree in the midst of the village. Records some gifts of land in the village Peddapalli, situated to the east of Vaddamanu i.e, madas, oil, ratana etc., at the time of consecrating the Gods Buddhesvara, Bhima Sahasra linga, Ganapatisvara Lakshmi-Narasimha, Narayana and Prasanna Bhairava, towards daily anga and ranga bhogas by Bhimadeva preggada, described as Bappana Tikka bhushana and chief among the Sikaranas, while his master Gona Ganapayya son of Buddhireddi, was a subordinate of Kakatiya Ganapatideva maharaju.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. Volume-II (2003) · p. 2 to 6

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం శంకర స్వామి ఆలయ తూర్పు ప్రాకారంలో ఏర్పాటు చేసిన స్తంభంపై ఉంది. ఈ శాసనం తెలుగు చోడ అధిపతి కరికాల-కోడ మరియు అతని విరోధి పల్లనను సూచిస్తుంది మరియు కమ్మనాడుని జయించి, గణపతి దయతో కమ్మనాడు, అరువేలు విభాగాలను పరిపాలించిన మహామండలేశ్వర ఓపిలి సిద్దానదేవ-మహారాజు వరకు ఈ అధిపతి యొక్క వంశావళిని అందిస్తుంది. ఈ ఒపిలి సిద్దనదేవ-మహరాజు, తన రాజధాని (నిజ-రాజధాని) అయిన కమ్మనాడులోని కొట్టియడోన యొక్క సంకరేశ్వర-మహదేవునికి వివిధ సేవలు నిర్వహించినందుకు, మొగడ్ల-సెరువు గ్రామాన్ని దేవభోగంగా ఇచ్చాడు. గమనికః ఈ శాసనం సారాంశం వరంగల్ కాకతీయుల శాసనాలలో ఇవ్వబడింది. ఎస్. ఎస్. రామచంద్ర మూర్తి, ఐసిహెచ్ఆర్ పబ్లికేషన్స్, 2011చే సంకలనం చేయబడింది.

This inscription is on a pillar set up in the east Prakara of the Sankara Swami temple. This inscription refers to the Telugu Choda Chief Karikala-coda and his adversary Pallana and gives the genealogy of this chief upto mahamandalesvara Opili Siddanadevacoda-maharaju, who conquered Kamma-nadu and was ruling the divisions of Kamma-nadu and Aruvelu by the grace of the king Ganapati. This Opili Siddanadevacoda-maharaju gave away the village Mogadla-ceruvu, as a devabhoga, for conducting various services to the god Samkaresvara-mahadeva of Kottiyadona in Kamma-nadu, which was his capital (nija-rajadhani). Note: Summary of this inscription is given in Inscriptions of the Kakatiyas of Warangal. Edited by S.S. Ramachandra Murthy, ICHR Publications, 2011.

South Indian Inscriptions, Volume-X. · p. 230 to 233

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం శివాలయంలోని ఒక పలకపై ఉంది. శాసనం ముక్కలుగా విభజించబడింది. కొండపాకలో అయ్యతేశ్వర, సోమనాథ, కేశవనారాయణదేవ అనే దేవాలయాల నిర్మాణాన్ని, వంద మంది కక్కాటి [సైనికులు] సూచన మేరకు కేశవమాటియ దేవుళ్ల భోగాలకు భూమిని సర్వమాన్యంగా బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేశారు. మంగళపురంలో తన పీఠంతో కొల్లిపాక-70 పాలకుడుగా పిలువబడే వంశపారంపర్యంతో పాటు దాత కుటుంబం దాని అద్భుతమైన పనులకు ప్రశంసించబడింది. గణపతి మంత్రి ఆ ఏకతుల సూచన మేరకు రోజువారీ కర్మలకు ముముప్పడికతో కూడిన మూడు వ్రుత్తీలను కూడా మంజూరు చేశారు.

This inscription is on a slab in the Siva temple. The inscription is broken into pieces. Records the construction of temples named Ayitesvara, Somanatha and Kesavanarayanadeva in Kondapaka and the gift of the land as sarvamanya towards the bhogas of the gods by Kesavamatya at the instance of the hundred ckkatis [soldiers]. The donor's family was extolled for its meritorious deeds along with the genealogy who is referred to as the ruler of Kollipaka- 70 with his seat at Mangalapura. Ganapatimantri granted three vrittis also, comprising mumuppadika towards the daily rites at the instance of the said ekkatis.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Medak District (2001) · p. 228 to 232

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

ఇది పేవనహళ్లి వద్ద మడేశ్వర దేవునికి బహుమతిని నమోదు చేస్తుంది మరియు పొటలకేరె నుండి పాలించే మన్నేయజుప కుటుంబానికి చెందిన పెంటమల రుద్ర నాయక యొక్క అధీనంలో ఉన్న మఠం నిర్వహణ కోసం. ఆ బహుమతిని మాథపతి (మాథాధిపతి) అదుపులో ఉంచారు. ఇతర వివరాలతో పాటు, ఈ శాసనం యొక్క ప్రధాన ప్రాముఖ్యత ఏమిటంటే, గణపతిదేవ కాలంలో కాకతీయుల రాజకీయ ప్రభావం యాదవుల సరిహద్దు ప్రాంతాల వరకు విస్తరించింది మరియు ఇది మనకు మొదటిసారిగా తెలిసిన వాస్తవం, అయితే బెదర్ కోటలో అతని కుమార్తె రుద్రమా యొక్క ఒక శిలాశాసనం ఇప్పటికే ఉంది, ఈ వాస్తవం గురించి తెలియజేస్తుంది.

It registers the gift to the god Madesvara at Pevanahalli and for the maintenance of the attached matha by the subordinate of Pentamala Rudra nayaka of Manneyajupa family ruling from Potalakereya. The said gift was placed in the custody of Mathapati, (Mathadhipati). The main importance of the inscription, apart from the other details is that the political influence of the Kakatiyas during the time of Ganapatideva extended upto and covered the border areas of the Yadavas and it is for the first time that we know such fact though there is already a solitary inscription of Rudrama, his daughter in the Bedar fort informing about the fact.

Andhra Pradesh Archaeology A Review 1987-2001. (2002) · p. 95.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం హనుమాన్ ఆలయానికి సమీపంలో ఉన్న ఒక పలకపై ఉంది. శ్రీ పర్వత ప్రభువు మల్లికార్జునుని రోజువారీ దీపాలు మరియు నైవేద్యాల కోసం కాకతీయ గణపతిదేవ యొక్క ఒక నిర్దిష్ట భూస్వామి (పేరు కోల్పోయిన) ద్వారా నాగదేవరణిపల్లి గ్రామం బహుమతిగా ఇవ్వబడింది.

This inscription is on a slab lying near Hanuman Temple. Records the gift of the village Nagadevaranipalli, by a certain feudatory (name lost) of Kakatiya Ganapatideva, for the daily lamps and offerings of Lord Mallikarjuna of Sri Parvata.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. Volume-II (2003) · p. 6 to 8

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · కన్నడ.

కాకతీయ గణపతిదేవ కాలానికి చెందిన శక 1147 (క్రీ. శ. 1225) నాటి ఈ రికార్డు కన్నడ భాషలో, అక్షరాలలో ఉంది. ఇది దేవునికి భూమిని బహుమతిగా నమోదు చేస్తుంది. దేవరహళ్లి వద్ద మడేశ్వర, మరియు పోటలకెరియా నుండి పాలించిన అధీన పెంటమాల రుద్ర నాయక్ ఆలయానికి అనుసంధానించిన మఠం నిర్వహణకు కూడా.

This record dated Saka 1147 (A.D. 1225) and belonging to the time of Kakatiya Ganapatideva is in Kannada language and characters. It registers the gift of land to God. Madesvara, at Devarahalli and also to the maintenance of matha attached to the temple by the subordinate Penta Mala Rudra Nayak ruling from Potalakereya.

Indian Archaeology 1987-1988, A Review. · p. 117

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం శాతలేశ్వరస్వామి ఆలయ గర్భగృహం లోపల ఒక స్తంభంపై ఉంది, శక [1149], (విజయ),... నా, బా, 10, మంగళవారం నాటిది. పాక్షికంగా నిర్మించబడింది. ఆలయంలో శాశ్వత దీపం నిర్వహణ కోసం 25 ఆవులను బహుమతిగా నమోదు చేస్తుంది. అమర-బోయుండు కుమారుడు నన్నా-బోయుండు ఆవులను స్వీకరించి, ఆలయానికి ప్రతిరోజూ నెయ్యి సరఫరా చేయాల్సి ఉందని పేర్కొన్నాడు.

This inscription is on a pillar inside the garbhagriha of the Vitthalesvarasvamin temple, dated Saka [1149], (Vijaya), …na, ba, 10, Tuesday. Partly built in. Registers a gift of 25 cows for the maintenance of a perpetual lamp in the temple. States that Nanna-Boyundu, son of Amara-Boyundu was to receive the cows and supply ghee daily to the temple.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1936-37. · p. 40

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం రామన్న ఇంటి సమీపంలో ఒక స్తంభంపై చెక్కబడింది. సలేశ్వర, గణపతేశ్వర, సకలేశ్వర దేవతల స్థాపన, వారికి వివిధ వృత్తులను మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేయబడింది. కాకటి గణపతిని 'లాడా, కోడా, కటక్ లను నాశనం చేసేవాడు', 'ఉపమన్యు, ఇతరులకు సంతోషాన్ని కలిగించేవాడు', 'ఏడవ చక్రవర్తి', మొదలైనవి అని పిలుస్తారు. 1/10 ఓరుకల్లు ఆధునిక వరంగల్, మరియు వరంగళ్ నగరంలోని విభాగాలలో (వడ) బహుశా సిరమట్టి ఒకటి; రెండు చెరువులు, అంటే వావిలాల-పెడా-సెరువు మరియు వితుకాటి-పెడా-సెరువు కూడా ప్రస్తావించబడ్డాయి.

This inscription is inscribed on a pillar near Ramanna’s house. Records the establishment of deities, Salesvara, Ganapatesvara and Sakalesvara and the grant of various vrttis to them. Kakati Ganapati is referred to as ‘the destroyer of Lada, Coda, and Katak’, ‘the causer of happiness to upamanyu and others,’ ‘the seventh emperor’, etc. the vrtti given was ayedi which was a visa or 1/10 and which was in the form of Ciravida-gadyana. Orukallu is the modern Warangal, and Ciramatti was probably one of the divisions (vada) of the city of Warangal; two tanks, viz. Vavilala-peda-ceruvu and Vitukati-peda-ceruvu are also mentioned.

Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam’s Dominions, Part-II, 2017. · p. 50 to 53 and 186 to 187

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ తెలుగు శాసనం గ్రామం వెలుపల ఉన్న శక్తి ఆలయం ముందు ఉన్న చిత్రాల దగ్గర ఉన్న రాతిపై చెక్కబడింది. ఇది మంగళవారం, సు అని నమోదు చేస్తుంది. సర్వజిత్ సంవత్సరంలో ఫాల్గుణ మాసంలోని 10వ తేదీన (= శక 1150? త్రస్. క్రీ. శ. 2 మార్చి 1228), నిజారంగాల-మల్లి-సెట్టి మరియు అతని కుమారుడు వెన్ని-సెట్టి, భక్తులైన సాలియాల తరపున మటియా-స్థలా (మూడు నగరాల మధ్య ఉన్న), సాలేశ్వరదేవ, గణపతిశ్వర (గణపతి-దేవ-మహారాజా పేరిట) మరియు సకలేశ్వర-దేవర (భక్తులందరి పేరిట) వద్ద స్థాపించారు; వారు విక్రయించిన చీరల దుండగుల తరపున రెండు వీసాలను కూడా మంజూరు చేశారు. దీనిని చెల్లించడానికి నిరాకరించే ఎవరైనా సమయం నుండి బహిష్కరించబడతారు; మరియు అతన్ని, అలాగే దీనిని అడ్డుకునే వ్యక్తిని శివ-ద్రోహిగా మరియు గంగా ఒడ్డున ఆవును చంపే వ్యక్తిగా ప్రకటించారు.

This Telugu inscription is carved on a stone lying near the images in front of the Sakthi temple outside the village. It records that on Tuesday, su. 10 of the month of Phalguna in the year Sarvajit (= Saka 1150 ? Thrus. 2 March A.D. 1228), Nijaramgala-Malli-Setti and his son Venni-Setti established, on behalf of all the devoted saliyas at Matiya-sthala (situated between the three cities) Salesvaradeva, Ganapatisvara (in the name of Ganapati Deva- Maharaja) and Sakalesvara-devara (in the name of all the Bhakta’s); they also granted the following vrittis Viz., two visas of the dagede of saris sold by them. Anyone who declines to pay this was to be excommunicated from the Samayam; and he, as well as the person who would obstruct this, was declared a Siva-drohi, and as one who kills a cow on the banks of the Ganges.

A Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts of Andhra Pradesh. Part III, 1956. · p. 2 to 3

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

వరంగల్ కోట ప్రవేశద్వారానికి చాలా దూరంలో ఉన్న ఖాన్ సాహెబ్ గార్డెస్ అని పిలువబడే తోటలో నిలబడి ఉన్న రాతి స్తంభం మీద. ఇది వీరభద్రేశ్వర దేవునికి వివిధ పన్నుల బహుమతిని నమోదు చేస్తుంది. ప్రసాదం భాగం శాసనం సంఖ్య 10 తో చాలా పోలి ఉంటుంది. మత్తేవాడ శాసనం, గణపతి రాజు అనే కొత్త బిరుదు తప్ప, అంటే 'అద్భుతమైన కాకతీయ నగరానికి ప్రభువు'. సిరేమాథియా బహుశా మటియా-వడా వంటి నగరం యొక్క ఒక విభాగం. బకాయిల రేట్లను నిర్ణయించడంలో, విదేశీ (పరేసి) మరియు స్థానిక (స్వదేశీ) వ్యాపారులు వ్యత్యాసాన్ని గమనిస్తారు. పండ్లు, ధాన్యం, నూనె, నెయ్యి మొదలైన వాటితో సహా చాలా వస్తువుల విషయంలో కొలత యూనిట్ మరియు బకాయిలను లెక్కించడానికి బండి (బండి-లోడ్) ఆధారం; ఉప్పు, వెన్న లేని ధాన్యం మొదలైన వాటి విషయంలో పెరూకా యూనిట్; చందనం, లోహాలు మొదలైన వాటి విషయంలో తులా (బరువు) యూనిట్; జావడి, మడ్డర్ మొదలైన వాటి విషయంలో మడా; దంతాలు, పట్టు మొదలైన వాటి విషయంలో కోడె; మరియు నూలు మరియు పత్తి ముక్కల వస్తువుల విషయంలో మలగా (గోరుపదలు) మొదలైనవి. బరువు మరియు విలువ కొలత యొక్క ఇతర యూనిట్లు మన, సిన్నము, వీసా, పాలా మొదలైనవి కూడా సూచించబడతాయి. భండి లేదా భండా అనే పదం కోల-భండు మరియు బుసి-భండాలు అని అనువదించబడింది. ఆ కాలపు ఆర్థిక చరిత్రకు ఈ శాసనం గొప్ప విలువ కలిగి ఉంది.

On a stone pillar standing in a grove now called the Khan Saheb Gardes, not far from the entrance to the fort of Warangal. It records the gift of various taxes for the god Veerabhadreshwara. The prasasti portion is very similar to that of inscription No. 10. Mattewada inscription, except for a new title of king Ganapati, viz.‘the lord of the excellent city of Kakatiya’. Ciremathiya was probably a division of the city like Matiya-vada. In fixing the rates of dues, distinction is observed by the foreign (paradesi) and the native (svadesi) merchants. The bhandi (cart-load) was the unit of measurement and the basis for calculating the dues in the case of most commodities including fruits, grain, oil, ghee, etc.; peruka was the unit in the case of salt, unhusked grain, etc; tula (weight) was the unit in the case of sandal, metals, etc; mada in the case of javadi, madder, etc,; kode in the case of ivory, silks, etc,; and malaga in the case of yarn and cotton piece goods such as sheets (gorupadalu), etc. Other units of measurement of weight and of value such as mana, cinnamu, visa, pala, etc. are also referred to. The term bhandi or bhanda is further qualified into Kola-bhandu and busi-bhandalu. The inscription is of great value for the Economic history of the times.

Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam’s Dominions, Part-II, 2017. · p. 57 to 61 and 187→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం పశువుల తోటలోని ఒక రాతిపై ఉంది. తెలుగు, సంస్కృత భాషలలో శాసనం. అమాణికమతి-పూర్వరేశ్వర, మార్బాల-భీమ మొదలైన తీగల శీర్షికలతో కొంతమంది [రేచే] ఆర్. ఎల్. చీఫ్ (పేరు లేదు) పరిచయం చేయబడ్డారు. పాక్షికంగా అందుబాటులో ఉన్న పసైత గణపయ్య కుమారుడుగా ఆ అధిపతి కనిపిస్తాడు. సూర్యగ్రహణం సందర్భంగా, తన గురువు గణపతిదేవ యొక్క యోగ్యత కోసం, శ్రీ పర్వతం యొక్క దేవుడైన శిఖరేశ్వరదేవుడు అనే గ్రామ ఉత్పల్లిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు చెబుతారు. ఈ బహుమతిని శ్రీశైలం ఆలయ స్థనాపతి అయిన వాంకదేవర చేతిలో ఉంచారు. సంస్కృత భాగం కాకతీయ రాజు, మహాదేవుని కుమారుడు, రుద్రుడి తమ్ముడు మరియు ప్రోల కుమారుడిని పరిచయం చేస్తుంది. ఆ రాజుల కుటుంబానికి, రెచెర్లపుర ప్రభువుల వంశం, మంత్రులు, వీరిలో బమ్మా, కటయ మరియు కామ గురించి వివరించబడింది. చివరికి, వూట్లపల్లి గ్రామ దేవతతో సహా కొంతమందికి కేటాయించిన కొన్ని భూముల బహుమతులను నమోదు చేస్తుంది.

This inscription is on a stone in a cattle yard. The inscription in Telugu and Sanskrit. Certain [Reche]rla chief (whose name is missing) is introduced with string titles like Amanikamti-purvaresvara, marbala-bhima etc. The chief seems to be the son of Pasayita Ganapayya, which is partly available. He is said to have made the gift of the village Utlapalli the god Sikharesvaradeva of Sri Parvata, on the occasion of the solar eclipse, for the merit of his master Ganapatideva. The gift was placed in the hands of Vankedevara, probably the sthanapati of the Srisailam temple. The Sanskrit portion introduces the Kakatiya king Ganapati, son of Mahadeva, the younger brother of Rudra and the son of Prola. To that family of kings, the line of the lords of Recherlapura, were the ministers, of whom Bamma, Kataya and Kama are described. In the end the record registers some gifts of lands assigned to some individuals including the deity of Vutlapalli village.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 177 to 182

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · కన్నడ.

ఈ శాసనం రాజధాని ఓరుమ్గల్లు నుండి కాకతీయ రాజు గణపతి పాలనను సూచిస్తుంది. ఇది శక 1150, సర్వధారి, మాఘ బా. 12, గురువారం నాటిది. ఈ తేదీ క్రీ. శ. 1229, జనవరి 16కి అనుగుణంగా ఉంటుంది, వారపు రోజు మంగళవారం. రాజధాని వర్ధమానపుర నుండి కందూర్ నాడు పాలించిన గోన బుద్ధి రెడ్డి కుమారుడు, రాజు యొక్క భూస్వామ్య గణపతిని ఇది పరిచయం చేస్తుంది. తదుపరి శిలాశాసనం కీర్తినారాయణపుర తుంబుల పట్టణానికి చెందిన డెమిసెట్టి మరియు వైద్యెట్టి గురించి మాట్లాడుతుంది, వీరు సకలేశకర మరియు ఇతర దేవతల మందిరాలను నిర్మించారు మరియు వారి ఆరాధన మరియు సమర్పణల కోసం ఒక ట్యాంక్ బహుమతులు ఇచ్చారు. విక్రయించదగిన వస్తువులు, సుంకాలు మొదలైన వాటిపై సెస్ నుండి వచ్చే ఆదాయం వంటి అనేక బహుమతులను కూడా వ్యాపారులు మరియు ఇతరులు చేశారు. క్రీ. శ. 1235 నాటి అనుబంధం గణపతిదేవ మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం గావరేశ్వర దేవునికి మంజూరు చేసినట్లు పేర్కొంది.

This inscription refers to the reign of the Kakatiya King Ganapati from the capital Orumgallu. It is dated Saka 1150, Sarvadhari, Magha ba. 12, Thursday. This date corresponds to A.D. 1229, January 16, the week-day being Tuesday. It introduces the king’s feudatory Ganapayya, son of Gona Buddhi Reddy, who was governing Kandur Nadu from the capital Vardhamanapura. The epigraph next speaks of Demisetti and Vaidisetti of the town Kirtinarayanapura Tumbula, who constructed the shrines of Sakalescara and other gods and made gifts of a tank for their worship and offerings. Several gifts such as income derived from cess on saleable articles, tolls, etc. were also made by the community of merchants and others. The supplement dated A.D. 1235 mentions a grant to the god Gavaresvara for the merit of Ganapatideva Maharaja.

Andhra Pradesh Government Archaeological Series No-3 Kannada Inscriptions- 1961. · p. 14

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు-కన్నడ

శ్రీ ఎం. శివయ్య గోడిసాలాలో మూడు శైవ దేవాలయాలను కనుగొన్నారు. ఒక ఆలయంలో దొరికిన శాసనం కాకతీయ గణపతిదేవ కాలం నాటి శక 1151 (క్రీ. శ. 1229) తేదీని ఇస్తుంది మరియు అతని ముఖ్యమంత్రి గురించి కూడా ప్రస్తావిస్తుంది. అదే ప్రదేశంలో పద్నాలుగో శతాబ్దానికి చెందిన వీరభద్రుడి సబ్బు రాయి చిత్రం కూడా కనిపించింది.

Shri M. Sivayya discovered three Saiva temples at Godisala. An inscription found in one of the temples gives a date of Saka 1151 (A.D. 1229) of the period of Kakatiya Ganapatideva and also mentions his chief minister. At the same place was also noticed a soapstone image of Virabhadra ascribable to the fourteenth century.

Indian Archaeology 1964-1965, A Review. · p. 73

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం వేణుగోపాల స్వామి ఆలయం ముందు ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది, ఇది 1152 నాటిది. ఇది దెబ్బతింది మరియు అసంపూర్ణంగా ఉంది. కాకతీయ రాజు గా [నపతిదేవ] ప్రయోజనం కోసం మగల్లు గోపాల దేవునికి బాచు సురయ్య కుమారులు చేసిన భూమిని బహుమతిగా ఇవ్వడం.

This inscription is on a pillar in front of the temple of Venugopala Swamy, dated S. 1152 ? It is damaged and incomplete. Refers to a gift of land made by the sons of Bachu Surayya to god Gopala Deva of Magallu (?) for the benefit of the Kakatiya King Ga[napatideva].

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 144 to 145.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు తెలుగు

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

కృష్ణా జిల్లాలోని బందర్ తాలూకాలోని తలగడ-దివి సమీపంలోని ఒక కుగ్రామమైన గణపవరం వద్ద ఉన్న దుర్గంబ ఆలయం ముందు ఒక రాతి స్తంభం యొక్క మూడు ముఖాలపై ఈ శాసనం చెక్కబడింది. గణపతి శాసనం ఉత్తర ముఖంపై చెక్కబడింది. శాసనం యొక్క వర్ణమాల తెలుగు. ఈ భాష 121వ పంక్తి వరకు సంస్కృత పద్యం, 121వ పంక్తి నుండి చివరి వరకు తెలుగు గద్యం. సంస్కృత భాగం విష్ణు, శివుడు మరియు గణేశుల ప్రార్థనలతో ప్రారంభమవుతుంది. 4 నుండి 40 వరకు ఉన్న శ్లోకాలలో కాకతీయ రాజు గణపతి యొక్క చిన్న వంశావళి ఉంది, ఆయన కాలానికి చెందిన శాసనం. ఆనమకొండ, ఏకంబరనాథ శాసనాలలో పేర్కొనబడిన తొలి పూర్వీకులను తొలగించి, గణపతివరం శాసనం కాకటి జాతికి చెందిన రాజుల రాజధాని ఆంధ్ర దేశంలోని అన్మకొండలో నివసించే ప్రోలతో జాబితాను ప్రారంభిస్తుంది. అతను మంటేన-గుండా, తైలాపదేవ, గోవింద-దండేశాలను ఓడించి చోడోదయను తిరిగి నియమించాడు. ప్రోల యొక్క అదే నలుగురు సమకాలీనులు అనుమకొండ శాసనంలో ప్రస్తావించబడ్డారు, అయితే, మాంటెన-గుండాను మంత్రకుట నగరానికి ప్రభువు అయిన గుండా అని పిలుస్తారు. డాక్టర్ ఫ్లీట్, తైలాపదేవుడిని పశ్చిమ చాళుక్య రాజు మూడవ తైలా అని గుర్తించాడు. అనుమకొండ శాసనంలో చోడోదయ నాలుగు సార్లు ప్రస్తావించబడింది. అన్మకొండ శాసనం 71 ప్రకారం, ప్రోల వారసుడు రుద్రకు భయపడి చోడోదయ రాజు మరణించాడని మనకు చెప్పబడింది. లైన్ 104ఎఫ్ ప్రకారం. రుద్ర చోడోదయ నగరాన్ని తగలబెట్టాడు. [...]

The inscription is engraved on three faces of a stone pillar in front of the Durgamba temple at Ganapesvaram, a hamlet near Talagada-Divi in Bandar Taluka of the Krishna District. The inscription of Ganapati is engraved on the north face. The alphabet of the inscription is Telugu. The language is Sanskrit verse as far as line 121, and Telugu prose from line 121 to the end. The Sanskrit portion opens with invocations of Vishnu, Siva and Ganesa. Verses 4 to 40 contain a short genealogy of the kakatiya king Ganapati, to whose time the inscription belongs. Omitting the earliest ancestor who is named in Anamakonda and Ekambaranatha inscriptions, the Ganapesvaram inscription commences the list with Prola, who resides at Anmakonda in the Andhra Country, the capital of the kings of the race of Kakati. He defeated Mantena-Gunda, Tailapadeva, and Govinda-Dandesa, and reinstated Chododaya. The same four contemporaries of Prola are referred to in the Anumakonda inscription, where, however, Mantena-Gunda is called Gunda, the lord of the city of Mantrakuta. Tailapa Deva has been identified by Dr. Fleet with the Western Chalukya king Taila III. Chododaya is mentioned four times in the Anumakonda inscription. In lines to 71 of Anmakonda inscription, we are told that king Chododaya died out of fear of Prola’s successor, Rudra. According to line 104f. Rudra burnt the city of Chododaya. [...]

Epigraphia Indica, Volume-III · p. 82 to 93

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం ఖారాలోని S.1153 నాటి కోదండరామస్వామి ఆలయం ముందు ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. ముక్కంటి కాడు [వట్టి] కుటుంబానికి చెందిన సిద్దదేవ-మహారాజు కాకతీయ గణపతిదేవ యొక్క యోగ్యత కోసం మోటుపల్లిలోని గణపతి ప్రసన్న-కేశవదేవ ఆలయానికి అడూరు గ్రామాన్ని అప్పగించారని ఇది పేర్కొంది.

This inscription is on a pillar lying in front of the temple of Kodandaramaswami, dated S.1153, Khara. It states that Siddayadeva-Maharaja of the family of Mukkanti Kadu[vatti*] gave away the village of Aduru to the temple of Ganpati Prasanna-Kesavadeva at Motupalli for the merit of Kakatiya Ganapatideva.

South Indian Inscriptions, Volume-X. · p. 145.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం నక్కరుల్లు అనే ప్రదేశమైన పోచమ్మ చెరువు సమీపంలో ఉంది. తీవ్రంగా దెబ్బతిన్న మరియు చట్టవిరుద్ధం. సాధారణ కాకతీయ ప్రసాదితో ప్రారంభించి, పరనారి సహోదర, సత్య గంగేయ, బాల భీముడు మొదలైన శీర్షికలతో కొన్ని మహామండలేశ్వరులను (పేరు కోల్పోయిన) పరిచయం చేస్తాడు. సూర్యగ్రహణం సందర్భంగా వేదాలలో ప్రావీణ్యం ఉన్న అనేక మంది బ్రాహ్మణులకు ఆయన బహుమతులు ఇచ్చినట్లు తెలుస్తోంది.

This inscription is near Pochamma cheruvu, a place called Nakkarallu. Badly damaged and illegible. Begins with usual Kakatiya Prasasti and introduces certain mahamandalesvara (name lost) with a string of titles like Paranari Sahodara, Satya Gangeya, Bala Bhima etc. it seems that he made gifts to several brahmins who were well versed in vedas on the occasion of Solar eclipse.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. Volume-II (2003) · p. 10 to 14

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం దక్షిణ ఆలయానికి పశ్చిమాన ఉంది. చలమార్తిగండ కాకట గణపతిదేవ మహారాజు భూమి రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తున్నప్పుడు, అయ్తంబ కుమారుడు మండలికా రాచర్ల కత్రెడ్డి తన తండ్రి నామారెడ్డి, అతని తల్లి అయ్తసనమ్మ మరియు తన యోగ్యత కోసం నామశ్వరదేవునిలో స్థిరపడి, దేవుని అంగరంగ భోగాలకు 5 మారుతర్లు భూమిని మంజూరు చేసాడు, నమసముద్రం చెరువు క్రింద 2 మారుతర్లు, విశ్వనాథ సముద్రం క్రింద 4 మారుతర్లు, రెండూ గ్రామానికి తూర్పున ఉన్నాయి; ఈ విధంగా మొత్తం 11 మారుతర్లు.

This inscription is on the west side of the Southern temple. States that, while Chalamarttiganda Kakata Ganapatideva maharaju was ruling the kingdom of the earth, mandalika Racherla Katreddi, son of Aytamba setup in the god Namesvaradeva for the merit of his father Nami reddi, his mother Aytasanamma and himself and granted for the anga ranga bhogas of the god 5 maruturs of land the Museti canal 2 maruturs under the Namasamudram tank and 4 maruturs under the Visvanatha Samudram, both situated to the east of the village; thus a total of 11 maruturs.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 113 to 115

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం శిధిలమైన శివాలయంలో ఉంది. పసైత-గణపతిడి పసైత-గణపపుర వద్ద గణపతిశ్వరను నిర్బంధించి, దేవతకు ఆహార సమర్పణల కోసం 10 మరుతూరు భూమిని మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేసింది.

This inscription is lying in the ruined Siva temple. Records the Pasayita-Ganapatiradi constricted Ganapatisvara at Pasayita-Ganapapura and made a grant of 10 maruturu of land for the food offerings to the deity.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1977-78. · p. 45.→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం

కిస్ట్నా జిల్లాలోని సత్తెనపల్లి తాలూకాలోని అమరావతిలోని అమరేశ్వర ఆలయ కేంద్ర మందిరం దక్షిణ ద్వారం వద్ద స్తంభం యొక్క దక్షిణ ముఖంపై ఈ శాసనం చెక్కబడింది. తెలుగు వర్ణమాల, సంస్కృతం, తెలుగు భాషలు ఉన్నాయి. ఈ శాసనంలో 12 సంస్కృత శ్లోకాలు మరియు తెలుగు గద్యంలోని ఒక భాగం ఉన్నాయి. ఇది శ్రీ-ధన్యఘాటి (అమరావతి) వద్ద బుద్ధుడికి ఇచ్చే విరాళం, ఇది చక్రీయ సంవత్సరం జయ, శక-సంవత్ 1156 (గడువు ముగిసిన) లో జ్యేష్ఠ యొక్క ప్రకాశవంతమైన పక్షం యొక్క పదకొండవ తిథి గురువారం నాడు చేయబడుతుంది. ప్రొఫెసర్ కీల్హార్న్ ప్రకారం, "తేదీ గురువారం, క్రీ. శ. 1234 మే 11వ తేదీకి అనుగుణంగా ఉంటుంది, ప్రకాశవంతమైన సగం యొక్క 11వ తిథి సగటు సూర్యోదయం తర్వాత 3 గంటల 50 మీటర్లు ముగిసింది". దాత బయ్యామంబ లేదా కోట బయ్యాలమహాదేవి, బుద్ధుడి కుమారుడు మరియు దుర్గా మనవడు అయిన మహామండలేశ్వర రుద్రదేవ-మహారాజ కుమార్తె, చతుర్తకుల (అంటే శూద్ర కులం) కు చెందినవారు మరియు నటవాడి లేదా నాథావతి జిల్లాలోని మడపల్లిలో నివసించారు. 1.216 లో బయ్యాలమహాదేవి పేరుకు ముందు పెట్టబడిన కోటా అనే పదం నుండి ఆమె అమరావతి అధిపతులలో ఒకరికి ఆందోళన చెందిందని నిర్ధారించవచ్చు. ముక్కలు ముక్కలుగా చేసిన 12వ వచనంలో మన్మ-గీతా, అంటే 'మనవడు' అనే పేరు ఉంది. ఇది మొదటి కేట మనవడు అయిన అమరావతి యొక్క రెండవ కేటాను సూచిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. బహుశా రెండవ కేట భార్యలలో బయ్యమాంబ ఒకరు. సంక్షిప్త అనువాదం ఓం. మాదపల్లి పట్టణంలోని నాథావతి జిల్లాలో (దేసా), సృష్టికర్త పాదాల నుండి ఉత్పత్తి చేయబడిన చతుర్థాకుళంలో, దుర్గా (vv. [...] జన్మించింది

This inscription is engraved on the south face of the pillar at the southern entrance to the central shrine of the Amareswara temple at Amaravati in the Sattenapalli taluka of the Kistna district. The alphabet is Telugu, and the languages are Sanskrit and Telugu. This inscription contains 12 Sanskrit verses and a passage in Telugu prose. This is a grant to god Buddha at Sri-Dhanyaghati (Amaravati), made on Thursday, the eleventh tithi of the bright fortnight of Jyeshtha in Saka-Samvat 1156 (expired), the cyclic year Jaya. According to Prof. Kielhorn, “the date corresponds Thursday, the 11th may A.D. 1234, when the 11th tithi of the bright half ended 3 h. 50m, after mean sunrise.” The donor was Bayyamamba or Kota Bayyalamahadevi, the daughter of Mahamandaleshwara Rudradeva-Maharaja, the son of Budda and grand-son of Durga, who belonged to the Chaturthakula (i.e. the Sudra caste) and resided at Madapalli in the district of Natavadi or Nathavati. From the word Kota which is prefixed to the name of Bayyalamahadevi in 1.216 it may be concluded that she was worried to one of the chiefs of Amaravati. Verse 12, which is mutilated, contains the name of Manma-Geta, i.e. ‘The grandson’. This seems to refer to Keta II, of Amaravati the grandson of Keta I. Very probably Bayyamamba was one of the wives of Keta II. Abridged Translation Om. In the district (desa) of Nathavati, in the town of Madapalli, in the Chaturthakula which was produced from the foot of the creator, was born Durga (vv. [...]

Epigraphia Indica, Volume-VI. · p. 157 to 160.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

సోమప్ప ఆలయంలోని ఒక స్తంభంపై ఈ శాసనం చెక్కబడింది. తేదీ ఎస్. 1156, జయ, జ్యేష్ఠ బా1, సోమవారం, (క్రీ. శ. 1234, మే 15). సోమ రెడ్డి తన తండ్రి ముసేదిరెడ్డి ద్వారా శివలోకాన్ని సాధించడానికి మరియు సోమయ దేవుడి అంగభోగ కోసం భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేస్కున్నారు.

This inscription was inscribed on a pillar in Somappa temple. Dated S. 1156, Jaya, Jyestha ba1, Monday, (A.D. 1234, May 15). Records the gift of land by Soma reddi for the attainment of Sivaloka by his father, Musedireddi and for the angabhoga of the god Somaya.

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 76.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం భీమేశ్వర ఆలయంలోని రెండవ మరియు మూడవ స్తంభాల మధ్య పశ్చిమ గోడపై శక 1156 నాటిది. దెబ్బతింది. శ్రీ భీమేశ్వరమహదేవర కోసం కాకటి గణపతి గురుదేవర వెలిగించిన శాశ్వత దీపం కోసం 50 ఆవులను విరాళంగా ఇవ్వడం గురించి ప్రస్తావించారు.

This inscription is on the west wall between the second and the third pillars in the Bhimeswara temple, dated Saka 1156. Damaged. Mentioned about the donation of 50 cows for the perpetual lamp, lit by Kakati Ganapati gurudevara, for Shree Bhimesvaramahadevara.

South Indian Inscriptions Volume-IV · p. 350

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు తెలుగు

బాపట్ల తాలూకాలోని చేబ్రోలు వద్ద ఉన్న నాగేశ్వర ఆలయ గోపుర ముందు ఉన్న రెండు స్తంభాలలో ఒకదాని ఎడమ వైపున నాలుగు ముఖాలపై ఈ శాసనం చెక్కబడింది. ఈ శాసనంలో జాగ్రత్తగా చెక్కబడిన 168 పంక్తులు ఉన్నాయి, కొన్ని అక్షరాలు మినహా, 3-5 మరియు 131-137 పంక్తుల ప్రారంభంలో దెబ్బతిన్న లేదా విరిగిపోయినవి, మరియు చివరి పంక్తులు 85-91, అద్భుతమైన సంరక్షణ స్థితిలో ఉన్నాయి. అక్షరాలు తెలుగు; అక్షరాల పరిమాణం 5⁄8 "మరియు 2/4" మధ్య ఉంటుంది. 158వ పంక్తిలో ఎక్కువ భాగం, తెలుగులో ఉన్న మొత్తం 159వ పంక్తి మినహా, భాష సంస్కృతం; మరియు శాసనం ప్రారంభమయ్యే స్వస్తిస్రీ, మరియు ఇప్పటికే ప్రస్తావించబడిన తెలుగు భాగం మినహా, పాఠం అంతా పద్యంలో ఉంది. కాకతీయ గణపతి యొక్క ఇప్పుడు ప్రసిద్ధ సైన్యాధిపతి అయిన జయ లేదా జయనా యొక్క మరొక శాసనం ఇది. గణపతి మరియు జయ వంశావళిని ఇచ్చే పద్యాలు 1-43 ప్రచురించబడవు, ఎందుకంటే, అదే స్వల్ప విభిన్న పఠనాలు మినహా, అవి గణపతివరం శాసనంలోని ఒకే శ్లోకాలతో సమానంగా ఉంటాయి. శాసనం యొక్క చిన్న మిగిలిన భాగం, దీని పాఠం క్రింద ఇవ్వబడింది, శ్లోకాలలో 44-47, శక రాజు సంవత్సరంలో పర్వతాల ద్వారా లెక్కించబడిన బాణాలు, భూమి మరియు చంద్రుడు అంటే [...]

This inscription is engraved on the four faces of the left one of two pillars which are in front of the gopura of Nageshwara temple at Chebrolu, in the Bapatla Taluka. This inscription contains 168 lines of carefully engraved writing, which, with the exception of a few letters, damaged or broken away at the commencement of line 3-5 and 131-137, and at the end lines 85-91, is in an excellent state of preservation. The characters are Telugu; and the size of the letters are between ⅝'' and 2/4''. Except for the greater part of line 158 and the whole of line 159, which are in Telugu, the language is Sanskrit; and the text is all in verse, excepting the words svastisri with which the inscription begins, and Telugu passage already referred to. This is another inscription of Jaya or Jayana, the now well-known general of the Kakatiya Ganapati. Verses 1-43, which gives the genealogies of Ganapati and Jaya, used not to be published, because, except for the same slight various readings, they are identical with the same verses of the Ganapesvaram inscription. The short remaining part of the inscription, the text of which is given below, in verses 44-47 records that, in the year of Saka king numbered by mountains, the arrows, the earth, and the moon i.e. [...]

Epigraphia Indica, Volume-VI · p. 38 to 40

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · నాగరి పాత్రలు.

ఈ శాసనం లక్ష్మీనారాయణ ఆలయ ప్రధాన ద్వారం మీద ఉంది. రాయస్థపణాచార్య అనే బిరుదును కలిగి ఉన్న వశిష్ఠ గోత్రానికి చెందిన వామి దేవుడి కుమారుడు నారాయణ అనే రుద్రదేవ యొక్క మహాప్రధానుడు (బహుశా వైశేశ్వర చిత్రం) స్థాపించినట్లు ఇది నమోదు చేస్తుంది.

This inscription is on the main door of the Lakshminarayana temple. It records the installation [of probably the image of Visesvara] by Mahapradhana (chief minister) of Rudradeva named Narayana son of Vami deva of the Vasishtha gotra who bears the title rayasthapanacharya.

Inscriptions of Karimnagar District (Reprint 2016) · p. 103

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం వీరభద్రస్వామి ఆలయ ప్రాంగణంలో ఉన్న విరిగిన స్తంభంపై ఉంది. శక 1157, చైత్ర, శుద్ధ 5, ఆదివారం, మేషా-సంక్రాంతి. ఈ శాసనం చోడదేవ-మహారాజు, కళ్యాణమహాదేవి కుమారుడు మహామండలేశ్వర భీముడు కేశవదేవ-చోడ మహారాజుకు చెందినది. ఇది పునూరులోని భూమిని ఆ గ్రామంలోని మహాజనులకు కేటాయించడాన్ని నమోదు చేస్తుంది, దీనిని గణపతిదేవ-మహారాజుల సమ్మతితో అనుగుదేవ-మహారాజు మంజూరు చేశారు.

This inscription is on a broken pillar lying in the compound of the Virabhadrasvamin temple. Dated Saka 1157, Chaitra, Suddha 5, Sunday, Mesha-Sankranti. This inscription belongs to Mahamandalesvara Bhima Kesavadeva-Choda Maharaja, son of Chodadeva-Maharaja and Kalyanamahadevi. It registers the apportionment of land in Punuru to the Mahajanas of that village which was granted [to them] by Anugudeva-Maharaja with the consent of Ganapatideva-Maharaja.

Annual report on epigraphy 1915-20 · p. 39.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఈ శాసనం శివాలయం సమీపంలో ఒక రాతి స్తంభంపై ఉంది. ఈ శాసనం తెలుగు శ్లోకాలతో ప్రారంభమవుతుంది, ఇందులో గణేశ దేవుడు, దుర్గాదేవి, పంది వైపు హరి దేవుడు మరియు ప్రధాన కటయను రక్షించడానికి సూర్యుడిని ప్రార్థిస్తారు. అప్పుడు, కాకతీయ రాజు గణపతిదేవ పరిచయం చేయబడ్డాడు. ఇక్కడ అతను రుద్ర-నరేంద్ర కుమారుడు అని పేర్కొనబడింది, దీనికి విరుద్ధంగా అతను రుద్ర సోదరుడు మహాదేవ కుమారుడు. గణపతి మంత్రిగా బెజ్జమా, కత్రెడ్డి కుమారుడు రెచెర్లా రుద్ర ఉన్నారు, ఆయన కకేతా-రాజ్య-భర-దౌరియా అనే బిరుదును కలిగి ఉన్నారు. ఆయన మంత్రి బ్రాహ్మణ కులానికి చెందిన రాజనాయక. రాజనాయక సైనిక దోపిడీలు, బొక్కేరాలో తన సైన్యాన్ని ఓడించిన తరువాత గోధూమరతిని శిరచ్ఛేదం చేయడం, ఉదయగిరిని స్వాధీనం చేసుకోవడం, పడిరాయను తరిమికొట్టడం, ద్రక్షరామ యొక్క భీమేశ్వర దేవునికి శాశ్వత దీపాలను బహుమతిగా ఇవ్వడం వంటివి పేర్కొనబడ్డాయి. రాజనాయకునికి, అతని భార్య రావ్వమాంబకు గణపతిదేవునికి నమ్మకంగా సేవ చేసే కటయ జన్మించాడు. కటయ శివుడికి దేవాలయాలు, చెరువులు, తోటలను ఏర్పాటు చేసి, పంచరపైలి గ్రామాన్ని పంచలింగ దేవతకు ఇచ్చినట్లు రికార్డులు పేర్కొంటున్నాయి. అనేక ప్రదేశాలలో ఆయన భూములు మరియు తోటలను బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు మరియు దేవతలకు ఆరాధన మరియు సమర్పణల కోసం అమ్గడి-సుంకోము విధించినట్లుగా కూడా నమోదు చేయబడింది. గణపతిదేవ మహారాజు కొంత భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు కూడా చివరిలో నమోదు చేయబడింది.

This inscription is on a stone pillar near the Siva temple. The inscription begins with Telugu verses, invoking the god Ganesa, the goddess Durgi, the god Hari in the aspect of boar and the Sun for protecting the chief Kataya. Then, the Kakatiya king Ganapatideva is introduced. Here it is stated that he was the son of Rudra-narendra as contrary to the fact that he was the son of Mahadeva, the younger brother of Rudra. Ganapati's minister was Recherla Rudra son of Bejjama and Katreddi, who bears the title Kaketa-rajya-bhara-dhaureya. His minister was Rajanayaka of the brahmana caste. The military exploits of Rajanayaka are stated as, beheading of Godhumarati after defeating his army at Bokkera, the capture of Udayagiri, driving away of Padiraya and making the gift of perpetual lamps to the god Bhimesvara of Draksharama. To Rajanayaka and his wife Ravvamamba was born Kataya who faithfully served Ganpatideva. The record states that Kataya setup temples to Shiva, tanks and gardens and granted the village Pincharapaili to the deity Panchalinga. His other gifts of lands and gardens at several places and the levy of amgadi-sunkomu for the worship and offerings to the gods are also recorded. A gift of some land by Ganapatideva maharaja is also recorded in the end.

Inscriptions of Karimnagar District (Reprint 2016) · p. 88 to 93→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం చెన్నకేశవ ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేయబడింది. పమ్మి ప్రచండ వల్లభను దేవన పెర్గడ ప్రతిష్ఠించినప్పుడు, విర్యాల కుటుంబానికి చెందిన మహాసామంత నాగసనమ్మ, అమల్జరాజు, మమదిరాజులు రెంబర్తి నుండి పమ్మి వచ్చారని పేర్కొన్నారు. 29 సంవత్సరాల తరువాత, పోచేన-పెర్గడ తిరుముత్తం (పోర్టికో) మరియు మండపం నిర్మించి, దేవత యొక్క అంగ-రంగ-భోగానికి ఏర్పాటు చేసినట్లు కూడా పేర్కొన్నాడు, వల్లభరాజు గురువారం, రక్తక్షి సంవత్సరంలో మార్గశీర్ష మాసంలో ప్రకాశవంతమైన పక్షం యొక్క పదకొండవ రోజున 20 మరుతూరులను భూమిని విర్తిగా మంజూరు చేశాడు. ఈ సంవత్సరంలో ప్రాకార గోడ (తిరు మడిల్) ను పెంచినట్లు రికార్డులు చూపిస్తున్నాయి. 32 సంవత్సరాలు గడిచిన తరువాత, విలాంబి సంవత్సరంలో ఆషాఢ మాసంలో ప్రకాశవంతమైన పక్షం యొక్క మొదటి రోజు గురువారం దేవతకు ఆహార సమర్పణల కోసం చేసిన ఏర్పాట్లను కూడా నమోదు చేసింది. ఈ రోజున, దేవునికి పువ్వులు, దీపాలకు నెయ్యి మొదలైన వాటి సరఫరా కోసం భూములు కూడా ఇవ్వబడ్డాయి. రాజు ఆదేశాల ప్రకారం, వ్యయం ఎవరి పేరునైనా చేయబడాలని, ఒక వ్యయం మరొక రకమైన ఖర్చుకు మళ్లించరాదని నిర్దేశించబడింది. గురువారం నాడు, చెవిలో మాఘ మాసంలో ప్రకాశవంతమైన పక్షం యొక్క పదవ రోజు, ఒక వల్లభిరాజుడు చతుర్మస్య-ఏకాదశి సందర్భంగా దేవతకు వివిధ రకాల ఆభరణాలు మరియు ఇతర వస్తువులను విరాళంగా ఇచ్చినట్లు పేర్కొనబడింది. ఈ బహుమతులతో పాటు, ఆహార ధాన్యాలు, తృణధాన్యాలు మరియు నూనెను ఆహార సమర్పణల కోసం విరాళంగా ఇచ్చారు. [...]

This inscription is set up in front of Chennakesava temple. States that when Pammi Prachanna Vallabha was consecrated by Devana Perggada, the mahasamanta Nagasanamma, Amaljraju and Mummadiraju belonging to the Viryala family came to Pammi from Rembartti. Also states that Pochena-pergada got the thirumuttam (portico) and mandapa constructed and made provision for the anga-ranga-bhoga of the deity after 29 years Vallabharaju made a grant of 20 maruturus of land as vritti on Thursday, the eleventh day of the bright fortnight in the month of Margasira in the year Raktakshi. Records show that in this year the prakara wall (tiru madil) was raised. Also records provision made for food offerings to the deity, after 32 years passed, on Thursday the first day of the bright fortnight in the month Ashadha in the year Vilambi. On this date, lands were also endowed for the supply of flowers, ghee for the lamps etc., to the deity. As per the orders of the king, it was stipulated that the expenditure should be incurred in whosoever's name the order is written; one item of expenditure should not be diverted to another kind of expenditure. On Thursday, the tenth day of the bright fortnight in the month of Magha in the ear Krodhi, a certain Vallabhiraju is stated to have endowed ornaments of various kinds and other articles to the deity on the occasion of chaturmasya-ekadasi. Besides these gifts, food grains, cereals and oil were donated for the food-offerings. [...]

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1987-88. · p. 17 and 18.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం పాత శివాలయంలోని ఒక రాతిపై ఉంది. మహామండలేశ్వర కాకేత గణపతిదేవ మహారాజు భూ రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తున్నప్పుడు, ఒక రాజవురాము దామరాజు ఒక పోటరాజుకు, సుమ్కాలు, మాగాలు (మగ్గాలు), కోమటిన్డ్లు (కోమాటీల (దుకాణాలు) ఇళ్లు, చేకుమాలయపెమ్తా యొక్క గానువు (చమురు మిల్లులు) నుండి వచ్చే ఆదాయాన్ని సోమనాథ దేవ దేవుడి అంగ మరియు రంగ భోగాల కోసం బహుమతిగా ఇచ్చాడని పేర్కొన్నాడు.

This inscription is on a stone in the old Shiva temple. States that, while Mahamandalesvara Kaketa Ganapatideva Maharaja was ruling the kingdom of the earth, a certain Rajavuramu Damaraju gifted to one Potaraju, the income from sumkas, maggas (looms), Komatindlu (the houses of the Komatis (shops), and ganuvu (oil mills) of Chekumalayapemta for the anga and ranga bhogas of the God Somanatha Deva.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 118 to 119

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · తెలుగు-కన్నడ

భీమేశ్వర ఆలయ ప్రవేశద్వారం వద్ద మండపం యొక్క దక్షిణ గోడ యొక్క రెండవ శ్రేణిలో ఈ శాసనం ఉంది. ఈ శాసనం తీవ్రంగా దెబ్బతింది. కాకటి గణపతిదేవ మంత్రి మల్లాల వేమరెడ్డి తన తల్లిదండ్రుల యోగ్యత కోసం ద్రక్షరామంలోని భీమేశ్వర దేవునికి లోహపు స్టాండ్తో శాశ్వత దీపం మరియు బహుశా 25 ఆవులను బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు పేర్కొన్నాడు. ఆవులను స్వీకరించిన బాలురు ప్రతిరోజూ ఒక త్రిభువనంకుస-మాన నెయ్యి ఆలయానికి సరఫరా చేయాలని శాసనం పేర్కొంది.

This inscription is on the second tier of the south wall of the mandapa at the entrance of the Bhimeswara temple. This inscription is badly damaged. States that Mallala Vema-reddi, the minister of Kakati Ganapatideva, made the gift of a perpetual lamp with metal stand and probably 25 cows to the god Bhimesvara of Draksharamam for the merit of his parents. The inscription further states that the boyas who received the cows should supply one Tribhuvanankusa-mana of ghee everyday to the temple.

South Indian Inscriptions, Volume-IV. · p. 468

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం విట్ఠలేశ్వస్వామి ఆలయంలోని కల్యాణ మండపం లోని రెండవ స్తంభంపై ఉంది, శక 11 [60], విలాంబి, అశ్వయుజం, బి. 3, మంగళవారం, తుల-సంక్రాంతి. భట్టి ప్రోలు వద్ద భోగీస్వర మహాదేవ ఆలయంలో శాశ్వత దీపం నిర్వహణ కోసం రాజు యొక్క యోగ్యత కోసం టోల్-ఆఫీసర్ [మా] నంద్య చేత చేయబడిన డబ్బు (కేసరి-గద్యా) బహుమతిని నమోదు చేస్తుంది.

This inscription is on the second pillar in the Kalyana mandapa of the Vitthalesvaeasvamin temple, dated Saka 11[60],Vilambi, asvayuja, ba. 3, Tuesday, Tula-sankranti. Registers a gift of money (kesari-gadya) made for the maintenance of a perpetual lamp in the temple of Bhogisvara Mahadeva at Bhattiprolu by the toll-officer [Ma]ndya for the merit of the king.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1936-37. · p. 39

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం శివాలయానికి తూర్పున ఉన్న ఒక రాయి నుండి వచ్చింది.

This inscription is from a stone lying to the east of Shiva temple.

A Collection of the Inscriptions on Copper plates and Stones in the Nellore District, Part-III, 1905. · p. 1055 to 1057.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం శివాలయానికి ఎదురుగా ఉన్న ఒక రాయి నుండి వచ్చింది.

This inscription is from a stone opposite to Siva temple.

A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones in the Nellore District, Part-III, 1905. · p. 1058 to 1064.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం రామేశ్వర ఆలయ బయటి మండపంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. శ్రీ మహామండలేశ్వర కోట గోకరాజు యొక్క భోగస్త్రీ (ఉంపుడుగత్తె) కొమ్మసాని కుమారుడు గోకినయ మరియు యేతసాని కుమారులు అనంతినయుడు, నాగినయుడు. నాగినైడు మరియు భ్రమసాని కుమార్తె యేతసాని మరియు ఆమె భర్త సోమ రౌతు. శక 1161 (భాద్రపద మాసం) (క్రీ. శ. 1239) లో శ్రీ మహామండలేశ్వర పరమ మహేశ్వర గణపతిదేవ మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం యేతసాని 25 మోడలు (ఆవులు) ను వెల్పునూరి శ్రీ రామేశ్వర మహదేవునికి శాశ్వత దీపం కోసం విరాళంగా ఇచ్చారు. ఆమె తనను తాను గణపతిదేవ శ్రీ పద పద్మపాజీవి అని పిలిచేది. బదుల రామ బాలుడి కుమారుడు ముప్పాన బోయా దీపానికి నెయ్యి అందించాడు. కోట గోకరాజు ఉంపుడుగత్తె కొమ్మసాని కుమారుడు గోకినాయ భార్య యేతసాని అనంతనాయుడు నాగిన్నాయుడు భార్య భ్రమసాని (దాత) కుమార్తె యేతసాని భర్త సోమ రౌతు.

This inscription is on a pillar in the outer mandapa of the temple of Ramesvara. Shri Mahamandaleshwara Kota Gokaraju’s Bhogastri (concubine) Kommasani’s son Gokinaya and Yeitasani’s sons Anantinayudu, Naginayudu. Naginaydu’s and Bhramasani’s daughter Yeitasani and her husband Soma Routu. Yeitasani donated 25 Modalu (cows) for the merit of of Sri Mahamandalesvara Parama Mahesvara Kākati Ganapatideva Maharaja in Saka 1161 (Bdrapada month) (A.D. 1239) for the perpetual lamp to the lord Velpunuri Sri Ramesvara Mahādēva. She called herself as Sri Pada Padmopajivi of Ganapatideva. Baddula Rama boyas son Muppana Boya provided ghee for the lamp. Kota Gokaraju Concubine Kommasani Son Gokinaya wife Yeitasani Anantanayudu Naginayudu wife Bhramasani (Doner) Daughter Yeitasani Husband Soma Routu.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 151.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం భీమేశ్వర ఆలయ ఎడమ తలుపు స్తంభంపై ఉంది, ఇది శక 1162 నాటిది. కాకతీయ పాలనలో, ఉత్తరాయణ సంక్రాంతి సందర్భంగా పించమ అన్ని సెట్టి, నా [మి] ఋతికుల గోత్రాకు చెందిన పోటమ సెట్టి, గుడివాడ కుందేశ్వర శ్రీ మహాదేవర యొక్క శాశ్వత దీపం కోసం నెయ్యి అందించడానికి 30 ఆవులను తన తండ్రి నాగి సెట్టి, తల్లి ప్రోలసాని యొక్క యోగ్యతతో విరాళంగా ఇచ్చారని పేర్కొన్నాయి.

This inscription is on the left door pillar of the Bhimeswara temple, dates Saka 1162. Mentions that during the Kakatiya rule, on the occasion of Uttarayana samkranti Pinchama Anni setti and Potama Setti of Na[mi]rithikula gothra donated 30 cows to provide Ghee for the perpetual lamp of Gudivada Kundeshwara Sree Mahadevara in the merit of his father Nagi Setti and mother Prolasani.

South Indian Inscriptions Volume-V · p. 78 to 79

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం.

ఈ శాసనం త్రికూట ఆలయంపై చెక్కబడింది. శివ, కేశవ, ప్రొలేశ్వర దేవాలయాల నిర్మాణాన్ని, దుర్జయ కుటుంబం వంశావళిని ఈ క్రింది విధంగా అందించిన మలేషియా కుటుంబానికి చెందిన కాటా వారికి భూమిని మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేశారు. :: దన్నప. సబా ఎమ్డి. అకామా. కాటా ఎమ్డి. కాకంబికా. కోట-గెల్పట, పెడముత్తు-గమ్డు అనే శీర్షికలు ఆసక్తికరంగా ఉంటాయి.

This inscription is inscribed on the Trikuta temple. Records the construction of the temples of Siva, Kesava, and Prolesvara and grant of land for them by kata of the Malaysla family whose genealogy is given as follows; Durjaya family.:: Dannapa. Sabba md. Acama. Kata md. Kacambika. The titles, namely Kota-gelpata and Pedamuttu-gamdu are interesting.

Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam’s Dominions, Part-II, 2017. · p. 42 to 50 and 186.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం కట్టలమ్మ-చెరువు ముందు ఉంచిన రాతి పలకపై ఉంది. కాకతీయ గణపతి యొక్క మహామండలేశ్వరమైన రెచెర్ల పసాయితా గణపతి రెడ్డి ద్వారా కొండపల్లిలోని ప్రోలకమ్మ ఆలయానికి బొల్లసముద్రం వద్ద రెండు మరుతూరల భూమిని మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేసింది. ఇది ఆభరణాలు మరియు పూజా వస్తువులను భద్రపరచడానికి 20 మోడలు మరియు ప్రోలకమ్మ మరియు మారకమ్మ దేవతలకు ఆహార సమర్పణలను అందించడానికి వ్ర్తిని కూడా నమోదు చేస్తుంది. ప్రొలేబోయాను శాసనం యొక్క స్వరకర్తగా సూచిస్తారు.

This inscription is on a stone slab kept in front of Kattalamma-Cheruvu. Registers the grant of two maruturas of land at Bollasamudram to the temple of Prolakamma at Kondapalli by Recherla pasayita Ganapathi Reddi, a mahamandalesvara of Kakatiya Ganapati. It also registers a gift of 20 modalu for securing ornaments and articles of worship and vritti for providing food offerings to the goddesses Prolakamma and Marakamma. Proleboya is referred to as the composer of the inscription.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1987-88. · p. 17

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · తెలుగు.

ఈ శాసనం శివాలయంలోని నంది పీఠంపై ఉంది. ఆలయాన్ని నిర్మించి, గణపతిదేవ రాజు మండలేశ్వర ద్వారా రోజువారీ కర్మలు నిర్వహించడానికి దేవతను ప్రతిష్ఠించిన తరువాత బాలకొండ గ్రామంలో 100 మార్టర్ల భూమిని సమంతా దేవునికి బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు శాసనం నమోదు చేసింది.

This inscription is on a Nandi pedestal in the Siva temple. The Inscription registers the gift of 100 marttars of land in the village Balakonda to the god Samanthadeva after the construction of a temple and installation of the deity for performing the daily rites by mandalesvara of the king Ganapatideva.

Inscriptions of Telangana Nizamabad District (Nizamabad & Kamareddy). (2019) · p. 115 to 117

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం, సూర్యగ్రహణం సందర్భంగా, సుభగృత సంవత్సరం భాద్రపద అమావాస్య రోజున, దేవుడైన [ఇ] లేశ్వరదేవుని సమక్షంలో, మహామండలేశ్వర గండపేంద్ర గంగయ-సాహినీ ద్వారా కొన్ని టికనపెద్ది మరియు మాధవప్పలకు రెండు చిత్తడి నేలలు మరియు కొంత పొడి భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేస్తుంది. 1242వ సంవత్సరానికి సంబంధించిన సుభక్రిత్ సంవత్సరానికి చెందిన ఈ శిలాశాసనం కాయస్థ అధిపతి గంగయ-సాహ్ని యొక్క మొట్టమొదటి రికార్డు.

This inscription registers the gift of two martars of wetland and some dry land to certain Tikanapeddi and Madhavappa by Mahamandalesvara Gandapendara Gangaya-Sahini, on the occasion of the solar eclipse which occurred on the New moon day of Bhadrapada of the cyclic year Subhakrit, in the presence of the god [E]lesvaradeva. This epigraph dated in the year Subhakrit, corresponding to A.D. 1242, is the earliest record of the Kayastha chief Gangaya - Sahini.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 182 to 183

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గది తూర్పు గోడపై ఉంది, ఇది ఎస్. 1164 (సుభాక్రీత్) నాటిది. త్రిపురాంతక-మహాదేవ ఆలయంలో చాగి ముప్పాల దేవి శాశ్వత దీపం కోసం 25 ఆవులను ఇచ్చినట్లు పేర్కొంది. నాథవాడి రుద్రదేవ-మహారాజ, కాకతీయ మైల-మహాదేవి మరియు ముప్పలదేవి గురించి కూడా ప్రస్తావించారు.

This inscription is on the east wall of the dark room in the temple of Tripurantakesvara, dated S. 1164 (Subhakrit). States that Chagi Muppala Devi gave 25 cows for a perpetual lamp in the temple of Tripurantaka-Mahadeva. Also mentions Nathavadi Rudradeva-Maharaja, Kakatiya Maila-Mahadevi and Muppaladevi.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 154.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం తెలుగులో ఉంది మరియు గ్రామం వెలుపల ఒక పొలంలో ఉన్న రాతిపై చెక్కబడింది. లింగం, పాణిభట్ట, సూర్యుడు, చంద్రుడు, నంది మరియు నిటారుగా ఉన్న బాకు యొక్క సాధారణ బొమ్మలు పైభాగంలో బేస్-రిలీఫ్లో చెక్కబడ్డాయి. రామేశ్వర-దేవర నైవేద్యమ కోసం కార్తీలను మరియు కండుకూరుకు చెందిన అరవై మంది ఈటిలు ద్వారా భోగనాథ-దేవరను ఉత్పత్తి చేసిన కాకికుంట చెరువు వెనుక 1 అడ్డ భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు ఇది నమోదు చేసింది. మహా-మండలేశ్వర కాకేటియా గణప-దేవ-మహారాజు ఆనందంగా పరిపాలిస్తున్న సమయంలో, శుభక్ర్త్ (క్రీ. శ. 1243?) సంవత్సరంలో పౌష్య మాసంలోని 11వ శనివారం నాడు ఈ రికార్డు ఉంది.

This inscription is in Telugu and is carved on a stone lying outside the village in a field. The usual figures of a linga, Panivatta, Sun, Moon, Nandi and erect dagger are carved in bas-relief at the top. It records the gift of 1 adda of land behind the tank Cakikunta with produce of both the kartis for the naivedya of Ramesvara-devara and Bhoganatha-devara by Eitilu of Kandukur numbering sixty. The record is dated on Saturday, su 11 of the month of Pausya in the year Shubhakrt (A.D. 1243?) while Maha-mandalesvara Kaketiya Ganapa-deva-maharaja was ruling in happiness.

A Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts of Andhra Pradesh. Part III, 1956. · p. 4 to 5

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం సోమేశ్వర ఆలయ ప్రాకారకు తూర్పు వైపున ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. తడియడ్లపల్లి అడ్డ్వట్ట-మజ్జరి అయిన సభ-మల్నాయణి మనవడు చెన్నాని సోమినాయుడు పేరుర్ వద్ద స్వయంభు-సోమనాథదేవునికి ధూపం (ధూపం) అర్పించడానికి ఒక పాత్రను ఏర్పాటు చేసినట్లు పేర్కొన్నాడు.

This inscription is on a pillar lying outside the eastern side of prakara of the Someswara temple. States that Chenneni Sominayudu, the grandson of Sabha-malnayani, the addvatta-majjari of Tadiyadlapalli made provision of a vessel for the offering of incense (dhupa) to the Svyambhu-Somanathadeva at Perur.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1986-87. · p. 42.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం శక 1165, శోభాకృతి, అశ్వయుజుడు, సు నాటి విఠలేశ్వరస్వామి ఆలయంలోని కళ్యాణ మండపాలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. 12, శనివారం, కన్యా సంక్రాంతి. స్వల్పంగా దెబ్బతిన్నాయి. తన తండ్రి యోగ్యత కోసం భట్టిప్రోలు వద్ద ఉన్న భోగీస్వర-మహదేవ ఆలయంలో ఎనిమిది శాశ్వత దీపాల కోసం రాజు గురువు విశ్వేశ్వరుడు-మహముని కుమారుడు పరిపూర్ణాశివ-మహముని చేసిన గొర్రెలు, ఆవులను బహుమతిగా నమోదు చేస్తాడు.

This inscription is on a pillar in the Kalyana mandapa of the Vitthalesvarasvamin temple, dated Saka 1165, Sobhakrit, Asvayuja, su. 12, Saturday, Kanya-sankranti. Slightly damaged. Registers a gift of sheep and cows made by Paripurnasiva-Mahamuni, son of Visvesvara-Mahamuni, the guru of the king, for eight perpetual lamps in the temple of Bhogisvara-Mahadeva at Bhattiprolu for the merit of his father.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1936-37. · p. 39

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

తెలుగు-కన్నడ ఈ శాసనం village.this శాసనంలో కొండకు సమీపంలో ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది, చంద్ర గ్రహణం సందర్భంగా కాకతీయ రాజు గణపతిదేవ తన సొంత యోగ్యత కోసం కమ్మనాడులోని తెమడ్తా అలియాస్ గణపవురము గ్రామాన్ని పులుకర్టి నారాయణభట్ట-వజాపీయజులుకు మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేసింది.

; Telugu-Kannada This inscription is on a pillar laying near the hillrock in the village.this inscription records the grant of the village Temadta alias Ganapavuramu in Kamma-nadu to Pulukarti Narayanabhatta-Vajapeyayajulu for his own merit by the Kakatiya king Ganapatideva on the occasion of Lunar eclipse.

South Indian Inscriptions Volume-VI · p. 98 and 99

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం గ్రామంలోని శివాలయం గోడపై నిర్మించిన ఫలకం మీద ఉంది, ఇది శక 1166, క్రోధిన్, కార్తీక, సు. 15, సోమవారం. అసంపూర్ణం. గణపతిదేవకు అధీనంలో ఉన్న మహామండలేశ్వర గణపేంద్ర అంబయ్యదేవ ప్రసాదం ఇస్తాడు. ఒక చమురు మిల్లు అధిపతి ఇచ్చిన బహుమతిని మరియు ఆ గ్రామంలోని స్వయంభు శ్రీ-మహదేవ ఆలయంలో దీపం కోసం సత్రశాల వద్ద విధించిన సుంకాను (సుంకాలు) నమోదు చేస్తుంది.

This inscription is on a slab built into a wall of the Siva temple in the village, dated Saka 1166, Krodhin, Karttika, su. 15, Monday. Incomplete. Gives the prasasti of Mahamandalesvara Ganapendra Ambayyadeva, the subordinate of Ganapatideva. Registers the gift made by the chief of an oil-mill and of the sunka (tolls) levied at Sattrasala for a lamp in the temple of Svayambhu Sri-Mahadeva at that village.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1930-31. · p. 28

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం · తెలుగు-కన్నడ

రాతి ఫోటో

గుంటూరు జిల్లా బాపట్ల తాలూకాలోని మోటుపల్లిలోని వీరభద్ర స్వామి ఆలయం ముందు ఉన్న మండప స్తంభానికి నాలుగు వైపులా ఈ శాసనం చెక్కబడింది. స్తంభం అంచులకు సమీపంలో కొన్ని అక్షరాల విస్తరణతో శాసనం బాగా సంరక్షించబడింది. తెలుగు వర్ణమాల ఉంది. పాత్రలు మొత్తం బాగా రూపొందించబడ్డాయి, కానీ కొన్ని అక్షరాలు ఉన్నాయి, వీటిని సందర్భాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా ఒకదానికొకటి వేరు చేయడం అంత సులభం కాదు. పరీకిలా అనే పదానికి రెండుసార్లు భాషలో l ఉపయోగించబడుతుంది. ఒక విచిత్రమైన అక్షరక్రమం ప్రస్తావించబడవచ్చుః క్లిప్తకు క్లుప్త మరియు యవనానికి యవన. సంస్కృతం, తెలుగు భాషలు ఉన్నాయి. సంస్కృత భాగంలో ఎక్కువగా 29 శ్లోకాలు ఉన్నాయి. శాసనం యొక్క మిగిలిన భాగం గద్యంలో ఉంది. అరుదైన సంస్కృత పదాలలో ఈ క్రింది వాటిని గమనించాలిః-అనతరీప, 'ఒక ద్వీపం'; అమలిమాన్, 'స్వచ్ఛత'; అల్వియా, 'అనేక గుర్రాలు'; 'ఆనందతు', 'ఆనందం', అమరేదన, 'కీర్తి'; అశ్వమేధ = అశ్వమేధికా; 'ఉపరిఖ్,' వ్యాప్తి చెందడం '; ఉష్మలా,' మెరుస్తున్న '; కాన్,' మెరుస్తున్న '; కళంబ,' బాణం '; క్రీడాయితా,' క్రీడాకారులు '; గండ,' హీరో '; అదే = గండసైలా,' బండరాళ్లు '; గుంజా,' కెటిల్ డ్రమ్ '; ఘ్రిని,' కిరణం ';' డమ్ర, 'గందరగోళ,' భయంకరమైన త్రివేదాలు, 'త్రివేదాలు = లక్ష్మీ = లక్ష్మీ = ఇంద్రవాత్మ,' లంబోతాసు '= ఇంద్రవాత్మ,' లంబోతాసు '; విష్ణు,' మోటుపల్లి స్తంభ శాసనం (కాకతీయ) మహారాజా గణపతిదేవ శాసనం. ఇది స్వయంభూదేవుని ప్రార్థనతో ప్రారంభమవుతుంది. [...]

This inscription is engraved on four sides of a pillar of the mandapa in front of the Veerabhadra Swamy temple at Motupalli in the Bapatla taluk of the Guntur district. With the expansion of a few syllables near the edges of the pillar the inscription is well preserved. The alphabet is Telugu. The characters are on the whole well formed, but there are some letters which it is not quite easy to distinguish from each other without paying regard to the context. The lingual l is used twice in the word parikila. A peculiar spelling may be mentioned: klupta for klripta and yavvana for yauvana. The languages are Sanskrit and Telugu. The Sanskrit portion consists mostly of verses, which are 29 in number. The remainder of the inscription is in prose. Of rare Sanskrit words the following deserve to be noted:- anataripa, ‘an island‘; amaliman, ‘purity‘; alviya, ‘a number of horses; ‘anandathu‘, ‘joy‘, amredana, ‘reputation’; asvamedha=asvamedhika; uparirikh,‘to spread‘; ushmala, ‘glowing‘; kan, ‘to glitter‘; kalamba, ‘an arrow‘; kridayita, ‘sporting‘; ganda,‘a hero‘; the same=gandasaila, ‘boulder‘; gunja, ‘a kettle-drum‘; ghrini,‘a ray‘; damra,‘tumultuous, terrible‘, Tridasaparivridha=Indra; Padmavasa=Lakshmi; parimotana, ‘cracking‘; Maghavanmani=Indrantla; rangat,‘roaling‘; lambapataha, ‘a kind of drum‘; Lopdmudradayita= Agastya; Srivatsavakshas=Vishnu. The Motupalli pillar inscription is an edict of the (Kakatiya) Maharaja Ganapatideva. It opens with an invocation of Svayambhudeva. [...]

Epigraphia Indica, Volume-XII · p. 188 to 197

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం రామలింగేశ్వర ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన రాతిపై ఉంది, ఇది 1167 (విశ్వవసు) నాటిది. గణపతిదేవ మహారాజు మరియు అతని తల్లిదండ్రుల ప్రయోజనం కోసం రామనాథ దేవునికి కరణ మరాయ భూమిని మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేయబడింది.

This inscription is on a stone set up in front of the temple of Ramalingesvara, dated S. 1167 (Visvavasu). Records the grant of land by Karanam Maraya to god Ramanatha for the benefit of Ganapatideva maharaja and his parents.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 157 and 158.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం చెన్నకేశవ ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన రాతి స్తంభంపై ఉంది. శాసనం మొదటి వైపు తీవ్రంగా దెబ్బతింది. రెండవ భాగంలో కాకతీయ మహాదేవుడు, ఆయన కుమారుడు గణపతిదేవుడు వర్ణించబడ్డారు. ఆ తరువాత వారి మంత్రుల శ్రేణి వివరణ ఉంటుంది. విష్ణువృద్ధ-గోత్రంలో ఒక సోమయ-అమాత్య జన్మించాడు. ఆయన కుమారుడు తిక్కయ-అమాత్యకు దేవ-అమాత్య జన్మించాడుః ఆయనకు భార్య లక్ష్మి ద్వారా రామ మంత్రి, తుక్కయ-మంత్రి, మార్చన-మంత్రి, బీటా అనే నలుగురు కుమారులు జన్మించారు. సోదరులలో మొదటివాడు, గణపతిదేవుని పరిపాలనలో రామ-మంత్రి సర్వధికారులు అవుతారు. మూడవ సోదరుడు, మంచెన అనేక శాస్త్రాలలో చాలా నేర్చుకున్నారని, రఘునాథునిపై ప్రబంధం (= పుస్తకం) రచించాడని చెబుతారు. మున్చెన్-మారి చిలుకూరు గ్రామంలో శ్రీ ప్రసన్న చెన్నకేశవ దేవుడిని స్థాపించి, దేవతకు దాని ఆరాధన మరియు దీపం కోసం కొన్ని భూములను ప్రసాదించినట్లు రికార్డు పేర్కొంది.

This inscription is on a stone pillar set up in front of the Chennakesava temple. The first side of the inscription is badly damaged. In the second side of the record Kakatiya Mahadeva and his son Ganapatideva are described. Then follows the description of the line of their ministers. In the Vishnuvriddha - gotra a certain Somaya - amatya was born. His son was Tikkaya-amatya to whom was born Deva - amatya: The latter had four sons by his wife Lakshmi, named Rama mantri, Tkkaya-mantri, Marchana-mantri and Beta. The first of the brothers, Rama-mantri is to be the sarvadhikari in the administration of Ganapatideva. The third brother, Manchena is said to be much learned in several Shastras and composed a prabandha (= book) on Raghunatha. The record states that Munchen-maari installed the god Sri Prasanna Chennakesava in the village Chilukuru and endowed the deity with some lands for its worship and lamp.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 183 to 189

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం ఇటీవల శంభునిగుడి ప్రాంగణంలోని ధర్మశాల అనే వంటగది గోడపై కనుగొనబడింది. ఇది సున్నం యొక్క మందపాటి పూత కింద ఉంది మరియు ఇప్పటివరకు అన్వేషకుల దృష్టిని కోల్పోయింది. మొదటి కొన్ని పంక్తులలోని కొన్ని పదాలు దెబ్బతిన్నాయి. ఇది సంస్కృత పద్యంలో ఉంది మరియు శక 1167 విశ్వవసు, అశ్వయుజ శుక్ల 10 (క్రీ. శ. 1245, అక్టోబరు 2, సోమవారం) నాటిది. గణపతిదేవ పాలిస్తున్నప్పుడు, ధర్మ శివాచార్య శిష్యుడైన విరియాల కుటుంబానికి చెందిన అతని అధీనంలో ఉన్న రుద్రుడు స్వయంభూ దేవునికి శాశ్వత దీపం కోసం ముప్పై ఆవులను ఇచ్చాడు. దీపాన్ని (అవసరమైన నెయ్యిని సరఫరా చేయడం ద్వారా) నిర్వహించాలని కోరుతూ ఈ ఆవులను ధమ్మయ అనే పశువుల కాపరుకు అప్పగించారు. కటకురు శాసనం (హైద్, ఆర్చ్. ఎస్. 19, పేజీ 8) నుండి, విరియాల కుటుంబానికి చెందిన కొంతమంది సభ్యులను ఈ క్రింది వంశావళి పట్టికలో చూపించినట్లు పిలుస్తారు. విరియాల కుటుంబం సూర---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- కటకురు శాసనం ప్రకారం, విరియాల అన్నయ కుమార్తె మైలామా శక సంవత్సరాలలో 1124 మరియు 1127లో కొన్ని బహుమతులు ఇచ్చింది. (క్రీ. శ. 1202 మరియు 1205). క్రీ. శ. 1245 నాటి ప్రస్తుత శాసనంలో దాత అయిన రుద్రకు పైన పేర్కొన్న కుటుంబ సభ్యులతో ఉన్న సంబంధం మరింత పరిశీలనకు సంబంధించిన విషయం. ఈ రుద్ర విరియాల సూర (క్రీ. శ. 1273) లోని కోటగిరి పలకలలో పేర్కొన్నట్లే ఉండవచ్చు. [...]

This inscription was recently discovered on a wall of the kitchen called Dharma-sala in the compound of Sambhunigudi. It is under a thick coating of lime and missed the notice of the explorers so far. Some words in the first few lines are damaged. It is in Sanskrit verse and is dated Saka 1167 Visvavasu, Asvayuja Sukla 10 (A.D. 1245, October 2, Monday). While Ganapatideva was ruling, his subordinate Rudra of the Viriyala family who was a disciple of Dharma Sivacharya granted thirty cows for a perpetual lamp to the god Svayambhu deva. These cows were handed over to a cowherd named Dhammaya asking him to maintain the lamp (by supplying the required ghee). From the Katakuru inscription (Hyd, Arch. S. 19, p. 8), some members of the Viriyala family are known as shown in the following genealogical table. Viriyala family Sura —-------------------------------------------------------------------Prola Malla Beta —------------------------------------------------------------------------------------Sura Malla Prola Komma Annaya m. Aitama (daughter) Mailama m. Dannaya of Malayala family. According to the Katakuru inscription Mailama daughter of Viriyala Annaya made some gifts in the Saka years 1124 and 1127. (A.D. 1202 and 1205). The relationship of Rudra, the donor in the present inscription which is dated A.D. 1245, to the members of the above family is a matter for further consideration. This Rudra may be the same as mentioned in the Kotagiri plates of Viriyala Sura (A. D. 1273). [...]

Select Epigraphs of Andhra Pradesh by P.V.P. Sastry, 1965. · p. 43 to 45→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1167 (విశ్వవసు) నాటి త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గది (చికటి-మిడ్డి) తూర్పు గోడపై ఉంది. కాకతీయ గణపతిదేవ ప్రతినిధి పోచన-పెగ్గడ-గణపాయం త్రిపురాంతకం పట్టణంలోకి వస్తువులను దిగుమతి చేసుకోవడానికి ఉపయోగించే మూడు వందల ప్యాక్ల ఎద్దులపై చెల్లించాల్సిన కస్టమ్స్ సుంకాలను చెల్లించాడని పేర్కొన్నాడు.

This inscription is on the east wall of the dark room (Chikati-Middi) in the temple of Tripurantakesvara, dated S. 1167 (Visvavasu). States that Kakatiya Ganapatideva’s agent Pochana-Peggada-Ganapaya remitted customs duties payable on three hundred pack bullocks used in importing goods into the town Tripurantakam which belongs to god Tripurantaka.

South Indian Inscriptions, Volume-X. · p. 158.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · ………..

ఈ శాసనం కాకతీయ గణపతి కాలానికి చెందిన శక 1167 (క్రీ. శ. 1245) నాటిది మరియు మంత్రి మంచెన వంశావళిని ప్రస్తావించింది మరియు మంచెన సంస్కృతంలో రఘునాథ రామచరిత అనే కావ్య రచయిత అని చెబుతుంది.

This inscription is dated Saka 1167 (A.D. 1245) of the time of Kakatiya Ganapati and mentions the genealogy of the minister Manchena and speaks that Manchena was the author of a kavya, in Sanskrit, Raghunatha Ramacharita.

Indian Archaeology 1972-1973, A Review. · p. 39

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

డాక్టర్ హల్ట్జ్ తన వార్షిక నివేదికలో 1902-03, P-5 కోసం ఇప్పటికే గమనించిన ఈ రికార్డును పాఖల్ వద్ద నిటారుగా ఉన్న దీర్ఘచతురస్రాకార రాతి బ్లాక్ యొక్క నాలుగు వైపులా చెక్కారు, వీటిలో సిరా-ముద్రలు మరియు ఛాయాచిత్రాలను యాజ్దానీ అందించారు. రాతి మొదటి ముఖం పైభాగంలో రెండు ముతకగా చెక్కబడిన శిల్పాలు ఉన్నాయి, మొదటిది కుడి వైపున చంద్రుడు మరియు ఎడమ వైపున సూర్యుడు ఉన్న గణేశ విగ్రహాన్ని కలిగి ఉంది, రెండవది పంది (కాకతీయ రాజుల పరికరం) ప్రతి వైపు కళస లేదా కూజాను కలిగి ఉంది. ఆ పాత్ర ఆ కాలానికి చెందిన సరసమైన తెలుగు; అక్షరాల ఎత్తు 9/16 in నుండి 7⁄8 in వరకు ఉంటుంది. పాలటల్ ఎన్ఎన్, 1, విమున్చమ్తి లో కనిపిస్తుంది. ........................................................................................................................................................................................................ ఆస్పిరేట్ డిహెచ్ ను దాని క్రింద ఒక చిన్న వక్రరేఖతో డి ద్వారా సూచిస్తారు (ఉదాహరణకు, గధ్-లో, 1.24. మరియు ఓడ్గడ్, 1.52). - భాషకు సంబంధించి, తెలుగు గద్యంలో ఒక చిన్న ఉపసంహారం (II. 230-3) మినహా మొత్తం శిలాశాసనం సంస్కృత పద్యంలో ఉంది. ఈ శైలి చాలా ప్రతిష్టాత్మకమైనది, మరియు లెక్సికల్ ఆసక్తి గల పదాలలో ఈ క్రింది వాటిని గమనించవచ్చుః గరదః (I. 37); రామ్గత్-తరంగా (II. 20-I), పైన చూడండి, వాల్యూమ్. XII, p. 188: ఝరీ (II. 25-6, కానీ అనిశ్చితం); జిహ్వాలా (I. 34); నసీరా (I. 43); ఏకగమవిరాయితా (II. 43-4); మేఘంకర (II. 44-5); ఉద్గాధ (I. 52); అవతార (I. 98); బహుశా అభ్యామ్తి (I. 98); సత్తా అనే అర్థంలో "అధికారం" (I. 100); జామ్ఘా (I. 140); తట్కా (I. 197); స్థౌవిన్ (I. 197). మన రచయిత కోల్-అమ్కో = భున్ = మృగాంకో, మొదలైన శ్లోకాన్ని స్వీకరించారని గమనించడం ఆసక్తికరంగా ఉంది

This record, which has already been noticed by Dr. Hultzsch in his Annual Report on Epigraphy for 1902-03, P-5, is incised on the four sides of an upright rectangular block of stone at Pakhal, of which ink-impressions and photographs have been supplied by Yazdani. At the top of the first face of the stone are two bands of coarsely executed sculptures, the first containing a squatting figure of Ganesa with the moon on the proper right and the sun on the left, and the second a boar (the device of the Kakatiya kings) with a kalasa or jar on each side. The character is a fair Telugu of the period; the height of the letters is from 9/16 in. to ⅞ in. The Palatal n̅ appears in vimunchamti,1. 213. The aspirate dh is denoted by a d with a small curve underneath it (eg. in-gadh-,1. 24. and-odgadha,1.52).- As regards language, the whole epigraph is in Sanskrit verse, except for a short epilogue in Telugu prose (II. 230-3). The style is rather ambitious, and among the words of lexical interest may be noticed the following: garada: (I.37); ramgat-taramga (II. 20-I), on which see above, Vol. XII, p. 188: jhari (II. 25-6, but rather uncertain); jihvala (I. 34); nasira (I. 43); ekagamavirayita (II. 43-4); meghamkara (II. 44-5); Udgadha (I. 52); avatamasa (I.98); perhaps abhyamti (I. 98); satta in apparently the sense of “authority” (I. 100); jamgha (I. 140); tatka (I. 197); sthauvin (I. 197). It is interesting to observe that our author has borrowed the stanza Kol-amko=bhun=mrigamko, etc. [...]

Pakhal Inscription of the Reign of the Kakatiya Ganapatideva, 1919. · p. 1 to 10→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం గుడివాడ భీమేశ్వర ఆలయ ఎడమ తలుపు స్తంభంపై ఉంది, ఇది శక 1167 విజయ సంవత్సరానికి చెందినది. ఉత్తరాయణ సంక్రాంతి సందర్భంగా కాకతీయ పాలనలో, పుచకోల గోత్రానికి చెందిన నల్లం జీవిసెట్టి తన తండ్రి కొమ్మి సెట్టి మరియు తల్లి కొమ్మసాని యొక్క యోగ్యత ప్రకారం గుడివాడ కుందేశ్వర శ్రీ మహాదేవుడి కోసం శాశ్వత దీపం కోసం నెయ్యి అందించడానికి 30 ఆవులను విరాళంగా ఇచ్చినట్లు పేర్కొనబడింది.

This inscription is on the left door pillar of the Gudivada Bhimeswara temple, dates Saka 1167 Vijaya year. Mentions that during the Kakatiya rule on the occasion of Uttarayana samkranti, Nallam Jivisetti of Puchakola gotra donated 30 cows to provide ghee for the perpetual lamp for the Gudivada Kundeshwara Shree Mahadeva in the merit of his father Kommi Setti and mother Kommasani.

South Indian Inscriptions Volume-V · p. 79

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం గోల్కొండలోని ఖజనా బిల్డింగ్ మ్యూజియంలో భద్రపరచబడిన స్తంభానికి ఒక వైపు ఉంది. కాకటి ప్రభువు మహామండలేశ్వర గణపతిదేవ మహారాజు సూర్యగ్రహణం సందర్భంగా, ఎలేశ్వరదేవ దేవుడు రోజువారీ నైవేద్యం కోసం, నందులకండి దేవి-చెరూవు మరియు ఎలేశ్వరంలోని ఎర్రా చెరూవు కింద ప్రతిరోజూ 1 పుట్టి (వివిధ రకాల వరి) భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చాడు.

This inscription is on one side of the pillar preserved in the Khajana Building Museum, Golconda. States that, Mahamandalesvara Ganapatideva Maharaju, the lord of Kakati, made a gift, of land yielding daily I putti of rajanalu (variety of paddy) under Nandulakandi devi-cheruvu and Erra cheruvu of Elesvaram for the daily offerings of the god Elesvaradeva, on the occasion of Surya-grahana.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 119 to 120

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం తిప్పారెడ్డి పొలంలో ఖననం చేయబడిన ఒక స్తంభంపై ఉంది. కాకతీయ రాజుల సాధారణ ప్రసాదంతో ప్రారంభమవుతుంది. సుదీర్ఘమైన బిరుదుల జాబితా ఉన్న గణపతి అధీనంలో ఉన్న మల్యాల గుండ దండదీశ్వర, ప్రాకార, గోపురాలతో కలిసి వర్ధమానపురంలో నాగేశ్వరదేవునికి ఒక ఆలయాన్ని నిర్మించి, దేవుని ఆరాధన నిర్వహణ కోసం పిన్నలుట్టి గ్రామాన్ని సర్వనామాస్యంగా మంజూరు చేశాడు. కాకతీయ, మల్యాలా నాయకుల వంశావళి ఇవ్వబడింది. విచిత్ర కవితలో ప్రావీణ్యం కలిగిన పండితుడు ఈశ్వర భట్టోపాధ్యాయ కుమారుడు మయూరభట్టోపాధ్యాయ దాత సూచన మేరకు ఈ శాసనాన్ని రచించారు. శాసనం చివరలో చక్రబంధం మరియు గోముత్రికా బంధంలో రెండు శ్లోకాలు ఉన్నాయి.

This inscription is on a pillar buried in the field of Tippareddi. Begins with the usual prasasti of the Kakatiya kings. Ganapati’s subordinate Malyala Gunda dandadhisvara who has long list of titles, built a temple at Vardhamanapura to the Lord Nagesvaradeva together with prakara and gopura and granted the village Pinnalutti as Sarvanamasya for the maintenance of worship of the God. The genealogies of Kakatiya and the Malyala chiefs are given. The inscription was composed at the instance of the donor by Mayurabhattopadyaya son of Isvara Bhattopadyaya, a scholar who was proficient in Vichitra Kavita. At the end of the inscription there are two verses set in chakrabandha and gomutrika bandha respectively.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. Volume-II (2003) · p. 14 to 22.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

కజానా భవనం, గోల్కొండ, ఎస్. 1167 విశ్వవసు, పౌష బా. 15 (క్రీ. శ. 1246, జనవరి 19) పై ఈ శాసనం. కాకటి రుద్రదేవ మహారాజు యేలేశ్వర దేవునికి అంబలిపల్లి అనే గ్రామాన్ని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు ఇది నమోదు చేస్తుంది. ప్రత్యేక తేదీ లేదు. దాత రుద్రమా దేవి కావచ్చు.

This inscription on Kazana building, Golconda, S 1167 Viswavasu, Pausha ba. 15 (A.D. 1246, Jan. 19). This records a gift of a village Ambalipally to Yelesvara deva by Kakati Rudra Deva Maharaja. No separate date. The donor might be Rudrama devi.

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 152.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం శివాలయంలోని ఒక రాతిపై ఉంది. చాలా చిరాకుగా ఉంది. రాజు పేరు, దేవతలు వైజనాథదేవ, సూర్యదేవ మరియు కొన్ని బహుమతులను ప్రస్తావిస్తుంది.

This inscription is on a stone in the Siva temple. Much abraded. Mentions the king’s name and the gods Vaijianathadeva and Surya Deva and certain gifts.

Inscriptions of Karimnagar District (Reprint 2016) · p. 93 to 95

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, సంస్కృతం మరియు నగరి.

ఈ అనుబంధ శాసనం ఉన్న రెండు రాగి పలకలను పురావస్తు శాఖ, ఎ. పి. లోని శిలాశాసన విభాగం లెక్చరర్ శ్రీ సంజీవరావు నుండి స్వీకరించింది. కరీంనగర్లోని ఆర్ట్స్ అండ్ సైన్స్ కళాశాలలో చదివారు. వారి ఆవిష్కరణకు సంబంధించిన వివరాలు తెలియవు. రెండు పలకలు ఏ వలయంతో కలిసి ఉండవు, అయితే సుమారు 1 సెం. మీ. వృత్తాకార రంధ్రాల ద్వారా ఏర్పాటు చేయబడుతుంది. వాటి ఎడమ వైపున అంచుల మధ్యలో వ్యాసం. పత్రం యొక్క లిపి పదమూడవ శతాబ్దానికి చెందిన దక్షిణ నగరి. రికార్డులో ప్రధాన భాగం సంస్కృత గద్యంలో ఉండగా, సాక్షుల పేర్లు, ముగింపు ప్రకటన కలిగిన భాగం తెలుగు గద్యంలో నాగరి అక్షరాలలో వ్రాయబడింది. నెధవురా గ్రామంలో, రవిదత్త, నాథదేవ, హిమదేవ స్థానిక అధికారులుగా పనిచేస్తున్నప్పుడు, (రాజు) గప్పతిదేవ ఆధ్వర్యంలో జయపనాయక మంత్రి మామ్చి-రాజా, మొదటి సారిగా కార్తీక మాసంలో చమనపల్లికి చెందిన గోనుగు-కలువా అనే కాలువకు సంబంధించిన వివాదాన్ని పరిష్కరించడానికి వచ్చారని, (గ్రామాల) పెద్దలను, కుమ్మరికుంటా, దేవనపల్లి, కాత్యకోలపల్లిని ఆహ్వానించి, కాలువ దగ్గర సమావేశమై వారి సాక్ష్యాలను అడిగారని రికార్డు పేర్కొంది. పాత ఏర్పాటు ప్రకారం గొణుగు-కలువా చమనపల్లి గ్రామానికి చెందినవాడని సాక్షులు చెబుతున్నారు. అప్పుడు మంచిరాజ, చమనపల్లికి చెందిన కొంతమంది బ్రాహ్మణులతో కలిసి (తన పరిశోధనలపై రాజుకు నివేదిక సమర్పించడానికి) ఒరుంగల్లుకు వెళ్లారు. [...]

Two copper plates containing the subjoined inscription have been borrowed by the epigraphy section of the Department of Archaeology and Museums, A.P. from Sri Sanjeeva Rao, Lecturer. Got Arts and Science College, Karimnagar. The details regarding their discovery are not known. The two plates are not held together by any ring although provision is made by circular holes of about 1 cm. diameter in the middle of their extreme left side edges. The script of the document is southern Nagari of the thirteenth century. The main part of the record is in Sanskrit prose, whereas the portion containing the names of the witnesses and the concluding statement is in Telugu prose written in Nagari characters. The record states that in the village Nedhavura, when Ravidatta, Nathadeva and Himgadeva were serving as local officers, Mamchi-raja the minister of Jayapanayaka at the command of (king) Gapapatideva came at the first instance in the month of Kartika for settling the dispute pertaining to the canal named Gonugu-kaluva of Chamanapalli, invited the elders of (the villages) Kummarikunta, Devanapalli and Katyakola palli, assembled them near the canal and asked them for their evidence. It is said by the witnesses that according to the old arrangement the Gonugu-kaluva belonged to the Chamanapalli village. Then Manchiraja along with some brahmanas of Chamanapalli proceeded to Orungallu (to submit a report on his findings to the king). [...]

Inscriptions of Karimnagar District (Reprint 2016) · p. 146 to 147

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గది తూర్పు గోడపై ఉంది, ఇది 1168 (పరభవ) నాటిది. త్రిపురాంతక-మహాదేవ ఆలయంలో చాగి ముప్పాల దేవి శాశ్వత దీపం కోసం 25 ఆవులను ఇచ్చినట్లు పేర్కొంది.

This inscription is on the east wall of the dark room in the Tripurantakesvara temple, dated S. 1168 (Parabhava). States that Chagi Muppala Devi gave 25 cows for a perpetual lamp in the temple of Tripurantaka-Mahadeva.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 158.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గది ఉత్తర గోడపై ఉంది, ఇది 1168 (పరభవ) నాటిది. త్రిపురాంతక-మహాదేవ ఆలయంలో చాగి గణపయరాజా శాశ్వత దీపం కోసం 25 ఆవులను ఇచ్చినట్లు పేర్కొన్నాడు. టిపిరేబోని కుమారుడు మల్లె బోయ్ ఈ ఆవులను చూసుకుని దీపం కోసం నెయ్యిని సరఫరా చేశాడు.

This inscription is on the north wall of the dark room in the Tripurantakesvara temple, dated S. 1168 (Parabhava). States that Chagi Ganpayaraja gave 25 cows for a perpetual lamp in the temple of Tripurantaka-Mahadeva. Tipireboni’s son Malle boye looked after these cows and supplied ghee for the lamp.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 159.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గది ఉత్తర గోడ దిగువన ఉంది, ఇది 1168 (పరభవ) నాటిది. చాగి దొరైరాజ మంత్రి కరణ మల్లపరాజ కుమారుడు అమరేశ్వర త్రిపురాంతక-మహాదేవ ఆలయంలో శాశ్వత దీపం కోసం 25 ఆవులను ఇచ్చినట్లు పేర్కొన్నాడు.

This inscription is on the base of the north wall of the dark room in the Tripurantakesvara temple, dated S. 1168 (Parabhava). States that Amaresvara, son of Karanam Mallaparaja, minister of Chagi Dorayaraja gave 25 cows for a perpetual lamp in the temple of Tripurantaka-Mahadeva.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 159.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గది ఉత్తర గోడపై ఉంది, ఇది 1168 (పరభవ) నాటిది. త్రిపురాంతక-మహాదేవ ఆలయంలో కోట మమ్మడి పోటరాజా శాశ్వత దీపం కోసం 15 ఆవులను ఇచ్చాడు.

This inscription is on the north wall of the dark room in the Tripurantakesvara temple, dated S. 1168 (Parabhava). Kota Mummadi Potaraja gave 15 cows for a perpetual lamp in the temple of Tripurantaka-Mahadeva.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 159 and 160

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు తెలుగు.

ఈ శాసనం 1168 నాటి హనుమంతుడి ఆలయంలోని వక్ర స్తంభంపై ఉంది. కాకతీయ గణపతి రాజ్యంలోని కాకండ అగ్రహారంలో శ్రీ రామ పెద్ది అనే బ్రాహ్మణుడు కేశవ విగ్రహాన్ని నిర్మించాడని, ఆయనతో పాటు మరికొందరు ఆలయానికి భూములను ఇచ్చారని పేర్కొన్నాడు. బహుమతి-భూమి రోమ్పిచెర్లాలో ఉండేది. సూర్యగ్రహణం సందర్భంగా. అసేసా-మహాజనులు పన్ను మాగమాను బహుమతిగా ఇచ్చారు. ఇంకా, మమదాయ్ మారేబాయిడు తన తల్లిదండ్రుల యోగ్యత కోసం 20 మేకలు బహుమతిగా ఇచ్చాడు. మంగుళూరి-అన్నప-నాయడు 10 తుమస్ (నా) భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చారు. ములుబంక కోటే-బోయుడు గణపతి యొక్క యోగ్యత కోసం 10 తుమస్ భూమిని ఇచ్చాడు. శాసనం సాధారణ అనుచిత శ్లోకాలతో ముగుస్తుంది.

This inscription is on a curved stambha in the temple of Hanuman, dated S. 1168. States that a Brahmin named Sri Rama Peddi constructed the image of Kesava in the agrahara of Kakanda in the kingdom of Kakatiya Ganapati and that he and some others endowed the temple with lands. The gift-land was in Rompicherla. On the occasion of Solar eclipse. The asesa-mahajanas gifted the tax magama. Further, mamdai Mareboyudu gifted 20 goats for the merit of his parents. Manguluri-Annapa-nayadu gifted 10 tumus(na) of land. Mulubankka Kote-boyudu gave away 10 tumus of land for the merit of Ganapamadevi. The inscription ends with the usual imprecatory verses.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 160 to 161.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1168 నాటి వేణుగోపాలస్వామి ఆలయం ముందు ఉన్న ఒక పలకపై ఉంది. అసంపూర్ణం. వాస్తవ మంజూరును వివరించే భాగం లేదు. అందుబాటులో ఉన్న భాగం బహుశా వారి తండ్రి కొమ్మరాజ మరియు తల్లి సురలాదేవి యొక్క యోగ్యత కోసం పరిచెద భీమరాజా, తమ్ము భీమరాజా, దేవరాజ మరియు గణపతివరాజా శివాలయానికి ఇచ్చిన బహుమతిని సూచిస్తుంది. ఇది సాధారణ పరిచచేది శీర్షికలను కలిగి ఉంటుంది.

This inscription is on a slab lying in front of the temple of Venugopalaswami, dated S. 1168. incomplete. The portion which describes the actual grant is missing. The portion available refers to what was probably a gift made to a Shiva temple by Parichcheda Bhimaraja, Tammu Bhimaraja, Devaraja and Ganapadevaraja for the merit of their father Kommaraja and mother Suraladevi. Contains the usual Parichchedi titles.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 161.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1168 (పరభవ) నాటి త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గది (చికటి-మిడ్డి) తూర్పు గోడపై ఉంది. తన భర్త గద్యా-సురపా-నాయక యొక్క యోగ్యత కోసం త్రిపురాంతక-మహదేవ ఆలయంలో ఒక వ్యక్తి 50 ఆవులను శాశ్వత దీపం కోసం ఇచ్చినట్లు ప్రొలసాని పేర్కొంది.

This inscription is on the east wall of the dark room (Chikati-Middi), in the temple of Tripurantakesvara, dated S. 1168 (Parabhava). States that a certain Prolasani gave 50 cows for a perpetual lamp in the temple of Tripurantaka-Mahadeva, for the merit of her husband Gadya-Surapa-Nayaka.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 161 and 162.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1170 నాటి చెన్నకేశవస్వామి ఆలయానికి సమీపంలో ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. గణపతిదేవ-మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం కొలవెన్నులోని ప్రసన్న-కేశవదేవ ఆలయానికి కస్టమ్స్ విధులు (సుంకం) ను ఏజెంట్ (సర్వేధికారి) శివిరి అన్నయ నియమించారు.

This inscription is on a pillar lying near the temple of Chennakesvaswami, dated S. 1170. Agent (Sarvadhikari) Siviri Annaya assigned, to the temple of Prasanna-Kesavadeva of Kolavennu, the customs duties (sunkam) for the merit of Ganapatideva-Maharaja.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 164 to 165

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం (పద్యం), తెలుగు.

ఈ శాసనం ఆశాదలోని శక 1169 (బ్రహ్మ-ఋతు-చంద్ర-ఇమ్డు) నాటి రాపర్తిలోని కుగ్రామమైన కొట్ట-రాపర్తిలోని శివాలయం ముందు విరిగిన స్తంభంపై ఉంది. శకలాలు. రుద్రియా-భూప, సూరయా-భూప, బీటా మరియు సురమాంబ పేర్లను ప్రస్తావించారు, అయితే మొదటి ముగ్గురితో వారి సంబంధం స్పష్టంగా లేదు.

This inscription is on a broken pillar in front of the Siva temple in Kotta-Raparti, hamlet of Raparti, dated Saka 1169 (Brahma-ritu-chamdra-imdu), Ashada. Fragmentary. Mentions the names of Rudriya-bhupa, Suraya-bhupa, Beta and Suramamba whose relationship with the former three however is not clear.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1958-59. · p. 41

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1169 (ప్లవంగా) నాటి త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గది (చికటి-మిడ్డి) ప్రవేశద్వారం వద్ద ఒక స్తంభంపై ఉంది. గోలగిరిమాత భీమలా శివాచార్య శిష్యుడు ధర్మ శివాచార్య త్రిపురాంతక-మహాదేవ ఆలయంలో భండారువు-మఠం (ఆలయ నిధి) ను నిర్మించారు.

This inscription is on a pillar at the entrance to the dark room (Chikati-Middi)- right side-in the temple of Tripurantakesvara, dated S. 1169 (Plavanga). Dharma Sivacharya, disciple of Bhimala Sivacharya of the Golagirimatha built the Bhandaruvu-matham (temple treasury) in the temple of Tripurantaka-Mahadeva.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 164.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం.

ఈ శాసనం 1169 నాటి అంజనేయ ఆలయానికి సమీపంలో ఉన్న రాతి పలకపై ఉంది. ఇది సంస్కృత పద్యంలోని ఒక శాసనం యొక్క ఒక భాగం. శక 1169లో ఒక రుద్ర మరణించాడని, అతని తరువాత అతని కుమారుడు సూర వచ్చాడని, అతని సోదరుడు బీటా గురించి ప్రస్తావించబడింది, అతని కుటుంబంలో సురంబ అనే మహిళ జన్మించింది. ఆమెకు మహాదేవుడు అనే ఒక రాజు తరపున పోరాడిన సురేష అనే కుమారుడు ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. (హెచ్. ఏ. ఎస్. 19 పేజీ 160లో ఇవ్వబడిన ఈ శకలాల శాసనం యొక్క ఆంగ్ల సారాంశం తప్పు).

This inscription is on a stone slab lying near Anjaneya temple, dated S. 1169. This is a fragment of an inscription in Sanskrit verse. It states that in Saka 1169 a certain Rudra died and he was succeeded by his son Sura and it mentions the latter's brother Beta in whose family was born a lady by name Suramba. She appears to have had a son called Suresa who is said to have fought on behalf of a certain king called Mahadeva. (The English summary of this fragmentary inscription given in H.A.S. 19 page 160 is faulty).

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 92 to 93.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం రామలింగేశ్వర ఆలయంలో గాలిగోపుర మంటపంను రాతి మీద ఉంచిన 1169 (ప్లవంగా) నాటిది, వెల్పునూరులోని రామేశ్వర ఆలయానికి దోచేనా పెగ్గడ అడ్డవట్ట అని పిలువబడే సుంకాన్ని మరియు కాకతీయ గణపతిదేవ మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం వివిధ వస్తువుల అమ్మకాలపై, చమురు మిల్లులు మరియు వివాహాలపై విధించవలసిన సుంకాలను కేటాయించినట్లు పేర్కొంది.

This inscription is on a stone laying the Galigopura Mantapam in the temple of Ramalingesvara, dated S. 1169 (Plavanga) States that Dochena Peggada assigned (?) to the temple of Ramesvara at Velpunuru the duty known as addavatta and duties leviable on sales purchases of various articles, on oil-mills and on marriages, for the merit of Kakatiya Ganapatideva Maharaja.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 163.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · తెలుగు.

ఈ శాసనం శివాలయం ప్రాంగణంలో ఉంది. మహాసమంత విరియాల మల్లోజు స్వామివారికి సమర్పించిన కొన్ని బహుమతులను నమోదు చేస్కోండి. ఈ మల్ల బహుశా బేత యొక్క రెండవ కుమారుడు మరియు అన్నయ తండ్రి మల్లతో సమానంగా ఉంటాడు, అతని కుమార్తె కొండపర్తికి చెందిన మల్యాల చందసేనపతికి వివాహం జరిగింది. అయితే మల్లోజు అనే పేరులోని ఓజు అనే ప్రత్యయం అతని గుర్తింపుకు అడ్డంకిగా ఉంటుంది.

This inscription is in the compound of Siva temple. Records some gifts to the offerings of Lord Svayambhudeva by Mahasamanta Viriyala Malloju. This Malla is probably identical with Malla, the second son of Beta and father of Annaya, whose daughter was given in marriage to Malyala Chandasenapati of Kondaparti. However the suffix Oju, in the name Malloju, comes in the way of his identification.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. Volume-II (2003) · p. 85

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం ఒక వీధిలో నిలబడి ఉన్న నంది స్తంభంపై ఉంది, ఇది 11వ శతాబ్దం [70] (కిలక) నాటిది. గణపతిదేవ మంత్రి భాస్కరదేవ తమ్ముడు ఎక్కయ, ఒడ్డాపుండి గ్రామాన్ని కొట్టియడోనకు చెందిన శంకరేశ్వర దేవునికి అప్పగించాడు.

This inscription is on a Nandi pillar standing in a street, dated S. 11[70] (Kilaka). Ekkaya, younger brother of Bhaskaradeva, minister of Ganapatideva gave away the village of Oddapundi to god Sankaresvara of Kotyadona.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 165 to 166

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం ఉత్తర గోడపై, త్రినపురటకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గదిలో రెండవ అంతస్తులో ఉంది, ఇది ఎస్. 1170 (కాళిక) నాటిది. నటవాడి రుద్రదేవ-మహారాజు, కాకేత మైలాలా-మహాదేవి కుమారుడు మహాదేవ రాజా త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలో శాశ్వత దీపం కోసం 25 ఆవులను ఇచ్చాడు.

This inscription is on the north wall, second tier of the dark room in the temple of Trinpuratakesvara, dated S. 1170 (Kalika). Mahadeva Raja, son of Natavadi Rudradeva-Maharaja and Kaketa Mailala-Mahadevi gave 25 cows for a perpetual lamp in the temple of Tripurantakesvara.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 166 to 167

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం ఉత్తర గోడ దిగువన, త్రినపురటకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గదిలో రెండవ అంతస్తులో, ఎస్. 1170 (కాళిక) నాటిది. నటావతి రుద్రదేవ, కాకేత మైలాలా-మహాదేవిల కుమారుడు మమ్మడి గణంపట్టవందు త్రిపురాంతక దేవ ఆలయంలో శాశ్వత దీపం కోసం 25 ఆవులను ఇచ్చాడు.

This inscription is on the base of the north wall, second tier of the dark room in the temple of Trinpuratakesvara, dated S. 1170 (Kalika). Mummadi Ganampattavandu (?) son of Natavati Rudradeva and Kaketa Mailala-Mahadevi gave 25 cows for a perpetual lamp in the temple of Tripurantaka Deva.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 167

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం ఉత్తర గోడ దిగువన, త్రినపురటకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గదిలో రెండవ అంతస్తులో, ఎస్. 1170 (కాళిక) నాటిది. నటావతి రుద్రదేవ-మహారాజు, కాకేత మైలాలా-మహాదేవి కుమారుడు రుద్రదేవ త్రిపురాంతక దేవ ఆలయంలో శాశ్వత దీపం కోసం 25 ఆవులను ఇచ్చాడు.

This inscription is on the base of the north wall, second tier of the dark room in the temple of Trinpuratakesvara, dated S. 1170 (Kalika). Rudradeva, son of Natavati Rudradeva-Maharaja and Kaketa Mailala-Mahadevi gave 25 cows for a perpetual lamp in the temple of Tripurantaka Deva.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 167

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, సంస్కృతం, కన్నడ.

ఈ శాసనం హనుమారెడ్డి పొలంలో ఒక రాతికి నాలుగు వైపులా ఉంది. రాజుల శిఖరం ఆభరణం అయిన కాకటి గణపతిని స్తుతిస్తూ శాసనం ప్రారంభమవుతుంది. ఔమకొండపుర ప్రభువు మహామండలేశ్వర గణపతిదేవ మహారాజు రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తున్నప్పుడు, రుద్ర కుమారుడు, మల్ల మనవడు అయిన విరియాల గణపతి లేదా పెద్ద గణపతి, కొండపల్లి-నాడులోని వ్రిన్టేజ్ గ్రామంలో ప్రసన్న చెన్నకేశవ దేవుడిని స్థాపించి, దేవునికి కొన్ని వృత్తులను, రాజుకు అర్హత లభించేలా బ్రాహ్మణులను మంజూరు చేశారని ఇది పేర్కొంది. పద్దెనిమిది సమయాల ప్రజలు ఆలయంలో శాశ్వత దీపం వెలిగించడానికి ప్రతి గడ్యానాలో ఒక వీసా ఇచ్చారు. శ్రీ జయంతి రోజున పవిత్రరోహణ సమయంలో దేవతలు, బ్రాహ్మణులు మరియు విదేము (బీటల్-నట్), గంధపు పేస్ట్, బట్టలు మరియు గుగ్గులు (గుంబ్డేలియం) కోసం మంజూరు చేసిన భూములు వివరంగా వివరించబడ్డాయి. ఆ సమయంలో గ్రామంలో నీటిపారుదల వ్యవస్థ గురించి ఈ శాసనం యాదృచ్ఛికంగా ఒక అంతర్దృష్టిని ఇస్తుంది. శాసనం చివరిలో, చెన్నకేశ దేవుని రక్షణను ప్రేరేపించే మూడు శ్లోకాలు తెలుగులో ఉన్నాయి. శక తేదీ తెలుగు పద్యంతో పాటు సంఖ్యలలో కూడా వివరించబడింది.

This inscription is on the four sides of a stone in the field of Hanuma Reddy. The inscription begins with the praise of Kakati Ganapati, the crest jewel of the kings. It goes on to state that, while the mahamandaleshwar Ganapatideva Maharaja, the lord of Aumakondapura was ruling the kingdom, Viriyala Ganapati or Pedda Ganapati, son of Rudra and grandson of Malla, set up the god Prasanna Chennakesava in the village of Vrintage in the Kondapalli-nadu and granted certain vrittis to the god, and brahmaṇas so that merit might accrue to the king. The people of eighteen samayas gave one Visa in every Gadyana for lighting a perpetual lamp in the temple. The lands granted to the gods, the brahmanas and for Videmu (betel-nut), Sandal paste, clothes and guggulu (gumbdelium) during the pavitrarohana on the Sri Jayanti day are described in detail. The inscription gives incidentally an insight into the irrigation system in the village at the time. At the end of the inscription, there are three verses in Telugu invoking the protection of the god Chennakesa. The Saka date is described in Telugu verse as well as in numerals.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 120 to 126

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం

కాంచీపురలోని అనేక దేవాలయాలలో అతిపెద్ద, ఏకమ్రనాథ శైవ ఆలయంలోని రెండవ ప్రాకార ఉత్తర గోడపై ఈ శాసనం చెక్కబడింది. ఇది గ్రంథ పాత్రలోని 17 సంస్కృత శ్లోకాలను కలిగి ఉంది మరియు గణపతి రాజు యొక్క శాసనం (ససాన, శ్లోకాలు 1,15,16,17.) అని ప్రకటిస్తుంది, అతను సూర్యుని జాతి నుండి తన సంతతిని గుర్తించాడు (శ్లోకాలు 5 మరియు 11) మరియు అతని తక్షణ పూర్వీకులుః-బోట్మరాజా (వచనాలు 8). ఆయన వారసుడుః ప్రోదరాజ (9వ వచనం). ఆయన వారసుడు రుద్రదేవ (10వ వచనం). ఆయన నలుగురు తమ్ముళ్లలో పెద్దవాడుః మహాదేవ (11వ వచనం). ఆయన కుమారుడుః గణపతి (12వ వచనం). ప్రొదరాజ ఒక పెద్ద చెరువును నిర్మించాడని చెబుతారు, దానిని అతను తన ఇంటిపేరు (9వ వచనం) ఆధారంగా జగతికేసరి-తతకా అని పిలిచాడు. గణపతి సింహనుడిని, కళింగ రాజును ఓడించాడని, లాట (గుజరాత్), గౌడ (బెంగాల్) రాజులను సామంతులుగా (వ. 14) కలిగి ఉన్నాడని పేర్కొన్నాడు. అతని మంత్రి (సచీవ) మరియు జనరల్ (సైన్యపాల), దోచి జాతికి చెందిన సామంత-భోజ, కంచి గవర్నర్ (చక్రధారిన్) నియామకాన్ని నిర్వహించినట్లు తెలుస్తోంది. ఆయన కశ్యప గోత్రంలో సభ్యుడని చెప్పుకుంటున్నందున ఆయన బహుశా బ్రాహ్మణుడు అయి ఉండవచ్చు (15వ వచనం). రాజు ఆదేశాల మేరకు, అతను దానిని కళత్తూర్ గ్రామమైన కంచిలోని ఏకామ్రా ఆలయానికి ఇచ్చాడు (వ. 16). మంజూరు చేసిన తేదీ మంగళవారం, శక 1172 (పదాలలో), చక్రీయ సంవత్సరం సౌమ్య (v. 17) యొక్క అన్ధకార పక్షం యొక్క పదకొండవ తిథి. మిస్టర్ సెవెల్ యొక్క దక్షిణ-భారత కాలక్రమానుసార పట్టికలు ప్రకారం, సంబంధిత యూరోపియన్ తేదీ మంగళవారం, జూన్ 8,1249 AD. [...]

This inscription is engraved on the north wall of the second prakara of the Saiva temple of Ekamranatha, the largest of the numerous temples at Kanchipura. It consists of 17 Sanskrit verses in the Grantha character and professes to be an edict (sasana, verses 1, 15, 16, 17.) of king Ganapati, who traced his descent from the race of the Sun (verses 5 and 11) and whose immediate ancestors were :-Botmaraja (v. 8). His successor: Prodaraja (v. 9). His successor: Rudradeva (v.10). The eldest of his four younger brothers: Mahadeva (v. 11). His son: Ganapati (v. 12). Prodaraja is said to have constructed a large tank, which he called Jagatikesari-tataka after a surname of his (v. 9). Ganapati claims to have defeated Simhana and the Kalinga king, and to have the kings of Lata (Gujarat) and Gauda (Bengal) for vassals (v. 14). His minister (sachiva) and general (sainyapala), Samanta-Bhoja, who belonged to the race of Dochi, appears to have held the appointment of governor (chakradharin) of Kanchi. He was probably a Brahmana, as he claims to be a member of the Kasyapa Gotra (v. 15). By order of the king, he gave it to the Ekamra temple at Kanchi, the village of Kalattur (v. 16). The date of the grant was Tuesday, the eleventh tithi of the dark fortnight of Jyaistha of Saka 1172 (in words), the cyclic year Saumya (v. 17). According to Mr. Sewell's South-Indian Chronological Tables, the corresponding European date is Tuesday, the 8th June, 1249 A. D. [...]

The Indian Antiquary, Volume-XXI, 1892. · p. 197 to 202

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

గుంటూరు జిల్లాలోని బాపట్ల తాలూకాలోని మోటుపల్లెకు 3 మైళ్ల దూరంలో ఉన్న చెన్నకేశ్వర ఆలయమైన నయనపల్లి వెనుక గోడపై నిర్మించిన రాతిపై ఈ అనుబంధ శాసనం కనుగొనబడింది. రాతిని గోడలో అడ్డంగా అమర్చబడి, రాత పంక్తులు నిలువుగా ఉంటాయి, తద్వారా ఆలయాన్ని తొలగించినప్పుడు కొన్నిసార్లు దాని ప్రస్తుత స్థితిలో ప్రవేశపెట్టబడిందని సూచిస్తుంది; కానీ గోడలో పలకను సరిచేసే ప్రయత్నంలో, దాని పై మరియు దిగువ భాగాలు చెక్కబడి, శాసనం ప్రారంభంలో మరియు చివరిలో కొన్ని పంక్తులకు నష్టం కలిగించాయి. చెక్కబడిన ఉపరితలం మధ్యలో ఉన్న పెద్ద భాగం కూడా చాలా క్షీణించింది. ఉన్నట్లుగా, రికార్డు అసంపూర్ణంగా ఉంది; శాసనం యొక్క ముగింపు భాగాన్ని రూపొందించే కొన్ని పంక్తులు ఇప్పుడు చూడటానికి తెరవని రాతి యొక్క మరొక ముఖంపై కనిపిస్తాయి. ప్రస్తుత రాష్ట్రంలో కూడా, శాసనం గొప్ప విలువ కలిగి ఉంది. రికార్డు దెబ్బతిన్న పరిస్థితి కారణంగా, దాని ప్రాముఖ్యత ఇప్పటివరకు సరిగ్గా అంచనా వేయబడలేదు; కానీ ఇప్పుడు శాసనాన్ని దాని సరైన దృక్పథంలో చదివి, దాని చారిత్రక ప్రాముఖ్యతను అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నం చేయబడింది. ఈ శిలాశాసనం తెలుగు గద్యంలో ఉంది మరియు క్రీ. శ. 13వ శతాబ్దానికి చెందిన పాత్రలలో చెక్కబడింది. దీని అక్షరక్రమం ప్రత్యేక నోటీసు అవసరం లేదు. 1. 21 లో ఉపయోగించిన సెయుమా అనే పదం కొంత ఇబ్బందిని అందిస్తుంది, ముఖ్యంగా శాసనం శకలాలు. [...]

The subjoined inscription is found on a stone built into the back wall of the Chennakeshwara temple Nayanapalle, a village about 3 miles from Motupalle in the Bapatla taluk of the Guntur District. The stone is fixed into the wall horizontally while the lines of writing are vertical, thus indicating that it must have been introduced in its present position sometimes later when the temple was removed; but in the attempt to fix the slab into the wall, its top and bottom portions have been chiselled away causing damage to a few lines at the beginning and end of the inscription. A big portion in the middle of the inscribed surface is also very much worn out. As it is, the record is incomplete; a few lines forming the concluding portion of the inscription are probably to be found on the other face of the stone not open to view now. Since even in the present state, the inscription is of great value. Owing to the damaged condition of the record, its importance has not so far been properly assessed; but an attempt is now made to read the inscription in its proper perspective and interpret its historical significance. The epigraph is in Telugu prose and is engraved in the characters of the 13th century A.D. Its orthography does not call for any special notice. The word seyuma used in 1.21 offers some difficulty, especially as the inscription is fragmentary. [...]

Epigraphia Indica, Volume-XXVII (1947-48) · p. 193 to 197.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం మ్యూజియంలో ఏర్పాటు చేసిన స్తంభానికి నాలుగు వైపులా ఉంది. విరియాల కుటుంబానికి చెందిన గణపతి రాజు ప్రసాద కేశవదేవుని అంగ-రాగ-భోగానికి భూములను సర్వమాన్యంగా మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేశారు. బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చిన అనేక విట్టీలు పేర్కొనబడ్డాయి. బహుమతి యొక్క సరిహద్దులు కూడా చివరిలో ఇవ్వబడ్డాయి.

This inscription is on the four faces of a pillar set up in the Museum. Records the grant of lands as sarvamanya for the anga-ramga-bhoga of the deity prasanna Kesavadeva by Ganapatiraju, the chief of the Viriyala family. A number of vittis given to brahmanas are specified. The boundaries of the gift are also given at the end.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1980-81. · p. 15

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం

ఈ శాసనం శక 11 [71], సౌమ్య, జ్యేష్ఠ, ఆదివారం, సూర్యగ్రహణం నాటి నాగులకట్ట వద్ద ఒక మామిడి చెట్టు కింద పడి ఉన్న విరిగిన పలకపై ఉంది. ముక్కలు ముక్కలైంది. కాకతీయుల వంశపారంపర్యాన్ని ఇస్తుంది. రాజుకు అధీనంలో ఉండి స్తంభదేశాన్ని పరిపాలించినట్లు చెప్పబడే ముఖ్య వన్నగ బ్రాహ్మణ పద్మనాభకు చెంబ్రోలు గ్రామాన్ని మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేస్తాడు. దాత యొక్క పూర్వీకులు ఇవ్వబడతారు.

This inscription is on a broken slab lying under a margosa tree at the Nagulakatta, dated Saka 11[71], Saumya, Jyeshta, Sunday, solar eclipse. Mutilated. Gives the genealogy of the Kakatiyas. Registers the grant of the village Chembrolu to the Brahmana Padmanabha by the chief Vannaga who is said to have ruled over the Stambha-desa as a subordinate of the king. The donor’s ancestry is given.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1943-44. · p. 11

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు తెలుగు.

గుంటూరు తాలూకాలోని యనమాడాల గ్రామంలో ఒక స్తంభం నాలుగు ముఖాలపై ఈ శాసనం చెక్కబడింది. ఆ స్తంభం ఇప్పుడు వేణుగోపాల ఆలయంలో ఉంది. తులనాత్మక భద్రత ఉన్న ఈ ప్రదేశానికి తొలగించడానికి ముందు, గ్రామస్తులు దానిపై చున్నం రుబ్బడానికి దీనిని ఉపయోగించారు. ఈ అభ్యంతరకరమైన ఆచారం శాసనంలో గణనీయమైన భాగాన్ని నాశనం చేయడానికి దారితీసింది. తెలుగు వర్ణమాల మరియు సంస్కృత భాషలో శాసనం ఉన్న మొదటి మరియు రెండవ ముఖాలు కొంతవరకు ధరించి ఉన్నాయి, కానీ ఇప్పటికీ చదవగలిగేవి. అయితే, కల్నల్ మెకెంజీ యొక్క కాపీ యొక్క ప్రచురించిన సంస్కరణ చూపినట్లుగా, ఇది గతంలో తెలుగు వర్ణమాలలో ఒక సుదీర్ఘ భాగంలో మొదటి భాగాన్ని కొనసాగించింది, ప్రారంభంలో ఒకటి, రెండు లేదా మూడు అక్షరాలు మినహా, ప్రతి పంక్తి చివరిలో. తెలుగు భాగం ముగింపు, ఇంకా కొంచెం తరువాత వచ్చిన మూడు తెలుగు శాసనాలు కలిగిన నాలుగో ముఖం, మళ్లీ సహించదగిన మంచి సంరక్షణలో ఉంది. నాలుగో ముఖంపై ఉన్న తెలుగు శాసనం చివరిది మొదటి ముఖం దిగువన కొనసాగించబడింది, మొదటి శాసనం యొక్క చెక్కినవారు దానిని ఖాళీగా వదిలేశారు. చివరగా, ఒక చిన్న తెలుగు శాసనం, ఇది చాలా ఇటీవలిదిగా కనిపిస్తుంది, కానీ మొదటి శాసనంలోని ఒక భాగాన్ని పొరపాటున రెండవ ముఖం దిగువన చెక్కబడింది. వీటితో పాటు వాటి దిగువ భాగాలలో తరువాత జోడించినవి. పైన పేర్కొన్నట్లుగా, స్తంభం యొక్క మొదటి మరియు రెండవ ముఖాలు తెలుగు వర్ణమాల మరియు సంస్కృత భాషలోని శాసనాలుగా ఉన్నాయి. [...]

The inscription is engraved on four faces of a pillar in the village of Yenamadala in the Guntur taluka. The pillar is now lying in the temple of Venugopala. Before its removal to this place of comparative safety, the villagers were using it for grinding chunnam on it. This objectionable practice has led to the destruction of a considerable portion of the inscription. The first and second faces, which bear an inscription in the Telugu alphabet and the Sanskrit language, are somewhat worn, but still legible. Of the third face, however, which, as the published version of Colonel Mackenzie’s copy shows, formerly continued the first half of a long passage in the Telugu alphabet and with the exception of one, two, or three letters at the beginning, and at the end, of each line. The fourth face, which contains the end of the Telugu portion, and three other Telugu inscriptions slightly later date, is again in tolerably good preservation. The last of the Telugu inscription on the fourth face is continued at the bottom of the first face, which had been left blank by the engraver of the first inscription. Finally, a short Telugu inscription, which looks quite recent, but has been mistaken for a portion of the first inscription, is engraved at the bottom of the second face. Besides the two later additions on their lowermost portions. The first and second faces of the pillar bear, as stated above, as inscriptions in the Telugu alphabet and the Sanskrit language. [...]

Epigraphia Indica, Volume-III · p. 94 to 103

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ అసంపూర్ణ శాసనం కాకతీయ రాజు గణపతి దేవ మహారాజు కన్నె 300 డివిజన్లోని తాడిమెడ గ్రామాన్ని శ్రీ యేలేశ్వర మహాదేవకు రాజు యొక్క గాంధహస్తి మరియు గజసాహిని అయిన మంగయ గణపతి బహుమతిగా నమోదు చేసాడు, తద్వారా మహారాజా కాకతీయ గణపతిదేవకు అర్హత లభిస్తుంది. ఈ రికార్డు సోమ్య, ఫాల్గుణ బా. 11, సోమవారం (సోమవారం ఫిబ్రవరి 28,1250 క్రి. శ.) నాటిది.

This incomplete inscription Kakatiya king Ganapati deva Maharaja registers the gift of village Tadimeda in the Kanne 300 division to Sri Yelesvara Mahadeva by Mangaya Ganapaya the Gandhahasti and Gajasahini of the king, so that merit may accrue to the Maharaja Kakatiya Ganapatideva. The record is dated Saumya, Phalguna ba. 11, Monday (Monday 28th February, 1250 A.D.).

Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts, Part-VI, 1973. · p. 66.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం గోల్కొండలోని ఖజనా బిల్డింగ్ మ్యూజియంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. శ్రీమాన్ మహాప్రధాన్ సర్వధికారి సంభపాండిత సిందవాడి-1000 లోని గాలమ్జర్ల గ్రామాన్ని ధూపం, దీపం మరియు నైవేద్యాల కోసం, అలాగే తన గురువు సింహదేవ మహారాజుకు అర్హత పొందేలా ఏళేశ్వరదేవునికి అంగ, రంగ-భోగాలు మరియు సత్రాలను బహుమతిగా ఇచ్చారని నమోదు చేశారు; ఇంకా ఇది భావ బ్రహ్మగురు యొక్క యోగ్యత కోసం సహదేవ, గోల నాగప, త్రిపురకు బహుమతిగా కూడా ఇచ్చింది, మరియు మల్లినాథ దేవ మరియు సోమేశ్వర దేవ చేత కాకతీశ్వర గణపద్దేవుడు.

This inscription is on a pillar in the Khazana Building Museum, Golkonda. Records that, Sriman Mahapradhani Sarvadhikari Sambapandita made a gift of the village Galamjarl in the Sindavadi-1000 for the incense, lamp and offerings as well as the anga and ranga-bhogas and a satra to the god Elesvaradeva so that merit might accrue to his master Simhanadeva Maharaja; further it also rewards the gift to Sahadeva, Gola Nagapa, Tripura for the merit of Bhava Brahmaguru and Kakatisvara Ganapaddeva by Mallinatha Deva and Somesvara Deva.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 127 to 128

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం · తెలుగు-కన్నడ

ఈ ఫలకాలు ఇప్పుడు మద్రాసులోని ప్రభుత్వ మ్యూజియంలో భద్రపరచబడ్డాయి. ఈ శాసనం పోరంటి వెన్న-భూపాలాను గణపతి (గణపతి పూర్వీకులు) తండ్రిగా పరిచయం చేసింది. అప్పుడు గణపతిదేవ తన తండ్రి పేరు మీద పిలువబడే మరియు కృష్ణ నది ఒడ్డున ఉన్న కోలవెన్ను గ్రామాన్ని యజ్ఞవల్క్య-శాఖకు చెందిన బ్రాహ్మణులకు అగ్రహారంగా ఇచ్చి, శ్రుతులలో ప్రావీణ్యం కలిగి ఉన్నాడని, ఇంకా 130 మరుతులు భూమి (త్రిమసదయుక్త సత్య భూమి మరుత శ్రీ కోలవెన్నుమ్) తో కూడిన కోలవెన్ను గ్రామాన్ని గణపతి రాజు బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చిందని పేర్కొన్నాడు. sastras.it బహుమతి-గ్రామం యొక్క సరిహద్దులు మరియు ప్రతి ఒక్కరికీ కేటాయించిన వారి గోత్రాలు మరియు వాటాలతో పాటు దానం చేసిన వారి జాబితా లెక్కించబడ్డాయి.

These plates are now preserved in the Government Museum, Madras. The inscription introduces Poranti Venna-bhupala as the father of Ganapa-kshmapati (fore-fathers of Ganapati). It then states that Ganaptideva gave away the village Kolavennu, which was known after his father’s name and situated on the banks of the Krisna, as agrahara to the brahmanas who belonged to the Yajnavalkya-sakha and were well versed in srutis and sastras.it is further stated that the village Kolavennu, consisting of 130 maruttus of land (trimsadyukta sataya bhumi marutam Sri Kolavennum), was given away to the brahmans by the king Ganapati. The boundaries of the gift-village and the list of the donees along with their gotras and shares allotted to each are enumerated.

Bharati (June 1950) (Summary is given in Inscriptions of the Kakatiyas of Warangal) · p. 252 to 254

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గది ఉత్తర గోడపై ఉంది, ఇది ఎస్. 1171 (సౌమ్య) నాటిది. త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయానికి (?) కేటాయించిన చికరాజ, త్రిపురాంతకేశ్వర పట్టణంలోని త్రిపురాంతకంలోకి దిగుమతి చేసుకుని విక్రయించే ఉప్పుపై చెల్లించాల్సిన సుంకాలు. కాకతీయ గణపతిదేవ-మహారాజు పాలనలో నువుల రామదేవ పెగ్గడ యొక్క యోగ్యత కోసం ఈ గ్రాంట్ ఇవ్వబడిందని చెబుతారు. గమనికః-సౌమ్య సంవత్సరం ఎస్. 1171 (గడువు ముగిసిన) లేదా ఎస్. 1172 (ప్రస్తుత) కు అనుగుణంగా ఉంటుంది.

This inscription is on the north wall of the dark room in the temple of Tripurantakesvara, dated S. 1171 (Saumya). Chikaraja assigned to the temple of Tripurantakesvara (?), the duties of payable on salt imported into and sold in Tripurantakam, the town of Tripurantakesvara. The grant is said to have been made for the merit of Nuvula Ramadeva Peggada during the reign of Kakatiya Ganapatideva-Maharaja. Note:- The year Saumya corresponds to S. 1171 (expired) or S. 1172 (Current).

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 169.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం గ్రామానికి దక్షిణాన పొలంలో నిర్మించిన పలకపై ఉంది. మహామండలేశ్వర కాకతీయ... గణపతిదేవ మహారాజులు ప్రపంచ రాజ్యాన్ని పాలిస్తున్నప్పుడు, పిన్న యెడవల్లి గ్రామమైన గంగా సాహ్ని నుండి ఏకభోగంగా పొందిన సేనబోయ రామదేవ ప్రేగ్గడ, గ్రామంలోని మొత్తం చిత్తడి నేలను మూడింట రెండు వంతుల అవనాయ (అనధికారిక పన్ను?) తో పాటు విశ్వనాథదేవర, సహస్రలింగ గణపేశ్వర, మాదేశ్వరదేవర, మరియు తాను ఒరుగల్ (వరంగల్) లోని రుద్రవరపువదలో నిర్మించిన వాసుదేవ-లక్ష్మీదేవి దేవాలయాలకు అడ్డవట్టను మంజూరు చేసినట్లు పేర్కొన్నాడు. మిగిలిన మూడింట ఒక వంతు కన్నేకల్లుకు చెందిన సూరపరాజదేవకు, బహుశా సుంకరికి కేటాయించబడింది.

This inscription is on a slab erected in the field to the south of the village. States that, while Mahamandalesvara Kakatiya …Ganapatideva Maharajulu was ruling the kingdom of the world, Senaboya Ramadeva Preggaḍa who had obtained from Gamga Sahini, the village of Pinna Yedavalli as ekabhoga, granted all the wetland in the village together with the two-thirds of avanaya (unauthorised tax?) and addavatta to the temples of Visvanathadevara, Sahasralinga Ganapesvara, Madesvaradevara, and Vasudeva-Lakshimidevi which he built in the Rudravarapuvada of Orugal (Warangal). The remaining one third is assigned to Suraparajadevaya of Kannekallu, probably the Sunkari.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 129 to 132

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకం కొండ దిగువన ఉన్న ములబ్రహ్మేశ్వర ఆలయ ప్రాంగణంలో ఏర్పాటు చేసిన ఒక పలకపై ఉంది, ఇది 1172 (సాధారణ) నాటిది. గణపతిదేవ-మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం, గండపెండారు గంగయ-సాహ్ని బోయలపల్లి మరియు రెడియాపల్లి గ్రామాలలో అన్ని ఆదాయ వనరులతో కూడిన భూములను త్రిపురాంతకము మూలస్థాన దేవునికి ఇచ్చాడు.

This inscription is on a slab set up in the courtyard of the Mulabrahmesvara temple at the foot of the Tripurantakam hill, dated S. 1172 (Sadharana). Gandapendaru Gangaya-Sahini gave away all the lands in the villages of Boyalaplli and Rediapalli with all sources of income to god Mulasthana Deva of Tripurantakamu, for the merit of Ganapatideva-Maharaja.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 170 and 171.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు తెలుగు.

ఈ శాసనం కులవర్ధనుడు లేదా కుటుంబ స్థాపకుడు అని చెప్పబడే ప్రోల నుండి కాకతీయుల గురించి వివరిస్తుంది. వ్యక్తిగతంగా తనకు ఆశ్రయం కోరిన తన మేనల్లుడు (సోదరుడి కుమారుడు) ను కూడా ఆయన రక్షించి, ఉదయ-క్షితిపతిని (తన సొంత సింహాసనంపై) తిరిగి నియమించినట్లు పేర్కొనబడింది. ఆయన కుమారుడు మహాదేవ, ఆయన కుమారుడు గణపతి భూమిని పరిపాలించాడు. ఆ రికార్డు అప్పుడు కాయస్థుల కుటుంబ చరిత్రను వివరిస్తుంది. కాయస్థ కుటుంబానికి చెందిన ధనవకు జసువా పండిత అనే కుమారుడు ఉన్నాడు. తరువాతి కుమారుడు దక్షిణ మహాసముద్రం వరకు భూమిని జయించిన గమ్గయ-సైన్యానథ. మేఖలా తీర్థంలోని సర్ంగి (విష్ణు), నృసింహ మరియు దైత్య-సుడా అనే ముగ్గురు దేవతల ఆరాధన మరియు సమర్పణల కోసం తన, తన తల్లిదండ్రుల యోగ్యత కోసం క్రోట్టపల్లి అనే గ్రామాన్ని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు పేర్కొనబడింది, దీనిని సన్యాసి పానిపత్ర శిష్యుడు మునింద్ర-ధమయాతికి అప్పగించారు. ఆ శాసనం అప్పుడు మేఖలా తీర్థం యొక్క మతపరమైన గొప్పతనాన్ని వివరిస్తుంది, దాని పురాణ కథనాన్ని ఇస్తుంది. ఆలయంతో సంబంధం ఉన్న మరికొందరు వ్యక్తులకు కొన్ని బహుమతులు కూడా ఇది నమోదు చేస్తుంది. సన్యాసి మునింద్రధామను ఈ ప్రదేశానికి స్థానపాలగా నియమించినట్లు పేర్కొనబడింది.

The inscription gives the account of the Kakatiyas from Prola, who is said to be the Kulavardhana or the founder of the family. He is stated to have protected even his nephew (brother's son) who personally sought asylum in him and reinstated Udaya-kshitipati (on his own throne). His son was Mahadeva whose son was Ganapati ruling the earth. The record then narrates the family history of the Kayasthas. Dhanva of the Kayastha family had a son named Jasuva Pandita. The latter's son was Gamgaya-sainyanatha who conquered the earth as far as the southern ocean. He is stated to have made the gift of the village named Krottapalli for the merit of himself and his parents for the worship and offerings of the three deities of Sarngi (Vishnu), Nrisimha and Daitya-suda of Mekhala-tirtha and it was made into the hands of Munindra-dhamayati, disciple of the ascetic Panipatra. The inscription then describes the religious greatness of the place Mekhala - tirtha, giving its legendary account. It also records some gifts to some other persons probably connected with the temple. The ascetic Munindradhama is stated to have been appointed as sthana-pala of the place.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 190 to 195

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు తెలుగు.

ఈ శాసనం ఎస్. 1173 (విరోధి కృత్) నాటి వంక్టేశ్వరస్వామి ఆలయంలో ఏర్పాటు చేసిన పలకపై ఉంది. కాకతీయ గణపతిదేవ పాలనలో పనుంగల్లు నుండి మర్జవాడి వరకు దేశాన్ని పరిపాలించిన గండపేండరు గంగయ్య-సాహ్ని ప్రతినిధి నామదేవ-పండిత, పల్లినందులోని దుగ్యాపత్తన వద్ద వంకేశ్వర విగ్రహాన్ని తన తండ్రి వాయీ-పండిత పేరిట ప్రతిష్ఠించారు, గంగయ్య-సాహ్ని ఈ ఆలయానికి నాగార్జున కోటకు తూర్పున ఉన్న నెయ్పురు గ్రామాన్ని దానం చేశారు. అదే ఆలయానికి ఇతర బహుమతుల గురించి కూడా ప్రస్తావించారు. కాకతీయ కుటుంబం గురించి పూర్తి వివరణ ఇస్తుంది.

This inscription is on a slab set up in the temple of Vanktesvarasvami, dated S. 1173 (Virodhikrit). Namadeva-Pandita the agent of Gandapendaru Gangayya-Sahini, who was governing the country from Panungallu to Marjavadi during the reign of Kakatiya Ganapatideva, consecrated the image of Vankesvara at Dugyapattana in Pallinandu in the name of his father Vayi-Pandita and that Gangayya-Sahini endowed the temple with the village of Neypuru east of Nagarjuna Kota. Also mentions other gifts to the same temple. Gives a full account of the Kakatiya family.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 171 and 174.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1173 నాటి అంజనేయ ఆలయంలో ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. లోహిత-గోత్రానికి చెందిన దమణమత్య సురేశ్వర దేవుడి విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించి, దాని కోసం ఒక ఆలయాన్ని, మండపంను నిర్మించి, కాకతీయ గణపతిదేవ మంత్రి లెంకవంతి కోక, ఒక నిర్దిష్ట అన్నయ యొక్క యోగ్యత కోసం భూమిని కూడా ఇచ్చాడు.

This inscription is on a pillar lying in the Anjaneya temple, dated S. 1173. Damanamatya of Lohita-gotra consecrated the image of god Suresvara, built a temple and mandapa for the same and also endowed it with land for the merit of Lenkavanti Koka, the minister of Kakatiya Ganapatideva and of a certain Annaya.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 175 and 176.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం వంటగది యొక్క దక్షిణ గోడపై-వంతమడ్డి-మండపానికి ముందు త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలో, ఎస్. 1174 (గణపతిదేవ 54వ సంవత్సరం) (పరిధవి) నాటిది. అసంపూర్ణం. కాకటి గణపతిదేవుడు తన బిరుదులతో ప్రస్తావించాడు మరియు గోలగి-మఠం యొక్క పేరులేని మఠాధిపతిని కూడా సూచించాడు.

This inscription is on the south wall of the kitchen-Vantamiddi-in front of the Mandapa in the temple of Tripurantakesvara, dated S. 1174 (54th year of Ganapatideva) (Paridhavi). Incomplete. Mentions Kakati Ganapatideva with his titles and also refers to an unnamed pontiff of the Golagi-matha.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 175 and 176.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయ ఉత్తర గోడపై ఉంది, ఇది ఎస్. 1174 మరియు ఎస్. 1175 (పరిధవి మరియు ప్రమాడి) నాటిది. కాకతీయ గణపతిదేవ గురువు గోలగి-మఠానికి చెందిన విశ్వేశ్వరుడు-శివాచార్యులు త్రిపురాంతక-మహాదేవ దేవునికి భూమిని మంజూరు చేశారు.

This inscription is on the north wall of the temple of Tripurantakesvara, dated S. 1174 and S 1175 (Paridhavi and Pramadi). Visvesvara-Sivacharya of the Golagi-matha, who was the guru of Kakatiya Ganapatideva, made grants of land to god Tripurantaka-Mahadeva.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 177 to 178.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం శక 1174, పరిధవిన్, చైత్ర, విష్ణువు నాటి విట్ఠలేశ్వస్వామి ఆలయంలోని కళ్యాణ మండపాలోని రెండవ స్తంభంపై ఉంది. పెద్ద-విద్దేశ్వర భట్టిప్రోలుకు సేవ చేయడానికి రాజు గురువు విశ్వేశ్వరాశివ-మహుని కుమారుడు పరిపూర్ణాశివ మహముని, పోటసాని కి భూమిని పన్నాసంగా మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేశారు.

This inscription is on the second pillar in the Kalyana mandapa of the Vitthalesvaeasvamin temple, dated Saka 1174, Paridhavin, Chaitra, Vishnu. Records a grant of land as pannasa by Paripurnasiva Mahamuni, son of Visvesvarasiva-Mahauni, the guru of the king, to Potasani for service to Pedda-Viddesvara Bhattiprolu.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1936-37. · p. 39

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం విట్ఠలేశ్వస్వామి ఆలయంలోని కల్యాణ మండపం లోని శక 1174, పరిధవి, అశ్వయుజు, బా. శుక్రవారం, తుల-సంక్రాంతి నాటి నాల్గవ స్తంభంపై ఉంది. పరిపూర్ణాశివ మహముని తన తండ్రి విశ్వేశ్వరుశివ-మహముని యొక్క యోగ్యత కోసం ఒక నిర్దిష్ట దండసాని కి భూమిని 'పనస్' గా బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేసాడు, అతను రాజు యొక్క గురువు అని చెప్పబడింది.

This inscription is on the fourth pillar in the Kalyana mandapa of the Vitthalesvaeasvamin temple, dated Saka 1174, Paridhavi, Asvayuja, ba. Friday, Tula-sankranti. Records a gift of land as ‘panas’ made by Paripurnasiva Mahamuni to a certain Dandasani, for the merit of his father Visvesvarasiva-Mahamuni, who is stated to have been the guru of the king.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1936-37. · p. 40

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం శక 1174, పరిధవిన్ నాటి త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గది (చికటి మిడ్డే అని పిలుస్తారు) యొక్క ఉత్తర గోడపై ఉంది. అసంపూర్ణం. గోసంగిమఠ వంశానికి చెందిన ధర్మశివచార్య శిష్యుడు విశ్వేశ్వరసవ-దేశిక ద్వారా బంగారు బహుమతి. ప్రధాన ఆలయం చుట్టూ ఉన్న పదకొండు శివాలయాల పేర్లను ఈ శాసనం ఇస్తుంది.

This inscription is on the north wall of the dark room (called Chikati midde) in the Tripurantakesvara temple, dated Saka 1174, Paridhavin. Incomplete. Gift of gold by Visvesvarasiva-desika, the pupil of Dharmasivacharya of the lineage of Gosangi-matha.The inscription gives the names of eleven Siva shrines which surrounded the main temple.

Archaeological Survey of India Annual on Indian Epigraphy 1905-06 · p. 14

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం భీమేశ్వర ఆలయ తూర్పు గోడపై ఉంది. ఇచ్చిన తేదీన జయప-నాయక, కాకటి గణపతిదేవ అనుగుడు విష్ణువు-సంక్రాంతి సందర్భంగా భీమేశ్వర-మహదేవునికి ఒక శాశ్వత దీపాన్ని ఏర్పాటు చేసి, ఒక త్రిభువను-కుసుమ కోసం 50 ఆవులను కూడా ఇచ్చి, నెయ్యి అందించారని పేర్కొన్నాడు. బహుమతి ఆవులను ఒక ప్రోలాబోలా కోమ్మకు అప్పగించారు. నాలుగు బోలు (అంటే బోయాలు, అంటే 'గొర్రెల కాపరులు') అనేది హామీ. గమనికః ఎస్. ఎస్. రామచంద్రమూర్తి, ఐసిహెచ్ఆర్ పబ్లికేషన్స్ 2011 ఎడిట్ చేసిన వరంగల్ కాకతీయుల శాసనాలలో శాసనం సారాంశం ఇవ్వబడింది.

This inscription is on the East wall of the Bhimeswara temple. States that on the given date Jayapa-nayaka, the anugu of Kakati Ganapatideva set up one perpetual lamp to the god Bhimesvara-mahadeva on the occasion of Vishnu-sankranti and also given away 50 cows for the supply of one Tribhuvanakusamana of ghee. The gift-cows were entrusted to one prolabola Komma. Four bolu (i.e. boyalu, meaning ‘Shepherds’) being the surety. Note: Summary of the inscription is given in Inscriptions of the Kakatiyas of Warangal Edited by S.S. Ramachendramurthy, ICHR Publications 2011.

South Indian Inscriptions, Volume-IV · p. 345 to 346.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం.

ఈ శాసనం బహుశా జలాల్పూర్ నుండి తీసుకువచ్చిన రాతి స్తంభంపై ఉంది, ఇప్పుడు హైదరాబాద్ లోని గోల్కొండలోని K.B.Museum లో సమర్పించబడింది. ఇది అందమైన సంస్కృత-పద్యంలో ఉంది, ఇందులో కాకటి గణపతిదేవ యొక్క సామంతుడైన చేరకు అధిపతి ఇమ్మడి విశ్వనాథ ప్రసాదం ఉంది. ఇది జమ్మలూరుపుర ప్రభువులైన చేరకు కుటుంబం యొక్క వంశావళిని పరిచయం చేస్తుంది. కేతా, మారా, ఎర్రా, మరో ఎర్రా అనే వారు కాట, కామామిబికాకు నలుగురు కుమారులు, వీరు కాకతీయ రుద్రకు కొంతమంది గండనారాయణ, ఉదయ, బహుశా కహ్డూరు నాడు చోడా అధిపతులపై దండయాత్రలో సహాయం చేసి కాకతీయ రాజుకు విజయాన్ని సాధించారు. కటకు అతని భార్య కుప్పాంబిక ద్వారా ముగ్గురు కుమారులు ఉన్నారు, కట, మారా మరియు బొల్లా, బొల్లా కాకతీయ రాజులు రుద్ర, మహాదేవ మరియు గణపతిదేవులకు సేవ చేసినట్లు చెబుతారు, వీరు అతనికి అనేక ప్రావిన్సుల ప్రభువును ప్రదానం చేశారు. ఆయన భార్య మల్లంబ, వారికి గణపతి, విశ్వనాథ, కేత, ఇమ్మడి విశ్వనాథ అనే నలుగురు కుమారులు జన్మించారు, వీరందరూ వారి శౌర్యానికి, ఇతర యోగ్యమైన లక్షణాలకు ప్రసిద్ధి చెందారు. ఈ శాసనం మూడు శివాలయాలైన బొల్లేశ్వర, మల్లేశ్వర, గణపేశ్వర నిర్మాణాన్ని, అలాగే ఇమ్మడి విశ్వనాథ చేత భూములు, గ్రామాలను దానం చేయడాన్ని నమోదు చేసింది. ఆయన సురేపల్లి గ్రామాన్ని కొంతమంది విష్ణుదేవరాయలకు అగ్రహారంగా, తుమ్కుమట, కరపాక, రాజవ్రోలు గ్రామాలలో కొన్ని వాటాలను బ్రహ్మస్వర (ఆలంపూర్), శ్రీ పర్వత మల్లికార్జున దేవతలకు ఇచ్చాడు. ఈ మరియు బొల్లయ యొక్క మునుపటి రికార్డు నుండి, చేరకు కుటుంబం యొక్క వంశావళిని ఈ క్రింది విధంగా చూపవచ్చుః

This inscription is on a stone pillar probably brought from Jalalpuram and now presented in the K.B.Museum, Golconda, Hyderabad. It is in the beautiful sanskrit-verse, containing the prasasti of the Cheraku chief Immadi Visvanatha, a vassal of Kakati Ganapatideva. It introduces the genealogical account of the Cheraku family, the lords of Jammalurupura. Keta, Mara, Erra and another Erra are the four sons of Kata and Kamamibika, who have assisted Kakatiya Rudra in the course of his expedition against certain Gandanarayana and Udaya, probably the Choda chiefs of Kahduru nadu and secured victory to the Kakatiya king. Kata had three sons by his wife Kuppambika, named Kata, Mara and Bolla, Bolla is said to have served the Kakatiya kings Rudra, Mahadeva and Ganapatideva, who conferred on him the lordship of many provinces. His wife was Mallamba and to them were born four sons named Ganapati, Visvanatha, Keta and Immadi Visvanatha, all noted for their valour and other worthy qualities. The inscription records the construction of three Siva temples Bollesvara, Mallesvara and Ganapesvara and endowments of lands and villages to the same by Immadi Visvanatha. He granted the village Surepalli as agrahara to certain Vishnudevarya and also some shares in the villages of Tumkumta, Karapaka and Rajavrolu to the gods Brahmsvara (of Alampur) and Mallikarjuna of Sri Parvata. From this and the previous record of Bollaya, the genealogy of the Cheraku family may be shown as follows: Kata m. [...]

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 199 to 207

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం శ్రీ అన్నల కనక రెడ్డి పొలంలో ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. తన రాజ్య శ్రేయస్సు కోసం ద్వారకా-క్షేత్రంలో నివసిస్తున్న జయసర్మన్కు, ద్వారకా-క్షేత్రంలో నివసిస్తున్న దేవునికి, కృష్ణుడికి నైవేద్యం అర్పించడానికి, ధనువా మనవడు, కాయస్థ కుటుంబానికి చెందిన దాసువా కుమారుడు బ్రహ్మరాక్షస గమ్గయా అలియాస్ గంగా సేనాపతి, చిఱ్ఱలు గ్రామాన్ని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేయబడింది.

This inscription is on a pillar lying in the field of Shri Annala Kanaka reddi. Records the gift of the village Chittalu by Brahmarakshasa Gamgaya alias Ganga senapati, the grandson of Dhanva and the son of Dasuva of the Kayastha family to Jayasarman residing at Dvaraka-kshetra for worship and offerings to god Krishna of Dwaraka for the prosperity of his kingdom.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1973-74. · p. 29.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు తెలుగు.

ఈ శాసనం ఎస్. 1175, ప్రమాడి, వైశాఖ సు నాటిది. 5, శుక్రవారం. కాకతీయ రుద్ర, గణపతి దేవతలతో పాటు కాకతీయ సహచరుల చరకు కుటుంబం గురించి సుదీర్ఘ వివరణ ఇవ్వబడింది. గణపతిదేవ విశ్వాసపాత్రుడైన దండనాయక, చేరకు బాలయ కుమారుడు ఇమ్మడి విశ్వనాథ, మూడు శివలింగాలైన బొల్లేశ్వర, మల్లేశ్వర, గణపేశ్వరాలను ప్రతిష్ఠించి, దేవాలయాలను నిర్మించి, వారికి బహుమతులు ఇచ్చాడు. ఆయన చెరువులు, బావులను కూడా నిర్మించి, నీటి ఆశ్రయాలను ఏర్పాటు చేశారు. శ్రీగిరి మల్లికార్జున మరియు పశ్చిమ ద్వారానికి చెందిన బ్రహ్మేశ్వరులకు ఆయన ఇచ్చిన ఇతర బహుమతులు కూడా ప్రస్తావించబడ్డాయి.

This inscription was dated S. 1175, Pramadi, Vaisakha su. 5, Friday. A long description of the Charaku family of Kakatiya subordinates along with that of Kakatiya Rudra and Ganapati deva was given. Immadi Visvanatha son of Cheraku Ballaya, a faithful Dandanayaka of Ganapatideva consecrated three Shiva Lingas Bollesvara, Mallesvara and Ganapesvara and built temples and endowed them with gifts. He also constructed tanks and wells and arranged for water shelters. His other gifts to Srigiri Mallikarjuna and Bramesvara of the Paschima Dvara are also mentioned.

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 144.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం వైశాఖుల శక 117 [5] నాటి శివాలయం ముందు ఉన్న నంది-స్థంభంపై ఉంది. పాక్షికంగా భూగర్భంలో ఖననం చేయబడింది. కాకతీయ పాలకుడు మెన్షన్స్ అడ్డంకి యొక్క అధీనంలో ఉన్న ఒక అధిపతి (పేరు కోల్పోయిన) క్రింద ఉన్న అధికారి అయిన మహాప్రధాని సర్వేధికారి మాయిదేవ-ప్రాగ్గడ చేత గరుడ చిత్రాన్ని స్థాపించినట్లు నమోదు చేసినట్లు తెలుస్తోంది.

This inscription is on Nandi-pillar in front of the Siva temple, dated Saka 117[5], Vaisakhs. Partly buried underground. Seems to record the installation of an image of Garuda by Mahapradhani Sarvadhikari Mayideva-Praggada, an official under a chief (name lost), who was a subordinate of the Kakatiya ruler, Mentions Addanki.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1947-48. · p. 13

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · ……….

శక 1175 (క్రీ. శ. 1253) నాటి ఒక శిలాశాసనం కాయస్థ అధిపతి గంగయశాహిని పేరును ప్రస్తావిస్తూ, అతని తండ్రి శ్రీ ధనవ మరియు తాత శ్రీ ధసువ గురించి గతంలో తెలియని వారి గురించి ప్రస్తావించింది. ఈ శాసనం ఉన్న ప్రదేశం గంగయ సాహ్ని యొక్క ఇతర రికార్డులలో అతని భూభాగం పనుగల్లు (నల్గొండ జిల్లాలో) నుండి మర్జావాడి (కడప జిల్లాలో) వరకు విస్తరించిందని చేసిన ప్రకటనను ధృవీకరిస్తుంది. కాయస్థులు కాకతీయుల ఆధ్వర్యంలో అధీన అధిపతిగా పనిచేశారు.

An epigraph dated Saka 1175 (A.D. 1253) while mentioning the name of the Kayastha chief Gangayasahini, mentions his father Sri Dhanava and grandfather Sri Dhasuva who were not known previously. The location of this inscription confirms the statement made in other records of Gangayasahini that his territory extended from Panugallu (in District Nalgonda) to Marjavadi (in District Cuddapah). The Kayasthas served as subordinate chief under the Kakatiyas.

Indian Archaeology 1977-1978, A Review. · p. 61

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం త్రిపురాంతక మహాదేవ ఆలయంలోని చీకటి గది (కాకటి-మిడ్) తూర్పు గోడ దిగువన ఉంది, ఇది ఎస్. 1176 (ఆనంద) నాటిది. కాకతీయ గణపతిదేవపై ఆధారపడిన గండపేందరు గంగయ్య-సాహ్ని ప్రతినిధి నామదేవ-పండిత, త్రిపురాంతక-మహాదేవ ఆలయానికి [కె] ఎన్కులకుంటా గ్రామం మరియు 40 ఆవులను బహుమతిగా ఇచ్చాడు.

This inscription is on the base of the east wall of the dark room (Cakati-midde) in the Tripurantaka Mahadeva temple, dated S. 1176 (Ananda). Namadeva-Pandita, the agent of Gandapendaru Gangayya-Sahini, a dependent of Kakatiya Ganapatideva, made a gift of the village of [K]enkulakunta and 40 cows to the temple of Tripurantaka-Mahadeva.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 179 to 180.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం గోపాలస్వామి ఆలయానికి ఎదురుగా ఉన్న ఒక రాతికి నాలుగు వైపుల నుండి ఉంది.

This inscription is from the four sides of a stone opposite the Gopalaswami temple.

A Collection of the Inscriptions on Copper Plates and Stones in the Nellore District: Part-III. · p. 1064 to 1069

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం కరణం ఇంట్లో ఒక పలకపై ఉంది. శ్రీ కాకేత గణపతిదేవ మహారాజు పేరుతో శాసనం ప్రారంభమవుతుంది. రాజరాజవిన్నడ-విష్ణుదేవ ఆలయంలో ఒక అఖండ దీపాన్ని నిర్వహించడానికి ఒక పొటన-బోయుండు తన తల్లిదండ్రులైన గుడివాడ మల్లె-బోయుడు, సిడక-సాని వారి యోగ్యత కోసం ఉత్తరాయణ-సంక్రాంతి సందర్భంగా 30 ఆవులను బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు శాసనం నమోదు చేసింది. గ్రామానికి తూర్పున ఉన్న పాలకొడు ప్రవాహం ఒడ్డున ఉన్న 2 ఖాలకు చెందిన తడి భూమిని (సస్య-క్షేత్రము), బిజ్జీ నాగన-బోయుడు కుమారులైన కేసనా-బోయుండి, పినా-బోయుండులకు 10 మడ్లు వెడల్పు, 25 మడ్లు పొడవు గల ఇంటి స్థలాన్ని కూడా ఆయన బహుమతిగా ఇచ్చారు. దీనులు ప్రతిరోజూ ఒక గరుడ-మాణిక్య నెయ్యిని సరఫరా చేయాల్సి ఉండేది. ఈ శాసనం ఒక తోట బహుమతిని కూడా నమోదు చేస్తుంది, కానీ వివరాలు పోయాయి. గమనికః శాసనం సారాంశం ఎస్. ఎస్. రామచంద్ర మూర్తి, ఐసిహెచ్ఆర్ పబ్లికేషన్, 2011 సంకలనం చేసిన "వరంగల్ కాకతీయుల శాసనాలు" లో ఇవ్వబడింది.

This inscription is on a slab in the Karanam’s house. Inscription starts with the name of Sri Kaketa Ganapatideva Maharaju. The inscription records that a certain Potana-boyundu gifted 30 cows for maintaining one akhanda-dipa in the temple of Rajarajavinnada-Vishnudeva, for the merit of his parents Gudivada Malle-boyudu and Cidaka-sani on the occasion of Uttarayana-Sankranti. He also gifted wet land (sasya-kshetramu) of 2 kha in extent lying on the bank of the stream Palakodu, which is to the east of the village, and house site measuring 10 mudlu width and 25 madlu length to Kesana-boyundu and Pina-boyundu, sons of Bijji Nagana-boyudu. The donees were to supply one Garuda-manika of ghee every day. The inscription also records the gift of a garden, but the details are lost. Note: Summary of the inscription is given in “Inscriptions of the Kakatiyas of Warangal” Edited by S.S. Ramachendra Murthy, ICHR Publication, 2011).

South Indian Inscriptions, Volume-V · p. 80

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం.

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని కేంద్ర మందిరం యొక్క దక్షిణ గోడపై ఉంది. విశ్వేశాచార్య కుమారుడు సంత-శంభు తెల్లని పాలరాయితో (త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలో) విమానాన్ని నిర్మించాడని పేర్కొన్నాడు. ఆ విమానంలో అనేక ఘరానాలు, తోరణాలు, నిడాస్, కుటాస్, కోస్తాస్, మర్గాపతివదనాలు మరియు ఘరానకాలు ఉన్నాయి, మరియు (రాజు) గణపతి దయతో రాళ్లతో నిర్మించబడింది.

This inscription is on the south wall of the central shrine in the temple of Tripurantakesvara. States that Santa-Sambhu, son of Visvesacharya built a vimana with white marbles (in the temple of Tripurantakesvara). That Vimana contains many bharanas, toranas, nidas, kutas, kosthas, mrgapativadanas and ghranakas, and was built with stones, by the grace of (the king) Ganapati.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 180

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1176 నాటి రామలింగేశ్వర ఆలయ బయటి మండపం లోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. కోట బయ్యాలదేవి కుమారుడు గణపతిదేవరాజు, వేల్పునూరులోని రామేశ్వర ఆలయానికి, అలాగే భూమి, ఇంటి స్థలం, తోటకు సాణి (నృత్యం చేసే అమ్మాయి) గా భండారాము అక్కమాను ఇచ్చాడు.

This inscription is on a pillar in the outer mandapa of the temple of Ramalingesvara, dated S. 1176. Ganapatidevaraja, son of Kota Bayyaladevi, gave away Bhandaramu Akkama as a sani (dancing girl) to the temple of Ramesvara at Velpunuru and also land, house-site and a garden.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 180.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం సోమేశ్వర ఆలయానికి సమీపంలో ఉంది. జటాకోడ-రాజ్య-సముద్రాన, వెంగి-విసయధినాథ, వేలనంతి కులోత్తుంగ-రాజేంద్రకోడ-నిస్తారక, బేజవాడ-చంద్ర-వాది-మాన్యపురవరధీశ్వర వంటి బిరుదులు కలిగిన కాలప-నాయకుడు, సెన్నకేశవదేవ దేవుడు కోసం 1176 శక సంవత్సరంలో తన గురువు విర్యదేవ, గణపతిదేవ రాజు యొక్క యోగ్యత కోసం ఇనుమడ్లు వద్ద ఒక ఆలయాన్ని (తిరుముత్తము) నిర్మించాడని శాసనం పేర్కొంది. ఆయన దేవుని నైవేద్యాలు మరియు ఆరాధనను నిర్వహించడానికి భూమిని కూడా మంజూరు చేశాడు. కేశవగోపాలదాసి కొంత భూమి మంజూరు చేసినట్లు కూడా నమోదు చేయబడింది. గమనికః ఈ శాసనం సారాంశం ఎస్. ఎస్. రామచంద్ర మూర్తి, ఐసిహెచ్ఆర్ పబ్లికేషన్, 2011చే సవరించబడిన తెలంగాణ కాకతీయుల శాసనాలలో ఇవ్వబడింది.

This inscription is near the Somesvara temple. The inscription states that Kalapa-nayaka who is endowed with the epithets like Jatacoda-rajya-samuddharana, Vengi-visayadhinatha, Velananti Kulottunga-rajendracoda-nistaraka, Bejavada-Kandra-vadi-Manyapuravaradhisvara, for god Cennakesavadeva built a temple (tirumuttamu) at Inumadlu for the merit of his master Viryadeva and the king Ganapatideva during the Saka year 1176. He also made grants of land for maintaining the offerings and worship of the god. One grant of some land made by Kesavagopaladasi is also recorded. Note: Summary of this inscription is given in Inscriptions of the Kakatiyas of Telangana, Edited by S.S. Ramachendra Murthy, ICHR Publication, 2011.

South Indian Inscriptions, Volume-VI. · p. 217

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

స్వస్తి! గణపతిదేవ మహారాజు (గణపతి) శ్రీమాన్ మహామండలేశ్వర, 72 కార్యాలయాల డైరెక్టర్, అనేక దేశాల పాలకుడు, నాలుగు కులాలకు మద్దతుదారు, పశ్చిమ రాజు దామోదర సైన్యం యొక్క దిక్సూచి యొక్క అన్ని పాయింట్లకు చెదరగొట్టేవాడు, ఏకైక హీరో, శౌర్యానికి అవతారం, పరిపూర్ణమైన రేవంతుడు (సూర్య కుమారుడు) అత్యంత వికృతమైన గుర్రాలపై కూర్చబడిన వారిలో, నారాయణ, విజయ దేవతకు ప్రియమైనవాడు, యుద్ధంలో భయంకరమైనవాడు, అతని స్తంభాల చేతుల ముందు ప్రతి రాజు యొక్క ధైర్యం పక్షవాతానికి గురవుతుంది, అతను తన విస్తృతమైన కీర్తితో ప్రధాన బిందువుల కన్యల నుదిటిపై గుర్తిస్తాడు, అతను ఉదారతలో కర్ణుడు, (ఉదారతలో) కామదేను (సమృద్ధిగల ఆవు) మరియు కల్పద్రుమ (సమృద్ధిగల చెట్టు), అతని పాదాల గోళ్ళ నుండి కిరణాల సేకరణ, సాష్టాంగం చేసే పాలకుల ఆభరణాల కిరీటాల అంచుల వరుసతో ముద్దు పెట్టుకుంటారు, కాకటి జాతి యొక్క ఆభరణం అయిన సాష్టాంగం చేసే పాలకుల ఆభరణాల కిరీటాల ఆభరణం. ప్రాంతీయ అధిపతులకు (దాత) చాలా బ్రహ్మ రాక్షస గండ ఎవరు, ఎవరు బ్రాహ్మణ వేదమైన పెండ్రు గండ, (స్వస్తి!) [...]

Hail ! He who Intent on worshipping the lotus feet of Ganapatideva Maharaja who (Ganapati) is Sriman Mahamandalesvara, who is the director of 72 offices, who is the ruler of many countries, who is the supporter of the four castes, who is the scatterer to all points of the compass of the army of the western king Darmodara, who is the one and only hero, who is the incarnation of valour, who is a perfect Revanta (son of the sun) amongst those who are mounted on most unruly horses, who is a Narayana, the beloved of the goddess of victory, who is terrible in battle, before whose columnar arms the courage of every king is paralysed, who with his wide-spread fame marks the foreheads of the maidens of the cardinal points, who is a Karna in liberality, who excels (in liberality) Kamadhenu (cow of plenty) and Kalpadruma (tree of plenty), the collection of the rays from the nails of whose feet kissed by the row of the edges of the jewelled crowns of prostrate rulers, who is the ornament of jewelled crowns of prostrate rulers, who is the ornament of the Kakati race, who (the donor) is a very Brahma Rakshasa Ganda to provincial chiefs, who is Pendaru Ganda who is Brahmana Veda, (Hail !) [...]

A Collection of the Inscriptions on Copper Plates and Stones in the Nellore District: Part-I, 1990. · p. 323 to 325

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

రాగి ఫలకం రికార్డు యొక్క ప్రస్తుత కనుగొన్న ప్రదేశం తెలియదు. అయితే, ఇది నెల్లూరు జిల్లాలోని దరసి తాలూకాకు చెందిన డిప్యూటీ తాహిసిలాదార్ నుండి వచ్చినట్లు పేర్కొనబడింది. ఇది 26 సెంటీమీటర్లు, 13.8 సెంటీమీటర్ల కొలిచే 5 మందపాటి రాగి పలకల సమితి, ప్లేట్ల ఎడమ అంచు వద్ద సుమారు 1.9 సెంటీమీటర్ల వ్యాసం కలిగిన రింగ్ రంధ్రం గుండా వెళుతున్న ఒక రింగ్ ద్వారా కలిసి కట్టబడి ఉంటుంది. ఈ ఉంగరం సుమారు 1.3 సెంటీమీటర్ల మందం మరియు సుమారు 10 సెంటీమీటర్ల వ్యాసం కలిగి ఉంటుంది. దాని చివరలను ఓవల్ సీల్ దిగువకు టంకం చేసి, దాని కౌంటర్సంక్ ఉపరితలంపై అధిక ఉపశమనంతో ఉన్న సింహం యొక్క బొమ్మ ఉంటుంది, దాని కుడి ముందరి కాలు పైకి లేచి, సరైన కుడివైపుకి ఎదురుగా ఉంటుంది. ఈ సెట్ రింగ్ మరియు సీల్ తో 3,638 గ్రాములు మరియు అవి లేకుండా 3,148 గ్రాముల బరువు ఉంటుంది. ప్లేట్లు సంఖ్యలు కలిగి ఉంటాయి, ప్రతి ప్లేట్ యొక్క రెండవ వైపు ఎడమ అంచులో సంబంధిత సంఖ్యలు చెక్కబడి ఉంటాయి. మొదటి పలక మొదటి వైపు ఎడమ అంచున ఒక చక్రం, తెలుగు-కన్నడ అక్షరాలలో శ్రీ అనే అక్షరం మరియు ఒకదాని క్రింద మరొకటి మరియు ఆ క్రమంలో ఒక వరాహ చెక్కబడి ఉంటాయి. మళ్ళీ 6వ పంక్తి చివరలో మరియు ఐదవ మరియు చివరి పలక లోపలి వైపు 7వ పంక్తి ప్రారంభంలో వరుసగా చెక్కబడిన చక్రం మరియు varaha.the రాత యొక్క బొమ్మలు మొదటి పలకకు రెండు వైపులా తప్ప బాగా భద్రపరచబడ్డాయి, ఇందులో అక్షరాల పరిమాణం తులనాత్మకంగా చిన్నది మరియు వ్రాతపూర్వక ఉపరితలం కొంతవరకు క్షీణించింది. ఈ పాత్రలు 13వ శతాబ్దానికి చెందిన తెలుగుకు చెందినవి మరియు శాసనపత్రం చెందిన కాలానికి క్రమబద్ధమైనవి. [...]

The extant findspot of the copper plate record is not known. However, this is stated to have been received from the Deputy Tahislidar of Darasi Taluk in Nellore District. This is a set of 5 thick copper plates measuring 26 cms by 13.8 cms and strung together by a ring passing through a ring hole about 1.9 cms in diameter at the left margin of the plates. The ring is about 1.3 cms thick and measures about 10 cms in diameter. Its ends are soldered to the bottom of an oval seal and on its countersunk surface is the figure of a lion in high relief, standing with its right foreleg upraised and facing proper right. The set weighs 3,638 gms with the ring and seal and 3,148 gms without them. The plates are numbered, the respective numbers being engraved in the left margin of the second side of each plate. In the left margin of the first side of the first plate are engraved a chakra, the letter Sri in Telugu-Kannada characters and a varaha, one below the other and in that order. Again towards the end of the 6th line and at the commencement of the 7th line of the inner side of the fifth and last plate are engraved respectively the figures of a chakra and a varaha.the writing is well preserved except on two sides of the first plate wherein the size of the letters is comparatively smaller and the written surface is somewhat worn out. The characters belong to the Telugu of the 13th century and are regular for the period to which the charter belongs. [...]

Epigraphia Indica, Volume-XLI (1975-1976). · p. 7 to 17

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1177 (రాక్షస) నాటి త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని కేంద్ర మందిరం యొక్క దక్షిణ గోడపై ఉంది. గణపతిదేవ-మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం మొటవాడిలోని పులచెరువు గ్రామాన్ని గండాపేంద్ర గంగయ్య-సాహ్ని త్రిపురాంతక-మహదేవునికి బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు పేర్కొన్నాడు. గంగయ్య-సాహినీ కులం ప్రకారం కాయస్థులని కూడా పేర్కొన్నాడు.

This inscription is on the south wall of the central shrine in the temple of Tripurantakesvara, dated S. 1177 (Rakshasa). States that Gandapendara Gangayya-Sahini made a gift of the village of Pulacheruvu in Mottavadi to god Tripurantaka-Mahadeva for the merit of Ganapatideva-Maharaja. States further that Gangayya-Sahini was a Kayastha by caste.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 180 to 181.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం గ్రామంలోని శివాలయం సమీపంలో ఏర్పాటు చేసిన శక 1177, రాక్షస నాటి పలకపై ఉంది. కార్తికా, సు. 15, గురువారం. రాజు యొక్క నమ్మకమైన అధీనంలో ఉన్న గంగయ్య-సాహ్ని భూమిని పరిపాలిస్తున్నప్పుడు, ఒక ఉలేపల్లి బాచి-రెడ్డి పాలవయలోని కాలేశ్వర ఆలయాన్ని శిఖరంతో సహా పునరుద్ధరించాడని, దానితో సంతోషించిన మహామండలేశ్వర పద్మనాయి-అమ్మ తన తండ్రి అమ్దేవ మరియు ఆమె భర్త లక్ష్మీదేవ యొక్క యోగ్యత కోసం ఆలయానికి భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చారని పేర్కొంది.

This inscription is on a slab set up near the Siva temple in the village, dated Saka 1177, Rakshasa. Karttika, su. 15, Thursday. States that, while Gangayya-Sahini, the faithful subordinate of the king was ruling the earth, a certain Ullepalli Bachi-Reddi renovated the temple of Kalesvara at Palavaya including the pinnacle and that Mahamandalesvara Padumnayi-Amma, who was pleased with it made a gift of land to the temple, for the merit of her father Ammadeva and her husband Lakshmideva.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1929-30. · p. 6

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం మాధవ స్వామి ఆలయ ఆవరణలో ఒక రాతికి మూడు వైపుల నుండి ఉంది.

This inscription is from three sides of a stone in the enclosure of Madhava Swamy temple.

A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones in the Nellore District, Part-III, 1905. · p. 1143 to 1147.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం ఉత్తరాయణ-సంక్రాంతి శక 117 [8] నాటి సకలేశ్వరస్వామి ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన స్తంభంపై ఉంది. తన తండ్రి గణపతి మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం, మావుండాలలోని ఆలయ సేవకుల నుండి గణపతి చెల్లించాల్సిన ఆదాయపు పన్ను (అయసుంకా) ను తగ్గించినట్లు నమోదు చేసింది.

This inscription is on a pillar set up before the Sakalesvarasvamin temple, dated Saka 117[8], Uttarayana-sankranti. Records the remission of the income-tax (ayasunka) due from the servants of the temple at Mavundala, by Ganapadevi, for the merit of her father Ganapadeva maharaja.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1932-33. · p. 38

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

మహామండలేశ్వర గమ్గయ-సాహినీ రాణి కమలాబాయి పుష్పగిరి దేవుడి యొక్క అంగా-రంగా భోగాల కోసం ముల్కినాటి సిమాలో గంగాపురం గ్రామాన్ని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు ఇది నమోదు చేసింది. తన ఆధ్యాత్మిక శిష్యుల శ్రేణి మాత్రమే ఈ విరాళానికి ధర్మకర్తలుగా కొనసాగాలని అభ్యర్థిస్తూ ఈ బహుమతి ఇసాన్య గురుదేవర చేతిలో చేయబడింది.

It records the gift of the village Gangapuram in the Mulkinati sima for the amga-ramga bhogas of the God of Pushpagiri by Kamalabai the queen of Mahamandalesvara Gamgaya-Sahini. The gift was made in the hands of Isanya gurudevara requesting that his line of spiritual disciples alone would continue as the trustees of the said endowment.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Cuddapah District, Part-I, 1977. · p. 207 to 208.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం శక 1178, పింగళ, పుష్య, బా 3, మంగళవారం = 1257 క్రీ. శ. డిసెంబర్ 25 నాటి శ్రీ చెన్నమల్లేశ్వర స్వామి ఆలయంలోని ఒక స్తంభంపై చెక్కబడింది. సంక్రాంతి సందర్భంగా మహాప్రధాని నూరుళ రామదేవుని అధికారి పెబ్బుటుల మలేషెట్టి ఆలయంలో ఆహార సమర్పణలు అందించినందుకు మరియు శాశ్వత దీపం (* దుపా దీప నైవేద్యం *) తగలబెట్టినందుకు రామనాదదేవునికి బోడుచెర్ల గ్రామంలో ఒక నిస్కాస్ (బంగారు నాణెం) మరియు ఒక భూమి చొప్పున మార్కెట్ పన్ను బహుమతిని నమోదు చేస్తాడు. కాకతీయ గణపతిదేవ ఓరుగంటి నుండి పాలించాడు. గమనికః ఇది డాక్టర్ మునిరత్నం రెడ్డి సేకరణ నుండి గణపతిదేవ మహారాజు ప్రచురించని శాసనం.

This inscription is inscribed on a pillar in the temple of Sri Chennamallesvara Swami, dated Saka 1178, Pingala, Pushaya, ba 3, Tuesday=1257 A.D. December 25. Registers the gift of the market tax at the rate of one niskas (gold coin) and one matter of lands in the village Bodducherrla to the god Ramanadhadeva for providing the food offerings and burning a perpetual lamp (*dupa deepa naivedyam*) in the temple by Pebbutula Malesetti, an officer of Mahapradhani Nurula Ramadeva on the occasion of Sankranthi. Kakatiya Ganapatideva was ruling from Oruganti. *Note: This is an unpublished inscription of Ganapatideva maharaja from the collection of Dr. Muniratnam Reddy.

Personal Communication*

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం శిధిలమైన మల్లేశ్వర ఆలయానికి ఎదురుగా ఉంది.

This inscription is situated opposite the ruined Malleswara temple.

A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones in the Nellore District, Part-III, 1905. · p. 1162 to 1163

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు · తెలుగు మరియు కన్నడ

ఈ శాసనం ఉత్తర ఆలయానికి ఎడమ వైపున ఒక పలకపై ఉంది. నాగులపాడుకు తూర్పున ఉన్న నీటిపారుదల చెరువు నామ సముద్రను రెండు భాగాలుగా విభజించి, కాకేత గణపతిదేవ మహారాజుకు అర్హత లభించేలా తన వాటాను దేవుడికి ఇచ్చాడు.

This inscription is on a slab on the left side of the northern temple. Recherla Kami Reddi, son of Ayitambika, divided Nama Samudra, the irrigation tank in the east of Nagulapadu into two shares, and gave his share to some god so that merit might accrue to Kaketa Ganapatideva Maharaju.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 136 to 137

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం దేవతల చెరువు (నాగులసముద్రం) లోని చీలికకు సమీపంలో ఉంది. అయతాంబిక కుమారుడు రెచేరువుల కామి రడ్డి నాగులపాడులో కామేశ్వర దేవుడిని స్థాపించి, ఆ దేవుడి అంగ, రంగ-భోగాలను, నమసముద్ర చెరువులో తన వృతిని ప్రసాదించాడు.

This inscription is near the breach in the Devatala Cheruvu (Nagulasamudram). Recheruvula Kami Raddi, son of Aytambika, set up the god Kamesvara in Nagulapadu and granted for anga and ranga-bhogas of that god, his vrtti in the Namasamudra tank.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 137 to 138

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం శక 1180, రుద్ర, వైశాఖ సు నాటి, నెలకొండపల్లికి వెళ్లే రహదారి పక్కన పొలంలో పడి ఉన్న ఒక పలకకు మొదటి వైపున ఉంది. 1. గురువారం (క్రమరహితంగా). రాజును మహామండలేశ్వర అని సూచిస్తారు. కట్టంగూరు వద్ద గోపినాథ దేవత ప్రతిష్ఠను ఇట్టిళ మల్సేటి నమోదు చేసి, పైన పేర్కొన్న సందర్భంలో ఆయన (మల్సేటి), తాడి డ్రాయర్లు (ఇప్పా-పేట్టేరు) మరియు ఎల్లయ గోపయ అనే వ్యక్తి భూమి మరియు పూల తోటను మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేస్తాడు.

This inscription is on the first side of a slab lying in the field by the side of the road leading to Nelakondapalli, dated Saka 1180, Rudri, Vaisakha su. 1.Thursday (irregular). Refers to the king as Mahamandalesvara. records the consecration of the deity Gopinatha at Kattamguru by Ittikala Malseti and registers a grant of land and flower garden by him (Malseti), the toddy drawers (ippa-pettevaru) and a person by name Ellaya Gopaya on the above occasion.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1985-86. · p. 18.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం రామలింగేశ్వర ఆలయం ముందు ఒక స్తంభంపై ఉంది. కాకతీయ గణపతిదేవ భూమిని పరిపాలిస్తున్నప్పుడు, అతని భూస్వామ్య మాల్యాల గుండదండదీశ్వర బుదాపురి సమీపంలో ఒక చెరువును నిర్మించాడని, దానికి అతని తల్లి బస్సాని పేరు పెట్టారని, బాలసముద్రము దాటి రెండు మార్టర్లను కొలిచే భూమిని బ్రాహ్మణ వృత్తాలుగా పాణిని మరియు గద్య వ్యాకరణంలో నిపుణుడైన మయురయ్య కుమారుడు ఈశ్వర సూరికి మంజూరు చేశాడని, సంస్కృతంలో ససాన గ్రంథాన్ని రచించినందుకు ఆత్రేయ గోత్రానికి చెందినవాడని ఈ శాసనం పేర్కొంది. రెండవ భాగంలో కాకతీయుల సుదీర్ఘ వంశావళి, చక్రబంధ పద్ధతిలో చెక్కబడిన ఇతరులు ఉన్నారు. ఈ శాసనాన్ని ఒడ్డయా చెక్కారు.

This inscription is on a pillar in front of Ramalingeswara Temple. This inscription states that while Kakatiya Ganapatideva was ruling the earth, his feudatory Malyala Gundadandadhisvara built a tank near Budapuri, named after his mother Bassani and made a grant of land measuring two marttars beyond Balasamudramu, as Brahmana vrittis to Isvara suri, son of Mayurayya, who was an expert in the grammar of Panini and prosody, and who belonged to Atreya gotra, for composing the text of sasana in Sanskrit. The second part contains the lengthy genealogy of Kakatiyas and the others engraved in chakrabandha fashion. The inscription was engraved by Oddaya.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. Volume-II (2003) · p. 22 to 31.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం బహిరంగ మైదానంలో నిర్మించిన రాతి స్తంభంపై ఉంది, ఇది 1180వ శతాబ్దం, రాంద్రి వైశాఖ సూ నాటిది. 1, గురువారం (క్రీ. శ. 1259, ఏప్రిల్ 24). కట్టంగూరు వద్ద గోపినాథుడికి రథం ఏర్పాటు, ఈ సందర్భంగా చేసిన వివిధ బహుమతులను నమోదు చేశారు.

This inscription is on a stone pillar erected in the open field, dated in S 1180, Randri Vaisakha su. 1, Thursday (A.D. 1259, April, 24). Records the establishment of a chariot for Gopinatha at Kattamguru and various gifts made on the occasion.

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 3

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం మసీదులోని ఒక రాతి స్తంభంపై ఉంది. తేదీ S. 1181, సిద్ధార్థి, చైత్ర, సు. 13, గురువారం. ఇది మొదట రెండవ ప్రోల నుండి గణపతి వరకు మరియు మల్యాళ అధిపతుల వరకు కాకతీయ రాజుల వంశపారంపర్యాన్ని వివరిస్తుంది మరియు మలయాళ గుమ్డా ఒక చెరువు, కాలువ మరియు ఒక జత దేవాలయాల నిర్మాణాన్ని నమోదు చేస్తుంది. పైన పేర్కొన్న చెరువు వెనుక కొంత భూమిని ఆయన ఈశ్వర భట్టోపాధ్యాయకు బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు కూడా ఇది నమోదు చేస్తుంది.

This inscription is on a stone pillar in the Masjid. Dated S. 1181, Siddharthi, Chaitra, su. 13, Thursday. It describes at first the genealogy of Kakatiya kings beginning with Prola II upto Ganapati and of the Malyala Chiefs and records the construction of a tank and a canal and a pair of temples by Malayala Gumda. It also records the gift of some land behind the above tank to Isvara Bhattopadhaya by him.

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 50 and 51.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం త్రికూట ఆలయం లోపల ఉంచిన నరసింహ శిల్పాన్ని కలిగి ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది మరియు ప్రధాన దేవతగా పూజించబడుతుంది. కాయస్థ కుటుంబంలో దశవంత-పండిత కుమారుడిగా వర్ణించబడిన శ్రీ-గంగసేనపతి అల్లుడు జన్నిదేవ, జిల్లపల్లి గ్రామాన్ని మునిధమ-యతి కి బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు ద్విభాషా శాసనం నమోదు చేసింది.

This inscription is on a pillar bearing a carving of Narasimha kept inside the Trikuta temple and worshipped as the main deity. Bilingual inscription, records the gift of the village Jillepalli to Munidhama-yati by Jannigadeva, the son-in-law of sri-Gangasenapati who is described as the son of Dasavanta-pandita in the Kayastha family.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1973-74. · p. 27 to 28.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం ఆలయానికి దక్షిణ గోడపై త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని కేంద్ర మందిరం ముందు ఉంది, ఇది 1181 (గణపతిదేవ 61వ సంవత్సరం) (సిద్ధార్థి) నాటిది. నటవాడి కుమార గణపతిదేవ-మహారాజు త్రిపురాంతక-మహాదేవ ఆలయంలో శాశ్వత దీపం కోసం 50 ఆవులను ఇచ్చారు.

This inscription is on the south wall of the mandapa in front of the central shrine in the temple of Tripurantakesvara, dated S. 1181 (61st year of Ganapatideva) (Siddharthi). Natavadi Kumara Ganapatideva-Maharaja gave 50 cows for a perpetual lamp in the temple of Tripurantaka-Mahadeva.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 190

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గది ఉత్తర గోడపై ఉంది, ఇది 1181 (గణపతిదేవ 61వ సంవత్సరం) (సిద్ధార్థి) నాటిది. త్రిపురాంతక-మహాదేవుని ఆలయంలో కురపాటి సూర-రెడ్డి, అతని భార్య ఎరికా-సాని శాశ్వత దీపం కోసం 25 ఆవులను ఇచ్చారు.

This inscription is on the north wall of the dark room in the temple of Tripurantakesvara, dated S. 1181 (61st year of Ganapatideva) (Siddharthi). Kurapati Sura-Reddi and his wife Erika-Sani gave 25 cows for a perpetual lamp in the temple of Tripurantaka-Mahadeva.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 190.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గది యొక్క పశ్చిమ గోడపై ఉంది, ఇది 1181 (గణపతిదేవ 61వ సంవత్సరం) (సిద్ధార్థి) నాటిది. ఇందలూరి గన్నయ త్రిపురాంతక-మహాదేవ ఆలయంలో శాశ్వత దీపం కోసం 25 ఆవులను ఇచ్చాడు.

This inscription is on the west wall of the dark room in the temple of Tripurantakesvara, dated S. 1181 (61st year of Ganapatideva) (Siddharthi). Indaluri Gannaya gave 25 cows for a perpetual lamp in the temple of Tripurantaka-Mahadeva.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 191

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం ఎస్. 1181 నాటి త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గదికి పశ్చిమ గోడపై ఉంది. కాకతీయ రాజు గణపతి సామంతుడైన గణపేందరు జన్నిదేవ-మహారాజు, పాలినండులోని గండ్రకోట-అనుంగరాజుపల్లి గ్రామాన్ని త్రిపురాంతక దేవునికి ఇచ్చాడు. గమనికః-శక సంవత్సరం లేదా చక్రీయ సంవత్సరం తప్పుగా పేర్కొనబడింది.

This inscription is on the west wall of the dark room in the temple of Tripurantakesvara, dated S. 1181. Ganapendaru Jannigadeva-Maharaja, feudatory of Ganapati, of Kakatiya king, gave the village of Gandrakota-Anungrajupalli in the Palinandu to god Tripurantaka Deva. Note:- Either the Saka year or the cyclic year is incorrectly mentioned.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 191.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం గ్రామంలోని రామలింగస్వామి ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన ఫలకం మీద ఉంది, శక 11 [81], సిద్ధార్థి, పుష్య, సు. 11, [శుక్రవారం], ఉత్తరాయణ-సంక్రాంతి. తక్కెల్లపాడు లోని మల్లినాథ ఆలయంలో పూజ కోసం రాజు యొక్క ప్రధాన, గజసాహినీ అయిన [ఇ] కరుజు, అరివేలి మల్లి నాయక చేసిన భూముల మంజూరును నమోదు చేస్తుంది.

This inscription is on a slab set up in front of the Ramalingasvamin temple in the village, dated Saka 11[81], Siddharthi, Pushya, su. 11, [Friday], Uttarayana-sankranti. Records grants of lands made by [E]karaju, the pradhani and gajsaahini of the king, and by Ariveli Malli Nayaka, for worship in the temple of Mallinatha at Takkellapadu.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1929-30. · p. 9

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం ఎస్. 1181 నాటి సోమేశ్వర ఆలయంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. కాకతీయ గణపతిదేవుని కుమార్తె రుద్రమహాదేవితో వివాహం చేసుకున్న చాళుక్య వంశానికి చెందిన వీరభద్రేశ్వరుడి మంత్రి విష్ణు (?) దత్తిక యొక్క సోమేశ్వరుడికి శాశ్వత దీపాన్ని సమర్పించాడని పేర్కొన్నాడు. శాసనం అసంపూర్ణంగా ఉంది.

This inscription is on a pillar in the temple of Somesvara, dated S. 1181. States that Vishnu (?) the minister of Veerabhadreshwara of the Chalukya vamsa who married Kakatiya Ganapatideva’s daughter Rudrama-mahadevi presented a perpetual lamp to the Somesvara of Duttika. The inscription is incomplete.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 186 to 187.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

సంస్కృత పద్యం మరియు తెలుగు గద్యంలో ఉన్న ఈ సుదీర్ఘ శాసనం కాకతీయ రాజు గణపతి పాలన నాటిది. ఇది భిల్లామ-అతని కుమారుడు జైతుగి సింహ (ఎం. డి.) ధంగమంబ పెర్మండి (పరిమది) నుండి యాదవ కుటుంబం యొక్క వంశావళి వివరణతో ప్రారంభమవుతుంది, పెర్మనాడి దేవ గణపతి రాజ్యం (రాజ్య సమగ్రే) అంతటా బ్రాహ్మణులకు భూములను విరాళంగా ఇచ్చినట్లు చెబుతారు. పెరురుకు చెందిన శ్రీ స్వయంభు సోమనాదదేవ, ఇతర పరిచారక దేవతలకు నైవేద్యం మొదలైన వాటి కోసం విరాళంగా ఇచ్చిన వృత్తుల తెలుగు భాగంలో, పెరురులోని నల్లంజెరువా వెనుక 8 మార్తార్లు పొడి భూమి (చెను), అదే స్థలంలో ముచ్ఛ సముద్రం వెనుక 1 మార్తార్లు భూమి (చెను), వెలిగొండ్ల ట్యాంక్ వెనుక 1 మార్తార్లు ఉన్నాయి. బాలేవెముల ట్యాంక్ వెనుక చెను యొక్క మార్టిన్. మొత్తం 11 మార్టర్లు. ఈ మార్తర్ల ఆదాయంలో నుండి వారు ప్రతిరోజూ ఒక కుంచా బియ్యం, ఒక సోలా నెయ్యి, ఒక అడా పెరుగు ఖర్చు చేయాల్సి వచ్చేది; మధ్యాహ్న నైవేద్యం కోసం, 3 కుంచా బియ్యం, 3 తవ్వాలు నెయ్యి మరియు ఒక కుంచా కార్డులుః రాత్రి నైవేద్యం కోసం, 2 కుంచా బియ్యం, ఒక సోలా నెయ్యి, ఒక అడా కార్డులు, 2 సంధ్యా జపాలకు ఒక మణికా నూనె ఖర్చు చేయాల్సి వచ్చేది. ఈ ఏర్పాటు ప్రకారం ప్రతిరోజూ దీనిని కొనసాగించాలి. మధ్యాహ్న నైవేద్యం కోసం కమలేశ్వర, ధారేశ్వర, మైలేశ్వర, 3 కుంచాలు బియ్యం, రాత్రి నైవేద్యం కోసం 1⁄2 సోలా నెయ్యి. మూడు సాయంత్రం దీపాల కోసం,-- సోలాస్ ఆయిల్. ప్రతిరోజూ ఆరాధనను కొనసాగించాలి. మధ్యలో 89 నుండి 102 వరకు లైన్లు దెబ్బతిన్నాయి. వారు వినాయకదేవునికి భూమి బహుమతులు కూడా నమోదు చేసినట్లు తెలుస్తోంది. భైరవ దేవ మొదలైనవి. [...]

This long inscription in Sanskrit verse and Telugu prose is dated in the reign of the Kakatiya king Ganapati. It starts with the description of the genealogy of the Yadava family from- Bhillama--his son Jaitugi Simha (md) Dhangamamba Permandi (Parimadi) Permanadi deva is said to have donated lands to learned Brahmins throughout the kingdom (Rajya samagre) of Ganapati. In the Telugu portion of the record details of the vrittis donated to Sri Swayambhu Somanadhaddeva of Peruru, and other attendant deities for offerings, etc., 8 martars of dry land (Chenu) behind Nallamjeruva in Peruru, 1 martar of land (Chenu) behind Muccha Samudra in the same place, 1 martar of Chenu behind the tank of Veligondla. Martor of Chenu behind the tank of Balevemula. Total 11 martars. From the proceeds of these martors they had to expend one kuncha of rice,one sola of ghee, one adda of curds every day; for mid-day offerings, 3 Kunchas of rice, 3 tavvas of ghee and one kuncha of cards: for the night offerings, 2 kunchas of rice, one sola of ghee, one adda of cards, one manika of oil for 2 sandhya japas. Every day this is to be carried on according to this arrangement. For the mid-day offerings to God Kamalesvara, Dhareshwara, Mailesvara, 3 Kunchas of rice, 1½ sola of ghee for night offerings. For three evening lamps, --solas oil. Worship must be carried on every day. Lines 89 to 102 are damaged in the centre. They also seem to record gifts of land for Vinayakadeva. Bhairava Deva etc. [...]

Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts, Part-VI, 1973. · p. 66 to 72.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం శిధిలమైన మల్లేశ్వర ఆలయం సమీపంలో రాతి నుండి పడిపోయింది.

This inscription has fallen from stone near the ruined Malleswara temple.

A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones in the Nellore District, Part-III, 1905. · p. 1165 to 1166

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం కైలాసనాథ ఆలయానికి కుడి వైపున ఉన్న రాతిపై ఉంది. విద్యామండపం (విద్యా సంస్థ) ను నిర్వహించడం కోసం మరియు శివలింగ మఠం వద్ద అతిధులకు ఆహారం అందించడం కోసం రాజు అధీనంలో ఉన్న గండపెండారు జన్నిదేవ, అధిరాజేంద్ర చోళమండలం యొక్క పకనాడు లోని పొట్టపినాడు లోని పురుండలూరు గ్రామాన్ని శ్రీ పర్వతకు చెందిన తన ఆధ్యాత్మిక గురువు, అభినవ్ గోలకి మఠానికి చెందిన సంతశివదేసికకు మంజూరు చేసినట్లు శాసనం నమోదు చేసింది.

This inscription is on a stone to the right of the Kailasanatha temple. The inscription records that the king’s subordinate, Gandapendaru Jannigadeva granted the village Purundaluru in Pottapinadu in Pakanadu of Adhirajendra Cholamandala to his spiritual guru Santasivadesika of Abhinava Golaki Matha of Sri Parvata, for maintaining the Vidyamandapa (educational institution) and feeding the atithis at Sivalinga Matha.

Inscriptions of Andhra Pradesh Cuddapah District, Part-I, 1977. · p. 208 to 213

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు తెలుగు

ఈ గ్రాంట్ మూడు రాగి పలకలపై చెక్కబడింది. పలకలు దీర్ఘచతురస్రాకారంలో ఉంటాయి మరియు రాగి ఉంగరంతో కలిసి ఉంటాయి, వీటి చివరలను వృత్తాకార ముద్ర వెనుక భాగంలో తిప్పుతారు. అవి 9 1⁄2 "x 5 2 3" కొలుస్తాయి మరియు సుమారు 1⁄2 "మందంతో ఉంటాయి. ఉంగరము మరియు ముద్రలు వరుసగా 3 1⁄2 "మరియు 2" వ్యాసాన్ని కలిగి ఉంటాయి. ప్లేట్లు పరీక్ష కోసం వచ్చినప్పుడు ఉంగరాన్ని కత్తిరించలేదు. వాటిలో మొత్తం నాలుగు ముఖాలు ఉన్నాయి, మొదటి మరియు చివరి పలకలు వాటి లోపలి వైపులా మాత్రమే చెక్కబడ్డాయి. ఉంగరాలు మరియు ముద్రతో కూడిన మొత్తం సెట్ బరువు 274 తోలాలు. కౌంటర్సంక్ ఉపరితలంపై ఉన్న ముద్రపై, పైన చంద్రవంక మరియు సూర్యుడి చిహ్నాలు చెక్కబడి ఉన్నాయి; వీటి క్రింద కుడి ఎడమ వైపుకు ఎదురుగా ఉన్న పంది, దాని ముందు భాగంలో బాకు ఉంచి, పైకి చూపి, దిగువన కుడి ఎడమ వైపుకు ఎదురుగా ఉన్న ఆవు ఉంటుంది. ఈ శాసనం సంస్కృత భాషలో కూర్చబడి, అది చెందిన కాలంలోని తెలుగు అక్షరాలలో వ్రాయబడింది. రికార్డులోని ప్రార్ధన మరియు కథన భాగంలో 21 శ్లోకాలు ఉన్నాయి. దీని తరువాత, 45 నుండి 63 వరకు పంక్తులలో, వారి గోత్రాలు మరియు వారి వాటాలతో దీనుల వర్గీకరణ ద్వారా లెక్కించబడుతుంది. 63 నుండి 65 వరకు ఉన్న పంక్తులు బహుమతి గ్రామం యొక్క సరిహద్దులను ఇస్తాయి. వీటిని 65,66 పంక్తులలో అనుసరించి, స్వద్దతో ప్రారంభమయ్యే సాధారణ ఏకస్వామ్య పద్యం మరియు ముగింపు ఆశీర్వాదం మంగళమహ శ్రీ శ్రీః మొత్తంగా, శాసనం చాలా జాగ్రత్తగా చెక్కబడింది. అనుస్వర స్థానం ఏకరీతిగా ఉండదు. [...]

The grant is engraved on three copper plates. The plates are oblong in shape and are held together by a copper ring, the ends of which are riveted into the back of a circular seal. They measure 9½‘‘by 5⅔‘‘ and are about ½‘‘ in thickness. The ring and the seal have a diameter of 3 ½‘‘ and 2‘‘ respectively. The ring had not been cut when the plates came up for examination. They contain four faces of writing in all, the first and last plates being engraved on their inner sides only. The entire set with ring and seal weighs 274 tolas. On the seal on a countersunk surface, engraved in the relief are the symbols of the crescent and the sun at the top; below these a boar facing the proper left with a dagger placed in its front with the point upwards, and a cow facing the proper left at the bottom. The inscription is composed in the Sanskrit language and written in the Telugu characters of the period to which it belongs. The invocatory and narrative portion of the record consists of 21 verses. This is followed, in lines 45 to 63, by the categorical enumeration of the donees with their gotras and their shares. Lines 63 to 65 give the boundaries of the gift village. These are followed, in lines 65 and 66, by the usual monotony verse beginning with swadtha and the closing benediction mangalamaha sri sri: on the whole, the inscription is engraved very carefully. The position of the anusvara is not uniform. [...]

Epigraphia Indica, Volume-XVIII (1925-1926) · p. 346 to 356

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం కాకతీయ గణపతిదేవ పాలనను సూచిస్తుంది మరియు కట్టంగూరు వద్ద గోపినాథ దేవుడి ప్రతిష్ఠను మరియు వివిధ ప్రదేశాలలో భూమి బహుమతి, ఒక తోట, బుర-సుంకం (బుర కొలత ద్వారా కొలిచే చమురుపై పన్ను, ఒక ద్రవ కొలత) మరియు రెండు చమురు అచ్చులను (గణుగులు) నమోదు చేస్తుంది. మంజూరు చేసిన భూముల స్థానానికి సంబంధించిన వివరాలు ఇవ్వబడ్డాయి. ఎల్లయ, గోపయతో సహా కొంతమంది వ్యక్తులు తీసుకువచ్చిన భూముల బహుమతిని కూడా ఈ శాసనం నమోదు చేసినట్లు తెలుస్తోంది.

The inscription refers itself to the rule of Kakatiya Ganapatideva and records the consecration of the god Gopinatha at Kattamguru and the gift of land at different places, a garden, tax called bura-sumkam (tax on oil measured by bura, a liquid measure) and two oil presses (ganugalu). Details of the location of the grant-lands are given. The inscription also seems to record the gift of lands which were brought by some individuals including Ellaya and Gopaya.

Hyderabad Archaeological Series and Inscriptions of the Kakatiyas of Warangal, 2011, · p. 315 to 317.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం గణపతిశ్వర ఆలయంలోని విరిగిన పలకపై ఉంది. తేదీ S 1182; రౌద్రి, మాధవ (అంటే, వైశాఖ), సు. నాగ. 1) పిండిప్రోలు పినామల్దేవరాజులు కుచుమంచి దేవత గండ గోపినాథునికి భూములను బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు తెలుగు భాగం నమోదు చేస్తుంది. 2) సంస్కృత భాగంలో ఒక వ్యక్తి.................................................................................................................................................................................................

This inscription is on a broken slab in Ganapatisvara temple. Dated S 1182; Raudri, Madhava (i.e., Vaisakha), su. Naga. 1) The Telugu portion records the gifts of lands to the deity Ganda Gopinatha of Kuchumanchi by Pindiprolu Pinamaldevaraju. 2) The Sanskrit portion records the construction of a temple by a certain….. Malla in the name of his grand-father for the deity Sauri. Other details are lost.

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 5.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం శివాలయం ముందు పొలంలో పడి ఉన్న రాతి ముక్కపై ఉంది. శాసనం ముక్కలుగా విరిగి దెబ్బతింది. దాత పేరు పోయింది. మహామండలేశ్వర కాకతీయ గణపతిదేవ ప్రపంచ రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తున్నప్పుడు, పేరు కోల్పోయిన వ్యక్తి, కుచిమాంచిలో విష్ణువుకు ఒక ఆలయాన్ని నిర్మించి, ఆరాధనను కొనసాగించడానికి దానికి కొన్ని భూములను మంజూరు చేసినట్లు తెలుస్తోంది.

This inscription is on a fragment of stone lying in the field before the Siva temple. The inscription is broken into pieces and damaged. The name of the donor is lost. Seems to state that, while Mahamandalesvara Kakatiya Ganapatideva was ruling the kingdom of the world, one whose name is lost, built a temple to God Vishnu in Kuchimanchi and granted some lands to it for carrying on the worship.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 139 to 142→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం ఆలయంలోని మండపానికి ముందు వంటగది (వంతా మిడ్డి) తూర్పు గోడపై ఉంది, ఇది 1182 (గణపతిదేవ 62వ సంవత్సరం) (రౌద్రి) నాటిది. గణపతిదేవ రాజు కమ్మనాడులోని గుండేరు (గుండలకమ్మ) ఉత్తర ఒడ్డున ఉన్న.... పాడు, పుంగి-నందులోని మూసీపై ఉన్న రెడుమడపల్లి గ్రామాలను త్రిపురాంతక దేవునికి ఇచ్చాడు. గణపతిదేవ సౌర జాతికి చెందినవాడని పేర్కొన్నాడు.

This inscription is on the east wall of the kitchen (vanta middi) in front of Mandapa in the temple of Tripurantakesvara, dated S. 1182 (62nd year of Ganapatideva) (Raudri). King Ganapatideva gave the villages of….padu on the north bank of Gunderu (Gumdlakamma) in Kammanadu and Redumadapalli on the Musi in Pungi-nandu to god Tripurantaka Deva. States that Ganapatideva belonged to the Solar race.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 192.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం మడ్గా హామ్లెట్ కు తూర్పున ఉంది.

This inscription is situated East of Madga Hamlet.

A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones in the Nellore District, Part-III, 1905. · p. 1160 to 1161

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం ఎస్. 1183 (దుర్గతి) నాటి శిధిలమైన ఆలయానికి సమీపంలో ఉన్న నంది స్తంభం యొక్క చిత్రం మీద ఉంది. కాకతీయ కుటుంబం గురించి, శైవుల గోలకి-మఠం పునాది, పోంటిఫికల్ వారసత్వం గురించి వివరణాత్మక కథనాన్ని ఇస్తూ, గణపతిదేవ రాజు వేలనాడు-కంద్రావతి దేశంలోని మందార గ్రామాన్ని తన గురువు విశ్వేశ్వరా శివాచార్యులకు వాగ్దానం చేశాడని, గణపతి కుమార్తె రుద్రమా దేవి వేలంగపూడి గ్రామంతో పాటు ఆ గ్రామాన్ని అధికారికంగా బహుమతిగా ఇచ్చిందని, ఆ విశ్వేశ్వరా శివుడు విశ్వేశ్వరా-గోలకి అనే పేరుతో ఒక కొత్త గ్రామాన్ని స్థాపించి, దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల నుండి తీసుకువచ్చిన వివిధ కులాల వ్యక్తులతో దానిని ఏర్పాటు చేసాడని, అలాగే శైవులకు మఠమైన విశ్వేశ్వరా ఆలయాన్ని కూడా స్థాపించాడని పేర్కొన్నాడు. కులం మరియు మతం భేదం లేకుండా ప్రజలకు ఆహారం అందించడానికి ఒక కుక్క, ఒక సాధారణ మరియు ప్రసూతి ఆసుపత్రి, కొన్ని ఇతర విషయాలతో పాటు, ఈ సంస్థల నిర్వహణ కోసం అతను భూమిని మంజూరు చేశాడు. ట్రస్ట్ యొక్క పరిపాలన మరియు గ్రామ వ్యవహారాల గురించి వివరణాత్మక వివరణ ఇస్తుంది. యాదృచ్ఛికంగా, అనేక ఇతర ప్రదేశాలలో విశ్వేశ్వరుడు స్థాపించిన ఇతర మతాలు మరియు స్వచ్ఛంద సంస్థల గురించి ఇది ప్రస్తావించింది. కాకతీయులు క్షత్రియుల సౌర జాతికి చెందినవారని వర్ణించబడింది.

This inscription is on the image of a Nandi pillar lying near the ruined temple, dated S. 1183 (Durmati). Gives a detailed account of the Kakatiya family and of the foundation and pontifical succession of the Golaki-matha of the Saivas and states that king Ganapatideva promised the village of Mandara in the Velanadu-Kandravati country to his guru Visvesvara Sivacharya and that Ganapati's daughter Rudramadevi made a formal gift of that village along with the village of Velangapundi, that Visvesvara Siva established a new village with the name of Visvevara-Golaki and peopled it with persons of different castes brought from various parts of the country, that he also established the temple of Visvesvara, a Sanskrit college, a matha for Saivas, a choultry for feeding people without distinction of caste and creed, a general and a maternity hospital, besides some other things and that he made grants of land for the maintenance of all these institutions. Gives a detailed description of the administration of the trust and of the village affairs. Incidentally, it mentions a large number of other religions and charitable institutions established by Visvesvara Siva in several other places. Kakatiyas are described as belonging to the Solar race of Kshatriyas.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 205 to 209.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం సాంకరస్వామి ఆలయంలోని ఉత్తర ప్రాకారంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. కొట్టియడోన శంకరేశ్వర శ్రీమహాదేవ ఆలయంలో ఒక శాశ్వత దీపాన్ని ఉంచినందుకు కాకేత గణపతిదేవ గజసాహని అయిన భాస్కరదేవ అల్లుడు బొల్లమరాజు 25 ఆవులను బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు రికార్డులు పేర్కొంటున్నాయి. దాత యొక్క మామ అయిన ఎక్కరాజు యొక్క యోగ్యత కోసం, నిర్దిష్ట తేదీన ఈ బహుమతి ఇవ్వబడింది. బహుమతి ఆవులను నన్నే-బోయుండుకు అప్పగించారు, వారికి ఒక ఖ భూమి (వృత్తి) కూడా ఇవ్వబడింది. ఈ శాసనం అదే దేవునికి మరో శాశ్వత దీపం కోసం 25 ఆవులను బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేసింది. బహుమతిగా ఆవులను అప్పగించిన ప్రోలా-బోయాకు కూడా ఒక ఖ భూమిని ఇచ్చారు. ఈ శాసనం నున్కి-సెటి-సెర్వును కూడా ప్రస్తావించింది. గమనికః శాసనం సారాంశం వరంగల్ కాకతీయుల శాసనాలలో ఇవ్వబడింది, దీనిని ఎస్. ఎస్. రామచంద్ర మూర్తి, ఐసిహెచ్ఆర్ పబ్లికేషన్, 2011 సవరించారు.

This inscription is on a pillar in the north prakara of the Samkarasvami temple. The record states that Bollamaraju, son-in-law of Bhaskaradeva, who was the gajasahani of Kaketa Ganapatideva, gifted 25 cows for maintaining one perpetual lamp in the temple of Sankaresvara Srimahadeva of Kottiyadona. The gift was made for the merit of Ekkaraju, who was the uncle of the donor, on the specified date. The gift cows were entrusted to one Nanne-boyumdu who was also given one kha of land (vritti). The inscription further records a gift of 25 cows for another perpetual lamp to the same god. Prola-boya, to whom the gift-cows were entrusted, was also given one kha of land. The inscription also mentions Nunki-seti-cervu. Note: Summary of the inscription is given in Inscriptions of the Kakatiyas of Warangal, Edited by S.S. Ramachendra Murthy, ICHR Publication, 2011.

South Indian Inscriptions, Volume-VI. · p. 227

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయ ప్రవేశ ద్వారం నుండి తీసివేయబడిన మండపం గోడపై ఉంది, ఇది ఎస్. 11 [8] 3, (దుర్గతి), (రుద్రదేవ-మహారాజు రెండవ సంవత్సరం) నాటిది. దెబ్బతింది. రుద్రదేవ-మహారాజు (సైనికాధికారి పేరు లేదు) యొక్క సైనికాధికారి త్రిపురాంతక దేవ ఆలయంలో శాశ్వత దీపం కోసం 50 ఆవులను ఇచ్చినట్లు పేర్కొన్నాడు.

This inscription is on the wall of the mandapa brought off the entrance in the temple of Tripurantakesvara, dated S. 11[8]3, (Durmati), (2nd year of Rudradeva-Maharaja). Damaged. States that a general of Rudradeva-Maharaja (the name of the general is missing) gave 50 cows for a perpetual lamp in the temple of Tripurantaka Deva.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 210.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం కేశవస్వామి ఆలయంలోని ధ్వజా స్తంభంపై ఉంది. ఉత్తరాయణ సంక్రాంతి సందర్భంగా కాకటి గణపతిదేవ గజసాహని అయిన భాస్కరదేవ అల్లుడు బొల్లయ తన తల్లిదండ్రులైన కొమ్మసాని, అప్పరాజు ల ప్రతిభకు కొట్టియడోన గ్రామంలోని ప్రసన్నకేశవదేవ ఆలయంలో శాశ్వత దీపాన్ని ఉంచినందుకు 25 ఆవులను బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు శాసనం పేర్కొంది. ఆ ఆవులను స్వీకరించిన నంది-బోయుడు, శాశ్వత దీపం (నీరా-దీపము) కోసం ప్రతిరోజూ ఒక మన నెయ్యి సరఫరా చేయాలని నిర్దేశించబడింది. అతనికి కొంత పొడి భూమి (వేలీ-వోలము) కూడా వర్టిలో ఇవ్వబడింది. గమనికః శాసనం సారాంశం వరంగల్ కాకతీయుల శాసనాలలో ఇవ్వబడింది, దీనిని ఎస్. ఎస్. రామచంద్ర మూర్తి, ఐసిహెచ్ఆర్ పబ్లికేషన్, 2011 సవరించారు.

This inscription is on the dhwaja stambha of the Kesavasamy temple. The inscription states that on the occasion of Uttarayana Sankranti, Bollaya, son-in-law of Bhaskaradeva, who was the gajasahani of Kakati Ganapatideva, gifted 25 cows for maintaining a perpetual lamp in the temple of Prasannakesavadeva in the village Kotyadona for the merit of his parents Kommasani and Apparaju. It is stipulated that Nandi-boyudu, who received those cows, was to supply one mana of ghee every day for the perpetual lamp (nera-dipamu). He was also given some dry land (veli-volamu) as vrtti. Note: Summary of the inscription is given in Inscriptions of the Kakatiyas of Warangal, Edited by S.S. Ramachendra Murthy, ICHR Publication, 2011.

South Indian Inscriptions, Volume-VI. · p. 237

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం శక 1184 నాటి కొనిదేనా గ్రామంలోని కొండపై కేశవేశ్వర ఆలయంలోని ధ్వజస్తంభ సమీపంలో ఉన్న రాతిపై ఉంది. దెబ్బతింది. కొట్టియడోన ప్రసన్న కేశవదేవర శాశ్వత దీపం కోసం ఉత్తరాయణ సంక్రాంతి సందర్భంగా 25 ఆవులను విరాళంగా ఇచ్చినట్లు అందులో పేర్కొన్నారు. శ్రీ మన్మహమండలేశ్వర కాకటి గణపతిదేవ మహారాజు గజసహిణి అయిన భాస్కరదేవ అల్లుడు బొల్లయ తన తండ్రి అప్పరాజు, తల్లి కొమ్మసాని ప్రతిభకు ఈ విరాళం ఇస్తాడు.

This inscription is on the stone near the Dhvajastambha of the Keshaveshvara temple on the hill in the village Konidena, dated saka 1184. Damaged. It mentioned about the donation of 25 cows on the occasion of Uttarayana Sankranti for the perpetual lamp of Kotyadona Prasanna Keshavadevara. This donation is made by Bollaya, son-in-law of Bhaskaradeva who was the Gajasahini of Sri Manmahamandaleshwara Kakati Ganapatideva maharaja, in the merit of his father Apparaju and mother Kommasani.

South Indian Inscriptions Volume-VI · p. 234

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1186 (రక్తక్షి) నాటి రామలింగేశ్వర ఆలయ ఆవరణ గోడపై నిర్మించిన రాతిపై ఉంది. దెబ్బతిన్న మరియు అసంపూర్ణమైన. కాకతీయ రుద్రదేవ-మహారాజు పాలనలో చేసిన కొన్ని భూమి బహుమతులను సూచిస్తుంది. (అలాగే)

This inscription is on a stone built into the parapet wall of the temple of Ramalingesvara, dated S. 1186 (Raktakshi). Damaged and incomplete. Refers to some gifts of land made during the reign of Kakatiya Rudradeva-Maharaja. (Also)

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 212 to 213.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · తెలుగు.

ఈ శాసనం రామేశ్వరాలయంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. కాకతీయ రుద్రదేవ భూమిని పరిపాలిస్తున్నప్పుడు పొన్నయార్య సూచనల మేరకు ఒక భూస్వామి (అంటే) గుమ్దయ ద్వారా పిన్న వేలుపు కొండ గ్రామం రామనాథ దేవునికి బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేయబడింది. ఇక్కడ రుద్రదేవ గణపతిదేవ కుమార్తె రుద్రమా దేవితో సమానంగా ఉంటాడు. 16 నెం. 6

This inscription is on a pillar in Ramesvaralayam. Records the gift of the village Pinna Velupu Konda to the god Ramanatha by a feudatory (viz) Gumdaya, on the instructions of Ponnayarya, while Kakatiya Rudradeva was ruling the earth. Here Rudradeva is evidently identical with Rudramadevi daughter of Ganapatideva. 16 No. 6

Inscriptions of Telangana Nizamabad District · p. 118 to 120

కాకతీయుల క్షీణత · కన్నడ.

యాదవ మహాదేవరాయ యొక్క సంగూర్ శాసనం; ఆర్. ఎస్. పంచముఖి, ఎం. ఏ., మద్రాస్ రచించిన శక 1186. గమనికః ఈ శాసనం గణపతిదేవ తరువాత కాకతీయ-యాదవ సంబంధాన్ని ప్రస్తావించింది. యాదవ రాజవంశానికి చెందిన కొన్ని శాసనాలు మాత్రమే-మరియు మహాదేవ శాసనాలు ఏవీ-ఇప్పటివరకు సవరించబడలేదు. అందువల్ల, ఈ కింద ఉన్న శాసనం, ప్రచురించబడిన రాజు యొక్క మొదటి పత్రం అవుతుంది. ఇక్కడ మహాదేవుడిని "గుర్జర రాజు ఏనుగుకు మేక, మాళవ రాజు మన్మథుడు మూడు కళ్ల దేవుడు (శివ) మరియు తెలుంగ రాజు పుర్రె ముక్కలు ముక్కలు" అని వర్ణించారు. ప్రస్తుత రికార్డు ఉన్న అదే సంవత్సరంలో ఉన్న అతని కోట్ బాగి శాసనంలో, అతనికి హయనరాయ-కలహల అనే అదనపు బిరుదు ఇవ్వబడింది. అందువల్ల యాదవ చక్రవర్తి మహాదేవ అధికారం మరియు భూభాగం కోసం దక్షిణాన హోయసలలు, తూర్పున కాకతీయ, పశ్చిమ మరియు ఈశాన్యంలో గుర్జరులు అంటే అన్హిల్వాడ చాళుక్యులు మరియు ఉత్తరాన మాల్వా పరమారాలతో పోరాడవలసి వచ్చిందని తెలుస్తోంది. భిల్లామ నుండి క్రిందికి ప్రతి రాజు స్వల్ప మార్పులతో మూడు విశేషణాలను సృష్టించాడని గమనించవచ్చు, ఇది తాజా విజయాల ద్వారా తమ సామ్రాజ్యాన్ని విస్తరించే ప్రయత్నంలో, యాదవులు తమ రాజకీయ జీవితం ప్రారంభం నుండి ఈ పొరుగు శక్తులతో పోరాడవలసి వచ్చిందని మాత్రమే సూచిస్తుంది. ఆ కుటుంబం యొక్క రాతి, రాగి ఫలకం పత్రాలను నిశితంగా అధ్యయనం చేసినప్పుడు, భిల్లామ, జైతుగి, ఆయన కుమారుడు సి అని మాకు తెలిసింది

Sangur Inscription of Yadava Mahadevaraya; Saka 1186 by R.S. Panchamukhi, M.A., Madras. Note : This inscription mentioned the Kakatiya-Yadava relation after Ganapatideva. Only a few inscriptions of the Yadava dynasty- and none of Mahadeva-have been edited so far. The subjoined inscription will, therefore, be the first document of the king to be published. Mahadeva is described here as “a goad to the elephant of the Gurjara king, a three- eyed god (Siva) to the Cupid of the Malava king and the shatter of the skull of the Telunga king”. In his Kotbagi inscription dated in the same year as the present record, he is given the additional epithet Hayanaraya-kalahala. Thus it would appear that the Yadava monarch Mahadeva had to contend for power and territory with the four neighbouring kings namely the Hoysalas in the south, the Kakatiya in the east, the Gurjaras i.e. Chalukyas of Anhilvada in the west and north-east and the Paramaras of Malva in the north. It may be noted that three epithets were created with slight modifications by every king from Bhillama downwards, which would only indicate that in their attempt to expand their empire by fresh conquests, the Yadavas had to fight with these neighbouring powers since the very beginning of their political career. From a close study of the stone and copper-plate documents of the family, we learnt that Bhillama, Jaitugi, and his son Si

Epigraphia Indica, Volume-X XIII. · p. 191 to 196.

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం

ఈ ఫలకాలను గుంటూరు జిల్లాలో శ్రీ ఎన్. భగవాన్దాస్, ఎల్ఏఎస్, కలెక్టర్ మరియు జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ కనుగొన్నారు. ఈ ప్లేట్లను రాణి రుద్రమాంబికా ఇచ్చిన గ్రాంటుగా పొరపాటుగా భావించిన గుంటూరుకు చెందిన నా స్నేహితుడు శ్రీ పి. శేషాద్రి శర్మ మొదట ఈ ప్లేట్ల వైపు నా దృష్టిని ఆకర్షించారు. ఆయన నాకు పంపిన విగ్రహాలతో నేను సంతృప్తి చెందలేదు కాబట్టి, నేను అసలు వస్తువులను వెతకడం ప్రారంభించాను, శ్రీ ఎన్. భగవాన్దాస్, ఐ. ఏ. ఎస్. దయకు కృతజ్ఞతలు తెలుపుతూ, ఈ ఫలకాలను ఇప్పుడు హైదరాబాద్ లోని ప్రభుత్వ పురావస్తు మ్యూజియం స్వాధీనం చేసుకుంది, ఇప్పుడు హైదరాబాద్ లోని పబ్లిక్ గార్డెన్స్ లోని పురావస్తు మ్యూజియం లోని రాగి ఫలకం శిలాశాసన విభాగంలో ప్రదర్శించబడుతున్నాయి. మ్యూజియం కోసం ప్లేట్లను భద్రపరచడంలో, వాటిని సవరించడంలో ఇతర సహాయానికి నాకు సహాయం చేసినందుకు శ్రీ ఎన్. భగవాన్దాస్, ఐఏఎస్, అలాగే నా స్నేహితుడు శ్రీ పి. శేషాద్రి శర్మకు నేను చాలా కృతజ్ఞతలు తెలియజేస్తున్నాను. ఈ పలకలు ఐదు సంఖ్యలో ఉండి 16 సెంటీమీటర్ల కొలత కలిగి ఉంటాయి. పొడవు, 10.5 సెంటీమీటర్లు. వెడల్పులో. ప్లేట్ల అంచులు బాగా పైకి లేచి ఉంటాయి, అవన్నీ ప్లేట్ల ఎడమ వైపున ఉన్న రంధ్రం గుండా వెళుతున్న రింగ్ ద్వారా అనుసంధానించబడి ఉంటాయి. నేను తిరిగి పొందడానికి ముందే ప్లేట్ల ముద్రను కత్తిరించారు. ప్లేట్లు మరియు రింగ్ మరియు సీల్ యొక్క మొత్తం బరువు వరుసగా 1990 గ్రాములు మరియు 337 గ్రాములు. మొదటి పలకకు మొదటి వైపు తప్ప, రెండు వైపులా పలకలు చెక్కబడి ఉంటాయి. చివరి ప్లేట్ యొక్క చివరి వైపు, అక్కడ

These plates were discovered in the Guntur district by Shri N. Bhagwandas, LA.S., Collector and District Magistrate. My attention was first drawn to these plates by my friend Sri P. Seshadri Sarma of Guntur, who had mistaken these plates for a grant from Queen Rudramambika herself. Since I was not satisfied with the estampages that were sent to me by him, I set about tracing the originals, and thanks to the kindness of Sri N. Bhagwandas, I.A.S., these plates have now been acquired by the Government Archaeological Museum at Hyderabad, and are now exhibited in the copper plate epigraphy section of the Archaeological Museum at the Public Gardens, Hyderabad. I am deeply grateful to Sri N. Bhagwandas, I.A.S., as well as to my friend Sri P. Seshadri Sarma for the help that they gave me in securing the plates for the museum and for the other help in editing them. The plates are five in number and measure 16 cms. in length, 10.5 cms. in breadth. The rims of the plates are fairly well raised, and they are all connected by a ring passing through a hole in the left side of the plates. The seal of the plates had been cut off before they were retrieved by me. The total weight of the plates and that of the ring and the seal is 1990 grams and 337 grams respectively. The plates are inscribed on either side, except on the first side of the first plate. On the last side of the last plate, there

Copper Plate Inscriptions of Andhra Pradesh Government Museum, · p. 110 to 122.

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం మరియు నగరి.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District · p. 226 to 234

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

గ్రామంలో ఒక రాతిపై ఉన్న ఈ రికార్డు ప్రకారం గురువారం, సు. సంవత్సరంలో మాఘ మాసంలో 15వ తేదీ, శక 1195 * (= ఆదివారము, క్రీ. శ. 1265 ఫిబ్రవరి 1) కి అనుగుణంగా ఉండగా, మహామండలేశ్వర కాకతీయ రుద్రదేవ మహారాజు భూమి రాజ్యాన్ని పాలిస్తుండగా, కౌండిన్య గోత్రానికి చెందిన శ్రీ రామానుజదాస................................................................................................................................................ భరద్వాజ-గోత్రకు చెందిన పెరుమదీదాస, కౌషిక-గోత్రకు చెందిన పిన్భాని విల్లిదాస, సెనకుల-గోత్రకు చెందిన కోమటి భామ్దారి శ్రీ లక్ష్మణదాస ఈ నలుగురు ఆలుమ్గడ గ్రామం మధ్యలో వరదా-గోపినాథదేవర దేవుడిని స్థాపించారు. ఈ దేవుని ప్రతిష్ఠ సమయంలో, శ్రీమన్ మహాప్రధానుడు 27 రాయస్తపనాచార్య కన్నరదేవ నాయంక దేవత సమర్పణలకు అలుంగడపలోని రావుల చెరువు యొక్క పెద్ద కాలువ ద్వారా నీరు పోసిన కొంత భూమిని, దీపం కోసం ఒకటిన్నర మడు, ఒక నూనె మిల్లు, ఒక మడు-గోల్లా గుమ్ము, మరియు నూనె తవ్వాలను ఇచ్చాడు. ఆ రాయి యొక్క రెండవ ముఖంపై, పేరు కోల్పోయిన ఎవరైనా, ఆ గ్రామానికి తూర్పున ఉన్న త్రిపురాంతక దేవుడి ఆలయం యొక్క రంగ భోగం కోసం ఒక మాదలో 4 శాతం చొప్పున వ్ర్తి ఇచ్చినట్లు చెబుతారు. పరశురామదేవరాజులు ఐదు మడాలను ఇచ్చారు. మొదటి మరియు రెండవ ముఖాల మధ్య సంబంధం అంత స్పష్టంగా లేదు. (అలాగే)

This record on a stone in the village states that on Thursday, su. 15 of the month of Magha of the year Raktaksi, corresponding to Saka 1195* (=Sunday 1 February, A.D. 1265) while Mahamandalesvara Kakatiya Rudramadeva Maharaja was ruling the kingdom of the earth, Sri Ramanujadasa of Kaundinya Gotra..........Perumadidasa of Bharadvaja-gotra, Pinbhani Villidasa of the Kaushika-gotra and Komati Bhamdari Sri Laksmanadasa of the Cenakula-gotra these four established the god Varada-Gopinathadevara in the centre of the village of Alumgada. At the time of the consecration of this God, Sriman Mahapradhana 27 Rayasthapanacarya Kannaradeva nayanka gave for the offerings of the deity some land watered by the big sluice canal of the Ravula Cheruvu of Alungadapa, 1/2 mada for the lamp, one oil mill, 1 mada-golla gumcamu, and tavva of oil. On the second face of the stone, it is stated, some one whose name is lost is said to have given a vritti at the rate of %4 ... in a mada for the ranga bhoga of God Tripurantaka whose temple stood in the east of that village. Five madas were given by Parasuramadevarajulu. The connection between the first and the second faces is not quite apparent. (Also)

A Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts of Andhra Pradesh. · p. 108 to 110.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1188 (క్షయా) నాటి త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గది (చికటి మిడ్డి) యొక్క పశ్చిమ గోడపై ఉంది. కాకతీయ గణపతిదేవ మంత్రిగా ఉన్న పెద్ద మల్లయ్య ప్రేగ్గడ మంత్రి తమ్మిరాజు తన కుమారుడు త్రిపురారి యోగ్యత కోసం త్రిపురాంతక దేవ ఆలయంలో శాశ్వత దీపం కోసం 25 ఆవులను ఇచ్చారని పేర్కొన్నాడు.

This inscription is on the west wall of the dark room (Chikati Middi) in the temple of Tripurantakesvara, dated S. 1188 (Kshaya). States that Tammiraju, the minister of Pedda Mallayya Preggada, who was himself the minister of Kakatiya Ganapatideva gave 25 cows for a perpetual lamp in the temple of Tripurantaka Deva for the merit of his son Tripurari.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 217.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం కేశవస్వామి ఆలయ ఉత్తర గోడ బెల్ట్ మీద ఉంది, శక 1189, చైత్ర, సు. 1, గురువారం, మేషా-సంక్రాంతి. (కాకతీయ) రాజులైన గణపతిదేవ మహారాజు, రుద్రదేవ-మహారాజుల యోగ్యత కోసం ఉప్పుటూరు పండితులు మోత్తుపల్లిలోని ప్రచండ (అంటే ప్రసన్న) కేశవదేవ, అమత్రేశ్వరదేవ దేవాలయాలకు చేసిన కొన్ని సుంకాలను మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేశారు.

This inscription is on the belt of the north wall of the Kesavasvamin temple, dated Saka 1189, Chaitra, su. 1, Thursday, Mesha-Samkranti. Records the grant of certain tolls made to the temples of Prachhanna (i.e. Prasanna) Kesavadeva and Amatresvaradeva of Mottupalli by the learned people of Upputuru, for the merit of the (Kakatiya) kings Ganapatideva Maharaja and Rudradeva-Maharaja.

Archaeological Survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1922. · p. 55. (Inscription Number 775)

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు మరియు సంస్కృతం

28 ఈ శాసనం ఛాయా సోమేశ్వర ఆలయంలో రాతి మీద ఏర్పాటు చేయబడింది. మహామండలేశ్వర కాకత్య మను రుద్రదేవ మహారాజు రాజ్యాన్ని పాలిస్తున్నప్పుడు, ఆ రాజ్యంలో పనుంఘర్టి-స్థలాన్ని నిర్వహిస్తున్న యాదవ కుటుంబానికి చెందిన శ్రీమత్ ప్రౌధప్రతాప చక్రవర్తి సర్ంగపనిదేవ మహారాజులు, ఛాయా-సోమనాథ దేవుడి అంగ మరియు రంగ-భోగాల కోసం 12 మార్తర్ చిత్తడి నేలలను (ఉదయసముద్రం వెనుక 6 మరియు భీమసముద్రం వెనుక 6) బహుమతిగా ఇచ్చారని పేర్కొంది. ఈ శాసనం అధిపతి మనుమా రుద్రదేవ మరియు ప్రస్తుత రికార్డును అందించిన అతని అధీనంలో ఉన్న సంగపనిదేవ సంతతిని గుర్తిస్తుంది. కాకతీయ వంశావళి ప్రోలా-ఎల్ తో ప్రారంభమవుతుంది; అతని కుమారుడు మహాదేవ, అతని తరువాత అతని కుమారుడు గణపతి వచ్చాడు. తరువాతి వారికి రుద్రమదేవి అనే కుమార్తె ఉంది. యాదవ వంశపారంపర్యత భిల్లామాతో ప్రారంభమవుతుంది; అతని కుమారుడు జైతుగి; అతనికి సింహనాదేవ అనే కుమారుడు ఉన్నాడు; అతను ధసుమదేవిని వివాహం చేసుకున్నాడు, ఆమెకు సరగపనిదేవ అనే కుమారుడు జన్మించాడు. సమస్త-భువనశ్రయం, పృథ్వీ వల్లభ మహారాజ పరమేశ్వర, పరమ-భట్టారక, ద్వారావతి పురవరదీశ్వర, ఉద్భట్టవరత-భూపతి-కొక్కల్లదేవ-గిరింద్రానిర్లానదీప్-తిమాండాల కులిసాధారఖండల,-కిమిడిక్శోని-వల్లభ,-జజ్జలదేవ-కరిఘట-సంఘట్టణం, ప్రజారాజ్య-తురుహ్కోపప్లవమేదిని-సముద్రాన, మహా-వరాహగిరి-దుర్గమ-దుర్గా-ప్రాణాల-నిలయ,-భోజరాజ-భూపాల-వైవలవన-విగ్రహం,-విగ్రహం,-విగ్రహం,-విగ్రహం,-విగ్రహం,-విగ్రహం,-విగ్రహం,-విగ్రహం,-విగ్రహం,-విగ్రహం,-విగ్రహం,-విగ్రహం,-విగ్రహం,-విగ్రహం,-విగ్రహం,-విగ్రహం,-విగ్రహం,-విగ్రహం,-విగ్రహం,-విగ్రహం,-విగ్రహం

28 This inscription is ons stone set up in the Chhaya Somesvara temple. States that, while Mahamandalesvara Kakatya Manuma Rudradeva Maharaja was ruling the kingdom, Srimat Praudhapratapa Chakravarti Sarngapanideva Maharajulu of the Yadava family, who was administering Panumgarhti-sthala in that kingdom, made a gift of 12 marturs of wetland (6 behind the Udayasamudram and 6 behind Bhimasamudra) for the anga and ranga-bhogas of the god Chhaya-Somanatha. The inscription traces the descent of the overlord Manuma Rudradeva as well as his subordinate Samgapanideva, the donor of the present record. The Kakatiya genealogy begins with Prola-ll; his son was Mahadeva who was succeeded by his son Ganapati. The latter had a daughter called Rudramadevi. The Yadava pedigree begins with Bhillama; his son was Jaitugi; he had in turn a son called Singhanadeva; he married Dhasumadevi who bore a son to him named Saragapanideva. Samgapanideva bears several titles like samasta-bhuvanasraya, Prithvi Vallabha Maharajadhiraja Paramesvara, Parama-_ bhattaraka, Dvaravati puravaradhisvara, Udbhattavarata-bhupati- Kokkalladeva-girindranirdalanadip-timandala Kulisadharakhandala, —_Kimidikshoni — vallabha, — Jajjaladeva-Karighata-samghattana, Prarajyarajya-Turuhkopaplavamedini-samuddharana, Maha-varahagiri-durgama-durga- pranala-nilaya, — Bhojaraja-bhupala__ vyala-vidravana — vihamga-raja, G

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District · p. 155 to 160

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

అనువాదం I SIDE [పద్యం 1.] ఆలోచించిన వస్తువులను ఇచ్చే విఘ్నేశ్వర, ప్రపంచాన్ని రక్షించుగాక; ఇంద్రుడు కూడా, ఆయన పాదాలకు దేవతలు నమస్కరిస్తారు. [వి. 2.] పాల సముద్రపు కుమార్తెతో తన శృంగార క్రీడలతో సంతృప్తి చెంది, వణుకుతున్న భూమిని ఒక నిమిషంలో, తన దంతంపై, సముద్రంలో మునిగిపోయిన ఆమెను ఆస్వాదించాలనుకున్నట్లుగా పైకి లేచిన పంది-దేవుడు మిమ్మల్ని రక్షించుగాక. [వి. 3] ఆ విష్ణువు నాభి-తామర కేంద్రం నుండి లేచిన నాలుగు ముఖాల బ్రహ్మ, దైవిక జీవులను సృష్టించిన తరువాత, బ్రాహ్మణ, రాజు, వైశ్య మరియు శూద్రులను అతని ముఖం, చేతులు, వస్తువులు మరియు తామర పాదాల నుండి సృష్టించాడు. 29 [వి. 4] అక్కడ నాలుగో కులానికి చెందిన కాకతీయ సింహం కనిపించింది, ప్రపంచమంతా ప్రశంసించింది, అందులో ప్రోల అనే రాజు కనిపించాడు, గొప్ప న్యాయం వైపు వంగి, (ప్రపంచంలో) బాగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. [వి. 5.] అతని కుమారుడు, (మహాదేవుడు) రాజు, రామ రాజ్యం వంటి ప్రకాశవంతమైన మరియు దృఢమైన రాజ్యంతో, రాజుల పాములకు గరుడ, ఇర్రెసిస్టిబుల్ శక్తి మరియు భౌతిక డ్రమ్స్. [వి. 6.] అతని నుండి గణపతి రాజు జన్మించాడు, అతను అపారమైన మరియు ప్రసిద్ధమైన శత్రు-రాజుల పెద్ద ఏనుగులను పగులగొట్టే క్రీడలో పాల్గొనేవాడు. [వి. 7.] తన సంతానం వచ్చినప్పుడు, అద్భుతమైన విజయం సాధించిన అద్భుతమైన రాజు రుద్ర, (చాలా) ఇంద్రుడిలాగే, శత్రువుల-రాజుల అహంకారం ఉన్న పర్వతం వరకు, పాలకులలో ఒక ఆభరణంగా, రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తున్నాడు. [వి. 8.] ఒక గొప్ప రాజవంశం ఉండేది

Translation I SIDE [Verse 1.] May Vighnesvara, the giver of objects thought of, protect the world; also Indra, whose lotus feet are saluted by the Gods. [V. 2.] May thet Boar-God protect you, who, satisfied with his amorous sports with the daughter of the milky ocean, lifted up the trembling (?) earth in a minute, on his tusk, as if desirous of enjoying her who was immersed in the ocean. [V.3.] Arising out of the centre of the navel-lotus of that Vishnu, the four-faced Brahma after creating the divine beings, created the Brahmin, the king, the Vaisya and the Sudra from his face, arms, things and lotus feet, (respectively). 29 [V. 4.] There appeared the Kakatya lion belonging to the fourth caste and extolled by the whole world; and in it appeared the king named Prola, bent towards great justice and very well known (in the world). [V. 5.] His son, (was) king Mahadeva, with his resplendent and firm kingdom like Rama's kingdom, a Garuda to the snakes of kings, and of irresistible power and material drums. [V. 6.] From him was born king Ganapati, dealing in the sport of smashing the big elephants of the enemy-kings, of immense and well-known. [V. 7.] When his issue, the glorious king Rudra of striking victory, (much) like Indra to the mountain of arrogance of the enemy-kings, and a jewel among the rulers, was ruling the kingdom. [V. 8.] There was a great dynasty belong

Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam‘s · p. 98 to 102 and 192.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం శివాలయం సమీపంలో విరిగిన రాతిపై ఉంది. ఇది మహామండలేశ్వర కాకటి రుద్రదేవ మహారాజు, బహుశా రుద్రమా దేవి పాలనను సూచిస్తుంది, ఎందుకంటే రుద్రమా మరియు ప్రతాప రుద్రుల పాలనలో ఒకే ఒక ప్రభువు ఉన్నాడు మరియు ఇది క్రీ. శ. 32,1267 కు అనుగుణంగా ఉంటుంది. రాణి యొక్క అధీనంలో ఉన్న వ్యక్తి (పేరు అందుబాటులో లేదు) ఇతరులతో పాటు అమనగమతిపురవరేశ్వర అనే బిరుదును కలిగి ఉంటాడు. బహుమతి భాగానికి సంబంధించిన వివరాలు లేవు. నెం. 15

This inscription is on a broken stone near the Siva temple. It refers to the reign of Mahamandalesvara Kakati Rudradeva Maharaja, probably Rudramadevi, because there was only one Prabhava during the reigns of Rudrama and Pratapa Rudra and it corresponds to A.D. 32 1267. A subordinate of the queen (name not available) bears among others the title Amanagamtipuravaresvara. The details of the gift portion are missing. No. 15

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District · p. 220 to 222

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones · p. 584 to 585.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

అంకలమ్మ ఆలయానికి సమీపంలో ఉన్న రెండు విరిగిన రాతి ముక్కలపై ఈ శాసనం చెక్కబడింది. ఈ రికార్డు కాకతీయుల (?) ప్రసాదితో ప్రారంభమవుతుంది, చివరికి కాయస్థ శీర్షికలను కలిగి ఉంటుంది. ఆయా రాజుల పేర్లు కనిపించవు. ఇది బహుశా సిద్ధనాథ దేవునికి బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేయబడినట్లు తెలుస్తోంది.

This inscription is inscribed on two pieces of broken stone lying near Ankalamma temple. The record begins with the Prasasthi of Kakatiyas (?) and in the end contains the Kayastha titles. The names of the respective kings are missing. It seems to record a gift to the god probably Siddhanatha Deva.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Cuddapah District, Part-I, 1977. · p. 213 to 215.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

34 అనువాదం [వి. 1.] ఓ! మానవులలో ఉత్తమమైనది, చీకటిని (అంటే) దొంగిలించే సూర్యుడు, ప్రపంచ అజ్ఞానం మరియు ఆభరణము (అంటే) రామంజ యొక్క తామర పాదాలు విజయం సాధిస్తాయి. [ఎల్. 1.3-7.] స్వస్తి! వైభవంగల మహా-మండలేశ్వర రాజు రుద్ర రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తున్నప్పుడు, అతని సభ్యుడైన సత్రము బొల్లమ-రాజు సోదరుడు దేవకి-పుత్ర-దాసు, [L1.7-9] స్వస్తి! సంపన్న శక సంవత్సరం 1190లో (చక్రీయ) సంవత్సరం విభవ, (మాసంలో) జ్యేష్ఠ, ప్రకాశవంతమైన సగం యొక్క 10వ రోజున, మంగళవారం నాడు, [L1.9-13.] బురుగడ్డా గ్రామం మధ్యలో, సెన్నా-గోపినాథ, ఇద్దరు భార్యలతో కలిసి, ప్రజలందరి సంక్షేమం కోసం, వ్యక్తిగత మరియు ప్రజా ఆనందం కోసం (దేవుని), (క్రింది) వ్రతిని ఇచ్చారుః [L1. <ID2.] 10 మార్తురస్, కార్తీక మరియు వైశాఖ నెలల్లో, ప్రొలా-సముద్రం పశ్చిమాన కుసినిని కాలువ కింద ఇవ్వబడింది. 13-15 [L1.16-24.] వైభవంగల, గొప్ప సభ్యుడైన సత్రము బొల్లమ-రాజు తన తల్లి మాసి-వురం పేరిట, మమద్రాజు-సెరువు ముందు నిర్మించి, రుద్ర రాజుకు అర్హత కోసం చంద్రుడు మరియు సూర్యుడి వరకు (కొనసాగడానికి) సెన్నా-గోపినాథకు (దానిని) ఇచ్చాడుః గతంలో దేవతలకు మరియు బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చిన పొలాలు వాటికి మాత్రమే చెందినవి; ఆ గ్రామంలోని తడి భూమి (అంటే) మమద్రాజు చెరువు, అనుగా-సముద్రము (చెరువు). [L1.24-36.] ఆ గ్రామం యొక్క సరిహద్దులు (ఇవి): తూర్పు చిలుకురి టెరువు, మరియు అంగ-సముద్రము నీరు-ముంపుడు; దక్షిణాన నామకరణం-దోనా, గా

34 Translation [V. 1.] Oh ! best among men, the sun that steals away the darkness (which is) the ignorance of the world and the ornament (which is) the lotus feet of Ramanja is victorious. [L1. 3-7.] Hail ! while the glorious Maha-mandalesvara, king Rudra was ruling the kingdom, his courtier, Satramu Bollama-raju’s brother Devaki-putra-dasu, [L1. 7-9.] Hail ! in the prosperous Saka year 1190 the (cyclic) year Vibhava, (in the month of) Jyestha, on the 10th day of the bright half, on a Tuesday, [L1. 9-13.] Established, in the middle of the village of Burugadda, Cenna-Gopinatha with both the consorts, for the welfare of all men, and for the personal and public enjoyment (of the god), gave the (following) vritti: [L1. 13-15.] 10 marturus, in the months of Kartika and Vaisakha given under Kucineni canal, west of Prola-samudram. [L1. 16-24.] The glorious and great courtier Satramu Bollama-raju constructed in the name of his mother Maci-vuram, in front of Mamdraju-ceruvu, and gave (it) to Cenna- Gopinatha, (to last) as long as the Moon and the Sun, for merit to the king Rudra: the fields that were previously given to Gods and brahmins belong to them only; the wet land of that village (is) Mamdraju tank, and Anuga-samudramu (tank). [L1. 24-36.] The boundaries of that village (are): in the East Chilukuri teruvu, and Anga-samudramu niru-mumpudu; in the south Named-dona, Ga

Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam‘s · p. 69 to 71 and 188

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం వేణుగోపాలస్వామి ఆలయంలోని స్తంభానికి నాలుగు వైపులా ఉంది. కాకతీయ రుద్రదేవ మహారాజు రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తున్నప్పుడు, తన ప్రధాని సత్రం బొల్లమరాజు తమ్ముడు దేవకిపుత్రుడు బురుగడ్డ గ్రామం మధ్యలో, తన ఇద్దరు సముద్రపు దొంగలు శ్రీదేవి, భూదేవిలతో కలిసి ప్రజలందరి మంచి కోసం చెన్న-గోపినాథ ఆలయాన్ని ఏర్పాటు చేసి, దేవునికి అంగ, రంగ-భోగ, పాలసముద్రం చెరువు యొక్క పశ్చిమ చివర కుచినేని కాలువ కింద 10 మంది మరుతూర్ల చిత్తడి నేలలను ప్రసాదించి వైశాఖ, కార్తిక నెలల్లో పంటలను పండించేవారు. శ్రీమన్ మహాప్రధాని సత్రము బొల్లంరాజు తన తల్లి పేరిట మాండ్రాజు చెరువు ముందు మావవురా గ్రామాన్ని నిర్మించి, రుద్రదేవ మహారాజుకు అర్హత లభించేలా దానిని చెన్నగోపినాథ దేవునికి బహుమతిగా ఇచ్చాడు. ఇది గోమకర్ణదేవ వల్లభరాజు కుమారుడు రుద్రదేవ, లోళయ మరియు తలారా మలినేడు దేవునికి భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు కూడా నమోదు చేస్తుంది; దేవుని విగ్రహాన్ని రూపొందించిన కాసే గోపాలదాసరి, కరుణాకర దాసరి, డ్రమ్మర్లకు, సంగీత వాయిద్యం అవాజం మీద ఉన్న ఆటగాళ్లకు, నిరియెట్టుకడు (నీటి పంపిణీదారు), కరాడక (పేటిక-వాహక), మొఖారీ (సంగీత వాయిద్యం ముఖారి మీద ఆటగాడు), పత్రాలు (నృత్యకారులు), సిహాలిటస్ (?), జెగాంటా (గాంగ్) కొట్టిన వారికి, గొడుగు మోసేవారికి, సింగానదంవరు (బల్లలు), సౌర్లు (బూరలు) కు భూమిని బహుమతిగా ఇస్తుంది

This inscription is on the four sides of the pillar in the Venugopalaswamy Temple. States that, while Kakatiya Rudradeva Maharaja was ruling the kingdom, Devakiputradasa, younger brother of his pradhani, Satram Bollamaraju, set up in the middle of the village Burugadda, the temple of Chenna-Gopinatha with his two pirattis Sridevi and Bhudevi for the good of all the people and granted for the anga and the ranga-bhoga of the deity, a vritti of 10 maruturs of wetland under Kuchineni canal at the western end of the Palasamudram tank yielding crops both in Vaisakha and Karttika months. Sriman Mahapradhani Satramu Bollamraju built the village Mavavura in front of the Mandraju Cheruvu in the name of his mother and gifted it to the god Chennagopinatha so that merit might accrue to Rudradeva Maharaju. It also registers the gift of land to the god by Rudradeva, son of Gomkarnadeva Vallabharaja, Lolaya and one Talara Malinedu; also registers the gift of land to Kase Gopaladasari who made the image of the god, to Karunakara dasari, to the drummers, to the players on the musical instrument avajam, to the niryettukadu (distributor of water?) to the karadaka (casket-bearer), to the mokhari (player on the musical instrument mukhari) to the patras (dancers), to the Sihalitus (?) to the beaters of jeganta (gong), to the umbrella bearers, to the Singhanadamvaru (blowers of the trumpets) to the Sa

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District · p. 160 to 168

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం గుడిమెట్ల వద్ద కోట శిధిలాల మధ్య శిథిలమైన మసీదు సమీపంలో ఉన్న ఒక నాగ-స్థంభంపై ఉంది. శక 1190, విభవ, మాఘ తేదీలు.... శివరాత్రి. చివర్లో విరిగింది. గుడిమెట్టలోని విశ్వనాథ-మహదేవునికి నైవేద్యం అర్పించడానికి పట్టా-సాహినీ దాది గన్నమా-నాయక చేసిన భూమి మంజూరు గురించి నమోదు చేయండి. నెం. 23

This inscription is on a Naga-Pillar lying near a dilapidated mosque among the ruins of the fort at Gudimetla. Dated Saka 1190, Vibhava, Magha.....Sivaratri. Broken at the end. Records the grant of land in Bethavolu and Kongara made by Patta-Sahini Dadi Gannama- Nayaka for offerings to the god Visvanatha-Mahadeva of Gudimetta. No. 23

Archaeological survey of India · p. 69

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం.

ఈ శాసనం గ్రామంలోని డొంకాలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. శాసనం సాధారణంగా శాసనాల చివరిలో కనిపించే సంస్కృతంలో ఒక అనుచిత పద్యంతో ప్రారంభమవుతుంది. అప్పుడు అది 38 మహామండలేశ్వర కాకతీయ రుద్రదేవ మహారాజు, అంటే రుద్రమా దేవి పాలనను సూచిస్తుంది మరియు సవాసి పెద్దిరాజుంగారూ ఇద్దరు దేవతలతో కలిసి గోపినాథ దేవుడిని స్థాపించినట్లు నమోదు చేస్తుంది. ప్రతిష్ఠాపన సమయంలో దేవతకు ఈ క్రింది బహుమతులు నమోదు చేయబడ్డాయి. గొల్లకోటకు చెందిన కొంతమంది గుమ్దయ ప్రేగడ దేవునికి అర్పించిన నైవేద్యాల కోసం, (రాణి) రుద్రయ్య యొక్క మతపరమైన యోగ్యత కోసం రవికుమ్తా (గ్రామం) ను విరాళంగా ఇచ్చినట్లు చెబుతారు; మరయారెడ్డి యొక్క యోగ్యత కోసం చేరకు గణపద్దేవుడు దేవునికి ఒక మరుతూరును ఇచ్చాడు. అదే అధిపతి పొనుంగటకు వెళ్లే మార్గంలో కొన్ని తోటలు, జెనపాడు వెళ్లే మార్గంలో నల్లగుమత చెరువు కూడా ఇచ్చాడు. మల్లెబోయిని మల్లయ్య అనే వ్యక్తి ప్రతాపరుద్రదేవ మతపరమైన యోగ్యత కోసం దేవునికి ఒక పుట్టి భూమిని ఇచ్చాడు. చెరాకు వేలూరి బొల్లయ రడ్డి దేవుని నైవేద్యం కోసం నల్లంజెరువు చెరువు కట్ట సమీపంలో ఒక మరుతూరు భూమిని ఇచ్చాడు. అదే అధిపతి అమరవురం (అమరారం లేదా అమరాబాద్) మరియు గణపవురం వద్ద మరికొన్ని భూములను ఇచ్చాడు. కేశవదేవుడు చెన్నకేశవదేవునికి కొన్ని భూములను కూడా బహుమతిగా ఇచ్చాడు. పాలకావిడు మహాజనులు తమ వృత్తి భూములలోని ప్రతి మరుతూర్కు మదాబాది అడ్డుగు చొప్పున కొన్ని ద్రవ్య బహుమతులు ఇచ్చినట్లు కూడా పేర్కొనబడింది. ది కంపస్, ఆల్ ది ప్రజ్

This inscription is on a pillar in the donka of the village. The inscription begins with an imprecatory verse in Sanskrit which is generally found at the end of the inscriptions. Then it 38 refers itself to the reign of Mahamandalesvara Kakatiya Rudradeva maharaja, i.e. Rudramadevi and records the installation of the god Gopinatha together with the two goddesses by Savasi Peddirajumgaru. The following gifts to the deity were recorded at the time of installation. Certain Gumdaya pregada of Gollakota is said to have donated Ravikumta (village) for the offerings of the god, for the religious merit of (the queen) Rudrayya; Cheraku Ganapaddeva gave one maruturu to the god for the merit of Marayareddi. The same chief also gave some gardens on the way to Ponumgata and a tank Nallagumta on the way to Jenapadu. Certain Malleboyini Mallaya gave one putti of land to the god for the religious merit of Prataparudradeva. Cheraku Veluri Bollaya raddi gave for the offerings of the god one maruturu of land near the bund of the tank Nallamjeruvu. The same chief gave some more lands at Amaravuramu (Amararam or Amarabad) and Ganapavuram. A gift of some lands to Chennakesavadeva was also made by Kesavadeva. Some monetary gifts are also stated to have been made by the mahajanas of Palakavidu at the rate of madabadi addugu for each marutur of their vritti lands. The Kampus, all the praj

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District · p. 222 to 226

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

South Indian Inscriptions, Volume-IV · p. 227.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

Archaeological survey of India, Annual Report on · p. 28

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గది ఉత్తర గోడ దిగువన ఉంది. దెబ్బతింది. కాకతీయ రుద్రయదేవ మహారాజు యొక్క ఒక సేవకుడు (జెంకా) త్రిపురాంతక మహాదేవ ఆలయంలో శాశ్వత దీపం నిర్వహణ కోసం డబ్బు ఇచ్చినట్లు పేర్కొన్నాడు. నెం. 34

This inscription is on the base of the north wall of the dark room in the temple of Tripurantakesvara. Damaged. States that a certain servant (Jenka) of Kakatiya Rudrayyadeva Maharaja gave money for the upkeep of a perpetual lamp in the temple of Tripurantaka Mahadeva. No. 34

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 229.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

44 ఈ శాసనం మసీదులోని ఒక రాతి స్తంభంపై ఉంది. తేదీ ఎస్. 1194. అంగిరస, శ్రావణ సు. 15, బుధవారం, చంద్ర గ్రహణం (క్రీ. శ. 1217, a. 10). తన గురువు గణపతిదేవ పేరు మీద మలయాళ గుండా ఒక చెరువు నిర్మాణాన్ని, దాని వెనుక మతపరమైన వేడుకలు నిర్వహించిన బ్రాహ్మణులకు కొంతమంది వృత్తిలు బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేశారు. దీనిలో ఒక నిర్దిష్ట తరణి గంటి ఈశ్వరభట్టోపాధ్యాయులుతో సహా అనేక మంది విద్వాంసులైన బ్రాహ్మణుల గురించి ప్రస్తావించబడింది. ఆయన బహుశా పాణినిన్ వ్యాకరణం మరియు విచిత్ర-కవితలో ప్రావీణ్యం కలిగి ఉన్నారని చెప్పబడే శాసనం స్వరకర్త అయిన మయురరాయ కుమారుడు కవి ఈశ్వరసురి తో సమానంగా ఉంటాడు. ఈ శాసనాన్ని మయురరాయ కుమారుడు ఈశ్వర సూరి రచించారు. (అలాగే)

44 This inscription is on a stone pillar in the Masjid. Dated S. 1194. Amgirasa, Sravana su. 15, Wednesday, Lunar eclipse (A.D. 1217, a. 10). Records the construction of a tank after the name of his master Ganapatideva by Malayala Gunda and the gift of some Vrttis behind it to Brahmans who performed religious ceremonies. Among the donees several learned brahmins including a certain Tarani ganti Isvarabhattopadhayaulu are mentioned. He is probably identical with the poet Isvarasuri son of Mayuraraya the composer of the inscription who is said to have been proficient in Paninian grammar and Vichitra-kavita. The inscription was composed by Isvara Suri, son of Mayuraraya. (Also)

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 49 to 50.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం మసీదు ప్రాంగణంలోని నల్ల రాతి స్తంభంపై ఉంది. అనువాదం [ఈ శాసనం సంస్కృత కవిత్వం యొక్క అత్యంత అలంకృతమైన మరియు సంప్రదాయ శైలిలో ఉంది మరియు అనేక శ్లోకాలు అనువాదం చేసే అన్ని ప్రయత్నాలను ఓడిస్తాయి. ఈ క్రింది వాటిలో చారిత్రక ఆసక్తి లేని మరియు చిత్ర-కవితలో ఉన్న కొన్ని అత్యంత సంప్రదాయ శ్లోకాల అనువాదం లేదు. I SIDE [పంక్తులు 1-26] [ఇవి II తో సమానంగా ఉంటాయి. మలయ గుమ్డా యొక్క 52వ సంఖ్య బోత్పూర్ శాసనం (శక 1181 నాటిది) యొక్క 1-19 మరియు 25-36. కానీ ఈ శాసనం రుద్ర-దేవ పాలన (1.7) నాటిది కాగా, ఇతర శాసనం గణపతి పాలన నాటిది. అంతేకాకుండా, ఇక్కడ కనిపించని ఈశ్వర-సూరి యొక్క ఒక అర్హత ఉంది; మరియు అది, పద-క (క) రామ-యుతా-వై అజూర్-వి (వి) ఎడ-పరగుండు, అంటే "పద క్రమంతో సహా యజుర్-వేదంలో ప్రావీణ్యం ఉన్న వ్యక్తి". [L1.26-31.] [జనరల్ మలయాళ గుమ్డా ఈశ్వర-సూరిను చూశాడు] మరియు శక సంవత్సరం 1194లో అమలులో ఉన్నప్పుడు, (చక్రీయ సంవత్సరం) అంగిరస, బుడాపురి సమీపంలో తన గురువు గణపతి పేరు మీద ఒక తొట్టెను నిర్మించాడు, మరియు చంద్ర గ్రహణం సమయంలో శ్రావణ మాసంలో ప్రకాశవంతమైన పక్షం యొక్క 15వ రోజున, బుధవారం, [L1. చాలా సంతోషకరమైన మానసిక స్థితిలో ఉండి, చంద్రుడు మరియు సూర్యుడి కాలం వరకు కొనసాగడానికి, (గొప్ప) జననం, ప్రవర్తన, అభ్యాసం మరియు తపస్సు కలిగిన బ్రాహ్మణులకు, సరైన పని చేసిన తరువాత, ఈ దోషరహిత గణప-సముద్రం వెనుక వృత్తులను ఇచ్చాడు. 31-34

This inscription is on a Black stone pillar in the courtyard of the Mosque. Translation [This inscription is in a highly ornate and conventional style of Sanskrit Poetry and many verses defeat all attempts at translation. The following does not include the translation of some of the most conventional verses which are of absolutely no historical interest and are in citra-kavitva. I SIDE [Lines 1-26] [These are identical with II. 1-19 and 25-36 of No. 52 Bothpur inscription of Malaya Gumda (dated Saka 1181). But this inscription is dated in the reign of Rudra-deva (1.7) while the other inscription is dated in the reign of Ganapati. Besides, there is one qualification of Isvara-suri, here which is not found ; and that is, pada-k(k)rama-yuta-Y ajur- V(v)eda-paragumdu, which means “one who is well versed in Yajur- Veda, including its Pada order’’. [L1. 26-31.] [General Malayala Gumda saw isvara-suri] and while the Saka year 1194 was current, in the (cyclic year) Amgirasa, constructed a tank, after the name of his master Ganapati near Budapuri, and during the Lunar eclipse on that 15th day of the bright fortnight in the month of Shravana, on Wednesday, [L1. 31-34.] being in a very happy state of mind, gave vrttis behind this faultless Ganapa-samudram, to last as long as the Moon and the Sun, to brahmins endowed with (noble) birth, conduct, learning and penance, after doing proper

Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam‘s · p. 142 to 152 and 197.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

49 ఈ శాసనం అంజనేయ ఆలయానికి ఉత్తరాన ఉంది. స్వస్తి! 72 కార్యాలయాల డైరెక్టర్ అయిన శ్రీమన్ మహామండలేశ్వర త్రిపురారి దేవ మహారాజు, కాకతీయ కుటుంబానికి చెందిన ఆభరణమైన రుద్రదేవ మహారాజు యొక్క కమల పాదాలను ఆరాధించేవాడు, అనేక దేశాలకు పాలకుడు అయిన (రుద్రదేవ), నాలుగు కులాలకు మద్దతు ఇచ్చేవాడు, పశ్చిమ రాజు దామోదర సైన్యం యొక్క చెదరగొట్టేవాడు, ఏకైక హీరో, శౌర్యానికి అవతారం, చాలా వికృతమైన గుర్రాలపై కూర్చున్న వారిలో పరిపూర్ణమైన రేవంతుడు, నారాయణ మరియు విజయ దేవత యొక్క ప్రియమైన భార్య. యుద్ధంలో భయంకరమైనవాడు, అతని ముందు రాజులందరి ధైర్యం స్తంభించిపోయింది, అతని కీర్తి సేకరణతో ప్రధాన బిందువుల కన్యల నుదిటిపై గుర్తించబడింది, ఉదారతలో కామ ధేను (సమృద్ధిగల ఆవు) మరియు కల్ప ద్రుమ (సమృద్ధిగల చెట్టు), గోళ్ళ నుండి కిరణాల సేకరణ అతనికి నమస్కరించిన రాజులందరి ఆభరణాల కిరీటాల అంచులతో ముద్దు పెట్టుకుంది, (త్రిపురారి) మొత్తం రాజ్యానికి ప్రభువును పొందింది, గొప్ప పరాక్రమం కలిగిన, చలమట్టుగండ అనే బిరుదులను కలిగి ఉంది. ముర్రాయ-జగదల, మండలికా బ్రహ్మ రాక్షస, గండ పెందారా, స్వస్తి! పవిత్ర చంద్ర గ్రహణం సందర్భంగా, బుధవారం, అంగిరస సంవత్సరంలో శ్రావణ ప్రకాశవంతమైన పక్షం యొక్క 15 వ తేదీన, శ్రీ శక శక యుగం యొక్క 1194 సంవత్సరానికి అనుగుణంగా, అతను ప్ర కోసం ఇచ్చాడు

49 This inscription is situated north of the Anjaneya temple. Hail ! Sriman Mahamandalesvara Tripurari Deva Maharaja, who is the director of 72 offices, who is the worshipper of the lotus feet of Rudradeva Maharaja the ornament of the Kakatiya family, who (Rudradeva) is the ruler of many countries, who is the supporters of the four castes, who is the disperser of the army of the western king Damodara, who is the only hero, who is the incarnation of valour, who is a perfect Revanta amongst those who are mounted on very unruly horses, who is Narayana and who is the beloved consort of the goddess of victory, who is terrible in battle, before whom the courage of all kings is paralyzed, with the collection of whose fame the foreheads of the maidens of the cardinal points are marked, who surpasses in liberality Kama Dhenu (cow of plenty) and Kalpa Druma (tree of plenty), the collection of rays from the nails of whose feet is kissed by the edges of the jewelled crowns of all kings who bowed to him, who (Tripurari) has acquired the lordship of the whole kingdom, who is of great prowess, who has the titles Chalamattuganda. Mururaya-jagadala, Mandalika Brahma Rakshasa, Ganda Pendara, Hail! on the holy occasion of a lunar eclipse, on Wednesday, the 15th of the bright fortnight of Sravana of the year Angirasa, corresponding to the year 1194 of the Sri Saka era, he gave for pr

Selected Telugu Inscriptions by N. Venkata Rao. (1952) · p. 88 to 91

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం. · దేవనాగరి.

ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)ఎస్టాంపేజ్ (సిరా ముద్ర)

ఇది గ్రామంలోని నీటి తొట్టెలో లభించే రాగి పలక మంజూరు. కాకతీయ రాణి రుద్రమా దేవి అధీనంలో ఉన్న విరియాల సూర ఈ గ్రామానికి వినాయకపురానికి అనేక బ్రాహ్మణులను మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేయబడింది. మూడు రాగి ఫలకాల శాసనపత్రం సంస్కృత భాషలో రికార్డును కలిగి ఉంది, గణపతిదేవ కుమార్తె కాకటి రాణి రుద్రమాంబ పాలనలో విర్యాల కుటుంబానికి చెందిన సూర్య లేదా సామంత సూర్య ద్వారా వినాయక పూరి గ్రామంలోని పురుషోత్తము ఆలయంలోని 15 మంది బ్రాహ్మణులకు (బహుశా దాత తల్లిదండ్రులైన గణపతి మరియు వేజ్జంబ పేరు పెట్టబడి ఉండవచ్చు) మంజూరు చేసినట్లు పేర్కొంది. ఈ సంస్కృత శాసనం ఉన్న మూడు రాగి పలకలు నిజామాబాద్ జిల్లాలోని బోధన్ తాలూకాలోని బిర్కోర్ గ్రామంలో ఒక చెరువులో చేపలు పట్టుతున్నప్పుడు కనుగొనబడ్డాయి. గణపతి కుమార్తె అయిన కాకటి రాణి రుద్రమాంబ పాలనలో విర్యాల కుటుంబానికి చెందిన సూర్య లేదా సామంత సూర లేదా సూర్య ద్వారా 15 మంది బ్రాహ్మణులకు మరియు వైనాయక-పూరి గ్రామానికి చెందిన పురుషోత్తము ఆలయానికి (బహుశా దాత తల్లిదండ్రులైన గణపతి మరియు వేజ్జంబ పేరు పెట్టబడి ఉండవచ్చు) మంజూరు చేయబడిందని ఇది నమోదు చేస్తుంది. మంజూరు చేసిన తేదీ శక 11 [6] 5 శ్రీముఖ, పుష్య బా. షష్ఠీ ఆదివారం (= ఆదివారం, క్రీ. శ. 1273 డిసెంబర్ 31).

This is a copper plate grant found in the water tank of the village. Records that Viriyala sura, a subordinate of the Kakatiya Queen Rudramadevi granted the village Vinayakapura several Brahmanas. The three copper plate charter contains the record in Sanskrit language and mentions a grant to 15 Brahmanas of the temple of Purusottama in the village of Vinayaka Puri (probably named after Ganapati and Vejjamba, parents of the donor), by Surya or Samanta Surya of the Viryala family in the reign of the Kakati queen Rudramamba, daughter of Ganapatideva. The three copper plates containing this Sanskrit inscription were found while fishing in a tank in the village of Birkor in Bodhan taluk, Nizamabad district. It records the grant to 15 Brahmans and the temple of Purusottama, of the village of Vainayaka-puri (probably named after Ganapati and Vejjamba, parents of the donor, by Surya or Samanta Sura or Surya of the Viryala family in the reign of the Kakati queen Rudramamba, daughter of Ganapati. The date of the grant is Saka 11[6]5 Srimukha, Pushya ba. Sasthi Sunday (=Sunday, 31st December A.D. 1273).

Inscriptions of Telangana Nizamabad District (Nizamabad & Kamareddy). (2019) · p. 121 to 129

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు

ఈ శాసనం అమరేశ్వర ఆలయంలోని ప్రధాన మందిరంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది, ఇది శక 1195 నాటిది. మహామండలేశ్వర కాకతీయ రుద్రదేవ మహారాజు, శ్రీమాటు పిన్న సోమయాజులు, ఆయన అల్లుడు రుద్రయ గురించి ప్రస్తావించారు. అగ్రహారం (పేరు కోల్పోయింది) గురించి కూడా ప్రస్తావించారు. మిగిలిన శాసనం దెబ్బతింది '. జి. వసంత లక్ష్మి, రీసెర్చ్ అసిస్టెంట్, సెంటర్ ఫర్ తెలంగాణ స్టడీస్, డాక్టర్ ఎంసిఆర్ హెచ్ఆర్డి ఐటి, హైదరాబాద్ అనువదించారు. 51 నెం. 44

This inscription is on a pillar in the main shrine of the Amareswara temple, dated Saka 1195. Mentioned about mahamandaleshwara Kakatiya Rudradeva maharaja and Srimatu Pinna Somayajulu and his son-in-law Rudraya. Also mentioned about an agrahara (name lost). Rest of the inscription is damaged’. ' Translated by G. Vasanta Lakshmi, Research Assistant, Center for Telangana Studies, Dr. MCR HRD IT, Hyderabad. 51 No. 44

South Indian Inscriptions Volume-VI · p. 126

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం శక 1198, దక్షిణాయన-సంక్రాంతి నాటి శిధిలమైన ఆంజనేయ ఆలయానికి సమీపంలో ఒక చెట్టు కింద పడి ఉన్న ఒక పలకపై ఉంది. వెలివార్తి వద్ద మల్లేశ్వర మరియు గోపాల దేవాలయాలకు మరియు రుద్ర-మహారాజా మరియు అతని తల్లిదండ్రుల యోగ్యత కోసం ఒక మల్లి-నాయక ద్వారా అనంత-భట్టకు చేసిన భూములను బహుమతిగా నమోదు చేస్తుంది. మల్లి-నాయక, పుణ్యేశ్వరదేవుని భక్తుడైన సోమి-నాయకుడి బావమరిది అని పేర్కొనబడింది. నెం. 49

This inscription is on a slab lying under a tree near the ruined temple of Anjaneya, dated Saka 1198, Dakshinayana-sankranti. Registers gift of lands made to the temples of Mallesvara and Gopala at Velivarti and to Ananta-Bhatta by a certain Malli-Nayaka for the merit of Rudra- Maharaja and of his parents. Malli-Nayaka is stated to be the brother-in-law of Somi-Nayaka, who was a devotee of Punyesvaradeva. No. 49

Archaeological survey of India, Annual Report on · p. 38

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం ఎస్. 1198 (ధాతు) నాటి కేశవస్వామి ఆలయంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. దెబ్బతింది. ఇది పూల తోట బహుమతిని సూచిస్తుంది. గ్రామస్తులందరి సమ్మతితో ఒక నిర్దిష్ట కొడమ సింహము కుమారులు ఈ బహుమతిని అధికారికంగా తయారు చేసినట్లు తెలుస్తోంది. గ్రామం పేరు పోయింది. చెట్ల యొక్క అనేక వరుసల కొలతలు భుజం పొడవు (చేతులు) పరంగా ఇవ్వబడ్డాయి. ఇది రాజు రుద్రదేవ మహారాజును సూచిస్తుంది. (అలాగే)

This inscription is on a pillar in the temple of Kesavasamy, dated S. 1198 (Dhatu). Damaged. Refers to the gift of a flower garden. The gift seems to have been formally made by the sons of a certain Kodama Simhamu with the consent of all the villagers. The name of the village is lost. The dimensions of the several lines of the trees are given in terms of arm's length (Chetulu). Refers to the king Rudradeva Maharaja. (Also)

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 234 and 235

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు మరియు సంస్కృతం. · తెలుగు.

Translation [Lines 1-2.] Hail ! while the Kakatiya king Rudra-deva, who has attained the five maha- sabdas, (who) is a Maha-mandalesvara and the lord of the excellent city of Anumakonda was ruling the earth in Oramgallu, [L. 2.] Kuppamambika, the rightful wife of General Malyala Gumda, who was the abode of the Goddess of kingdom, by the grace of that (king Rudra),- [L1. 2-3.] her husband having gone to the other world, constructed a temple at Budupur, and established a Jinga after that Gumdaya, while the Saka year 1198 was current, (which was the cyclic) year Dhatri [L1. 3-8.] at the same time that Kuppasanamma along with her sons Bacaya, Boppa, and Ganapati-deva, and also along with Parvatamu Mallaya, brother Mallaya, Buddhaya, Viththaya, and Gumdaya son of kata gave by (pouring) gift-water, to last as long as the Moon and the Sun, the vrtti (consisting of) wet-land of 2 marturus behind Bas-samudram, 1 marturu under Kuppa-samudram, 16 a marturu under Ganapa-samudram, 1/2 marturus under Budhuni- kunta, total 5 marturus; dry land of 12 marturus in Budupur, 9 marturus in Potula-madugu, total 21 marturus; they ordered Sidda-jiya son of Cila-jiya, and Vaija-jiya, son of Baca-jiya, to be the Odayas of this place, and continue as dependents for (all) generations; and requested Isvara-bhattopadhyaya to say an inscription,-(that Isvara-bhatt-opadhyaya), who is well versed in Yajur-Veda

Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam‘s · p. 140 to 142 and 196.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం శక 1199, బహుధన్యా, వైశాఖ, శుద్ధ, 3, గురువారం నాటి రామలింగేస్వామి ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన విరిగిన నంది స్తంభంపై ఉంది. రాజు రుద్రదేవ సామంత పోటీ-నాయుడు తన యోగ్యత కోసం రావూరు వద్ద తన తండ్రి పేరిట సురేశ్వర ఆలయాన్ని నిర్మించాడని, త్రికూట ఆలయాలు, మండపాలను నిర్మించాడని నమోదు చేయబడింది. అనుమకొండినాడులోని ఒక గ్రామంలో నైవేద్యం అర్పించడానికి కొంత తడి భూమిని కూడా ఇచ్చాడు. వివిధ రకాల పండ్ల చెట్లు, పూల మొక్కలతో కూడిన తోటను కూడా ప్రదర్శించారు. పొటినూ కుమారులు పొటాయ, మరాయల సూచన మేరకు చెక్కబడిన స్తంభం ఏర్పాటు చేయబడింది, వీరు సుదీర్ఘ బిరుదుల జాబితాను అందుకుంటారు. నెం. 55

This inscription is on a broken Nandi-pillar set up in front of the Ramalingesvamin temple, dated Saka 1199, Bahudhanya, Vaisakha, suddha, 3, Thursday. Registers that for the merit of the king Rudradeva Samanta Poti-Nayudu constructed the temple of Suresvara in the name of his father at Ravuru and built the trikuta shrines and mandapas. He also gave some wet land for offerings in a village in Anumakondi-nadu. A garden with various fruit trees and flower-plants was also presented. The inscribed pillar was set up at the instance of Potaya and Maraya the sons of Potinedu who receive a long list of birudas. No. 55

Archaeological Survey of India Annual Reports on · p. 30

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు

ఈ శాసనం శక 1200, బహుధన్యా, అషాధ, సా నాటి వీరభద్రస్వామి ఆలయ ప్రాకార వెలుపల ఏర్పాటు చేసిన పలకపై ఉంది. 11, [మంగళవారం]. రాజు యొక్క యోగ్యత కోసం కాలేశ్వర-మహదేవ ఆలయానికి నైవేద్యం అర్పించడానికి వ్యాపారి బచ్చు నరప-సెట్టి డబ్బు బహుమతిగా ఇవ్వడం. నెం. 59

This inscription is on a slab set up outside the prakara of the Virabhadrasvamin temple, dated Saka 1200, Bahudhanya, Ashadha, sa. 11, [Tuesday]. Gift of money by the merchant Bachchu Narapa-setti for offerings to the temple of Kalesvara-Mahadeva, for the merit of the king. No. 59

Archaeological survey of India, Annual Report on · p. 238.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. · p. 50 to 51.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · తెలుగు.

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 19

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం.

అనువాదం నేను [ఎల్. ఐ.] శ్రేయస్సును వైపుగా తీసుకుంటాను! శాంతి నెలకొనండి! [పద్యం 1.] పంది (అవతారం) దేవుడు మిమ్మల్ని రక్షించుగాక-భూమి యొక్క రూపం, దాని దంతపు కొన వద్ద, తేనెటీగల చీకటి గుంపు లాగా ఉంటుంది, తెల్లని తామర మొగ్గ కొన వద్ద దాని ప్రారంభాన్ని అమలు చేస్తుంది. [వి. 2.] ఏనుగు ముఖంగా ఉన్న నిజమైన మరియు అతీతమైన వైభవం కలిగిన గణేశుడు, పార్వతి (అతని తల్లి) యొక్క ప్రేమకు గురి, మరియు విధేయతగల పురుషుల మనస్సుల ఆనందాన్ని ప్రోత్సహించేవాడు, అతని (నీటి) క్రీడలో గర్వంగా ఉన్న అతని (నీటి) క్రీడ తన సమృద్ధిగా ప్రవహించే ఐచోర్-నీటి వరదలతో నిండిపోయింది, మీ శ్రేయస్సు కోసం. [వి. 3.] అమృత యొక్క దట్టమైన ప్రవాహాలతో ప్రవహించే దాని కిరణాలతో ప్రపంచాన్ని నిరంతరం చైతన్యవంతం చేసే చంద్ర అంకె, మరియు (ఇది) ప్రతిరోజూ సూర్య కిరణాల ద్వారా పోషించబడుతుంది, మీకు అన్ని శ్రేయస్సులను విస్తరిస్తుంది. [వి. 4] ప్రజల రక్షకుడైన బ్రహ్మ నుండి, వేదాల (అతనిలో నివసించే) ఉత్కృష్టమైన కామంతో, తామర కళ్ళతో, నాభి-లోటులో (విష్ణువు) నివసించిన వారు, దుర్జయ అనే పేరుతో జన్మించిన రాజులు జన్మించారు; వారి రాజవంశంలో కాకతీయులు అనే అసమానమైన గొప్పతనంతో జన్మించిన రాజులు జన్మించారు, వీరిలో గౌరవం పేటెంట్, మరియు వారి క్లబ్ లాంటి చేతులతో ప్రపంచాన్ని రక్షించేవారు. [వి. 5.] ఆ కుటుంబంలో గొప్పతనానికి జన్మస్థలం, శౌర్యానికి విశ్రాంతి గృహం, కరుణకు నివాసం, మంచి జీవనశైలి కలిగిన రాజా ప్రోల అనే వ్యక్తి జన్మించాడు

Translation I SIDE [L. I.] Prosperity ! May there be Peace ! [Verse 1.] May God of the Boar (incarnation) protect you,-the form of Earth, at the tip of whose tusk, is like a dark horde of bees, at the tip of a white lotus bud executing its opening. [V. 2.] May thet elephant-faced God Ganesa, of true and surpassing magnificence, the object of the affection of Parvati (his mother), and the promoter of the joy of the minds of obeisant men, whose adroit hand plies with pride in his (water) sport in the waters of all the oceans made to overflow by the floods of his profusely streaming ichor-water, be for your prosperity. [V. 3.] May that Lunar digit, which incessantly enlivens the whole world with its rays flowing with thick streams of amrta, and (which is) fed every day by the rays of the Sun, extend to you all prosperity. [V. 4.] From Brahma, the saviour of people, (endowed) with the sublime lusture of the Vedas (residing in him), with lotus eyes, and with (his) residence in the navel-lotus (of Vishnu), were born the arm-born kings of the name of Durjjaya; and in their dynasty were born kings of unequalled greatness named Kakatiyas, in whom dignity was patent, and who were protecting the world with their club-like arms. [V.5.] In that family was born that person named king Prola who was the birthplace of greatness, the rest-house of valour, the abode of compassion, a good living p

Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam‘s · p. 82 to 88 and 190.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

దిగువ ఉమమహేశ్వరం ఆలయంలో పడి ఉన్న విరిగిన రాతి ముక్కపై ఈ శాసనం ఉంది. ఈ శాసనం కాకతీయ రాజ్యానికి చెందిన రాజ్య భండారుగా పేర్కొనబడిన ఒక నిర్దిష్ట కరణము రామయ్య యొక్క శాసనం. ఆయన భార్యలు మల్లసాని, గంగసాని, ఆయన కుమారులు, ఇతర వ్యక్తులను కూడా సూచించబడ్డారు. వీటిలో కొన్ని ఆసక్తికరమైన పేర్లు పోకాయా, అన్నయ, అసిడి, సీతలాపు గుండయ, ఓడ్డే సోమనాథ, గణదాసి డెకాయ, కోట విరయ, భామ్దారు విరయ్య, ఎరాకాజియా మొదలైనవి. యాదృచ్ఛికంగా మరొక శాసనంలో పేర్కొన్న ఇమ్మడి జెట్టి బొల్లయ్య కూడా ఈ రికార్డులో గ్రాంట్ చేసినట్లు పేర్కొన్నాడు. (అలాగే)

This inscription is on a broken piece of stone lying in the temple of lower Umamaheswaram. This inscription is that of a certain Karanamu Ramayya stated to be Rajya Bhandaru of Kakatiya kingdom. His wives Mallasani and Gangasani were referred to along with his sons and other persons. Some of these names were interesting such as Pocaya, Annaya, Acidi, Sitalapu Gundaya, Odde Somanatha, Ganadasi Decaya, Kota Viraya, Bhamdaru Virayya, Erakajiyya etc. Incidentally Immadi Jetti Bollayya referred to in another inscription also figures in this record as having made a grant. (Also)

Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. · p. 53 to 63

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · తెలుగు.

ఈ శాసనం శివాలయం సమీపంలో ఒక స్తంభంపై ఉంది. కాకతీయ రుద్రమదేవి సామంతుడైన మల్లిరాజువు తన మరణించిన తండ్రి యాదబోరయామల్లి జ్ఞాపకార్థం శ్రీపర్వతానధ రోజువారీ ఆచారాలకు అతని ఆశీర్వాదం కోసం గ్రాంట్ జారీ చేసినట్లు ఈ రికార్డు పేర్కొంది. ఈ శాసనం ప్రత్యేకంగా రాణి రుద్రమా దేవి పేరును ప్రస్తావిస్తుంది, అయితే సాధారణంగా అనేక శాసనాలలో ఆమెను రుద్ర దేవ మహారాజుగా వర్ణించినట్లు మనం కనుగొంటాము. నెం. 71

This inscription is on a pillar near Shiva temple. This record states that a certain Malliraju, a feudatory of Kakatiya Rudramadevi, issued a grant towards the daily rituals of Sriparvatanadha in memory of his demised father namely Yadaborayamalli for his blessings. This inscription specifically mentions the name of the queen Rudramadevi whereas generally we find her being described as Rudra deva maharaja in many inscriptions. No. 71

Inscriptions of Telangana Nizamabad District · p. 130 to 135

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones · p. 1032 to 1034.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · తెలుగు.

ఈ శాసనం అంజనేయ ఆలయానికి ముందు ఒక రాతి స్తంభంపై ఉంది. ఈ శాసనం కాకతీయ రుద్ర మహాదేవులు సంతోషకరమైన పాలనను సూచిస్తుంది మరియు ఆమె అధీనంలో ఉన్న మహాస్వామీదలేశ్వర కందూరి రామనాథదేవ చోడా మహారాజు కశ్యప గోత్ర, కరికాలన్వయ మరియు సౌర జాతి మరియు కోదుర్పుర ప్రభువును పరిచయం చేస్తుంది. అతను తన తండ్రి తరువాత వీరమాల్నాథదేవుడిని స్థాపించి, మొంటుకురు గ్రామంలో అనేక భూములను వృత్తులుగా, సుంకాలు, పన్నుల (ఆరి) నుండి వచ్చే ద్రవ్య ఆదాయాన్ని బహుమతిగా ఇచ్చాడు. నమోదు యొక్క చివరి భాగం దేవునికి రోజువారీ నైవేద్యాల షెడ్యూల్ ఈ క్రింది విధంగా ఉందిః రజనా రకం బియ్యం = 3 తుమస్ ఆకుపచ్చ సెనగలు 3 అడ్డాలు; నెయ్యి-3 తవ్వాలు; ప్రత్యేకమైనవి-2; పాయస; మంచి కూరలు-10; పెరుగు-3 అడ్డాలు; మిరియాలు-1⁄2 సోలా; ఇమిగువ-3 సిన్నాలు; బీట్రూట్-15, ఆకులు-45; చందనం-20, సంవత్సరానికి పాలలు; కస్తూరి మరియు కర్పూరం. (అలాగే)

This inscription is on a stone pillar in front of the Anjaneya temple. The inscription, refers itself to the happy reign of Kakatiyya Rudra Mahadevulu and introduces her subordinate Mahamandalesvara Kanduri Ramanathadeva choda Maharaja of Kasyapa_ Gotra, Karikalanvaya and solar race and the lord of Kodurpura. He is said to have installed the god Viramalnathadeva after his father and endowed it with several gifts of lands as vrittis and monetary income out of tolls (sumka) and taxes (ari) in the village of Mrontukuru. The last portion of the record is the schedule of daily offerings to the god as follows: Rice of Rajana variety = 3 tumus: green gram 3 addas; ghee - 3 tavvas; specials - 2; payasa; good curries - 10; curd - 3 adda; pepper - 1/2 sola; imiguva -3 sinnas; betel nuts - 15, leaves - 45; sandal - 20, palas per annum; Musk and camphor. (Also)

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District · p. 243 to 248

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం మరియు నగరి.

ఈ గ్రామం ఖమ్మం తాలూకాలో మెహబూబాబాద్ నుండి కోరవి వెళ్లే రహదారిపై 30 మైళ్ల దూరంలో ఉంది. గ్రామానికి సుమారు 1 శాతం మైళ్ల దూరంలో ఉన్న కోట మరియు మట్టి కోట గోడ మధ్య ఉన్న పొలంలో పడి ఉన్న రాతిపై ఈ శాసనం చెక్కబడింది. జనార్దన్ ఆలయ నిర్మాణాన్ని, మాధవ కుమారుడు, రెసెర్ల కుటుంబానికి చెందిన తిప్పంబ స్కందాద్రి (అంటే కండి కొండ) పాలకుడు వెన్న బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు శాసనం నమోదు చేసింది. ఆ తేదీ శక 1207 రాక్షస శ్రావణ, సు. గురువారం. ఈ శాసనం రెసెర్లా కుటుంబం యొక్క వంశావళి గురించి అనేక వివరాలను అందిస్తుంది, ఇది నాల్గవ కులానికి చెందినప్పటికీ రఘు రాజవంశానికి సమానమని పేర్కొనబడింది. దాకా ఈ రాజవంశంలో జన్మించి పాండ్య రాజును జయించాడు. సింగ భూపాల భార్యను సింగమాంబ అని పిలిచేవారు, ఆయనకు అన్నవోట, మాధవ అనే ఇద్దరు కుమారులు, దాత తండ్రి ఉన్నారు. మాధవ సోమ కుల-పరశురామ అని చెప్పబడింది, మరియు అతని ఆదేశం ప్రకారం దేవగిరి (అంటే దేవరకొండ) లో పాలిస్తున్న వెన్న, స్కందగిరి పాలకుడిగా వెళ్ళాడు. శక 1382లో వెన్నా కుమారుడు ధర్మరాజ శాసనం, శక 1298లో తండ్రి మాధవ శాసనం ఉన్నందున శాసనం యొక్క శక సంవత్సరం తప్పు అనిపిస్తుంది. నెం. 81

This village is in Khammamet taluk at a distance of 30 miles on the road to Koravi from Mahbubabad. The inscription is engraved on a stone lying in a field situated between the fort and the earthen fort wall at a distance of about 1% miles from the village. The inscription records the construction of the temple of Janardana and the gift of vrttis to the same by Venna, ruler of Skandadri (i.e. Kandi konda), son of Madhava and Tippamba of the Recerla family. The date is Saka 1207 Raksasa Sravana, su. Thursday. This inscription gives a number of details about the genealogy of the Recerla family which is stated to be equal to the dynasty of Raghu although of the fourth caste. Daca was born in this dynasty and conquered the Pandya king. Singa Bhupala's wife was called Singamamba and he had 2 sons Annavota and Madhava, the donor's father. Madhava is stated to be Soma kula-Parasurama, and by his order Venna, who was ruling in Devagiri (i.e. Devarakonda), proceeded to Skandagiri as ruler. The Saka year of the inscription seems to be wrong, since we have an inscription of Dharmaraja, son of Venna in Saka 1382 and another inscription of the father Madhava in Saka 1298. No. 81

A Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts of Andhra Pradesh. · p. 5 to 7

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · తెలుగు.

ఈ శాసనం మల్లేశ్వరస్వామి ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన రాతిపై ఉంది, తేదీ...... ధనుస్-సంక్రాంతి. దెబ్బతింది. రాజు అంగరక్షకుడి అధికారి లాము వద్ద భీమేశ్వర-మహాదేవ దేవునికి ఇచ్చిన భూమిని నమోదు చేశారు. 75 (4160)

This inscription is on a stone set up in front of the Mallesvarasvamin temple, date...... Dhanus- Samkranti. Damaged. Records a gift of land made to the god Bhimesvara- Mahadeva at Lamu by an officer of the king's bodyguard. 75 (4160)

Archaeological Survey of India · p. 79.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఇది 5వ తేదీన మల్లేశ్వర ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన స్తంభంపై ఉంది. 1210 (సర్వధారి). దెబ్బతింది. రుద్రమహాదేవి ఆదేశాల మేరకు పరువత-నాయక దేశం పాలిస్తున్న సమయంలో పెనుంబకకు చెందిన అనేక మంది వ్యక్తులు, బహుశా ఒక ఆలయానికి చేసిన భూమిని బహుమతులుగా సూచిస్తుంది. (అలాగే)

This is on a pillar set up in front of the temple of Mallesvara, dated 5. 1210 (Sarvadhari). Damaged. Refers to gifts of land made by several persons of Penumbaka, presumably to a temple, during the time when Paruvata-Nayaka was governing the country under the orders of Rudramahadevi. (Also)

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 246.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం శకునికి చెందినది. క్రీ. శ. 1210, సర్వజిత్ 1288. ఈ శాసనం అసంపూర్ణమైనది. ఇది బొమ్మిసెట్టి కుమారుడు నారాయణసెట్టి, ప్రస్సులూరు నుండి భూస్వామ్య పాలన అయిన ఒడన్రిపతి కుమారుడు త్రిపురాంతకదేవ అలియాస్ శ్రీనివాస మంత్రి కటమాంబికా, నారాయణత్య అలియాస్ హెర్గడే చేత మల్లినాథ దేవుడి ఆలయ పునరుద్ధరణను నమోదు చేసింది. ఈ శాసనం A. R. 1964-65 లో గమనించబడింది. 78 నెం. 92

This inscription dated Saka. 1210, Sarvvajit 1288 A.D. This inscription is incompleted. It records renovation of the temple of the god Mallinatha by Narayamatya alias Herggade, Narayanasetti son of Bommisetti and Katamambika, the minister of Tripurantakadeva alias Srinivasa, the son of Odayanripati, the feudatory ruling from Prussuluru. This inscription is noticed in the A.R. 1964-65. 78 No. 92

Inscriptions of Andhra Pradesh, Kurnool District, Part- I, 2013. · p. 261 to 265.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

కాకటి ప్రతాపరుద్రుని కాలానికి చెందిన ఖండవల్లి ఫలకాలు సి. సోమసుందర రావు ప్రస్తుత శాసనపత్రం దాదాపు రెండు దశాబ్దాల క్రితం పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలోని తనుకు తాలూకాలోని ఖండవల్లి వద్ద, మరో రెండు సెట్లతో పాటు, అంటే కోన గణపతి యొక్క ఖండవల్లి ఫలకాలు మరియు రుద్రంబ యొక్క ఉత్తరాశ్వర గ్రాంట్ కనుగొనబడింది. ఖండవల్లి శ్రీ కె. సాంబశివరావు తన ఇంటి పునాదులు కోసం తవ్వుతున్నప్పుడు ఈ పలకలను కనుగొన్నారు. ఆ తర్వాత వారిని శ్రీ కె. సత్యనారాయణ్ ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలోని చరిత్ర విభాగానికి పంపారు. ఈ ఐదు పలకల సమితి ఒక పండితుడు విద్దనాచార్యునికి రెండు బహుమతులను నమోదు చేసింది, ఒకటి కాకటి ప్రతాపరుద్ర పాలనలో ఇందులూరి అన్నయ వినాయకపురం గ్రామంలో 50 ఖరీల భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేసింది, రెండవది చాళుక్య సింధుఖర ఓనపల్లి గ్రామ బహుమతిని నమోదు చేసింది. రెండవది 4 వ ప్లేట్ యొక్క రెండవ వైపు వ్రాయబడింది. ఈ రెండు శాసనాలు A మరియు B గా విడిగా వివరించబడ్డాయి. 26 సెం. మీ. x 15.8 సెం. మీ. కొలిచే ప్లేట్లు ఎడమ అంచులో ఒక రంధ్రం కలిగి ఉంటాయి, దీని గుండా ఒక రింగ్ వెళుతుంది, దీని చివరలను వృత్తాకార ముద్ర దిగువకు టంకం చేస్తారు. ఈ ముద్రలో మధ్యలో పంది, ఆవు మరియు బాకు, పైన సూర్యుడు మరియు చంద్రుడు, దిగువన 13వ శతాబ్దపు తెలుగు లిపిలోని పురాణం దయా-గజ-కేసరి బొమ్మలు ఉన్నాయి. ఉంగరము మరియు ముద్రతో పాటు ప్లేట్లు 6 కిలోల 650 గ్రాముల బరువు కలిగి ఉంటాయి. 79 అక్షరాలు వ తరగతికి చెందినవి

Khandavalli plates of the time of Kakati Prataparudra by C. Somasundara Rao The Present Charter was found nearly two decades ago at Khandavalli in the Tanuku taluk of West Godavari District, along with two other sets, viz., the Khandavalli plates of Kona Ganapati and the Uttaresvara grant of Rudramba. These plates were discovered by Sri K. Sambasiva Rao of Khandavalli while digging for the foundations of his house. They were later sent to the Department of History, Andhra University by Sri K. Satyanarayana. This set of five plates records two gifts to a scholar Viddanacharya, one registering the gift of 50 kharis of land in the village Vinayakapuram by Induluri Annaya, in the reign of Kakati Prataparudra and the second recording the gift of the village of Onapalli by Chalukya Indusekhara. The second written on the second side of the 4th plate. These two inscriptions have been dealt with separately as A and B. The plates which measure 26 cm X 15.8 cm have a hole in the left margin through which passes a ring, the ends of which are soldered to the bottom of a circular seal. The seal has in relief the figures of boar, cow and a dagger in the middle, of the sun and the crescent- moon at the top, and at the bottom the legend Daya-gaja-kesari in 13th century Telugu script. The plates, along with the ring and the seal, weight 6 kgs 650 gms. 79 The characters belong to th

Studies in Indian Epigraphy, Volume-III, 1976. · p. 163 to 179

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

కాకటి రుద్రమదేవి యుద్ధరంగంలో మరణించిందా? పి. వి. పరబ్రహ్మ శాస్త్రి రచించిన ఈ శాసనం నెకరికల్లు నుండి జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం నల్గొండ వెళ్లే రహదారిపై చందుపట్ల గ్రామం వెలుపల శివాలయం సమీపంలో ఏర్పాటు చేసిన రాతిపై ఉంది, రెండు వైపులా రెండు వేర్వేరు రికార్డులు చెక్కబడ్డాయి. ఈ రికార్డులలో ఒకటి చాళుక్య త్రిభువనమల్ల విక్రమాదిత్య VI పాలనకు చెందినది, అందువల్ల ప్రస్తుత అంశం పరిధిలోకి రాదు. రెండవది చారిత్రాత్మకంగా చాలా విలువైనది, ఎందుకంటే ఇది యుద్ధభూమిలో కాకటి రుద్రమా దేవి వీరోచిత మరణం యొక్క ఖచ్చితమైన తేదీని మొదటిసారి అందిస్తుంది. ఈ శాసనం దాని విషయాలలో చాలా క్లుప్తంగా ఉంది మరియు దాని అక్షరక్రమం గురించి ఎటువంటి వ్యాఖ్యలు చేయవలసిన అవసరం లేదు. ఈ రికార్డు యొక్క భాష మరియు లిపి తెలుగు. చెక్కినవారి నిర్లక్ష్యం కారణంగా మొత్తం రికార్డులోని ఇరవై నాలుగు పంక్తులలో మూడు అస్పష్టంగా ఉన్నాయి. ఆ భాగం భూ-బహుమతుల వివరాలతో ముడిపడి ఉండటం మన చారిత్రక వివరణకు అడ్డంకి కాదు. ఇది ఎపిటాఫ్లు మరియు వంటి వాటిలో కాకుండా ఇతర శాసనాలలో ఆచారబద్ధమైన ప్రార్థన లేదా అనుచిత భాగాలను కలిగి ఉండదు. విషయాల సారాంశంః 1211 శక సంవత్సరంలో, చక్రవక్ర సంవత్సరం విరోధికి అనుగుణంగా, మార్గశీర్ష మాసంలోని ప్రకాశవంతమైన పక్షం యొక్క పన్నెండవ రోజున, వారపు రోజు శుక్రవారం కావడంతో, శ్రీమాన్ 82 మహామండలేశ్వర కాకతీయ రుద్రమా-మహాదేవి శివలోకాన్ని మరియు ప్రతి సంవత్సరం సాధించినట్లు రికార్డు పేర్కొంది

Did Kakati Rudramadevi die on the Battle field? by P.V. Parabrahma Sastry This inscription is on a stone set up near the small shrine of Siva outside the village Chandupatla on the road to its district headquarters Nalgonda from Nekarikallu, two separate records have been incised one on each side. One of these records belongs to the reign of Chalukya TribhuvanamallaVikramaditya VI and as such does not come under the purview of the present topic. The second one is historically of much value as it furnishes for the first time the exact date of the heroic death of Kakati Rudramadevi on the battlefield. The inscription is very brief in its contents and calls for no remarks regarding its orthography. The language and script of the record are Telugu. Three out of twenty-four lines of the whole record are illegible owing to the negligence of the engraver. That portion being connected with the details of land-gifts does not come in our way of historical interpretation. It does not contain either invocatory or imprecatory portions which are customary in inscriptions other than epitaphs and the like. Contents: In the Saka year 1211 corresponding to the cyclic year Virodhi, on the twelfth day, of the bright fortnight of Margasira month the week day being friday, the record states that Sriman 82 Mahamandalesvara Kakatiya Rudrama-mahadevi having attained Sivaloka of and for th

Studies in Indian Epigraphy, Volume I, 1974. · p. 40 to 49

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు, కన్నడ మరియు సంస్కృతం.

టి. కృష్ణమూర్తి, బి. ఎ. బ్రీఫ్ కంటెంట్స్ రచించిన 88 ఖండవల్లి దయాగజకేసరి ఫలకాలు ఈ ఫలకాలు వాల్తైర్ లోని ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం చరిత్ర విభాగంలో భద్రపరచబడ్డాయి. ఇందులో రెండు గ్రాంట్లు ఉంటాయి. రెండవ మంజూరు వచనంలోని 114 వ పంక్తి నుండి ప్రారంభమవుతుంది. Ist గ్రాన్టుః [పద్యాలు 1-32] గణేశ, మహిషాసుర మర్దిని, చంద్రుని వరాహ, గొప్ప నది గౌతమి మరియు పవిత్ర పర్వతం శ్రీశైలా ఉన్న ఆంధ్ర దేశం దేవతలను ప్రార్థించిన తరువాత. ఆ దేశంలో ఓరుగల్లు పట్టణం ఉంది. కాకటి వంశానికి చెందిన ప్రోల దాని ప్రభువు. ఆయన కుమారుడు రుద్రదేవ ఆయన తరువాత రాజ్యంలోకి వచ్చాడు. కాలం గడిచేకొద్దీ అతను తన తమ్ముడు మహాదేవునికి భూస్వామ్యం ఇచ్చాడు. ఒకసారి, శత్రువుల పట్టణంపై దాడి చేస్తున్నప్పుడు, రాత్రి యుద్ధభూమిలో ఏనుగు నుదిటిపై నిద్రపోయాడు, విజయ దేవతను ఆలింగనం చేసుకున్నట్లుగా. ఆయన కుమారుడు గణపతి రాజు అయ్యాడు. అతని రాణి సోమలాదేవి మరియు వారి కుమార్తె రుద్రమాంబ. ఆమె భార్య వీరయదేవ. వారి కుమార్తె మమ్మది, ఆమె భర్త మహాదేవ, వారి కుమారుడు రుద్రదేవ. అతను తన అమ్మమ్మ రాజ్యాన్ని పొందాడు మరియు అతని పరాక్రమం కారణంగా అతని పేరు ముందు ప్రతాప అనే బిరుదును పొందాడు. ఆయన రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తున్నప్పుడు పౌరులు ఎటువంటి చెడులు లేకుండా చాలా సంతోషంగా ఉన్నారు. ఒక నెలలో మూడుసార్లు సకాలంలో వర్షాలు కురిశాయి. [పద్యాలు 33-42] ఆయన మంత్రి ఇందులూరి కుటుంబానికి చెందిన మల్లెన మంత్రి కుమారుడు గన్నయ కుమారుడు అన్నలదేవహ్తి. ఆయన తన శత్రువులందరినీ ఓడించాడు

88 Khandavalli Plates of Dayagajakesari by T. Krishnamurthy, B.A. BRIEF CONTENTS These plates are preserved in the Department of History, Andhra University, Waltair. They contain two grants. The second grant begins from line 114, of the text. Ist Grant: [Verses 1-32] After invoking the gods Ganesa, Mahishasura Mardini, Varaha of moon, the country of Andhra where the great river Gautami and the holy mount Srisaila exists. In that country the town of Orugallu. Prola of the Kakati vamsa was its lord. His son Rudradeva succeeded him to the kingdom. As time passed on he offered the lordship of the earth to his younger brother Mahadeva. Once, while invading the town of the enemies he slept on the forehead of an elephant on the battlefield in the night, as if embracing the goddess of victory. His son Ganapati became the king. His queen was Somaladevi and their daughter was Rudramamba. Her consort was Virayadeva. Their daughter was Mummadi whose husband was Mahadeva Their son was Rudradeva. He obtained the kingdom of his grandmother and by virtue of his prowess acquired the epithet Pratapa before his name. While he was ruling the kingdom the subjects were very happy without any evils. There were timely rains thrice in a month. [Verses 33-42] His minister was Annaladevahti son of Gannaya, son of Mallena- mantrin of the Induluri family. He defeated all the enemies with his

Epigraphia Andhrica, Volume-IV, 1975. · p. 103 to 120

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం ఓరుమ్గల్లు నుండి పాలించిన మహామందలేశ్వర కాకతీయ ప్రతాపరుద్ర పాలనను సూచిస్తుంది మరియు అతని అధీనంలో ఉన్న సకలలోకస్రాయ శ్రీ విష్ణువర్ధన్ మహారాజా విశ్వనాథదేవ-చక్రవర్తికి నయాంకర పట్టును పరిచయం చేసింది. ఇక్కడ 22 నుండి 31 వరకు ఉన్న కొన్ని భాగాలు దెబ్బతిన్నాయి మరియు అర్థం కావు. వారు కొన్ని పశువుల దాడులను, ముడిపికమ్తి మదయ, అతని సోదరుడు దేవయ అనే ఇద్దరు నాయకుల మరణాన్ని నమోదు చేసినట్లు తెలుస్తోంది. బహుశా వారి సోదరుడు అయిన ముడిపికమ్తి మల్లయ్య, విశ్వనాథ-చక్రవర్తికి చెందిన కరణం, తోగరాయిలో మడేశ్వర, దేవేశ్వర, పోచేశ్వర అనే ముగ్గురు శివలింగాలను తన మరణించిన ఇద్దరు సోదరులు, పెద్ద భార్య పోసాని పేరు మీద స్థాపించాడు. ఆయన గురువు విశ్వనాథ చక్రవర్తి నైవేద్యాల కోసం త్రికిత లేదా మూడు ఆలయాలను, అంగరంగ భోగాలను, కార్తిక, వైశాఖ సీజన్లలో నీటిపారుదల చేసే తోగరాయిలో భూములను ఇచ్చినట్లు పేర్కొనబడింది. ముదిపికమ్తి మల్లయ్య మరియు అష్టదాస రాజు కూడా సిద్ధయ్య యొక్క మాదాకు ఒక పాడికా మరియు కోలాబాది అమ్మకానికి ప్రతి మాదాకు ఒక వీసా వంటి భూములు మరియు ద్రవ్య బహుమతులు ఇచ్చారు. దుర్ముఖలోని మార్గశీరా బా. 15న సంభవించిన సూర్యగ్రహణం సందర్భంగా పూల తోట మరియు మరిన్ని భూముల ఇతర బహుమతులు తయారు చేయబడతాయి (క్రీ. శ. 1296 అక్టోబర్ 28, ఆదివారం సూర్యగ్రహణం, కానీ ఆ నెల కార్తీకం, మార్గశీరా కాదు). లైన్ 87 నుండి రెండవ గ్రాంట్ మరియు లైన్ 99 నుండి మూడవది నందనా మరియు దుర్ముఖి సంవత్సరాలలో తేదీలతో మొదటి గ్రాంట్ కొనసాగింపుగా మరియు అనుచిత పద్యాలు ఉదహరించబడ్డాయి

The inscription refers to the reign of Mahamamdalesvara Kakatiya Prataparudra, ruling from Orumgallu and introduces his subordinate Sakalalokasraya Sri Vishnuvardhana Maharaja Visvanathadeva-chakravarti holding nayamkara. Some portions here in lines 22 to 31 are damaged and unintelligible. They seem to record some cattle raids and the death of two chiefs named Mudipikamti Madaya and his brother Devaya. Mudipikamti Mallaya, probably their brother, the Karanam of Visvanatha-chakravarti installed at Togarayi three Sivalingas named Madesvara, Devesvara and Pochesvara after his two deceased brothers and the elder's wife Posani. His master Visvanatha Chakravarti is stated to have endowed the trikita or triple shrine for the offerings and angaranga bhogas with lands at Togarayi, irrigated in Kartika and Vaisakha seasons. Mudipikamti Mallaya and the ashtadasa praja also gave lands and monetary gifts of one padika per mada of siddaiah and one visa per mada of the sale of Kolabadi. Other gifts of a flower garden and more land are made on the occasion of the solar eclipse which occurred on Margasira ba. 15 of Durmukha (A.D. 1296 Oct. 28, Sunday solar eclipse, but the month is Kartika and not Margasira). As the second grant from line 87 and the third from line 99 with dates in Nandana and Durmukhi years are in continuation of the first grant and as the imprecatory verses are quoted in the

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District · p. 263 to 269

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం తెలంగాణలోని నాగర్ కుర్నూల్ జిల్లా, మేదిమినిలంక గ్రామానికి సమీపంలో నల్లమల అడవిలో దొరికిన ఒక పలకపై చెక్కబడింది. ఇది తెలుగు భాషలో మరియు శక 1211, విరోధి, ఫల్గున, సు 15 వడ్డవర తేదీలలో, 1290 సి. ఇ. కి అనుగుణంగా వ్రాయబడింది. ఫిబ్రవరి 25 ఆదివారం. 92 చంద్రగ్రహణం సందర్భంగా మహాసమాంత (రాజు) చెరుకు ఇమ్మడి బొలయారడ్డి ద్వారా శ్రీ పర్వతం (శ్రీశైలం) లోని మల్లినాధదేవ ఆలయంలో పండుగ (అంగరంగభోగ) నిర్వహించినందుకు మేడీమలంక గ్రామం కలుమట్టకు బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేసింది. ఈ బహుమతిని కలుమట్ట మఠాధిపతి సస్వత శివాచార్యులకు అప్పగించారు. * గమనికః ఇది మునిరత్నమ్ రెడ్డి గారి సేకరణ నుండి డి. సత్యనారాయణ్ స్థాపించిన మరియు డాక్టర్ మునిరత్నమ్ రెడ్డి అనువదించిన ప్రతాపరుద్ర యొక్క ప్రచురించని శాసనం. నెం. 99

This inscription is engraved on a slab found in the Nallamala forest near the village Medimenilanka, Nagarkurnool district, Telangana. It is written in Telugu language and characters, dated Saka 1211, Virodhi, Phalguna, su 15 Vaddavara, corresponding to 1290 C.E. February 25th Sunday. 92 Records the gift of the village Medimalanka to Kalumatta, for conducting the festivity (angarangabhoga) in the temple of Mallinadhadeva of Sri Parvata (Srisailam) by Mahasamantta (of the king) Cherruku Immadi Bolayaraddi on the occasion of lunar eclipse. The gift was entrusted to the pontiff Sasvata Sivacharya of Kalumatta. *Note: This is an unpublished inscription of Prataparudra, founded by D. Satyanarayana and translated by Dr. Muniratnam Reddy, from the collection of Muniratnam Reddy garu . No. 99

Personal Communication* · p. 7 and 38.

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం, తెలుగు, కన్నడ.

ఉత్తరశ్వర గ్రాంట్ ఆఫ్ కాకతీయ వీర-రుద్ర, శక 1211 (ప్లేట్లు) కె. వి. రమేష్ మరియు వి. ఎస్. సుబ్రమణ్యం, మైసూర్ (6.5.1967 లో అందుకున్నారు) ఈ రాగి-ప్లేట్ల ముద్రలు, మైసూరులోని భారత పురావస్తు సర్వే ప్రధాన శాసనకర్త దయగల అనుమతితో ఇక్కడ సవరించబడుతున్నాయి, మా దివంగత సహచరుడు శ్రీ కె. హెచ్. వి. శర్మ వాల్టైర్ యొక్క దివంగత శ్రీ ఎం. సోమశేఖర శర్మ ఆధీనంలో ఉన్న సెట్ నుండి తయారు చేశారు. ఈ చార్టర్ భారతీయ శాసనంపై వార్షిక నివేదికలో 1961-62 సంవత్సరానికి యాప్ యొక్క 19వ సంఖ్యగా గుర్తించబడింది. ఎ. ఈ సెట్ మొత్తం ఏడు ప్లేట్లను కలిగి ఉంటుంది మరియు దాని 14 వైపులా 13 వంతులలో వ్రాయబడి ఉంటుంది, ఏడవ ప్లేట్లో రెండవది మాత్రమే అవిచ్ఛిన్నంగా ఉంటుంది. సిరా ముద్రల సహాయంతో ప్రతి ప్లేట్ 26.7 సెం. మీ. x 14 సెం. మీ. కొలుస్తుందని తేలికగా నిర్ధారించవచ్చు. అంచు నుండి 2 సెంటీమీటర్ల ఎడమ మధ్యలో, ఒక గుండ్రని రంధ్రం, 1-8 సెంటీమీటర్ల వ్యాసం, ముద్ర యొక్క వలయాన్ని దాటడానికి కత్తిరించబడింది. ముద్రకు సంబంధించిన వివరాలు అందుబాటులో లేవు లేదా సెట్ బరువు తెలియదు. చార్టర్లో మొత్తం 177 పంక్తులు ఉంటాయి మరియు 13 వైపులా ప్రతి పంక్తుల సంఖ్య ఈ క్రింది విధంగా ఉంటుందిః-ఐఎ మరియు VI బిః 15; ఐబి, IV బి, విఐఏ మరియు VII: 14; 11 ఎ మరియు బి, III ఎ మరియు బి, IV ఎ మరియు వి మరియు బిః 13. శాసనం యొక్క పాఠం 13వ శతాబ్దం రెండవ భాగంలో తెలుగు-కన్నడ అక్షరాలలో వ్రాయబడింది. రికార్డు యొక్క పురాలేఖ ఎటువంటి వ్యాఖ్యలను కోరుకోదు. ఈ గ్రాంట్ భాష సంస్కృతం, గద్యం మరియు

Uttaresvara Grant of Kakatiya Vira-Rudra, Saka 1211 (Plates) by K.V. Ramesh and V.S. Subrahmanyam, Mysore (Received on 6.5.1967) The impressions of these copper-plates, being edited here with the kind permission of the Chief Epigraphist, Archaeological Survey of India, Mysore, were prepared by our late lamented colleague Shri K. H. V, Sharma from the set in the possession of the late Shri M. Somasekara Sarma of Waltair. The charter was noticed in the Annual Report on Indian Epigraphy for the year 1961-62 as No. 19 of App. A. The set consists of seven plates in all and bears writing on 13 of its 14 sides, the second of the seventh plate alone being unincised. With the help of the inked impressions it is easy to conclude that each plate measures 26.7 cm X 14 cm. At the left centre, 2 cm from the edge, a round hole, 1-8 cm in diameter, has been cut out for passing the ring of the seal. No details regarding the seal are available nor is the weight of the set known. The charter consists of 177 lines of write in all and the number of lines on each of the 13 sides is as follows :- Ia and VI b: 15; Ib, IV b, VIa and VII: 14; 11 a and b, III a and b, IV a and Va and b: 13. The text of the inscription is written in Telugu-Kannada characters of the second half of the 13th century. The palaeography of the record does not call for any remarks. The language of the grant is Sanskrit, prose an

Epigraphia Indica, Volume-X XXVIII, Part-II (April 1969). · p. 76 to 93.

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం మరియు తెలుగు.

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 65 to 66.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

అనువాదం [పద్యం 1.] పంది మిమ్మల్ని రక్షించుగాక, దాని రెమ్మలు వంటి పెద్ద దంతంపై. కర్పూరం యొక్క ధూళి వలె తెల్లగా, భూమి తల్లి మేఘాలతో మరియు........................................................................................................................................................................................ [వి. 2] కాకతీయ రాజవంశంలో జన్మించిన (పేరు గల) గణపతి, అతని పాదాలు రాజుల కిరీటాలపై ఉన్నాయి, అతను లోకలోక పర్వతంలో (తెలిసిన ప్రపంచం యొక్క అత్యంత కొన వద్ద) తన కీర్తిని స్థాపించాడు, (అతను) ప్రపంచానికి ఏకైక రక్షకుడు, తన శత్రువు-రాజులను నాశనం చేసేవాడు, స్వచ్ఛమైన రాజుల శిఖరం-ఆభరణాలు, అన్ని లక్షణాల నిల్వ, దృఢమైన మరియు ఉత్కృష్టమైన, మరియు అపారమైన ప్రశంసలు. (వి. 3.) (అప్పుడు) అతని నీతిమంతుడైన కుమారుడు, రాజు రుద్రదేవ, తన ఔదార్యంతో, కర్ణుడిని, దయగల సముద్రంగా, రాజుల తలపై "రేఖల" ఆకారంలో విల్లు మరియు బాణాలతో ప్రకాశించే ఎడమ కాలు కలిగి, తాను సులభంగా రక్షించిన బ్రాహ్మణులచే ఎంతో ప్రశంసించబడ్డాడు. [వి. 4] అతని కుమార్తె కుమారుడు, మంచు నెక్లెస్ లాగా ప్రసిద్ధి చెందాడు, పది వంతుల చివరలకు వెళ్ళిన తరువాత ప్రకాశిస్తాడు, మరియు ఇతర రాజులు, రక్షణ కోసం చాలా దూరం పంది-రిసార్ట్ గుర్తుతో ఛాతీపై గుర్తించబడ్డారు, ఆ రాజు రుద్ర-దేవ అని పేరు పెట్టాడు, అన్ని పాలకులకు నాయకుడు, ప్రపంచాన్ని (ఇప్పుడు) పాలిస్తాడు. [వి. 5.] ఆయన మంత్రి జనరల్ బొల్లా, మొత్తం ప్రపంచానికి రక్షకుడు, సింహం

Translation [Verse 1.] May the Boar protect you, on whose shoot-like big tusk. White like the dust of camphor, mother Earth shines surrounded by clouds and.......by mountains, and with all her seven islands (continent), oceans and forests, bearing similarity to the throbbing bee sitting on a ketaka flower. [V. 2.] There was a king (named) Ganapati, born in the Kakatiya dynasty whose feet were on the crowns of kings, who placed his fame in the Lokaloka mountain (at the very extremity of the known world), (who was) the sole protector of the world, the destroyer of his enemy-kings, the crest-jewel of the pure kings, the reservoir of all qualities, firm and sublime, and profusely praised. [V. 3.] There was (then) his righteous son, king Rudra-deva, who had, by his munificence, made king Karna a non-Karna, (who was) an ocean of kindness, one who had his left leg-shining with bow and arrows in the shape of “lines”- on the head of kings, and who was much extolled by Brahmans whom he protected with ease. [V.4.] His daughters son, whose fame, which was like a snow-necklace, shines having gone to the very ends of the ten quarters, and whom other kings,- marked on the chest with the sign of boar-resort to far the sake of protection, that king named Rudra-deva, the leader of all rulers, rulers the world (now). [V.5.] His minister was General Bolla, the protector of the whole world, a lion

Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam‘s · p. 102 to 105 and 192.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు, కన్నడ మరియు సంస్కృతం.

నీల గంగవరం అంబాదేవ-మహారాజ శక 1212 యొక్క శాసనం ఆర్. ఎస్. పంచముఖి, ఎం. ఏ., మద్రాసు వినుకొండ తాలూకాలోని నీల-గంగావరానికి వాయువ్య దిశలో రెండు మైళ్ళ దూరంలో ఉన్న సర్వే నెం. 307/3 లో ఏర్పాటు చేసిన స్లాబ్పై ఉప శాసనం చెక్కబడింది. స్లాబ్ రెండు శకలాలుగా విభజించబడింది, రెండూ ముందు మరియు వెనుక వైపులా వ్రాయబడి ఉంటాయి. అవి ముక్కలుగా ముక్కలు చేయబడతాయి, అందువల్ల కొన్ని అక్షరాలు ప్రార్ధన మరియు అనుచిత శ్లోకాలలో కోల్పోతాయి. ఈ శాసనం 66 పంక్తులను కలిగి ఉంది మరియు రచన చాలా బాగా సంరక్షించబడింది. స్లాబ్ పైభాగంలో ఒక కౌచంట్ ఎద్దును చెక్కారు, సూర్యుడు మరియు/ఇంగ, వాటి క్రింద ఒక బాకు తో ఆర్. ఎస్. పంచముఖి రావు బహదూర్ సి. ఆర్. కృష్ణమాచార్యులు దయగల అనుమతితో దిగువ శాసనాన్ని సవరించారు. శాసనం సూపరింటెండెంట్ః ఆ అక్షరమాల తెలుగు-కన్నడ కాలానికి చెందినది. ఆకాంక్షను గుర్తించడానికి అక్షరం d దిగువన ఉన్న కట్టబడిన నిలువు స్ట్రోక్, గమనించదగినది, చూడండి ప్రూధి (1.24), పరిబ్రిధ (1.25), జల్-దలిధ (1.26) మొదలైనవి. ఒక పదం యొక్క శరీరంలో రెఫా ముందు హల్లు సాధారణంగా భార్గవ (1.18) లో రెట్టింపు అవుతుందనేది తప్ప ఆర్థోగ్రఫీ ప్రత్యేక వ్యాఖ్యను కోరుకోదు. భామ్నార్-అర్క (1.31). సర్వే (1.51) మొదలైనవి, కానీ ద్వాద-అర్ద్-ఓడ్పరాజే (1.33), సర్వన్ (1.38) మొదలైన వాటిలో ఈ పద్ధతి పాటించబడదు. డెంటల్ ఎన్ అనేది తప్పుగా సురర్ణన్యలో భాషా ఎన్కి (1.44) మరియు దంతాలకు పాలటల్ ఎస్కి ప్రత్యామ్నాయంగా ఉపయోగించబడుతుంది

Nila Gangavaram Inscription of Ambadeva-Maharaja Saka 1212 by R.S. Panchamukhi, M.A., Madras The subjoined inscription is engraved on a slab set up in Survey No. 307/3 about two miles to the north-west of Nila-Gangavaram in the Vinukonda Taluk to the Guntur District. The slab is broken into two fragments both of which contain writing on the front and back sides. They are mutilated in parts and so a few letters are lost in the invocatory and imprecatory verses. The inscription consists of 66 lines and the writing is fairly well preserved. At the top of the slab are carved a couchant bull, the sun and the /inga with a dagger below them R.S. Panchamukhi edited the inscription below with the kind permission of Rao Bahadur C. R. Krishnamacharyulu. the Superintendent for Epigraphy: The alphabet is Telugu-Kannada of the period to which the record belongs. The hooked vertical stroke at the bottom of the letter d to mark the aspiration, deserves notice, see praudhi (1.24), paribridha (1. 25), jal-dvalidha (1.26), etc. Orthography does not call for any special comment except that a consonant before a repha in the body of a word is usually doubled as in Bharggava (1.18). bhamnr-arkka (1.31). sarve (1.51) etc., but in dvadas-ardh-odparagé (1.33), sarvan (1.38), etc., this practice is not observed. Dental n is wrongly substituted for lingual n in surarnnasya (1.44) and palatal s for dental

Epigraphia Indica, Volume-XXV, 1939-1940. (1940-1948) · p. 270 to 278

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు

గ్రామం వెలుపల ఉన్న శివాలయంలోని ఒక స్తంభంపై చెక్కబడిన ఈ తెలుగు శాసనం కాకతీయ రాజు కుమార రుద్రదేవ మహారాజు (అంటే ప్రతాపరుద్ర దేవ) పాలనకు చెందినది. శక 1212, విక్రితై (క్రీ. శ. 1290) తేదీ గల ఈ ఆలయం, మహామండలేశ్వర పెండ్లికోడుకు-మాల్డేవ-మహారాజు తండ్రి భీమదేవ-మహారాజు ద్వారా, పామ్తర్లపాడు వద్ద సోమనాథ దేవ దేవ దేవతల యొక్క అంగ-రామ-భోగ కోసం భూమిని విరతులుగా మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేస్తుంది. ఇది వివిధ వృత్తిపరమైన సమూహాల నుండి విధించే వివిధ పన్నుల ఉపశమనాన్ని కూడా సూచిస్తుంది. నెం. 106

This Telugu inscription, engraved on a pillar in a Siva temple outside the village, belongs to the reign of Kakatiya king Kumara Rudradeva Maharaja (i.e. Prataparudra Deva). Dated Saka 1212, Vikritai (AD 1290), it registers the grant of lands as vrittis by Bhimadeva- maharaju, the father of mahamandalesvara Pemdlikoduku-Maldeva-maharaju, for the amga- ramga-bhoga of the deities Somanatha Deva at Pamtarlapadu. It also refers to the remission of various taxes levied from different professional groups. No. 106

Indian Archaeology 1992-1993, A Review. · p. 176 to 184

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

గంధపేంద్ర అంబదేవ మహారాజు యొక్క మహాప్రధానమైన గోదేరాయ గుమ్గిదేవయ్య చేత రావులకోలను గ్రామం, కొత్త స్థావరమైన బొట్టెరు మరియు [---] నాడాసి శివపురము మధ్య సరిహద్దు (రాయి) నిర్ణయించబడిందని నమోదు చేయబడింది. నెం. 110

Records the fixing up of the boundary (stone) between the village of Ravulakolanu, the new settlement Botteru and [---]nadasi Sivapuramu by Goderaya Gumgidevaya the Mahapradhani of Gandapendara Ambayadeva Maharaja. No. 110

Inscriptions of Andhra Pradesh, Cuddapah District, Part-I, 1977. · p. 219 to 220.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం గుడిమెట్ల వద్ద కోట శిధిలాల మధ్య శిథిలమైన మసీదు సమీపంలో ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. శక 1213 తేదీ,.... శ్రావణ, సు. 15, మంగళవారం, లూమర్ [గ్రహణం]. దెబ్బతింది. పెద్దయ-సాహ్ని కుమారుడు, రాజు సైనికాధికారి దాది సోమయ-సాహిని, విశ్వనాథ-మహదేవునికి చేసిన కొన్ని భూముల నుండి ఆదాయాన్ని రికార్డులు మంజూరు చేస్తాయి. నెం. 113

This inscription is on a Pillar lying near a dilapidated mosque among the ruins of the fort at Gudimetla. Dated Saka 1213,.....Sravana, su. 15, Tuesday, Lumar [Eclipse]. Damaged. Records grant income from certain lands made by the king's commander Dadi Somaya-Sahini, son of Peddaya-Sahini to the god Visvanatha-Mahadeva. No. 113

Archaeological survey of India · p. 69

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం లింగాల నుండి జుతురు వెళ్లే మార్గంలో బసవన్నపాడు అని పిలువబడే పొలంలో ఉన్న నంది స్థంభంపై ఉంది, ఇది శక 1213, నందన, ఫల్గుణ, సు., 5 నాటిది. ఆదివారం. మహాసమాంతా చేరకు వేలూరి బొల్లయ రెడ్డి కుమారుడు రాచ రుద్రదేవ చేసిన భూములను మల్లికార్జున దేవునికి పంచామృత-మహాపూజ మరియు మహానైవేద్యం కోసం మంజూరు చేసి, దేవుని వసంత-మహోత్సవ కోసం శ్రీశైలం సందర్శన సందర్భంగా వ్యంగ్యాలను (దాతృత్వ గృహాలు) నిర్వహించడానికి దేవుడిని పూజిస్తారు. కామనాడులో ఉన్న బహుమతి భూములను కల్మతకు అప్పగించి, మఠం మఠాధిపతి పరమశివచార్యులకు అప్పగించారు. నెం. 139

This inscription is on a Nandi-pillar in a field known as basavannapadu on the way to Juturu from Lingala, dated Saka 1213, Nandana, Phalguna, su., 5. Sunday. Registers grant of lands made by Racha Rudradeva, son of Mahasamanta Cheraku Veluri Bollaya Reddi, to god Mallikarjuna for the pamchamrita-mahapuja and mahanaivedya and worship of the god for maintaining the satiras (charity homes) on the occasion of the former's visit to Srisailam for the vasanta-mahostava of the god. The gift lands which situated in Kamnadu were made over to the Kalmatha and entrusted to Paramasivacharya, the pontiff of the matha. No. 139

Archaeological Survey of India · p. 253.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం నాగేశ్వర ఆలయ దక్షిణ గోడపై ఉంది. శ్రీ మహామండలేశ్వర కాకతీయ కుమార రుద్రదేవ మహారాజు పాలనను సూచిస్తూ ఈ చిన్న శాసనం, పుష్పగిరి-మఠం యొక్క శాంతానిక శ్రీ సోమేశివచార్యులు కడ్లుపురిలో నాగేశ్వర శ్రీ మహాదేవ దేవునికి ఒక రాతి ఆలయాన్ని (రాగుడి) నిర్మించారని పేర్కొంది. ఆసక్తికరంగా, ఈ దేవతను పురాణ సర్పాలు అనంత, వాసుకి, తక్షకుడు మరియు కర్కోటకులు పవిత్రం చేశారని చెబుతారు. నెం. 143

This inscription is on the south wall of the Nageshwara temple. This short inscription, referring to the rule of Shri Mahamandaleswara Kakatiya Kumara Rudradeva Maharaju, states that Sri Somesivacharya, the santtanika of the Puspagiri-matha built a stone temple (ragudi) to the god Nageswara Sri Mahadeva at Kadalupuri. Interestingly the deity is said to have been consecrated by the mythical serpents Ananta, Vasuki, Taksaka and Karkotaka. No. 143

South Indian Inscriptions, Volume-VI. · p. 41

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

South Indian Inscriptions, Volume-X. · p. 111 to 112

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఎస్. ఎస్. 1214 దుండుభి శ్రవణ సు 1 (5) నురు (అరణ్యము కొమ్న్నురులా) తిరిగి ఇవ్వబడి, ఈ క్రింది ధర్మ శాసన (దాతృత్వ పత్రం) ను ఏర్పాటు చేసినట్లు ఇది పేర్కొందిః-శ్రీమాన్ మహామండలేశ్వర వరద. పనుగంతి స్థలంలో తన సింహాసనంపై కూర్చున్న దేవ మహారాజు రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తున్నాడు, తన శక్తిపై అసూయతో ఉన్న పదహారు మంది రాజులు పనుగల్కు వ్యతిరేకంగా తమ దళాలన్నింటి తలపై కవాతు చేసి కోటను ముట్టడించారు; కానీ వరాగ................................................................................................................................................. మరియు మా ముందు ఉన్న దేవతతో ముందుకు సాగుతూ, ఆమె కృపతో నాశనం చేయడంలో విజయం సాధించారు. రాజులు వారి అన్ని దళాలతో. అప్పుడు ఆ రాజు (రాజులయ్య) మమ్మల్ని ప్రశంసించి, మాకు గాందర గండా, గాందర భరుండాతో సహా అనేక బిరుదులను ప్రదానం చేసి, మాకు ఏమి కావాలో చెప్పమని అడిగాడు. (మా అభ్యర్థన మేరకు) దేవత యొక్క ఆభరణాలు మరియు అంగరంగ వైభవాల కోసం తోగటా కుల ప్రజలు చెల్లించాల్సిన సెస్ను ఆయన మంజూరు చేశారు. మేము లెగసాలు (బంగారు పండితులు) ఈ శాసనాన్ని ఏర్పాటు చేసాము. తోగాటాలు ఈ సెస్ను దేవతకు చెల్లించడంలో విఫలమైతే వారు కాశీలో బ్రాహ్మణులను చంపే పాపానికి గురవుతారు. కొంతమంది ఆచార్యులు (పేరు కోల్పోయిన) ఈ శాసనాన్ని చెక్కారు. నెం. 148

It states that in S.S. 1214 Dundubhi Sravana Su 1(5) nuru (aranyamu komnnurula) caused to be returned and setup the following the Dharma Sasana (deed of Charity) : - Sriman Mahamandaleswara Varada....Deva Maharaju seated on his throne in the Panuganti sthala was ruling the kingdom, sixteen kings who were jealous of his power marched at the head of all their forces against panugal and laid siege to the fort; But Varaga .... deva maharaja did not submit them; but sent for us and said 'you are the sons born of the boon of the goddess Samundeswari, who secured her favour' gave us many presents and asked us to destroy the enemies with all the forces raise the siege and reestablish his authority; we therefore obtained abhayam from our goddess Chamundeswaramma, and proceeding with the deity in front of us, succeeded in destroying by her grace. The Kings with all their forces. Then that king (rajulayya) praised us and conferred on us several titles including gandara ganda and ganda bherunda and asked us to state what we desired. (at our request) he granted the cess to be paid by the Togata caste people for the jewels and the anga ranga vaibhavas of the goddess. We the legasalas (gold smiths) set up this inscription. If the Togatas fail to pay this cess to the goddess they will incur the sin of slaying the Brahmans in Kasi. Some Acharyulu (name lost) engraved the inscription. No. 148

Inscriptions of Andhra Pradesh, Kurnool District, Part-I, 2013. · p. 283 to 285.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones · p. 1115 to 1118.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ ఫలకాలను గుంటూరు జిల్లాలోని ఒక పాత బావిలో కనుగొన్నారు, అప్పుడు జిల్లా కలెక్టర్, గుంటూరు మేజిస్ట్రేట్గా ఉన్న శ్రీ ఐ. ఎ. ఎస్. వాటిని తిరిగి పొందారు. M.Bhagwandas మొదట నా దృష్టిని గుంటూరుకు చెందిన నా స్నేహితుడు శ్రీ పి. శేషాద్రి శాస్త్రి వారి వైపు ఆకర్షించాడు, ఆయన వీటిని రాజు ప్రతాపరుద్ర నుండి వచ్చిన గ్రాంటుగా పొరపాటుగా భావించారు. శ్రీ శేషాద్రి శాస్త్రి కూడా తాను తీసుకున్న ఎస్టాంపేజీల కాపీని నాకు పంపారు, కానీ అవి చాలా బాగోలేదు కాబట్టి, అవి అతిగా పెయింటెడ్ అయినందున, నేను అసలు వాటిని వెతకడానికి ప్రయత్నించాను. శ్రీ ఎన్. భగవాన్దాస్, ఐ. ఎ. ఎస్. హైదరాబాద్లోని ప్రభుత్వ మ్యూజియంకు ప్లేట్లను ఇవ్వడానికి తగినంత దయ చూపారు, అవి ఇప్పుడు హైదరాబాద్లోని పబ్లిక్ గార్డెన్స్లోని ఆర్కియాలజికల్ మ్యూజియంలోని రాగి ఫలకం శిలాశాసన విభాగంలో ప్రదర్శించబడుతున్నాయి. అప్పటి నుండి ప్లేట్లు అర్థమయ్యాయి మరియు ఈ ప్లేట్లను సవరించడంలో నాకు విలువైన సలహాలు, సహాయం చేసినందుకు నా స్నేహితుడు శ్రీ పి. శేషాద్రి శాస్త్రియికి నేను కృతజ్ఞుడను. 132 ఈ పలకలు మూడు సంఖ్యలో ఉండి 22 సెంటీమీటర్ల కొలత కలిగి ఉంటాయి. పొడవు మరియు 14 సెంటీమీటర్లు. వెడల్పులో. ప్లేట్ల అంచులు బాగా పైకి లేచి ఉంటాయి మరియు అవి ప్లేట్ల ఎడమ వైపున ఉన్న రంధ్రం ద్వారా ఒక రింగ్ ద్వారా అనుసంధానించబడి ఉంటాయి. ప్లేట్లను తిరిగి పొందడానికి ముందే ప్లేట్ల ముద్రను కత్తిరించారు. ప్లేట్ల మొత్తం బరువు 4305 గ్రాములు మరియు రింగ్ మరియు సీల్ బరువు 585 గ్రాములు. మొదటి ప్లేట్ యొక్క మొదటి వైపు మరియు చివరి ప్లేట్ తో సహా అన్ని వైపులా ప్లేట్లు చెక్కబడ్డాయి

These plates were discovered in an old well in Guntur district and were retrieved by Sri M.Bhagwandas, I.A.S., who was then the District Collector and Magistrate of Guntur. My attention was first drawn to them by my friend Sri P. Seshadri Sastri of Guntur, who had mistaken these for a grant from king Prataparudra himself. Sri Seshadri Sastry also sent me a copy of the estampages that he had taken, but since they were not quite good having been overinked, I set about trying to trace the originals. Sri N. Bhagwandas, I. A. S. was kind enough to give the plates to the Government Museum of Hyderabad and they are now exhibited in the copper plate epigraphy section of the Archaeological Museum at the Public Gardens at Hyderabad. The plates have since been deciphered and I am grateful to my friend Sri P. Seshadri Sastry for the valuable suggestions and the help that he gave me in editing these plates. 132 The plates are three in number and measure 22 cms. in length and 14 cms. in breadth. The rims of the plates are well raised and they are connected by a ring through a hole in the left side of the plates. The seal of the plates had been cut off before the plates were retrieved. The total weight of the plates is 4305 grams and the weight of the ring and seal is 585 grams. The plates are inscribed on all the sides, including the first side of the first plate and the last

Copper Plate Inscriptions of Andhra Pradesh Government Museum, · p. 98 to 109.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం ప్రతాపరుద్రదేవ పాలనను సూచిస్తుంది. చంద్రగ్రహణం సందర్భంగా, చెరాకు వేలూరి బొల్లయ కుమారుడు రుద్రయ తన సైన్యాధిపతి, తన పురోహిత లక్ష్మీధరప్పనకు సర్వ-భోగాలతో కుడెలు గ్రామాన్ని మంజూరు చేసినట్లు పేర్కొనబడింది. 139 తన తుమ్ములో ఉన్న దానిలో కొంత భాగాన్ని తన కోసం ఉంచుకుని, ఒరుగల్లుకు చెందిన స్వయంభూదేవ, మెట్టుకు చెందిన నరసింహదేవ (బహుశా మెట్టుపల్లి), కొల్లిపాకకు చెందిన సోమనాథదేవ, సిరివోడుకు చెందిన సోమనాథదేవ, ఉప్పుల దేవర, విశ్వనాథదేవ, కుడెలుకు చెందిన కేశవదేవ దేవతలకు కొన్ని వృత్తులను దానం చేశాడు, ఇవన్నీ దేవతలకు చెందిన పాత వృత్తులు, బ్రాహ్మణుల సంఖ్య 52. విద్వాన్ మహాజనుల వృత్తులు పేర్లు మరియు వారి వాటాల ద్వారా పేర్కొనబడ్డాయి. వారిలో కొందరు భట్టులు, మరికొందరు ఘట సాసిన్లు. నెం. 156

The inscription refers to the reign of Prataparudradeva. The commander of his armies Rudraya, son of Cheraku Veluri Bollaya, is stated to have made the grant of the village Kudedlu with sarva-bhogas to his purohita Lakshmidharappana, on the occasion of the lunar eclipse. 139 The donee in his tum, retaining a portion of it for himself, donated some vrittis to the deities Svayambhudeva of Orugallu, Narasimhadeva of Mettu (probably Mettupalli), Somanathadeva of Kollipaka, Somanathadeva of Sirivodu, Uppula devara, Visvanathadeva and Kesavadeva of Kudedlu, all these being the old vrittis of Devas and Brahmanas numbering 52. The vrittis of the vidvan Mahajanas are specified by names and their respective shares. Some of them were Bhattas and some were ghata sasins. No. 156

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District · p. 255 to 260

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

పి. శ్రీనివాసచార్, ఎం. ఎ., పిహెచ్డి. (లండన్) పరిచయం ద్వారా శక 1216 (క్రీ. శ. 1294) నాటి విఠ్ఠల-నాథ రాయ్చూర్ శాసనం పై గమనిక ఇది రాయ్చూర్ కోట ప్రాకార గోడపై ఏర్పాటు చేసిన పెద్ద పలకపై చెక్కబడిన శాసనం. శాసనం యొక్క భాషతో పాటు లిపి కూడా తెలుగు. వరంగల్ ప్రసిద్ధ కాకతీయ రాజు ప్రతాపరుద్రకు అధీనంలో ఉన్న గోన గమ్నయ-రద్ది అధికారి విఠాలా చేత రాయ్చూర్ రాతి కోట నిర్మాణాన్ని ఈ శాసనం నమోదు చేసింది. ఈ శాసనం శక 1216, చక్రీయ సంవత్సరం జయ, మార్గసీరా, ప్రకాశవంతమైన పక్షం యొక్క 7 వ రోజు, సుమారుగా క్రీ. శ. 1294 నవంబరుకు అనుగుణంగా ఉంది. ఈ శాసనం 13వ శతాబ్దం చివరలో కాకతీయ రాజ్యం యొక్క రాజకీయ మరియు భౌగోళిక పరిస్థితులకు సంబంధించిన అనేక ముఖ్యమైన వివరాలను వెలుగులోకి తెస్తుంది. గోన కుటుంబంః-సంప్రదాయం గోన కుటుంబాన్ని తెలుగులో రెండు ప్రసిద్ధ సాహిత్య రచనలతో అనుబంధిస్తుంది, అవి రంగనాథ రామాయణము మరియు భాస్కర రామాయణము. మల్యాలా కుటుంబానికి చెందిన బోథ్పూర్ శాసనాలు గోనా కుటుంబాన్ని సూచిస్తాయి. రాయచూర్ నుండి ప్రస్తుత రికార్డు కూడా గోనా కుటుంబాన్ని సూచిస్తుంది. అందువల్ల ఇవన్నీ ఒకే కుటుంబాన్ని సూచిస్తున్నాయా, అలా అయితే, పైన పేర్కొన్న రెండు సాహిత్య రచనల నుండి మనకు ఇప్పటికే తెలిసిన వ్యక్తులలో ఎవరితోనైనా మన శాసనంలోని గోన గమ్నయ-రద్ది మరియు విఠలను గుర్తించడం సాధ్యమవుతుందా అని పరిశీలించడం అవసరం. లో కనుగొన్న సమాచారం ఆధారంగా

Note on the Raichur Inscription of Vithala-natha, dated Saka 1216 (C. 1294 A.D.) by P. Srinivasachar, M.A., Ph.D. (Lond.) Introduction This is an inscription carved on a large slab set up on the rampart wall of the fort of Raichur. The language of the inscription as well as the script is Telugu. The inscription records the construction of the stone fort of Raichur by Vithala, an officer of Gona Gamnaya-raddi-a subordinate of the famous Kakatiya king Prataparudra of Warangal. The inscription is dated in Saka 1216, cyclic year Jaya, Margasira, the 7th day of the bright fortnight, corresponding roughly to November A.D. 1294. The inscription brings to light several important details relating to the political and the geographical conditions of the Kakatiya kingdom at the close of the 13th century. Gona family:- Tradition associates the Gona family with two famous literary works in Telugu, namely Ranganatha Ramayanamu and Bhaskara Ramayanamu. The Bothpur inscriptions of the Malyala family refer to the Gona family. The present record from Raichur also refers to the Gona family. It is therefore necessary to consider whether all these refer to the same family, and if so, whether it is possible to identify Gona Gamnaya-raddi and Vithala of our inscription with any of the persons already known to us from the two literary works referred to above. On the basis of the information found in th

Annual Reports, 1935-1936 Volume-III, Department of Archaeology and · p. 32 to 35.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · తెలుగు.

ఈ శాసనం శివాలయం ప్రాంగణంలో విరిగిన స్తంభంపై ఉంది. శాసనం దిగువ భాగం లేదు. ఇది మహామండలేశ్వర కాకతీయ ప్రతాపరుద్రదేవ మహారాజు పాలనను సూచిస్తుంది మరియు మహాజనులు, ఖేయిదేవరాజ, కామ్నర్దేవరాజ మరియు అమ్నయసాహినీ మరియు ఇతరులు, భూములు మరియు సుమ్కాకు అమ్మకానికి ఒక వీసా చొప్పున కొన్ని నిధులను నమోదు చేసినట్లు తెలుస్తోంది. 1 టాను చొప్పున నూనె మరియు నెయ్యి మీద బురసుంకా వంటి ఇతర బహుమతులు. చెసిడే ప్రకారం, నిజాయము (?)---------ఇల్లారి (గృహ పన్ను) పన్ను చమురు మిల్లుపై అలడిసెట్టి విధించారు. నెం. 162

146 This inscription is on a broken pillar in the compound of the Siva temple. The bottom portion of the inscription is missing. It refers itself to the reign of Mahamandalesvara Kakatiya Prataparudradeva Maharaja and seems to register some grants by the mahajanas, Kheyidevaraja, Kamnardevaraja and Amnayasahini and others, of lands and sumka at the rate of one visa per mada of sale. Other gifts like burrasumka on oil and ghee at the rate of 1 ta. per chesidde, nijayamu (?)-------) illari (house - tax) tax on oil mill by Aladisetti. No. 162

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District · p. 260 to 262

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం త్రిపురాంతకం వద్ద ట్యాంక్ మంచం వద్ద త్రిపురంబ ఆలయ ప్రాంగణంలో ఏర్పాటు చేసిన ఒక పలకపై ఉంది, ఇది శక 1218, దుర్ముఖ నాటిది. రాజు, అన్ని దళాలకు అధిపతి అయిన రుద్రదేవ, రాజు ప్రధాన మంత్రి అయిన పూహిరాజు యొక్క యోగ్యత కోసం వ్యాపారులు సుంకాలను బహుమతిగా ఇస్తారు. నెం. 171

This inscription is on a slab set up in the courtyard of the Tripuramba temple in the bed of the tank at Tripurantakam, dated Saka 1218, Durmukha. Gift of tolls by merchants for the merit of the king, of Rudradeva, the commander of all forces, and of Poohiraju Pittiraju, the prime minister of the king. No. 171

Archaeological survey of India, Annual Report on · p. 63

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · తెలుగు-కన్నడ.

ఈ శాసనం శివాలయం సమీపంలోని ఒక రాతితో చేయబడింది. అనువాదం స్వస్తి! గురువారం నాడు, హేవలాంబి సంవత్సరం యొక్క ప్రకాశవంతమైన పక్షం యొక్క మొదటి రోజు, ప్రసిద్ధ మరియు పవిత్రమైన శక శక శకం యొక్క 1219 సంవత్సరానికి అనుగుణంగా, శ్రీమాన్ మహామండలేశ్వర కాకతీయ ప్రతాపరుద్ర దేవ మహారాజులు యొక్క మతపరమైన యోగ్యత కోసం, శ్రీమత్ ముప్పదినయనింగారు 500 కుంతల భూమిని మరియు 1,500 కుంతల భూమిని.................................................................................................................................... ఈ దాతృత్వాన్ని గ్రహీత కుమారులు మరియు మనవళ్ళు సూర్యుడు మరియు చంద్రుడు ఉన్నంత కాలం వరుసగా ఆస్వాదించాలి. ఎవరైనా దీనిని అడ్డుకుంటే, అతను తన పెద్ద కొడుకు పుర్రె నుండి తిన్నట్లు మరియు గంగా నది సమీపంలో ఆవులు మరియు బ్రాహ్మణులను చంపినట్లు పరిగణించబడుతుంది. [ఒక అనుచిత పద్యం]. 151 నెం. 174

This inscription is from a stone near Shiva temple. Translation Hail ! On Thursday, the Ist day of the bright fortnight of Jeshta of the year Hevalambi, corresponding to the year 1219 of the illustrious and auspicious Saka era, for the religious merit of Sriman Mahamandaleshwara Kakatiya Prataparudra deva Maharajulu, Srimat Muppadinayaningaru gave 500 kuntas of land and 1,500 Kuntas of land......and 300 kuntas of land in all 2,300 kuntas of land to Mulasthana Mallinatha of Naguluppalapadu. This charity should be enjoyed in succession by the sons and grandsons of the grantee as long as the sun and moon last. If any one should obstruct this he will be considered to have eaten from the skull of his eldest son and to have killed cows and Brahmans near the Ganges. [One imprecatory verse]. 151 No. 174

A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones · p. 1057 to 1058.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం అమరావతి నుండి విరిగిన స్తంభంపై ఉంది, ప్రస్తుతం విజయవాడలోని సిల్వర్ జూబ్లీ మ్యూజియంలో ఉంచబడింది. కమ్మా-నాటులో ఉన్న ప్రేమ్పల్లి యొక్క భవానరాయదేవ దేవునికి నైవేద్యాల నిర్వహణ కోసం రాజు ప్రతాపరుద్రుడు బావవట్టు గ్రామంలో కొన్ని బహుమతులు (బహుశా భూమి) ఇచ్చారని పేర్కొన్నాడు. గమనికః శాసనం సారాంశం వరంగల్ కాకతీయుల శాసనాలలో ఇవ్వబడింది, దీనిని ఎస్. ఎస్. రామచంద్ర మూర్తి, ఐసిహెచ్ఆర్ పబ్లికేషన్స్, 2011 సవరించారు. నెం. 177

This inscription is on a broken pillar from Amaravati, present kept in Silver Jubilee Museum, Vijayawada. States that the king Prataparudra made some gifts (probably land) in the village Bavavattu for the maintenance of offerings to the god Bhavanarayandeva of Prempalli situated in Kamma-nadu. Note: Summary of the inscription is given in Inscriptions of the Kakatiyas of Warangal, Edited by S.S. Ramachendra Murthy, ICHR Publications, 2011. No. 177

South Indian Inscriptions, Volume-IV. · p. 248

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

A Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts of Andhra Pradesh. · p. 49 to 51.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం దేవతులభావి అనే గోడకు సమీపంలో ఏర్పాటు చేసిన పలకపై ఉంది. తేదీ S. 1221 (వికారి). ప్రతాప-రుద్రదేవ రాజుగా, గజసాహిని గుణద్య-నాయక గురిండల, పింగళి మరియు ఇతర ప్రావిన్సులను పరిపాలిస్తుండగా, వ్రప్పిచెర్ల నివాసితులు గ్రామంలోని పురుషులు మరియు పశువులకు ఉచిత నీటిని సరఫరా చేయడానికి ఒక స్వచ్ఛంద సంస్థను ఏర్పాటు చేసి, నీటిని సరఫరా చేయడానికి పనిచేసే పురుషులకు భూమిని విరాళంగా మంజూరు చేశారని పేర్కొంది. (అలాగే)

This inscription is on a slab set up near the wall called Devatulabhavi. Dated S. 1221 (Vikari). States that while Pratapa-Rudradeva was king and Gajasahini Gunadya-Nayaka was governing the Gurindala, Pingali and other provinces, the residents of Vrappicherla instituted a charity for supplying free water to men and cattle in the village and made a grant of land as endowment to the men employed in supplying the water. (Also)

South Indian Inscriptions, Volume-X. · p. 263 to 265

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

Translation [L1. 1-2.] Hail ! the glorious God Brahmesvara, the sole lord of all the words and the great and famous rise of the excellent town. [L1. 2-5.] Hail ! while the glorious Kakatiya king Prataparudra, the asylum of the whole world, was ruling the earth, in the delight of pleasing conversations, from the town of Orugallu; [L1. 5-6.] in the Saka year 1221, (being the cyclic) year Vikari in Bhadrapada, on the 15th day of the bright fortnight, on Thursday; (1.1. 6-24.] Hail ! those well known in all the worlds, the obtainers of a hundred and five hero-inscriptions, (those) ornamented by the group of many qualities, the protectors of Dharma in times of danger, Mummadi Brammi-setti, Pruthvi-setti, Prthuva-yati, Delavadi Brammi-setti, Nada-naluka Siriyala-setti, Badavara-Celidevi-setti, Mimdaguddali-Amnni- 156 Setti, Pattana-svami Ravali-setti, Brammi-setti, Pimdi-Bas-setti, Dhelavadi-Ke-Setti, Dhalavadi Narepa-Jogi-setti, Erra-macena-setti, son of Kamccemari-setti, Proli-setti of Paka- nadu, Nalla-Ges-Setti, Ole-Bas-setti, Lakki-Setti, Lakhaya-sikarada-Devi-setti, Mamcema- Setti, Loki-setti, Vacche-nayani-Nagi-setti, Koduri-Hesadages-setti, Revaka-Nagi- setti, Vattam-Pocena-setti, all these people together with all others of this place, (including) princes like prince Pedamam-Maldeva, the great president of the Brahmeshvara temple, gave away by pouring wa

Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam‘s · p. 167 to 169 and 198.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

బాలబ్రహ్మేశ్వర ఆలయంలోని ఒక పలకపై చెక్కబడి ఉంది. ఈ శాసనం ఈ ప్రదేశంలోని సమస్త-పెక్కంద్రు (లెక్కించబడిన సభ్యుల పేర్లు), ఇది బ్రహ్మేశ్వర దేవునికి చెందిన మహాస్థానాధిపతి నుండి పొందినదని, ఉదాహరణకు పెడముల మాల్డేవరాజులు మరియు ఇతర రాజులు, ముప్పై రెండు జెనాలు (స్పాన్స్) కర్రతో కొలిచిన ఐదు మార్టర్ల భూమిని దేవుని ఆలయానికి మంజూరు చేసిన కొన్ని సన్యాసుల పాదాలను కడిగినట్లు నమోదు చేసింది. నెం. 185

Inscribed on a slab in Balabrahmesvara Temple. This inscription records that the Samasta - Pekkamdru of the place (names of the members enumerated) obtained from the mahasthanadhipati's of Bhramesvara deva, such as Pedamula Maldevaraju and other rajas having washed the feet of certain ascetics granted to the temple of the god five marttars of land measured by a rod of thirty two jenas (spans). No. 185

Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. · p. 71 to 72

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు

ఈ శాసనం సాకా 1222, సర్వరి, కార్తీక, సు నాటి నాదిగుడెమ్లోని జమీందార్ నివాసంలో ఉన్న ఒక పలకపై ఉంది. 15, శుక్రవారం. మహాసమంత చెరుకు జగదలు మరయ గణపయా-రెడ్డి యొక్క యోగ్యత కోసం చన్నా-మల్లికార్జున తడువాయి దేవునికి తడువాయి మరియు నెలమర్రి ప్రజలు మంజూరు మరియు డబ్బును నమోదు చేస్తారు. దీపాల కోసం అదే దేవునికి ఒక తోట బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు కూడా నమోదు చేయబడింది. 165 నెం. 192

This inscription is on a slab lying in the Zamindars residence at Nadigudem, dated Saka 1222, Sarvari, Kartika, su. 15, Friday. Registers a grant and money by the people of Taduvayi and of Nelamarri to the god Channa-Mallikarjuna Taduvayi for the merit of Mahasamanta Cheruku Jagaddalu Maraya Ganapaya-Reddi. Also records a gift of a garden to the same god for lamps. 165 No. 192

Archaeological survey of India · p. 68

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం వేణుగోపాలస్వామి ఆలయం ముందు ఒక రాతి స్తంభంపై ఉంది. అనుమకొండ-పుర ప్రభువు మహామండలేశ్వర, ప్రతాప కుమార రుద్రదేవ మహారాజు భూమిని పరిపాలిస్తుండగా, వివిధ గ్రామాలకు చెందిన వీరబలంజసామయకు చెందిన కొంతమంది (21 మంది), ములస్తాన శ్రీ మల్నాథదేవ ఆలయ ముఖ మండపం లో సమావేశమై, ఉప్పు బజార్లలో నాకర ద్వారా లావాదేవీలు జరిపే ప్రతి వెయ్యి పెరికాల అమ్మకం మీద ఈ క్రింది దేవతలకు కొన్ని ద్రవ్య బహుమతులు ఇచ్చారని రికార్డులు పేర్కొంటున్నాయి. శ్రీపర్వతానథ (ఒక మాద) శివదేవుడు (~) గుప్త-మహేశ్వరదేవ (~ * ~) ఎలేశ్వరదేవ (~) మాలియారదేవ (~) గణపవరము మైలారా దేవ (~ * ~) గమ్గదేవ దేశీ (ఒక రుక) అండుగు వెంక (వినాయక) పెరు (ఒక మాద) సోమనాథ (* ~) పిడ్గురాల త్రిపురాంతక (~ ~) రాజవురం ములస్తనే మల్నాథ (~ ~) మిమ్దా గోపాల (ఎ) గణపశ్వరదేవ (2 రుకాలు మరియు 1 అడ్డుగా) సెలా మల్లినాథ (5 రుకాలు) అలువలు (1 మాద) చెన్నవళ్ళాల్లా పేరుమోలు (2 అడ్డంగా) రాజావుద (1 అడ్డుగా) రాజావుద (1 అడ్డుగా) రాజావుద (1 అడ్డుగా) సూచించిన రాజావుద (1 అడ్డుగా) రాజావుద (1 అడ్డుగా) సూచించిన రాజావుద (1) రాజావుద (అలాగే)

This inscription is on a stone pillar in front of the Venugopalaswamy temple. While Mahamandalesvara, Pratapa Kumara Rudradeva maharaja the lord of Anumakonda-pura was ruling the earth, the record states, some settis (numbering 21) belonging to the Virabalanjjasamaya, of various villages, having assembled in the mukha-mandapa of the temple of Mulasthana Sri Malnathadeva, made some monetary gifts to the following deities on the sale of each thousand perikas transacted by the nakara in the salt bazars. Sriparvatanatha (one mada) Sivadeva ( ~ ) Gupta-Mahesvaradeva ( ~*~ ) Elesvaradeva ( ~ ) Maliaradeva ( ~ ) Mailaradeva of Ganapavaramu ( ~*~ ) Gamgadeva Desi (one ruka) Venka (Vinayaka) of Andugu ( ~*~ ) Somanatha of Peruru (one mada) Tripurantaka of Pidgurala ( ~~) Mulasthane Malnatha of Rajavuram ( ~~) Mimda Gopala ( a) Ganapesvaradeva (2 rukas and 1 adduga) Sela Mallinatha (5 rukas) Gopinatha of Aluvalu ( 1 mada) Chennakesava Perumallu of Grabbeta (2 rukas and 1 adduga) Puratas of Rajavuramu (1 mada) Here mada is indicated by the Vertical stroke I and ruka. (Also)

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District · p. 272 to 276

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

Archaeological Survey of India, · p. 88.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

డొమినియన్స్, పార్ట్-I, 2017.

Dominions, Part-I, 2017.

Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam‘s · p. 184 to 187

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు

ఈ శాసనం శక 1225 నాటి, శోభక్రిత్ శ్రవణ, సు, నెలకొండపల్లికి వెళ్లే రహదారి పక్కన పొలంలో పడి ఉన్న ఒక పలకకు రెండవ వైపున ఉంది. 11 గురువారం = క్రీ. శ. 1303, జూలై 25. రాజును మహామండలేశ్వర అని సూచిస్తుంది మరియు రాజు యొక్క యోగ్యత కోసం కట్టంగూరు ప్రదేశంలోని మహాజనులు, నగర, కంపులు మరియు బాలంజెసెట్టీలతో సహా 18 వర్గాలచే గోపినాథదేవుడి ప్రయోజనం కోసం భూమిని మంజూరు చేసింది. సంవత్సరానికి రెండు పంటలు పండించే పొలాల నుండి వచ్చే పన్నుల నుండి వచ్చే ఆదాయాన్ని, వేసవి పంటల (కరుగరు) సాగుదారులకు, ఒక కార్ పంటకు ఒక మార్టూరును ఒక మడా బంగారం చొప్పున చెల్లించినట్లు కూడా వారు పేర్కొన్నారు. వివిధ వృత్తుల రక్షణ (కాంపెపెట్టు) కోసం చేసిన ఏర్పాట్ల వివరాలు నమోదు చివరిలో పేర్కొనబడ్డాయి. నెం. 199

This inscription is on the second side of a slab lying in the field by the side of the field by the side of the road leading to Nelakondapalli, dated Saka 1225, Sobhakrit Sravana, su. 11 Thursday=1303 A.D., July 25. Refers to the king as Mahamandalesvara and registers a grant of land for the purpose of the deity Gopinathadeva by the 18 communities, including the mahajanas, the nagara, the kampus and the balamjesettis, of the place Kattamguru for the merit of the king. Also states that they remitted the income from taxes, from the fields yielding two crops in a year, to the cultivators of summer crops (karugaru) and a marturu for one kar crop at the rate of one mada of gold. At the end of the record details of arrangements made for the protection (kampepettu) of the different vrittis are specified. No. 199

Archaeological survey of India, Annual Report on · p. 94 to 95 and 191.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం చింటపల్లిలోని దొడ్డ-మల్లేశ్వర ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన ఒక స్తంభంపై ఉంది, ఇది శక, 1226, క్రోధి నాటిది. రాజు యొక్క యోగ్యత కోసం [మా] ఓహయనయనింగారు అదే మందిరానికి భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చారు. నెం. 202

This inscription is on a pillar set up in front of the Dodda-Malleshwara temple in the Chintapalli, dated Saka, 1226, Krodhi. Gift of land to the same _ shrine by [Ma]ohayanayaningaru for the merit of the king. No. 202

Archaeological Survey of India Annual Reports on Indian · p. 266.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

Inscriptions of Karimnagar District (Reprint 2016) · p. 106 to 111

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు

ఈ శాసనం వేణుగోపాల స్వామి ఆలయానికి సమీపంలో ఉంది. అనువాదం స్వస్తి! 1227వ సంవత్సరం, తల్లూరుకు చెందిన చెన్నకేశవ పెరుమాళ్ పవిత్రం చేయబడినప్పుడు, విశ్వసు సంవత్సరంలో వైశాఖ మాసంలో ప్రకాశవంతమైన పక్షం రోజులలో రెండవ రోజు, కొండపి వాయపాటి నాయుడు ఆలయం మరియు మండపం నిర్మించి, తన తల్లిదండ్రుల మతపరమైన యోగ్యత కోసం చింటాగుంట చిత్తడి నేలలోని 10 (తుమ్లు) వరి పొలాన్ని తీసుకువచ్చి, ఇచ్చాడు. అదే ప్రాంతంలో పద్మక్షుడు కుమారుడు మమ్మడి, కాంచీకుడు కుమారుడు శ్రీరంగనాథుడు తన తల్లిదండ్రుల మతపరమైన యోగ్యత కోసం భూమిని తీసుకువచ్చి ఇచ్చారు. అదే ప్రాంతంలో పద్మక్షుడు కుమారుడు మమ్మడి, కాంచీకుడు కుమారుడు శ్రీరంగనాథుడు తమ తల్లిదండ్రుల మతపరమైన యోగ్యత కోసం అనేక భూములను తీసుకువచ్చి ఇచ్చారు, ఈ క్షేత్రం పది తూములు..................................................................................................................................................................... స్వస్తి! 175 మహామండలేశ్వర ప్రతాప రుద్రదేవ మహారాజు యొక్క మతపరమైన యోగ్యత కోసం, పంచాయతీదేవ తనకు తాను ఇచ్చిన దాని కారణంగా.................................................................................................................................................................................. నెం. 209

This inscription is Near Venugopala Swamy temple. Translation Hail ! On Monday, the 2nd of the bright fortnight of Vaisakha of the year Visvasu, corresponding to the year 1227 of the illustrious and auspicious Saka era, when Chennakesava Perumal of Talluru was consecrated, Kondapi Vayapoti Nayudu caused to be constructed the temple and mandapa, brought and gave 10 (tums) of paddy field in Chintagunta swamp as a manyam for the religious merit of his parents. In the same locality Mummadi, the son of Padumakshudu and Sriranganathudu, son of Kanchikudu, brought and gave manyam of land for the religious merit of his parents. In the same locality Mummadi, the son of Padumakshudu and Sriranganathudu, son of Kanchikudu, brought and gave manyam of land for the religious merit of their parents and this field is ten tums......? Hail ! For the religious merit of Sriman 175 Mahamandaleshwar Pratapa Rudradeva Maharaja because of what Dochayadeva gave himself......... No. 209

A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones · p. 391 to 392

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · తెలుగు.

ఈ శాసనం ప్రధాన తూర్పు గోపుర సమీపంలో సౌమ్యనాథేశ్వర ఆలయంలోని ఒక పలకపై ఉంది, ఇది ఎస్. 1231 నాటిది. (కిలాకా). అప్పటికి నెలండలూరు (నందలూర్), అండపుర, మండపము, మన్నూరు, అస్త్యపురము అనే ఐదు గ్రామాలలో విధించిన సుంకమ, సదాము, అవనాయలను ప్రతాప-రుద్రులు తొలగించారని పేర్కొంది. 178 నెం. 218

This inscription is on a slab near the main eastern Gopura in the temple of Saumyanathesvara, dated S. 1231 ? (Kilaka). States that Pratapa-Rudra remitted the sunkamu, sadamu and avanaya till then levied in the five villages of Nelandaluru (Nandalur), Andapuru, Mandapamu, Mannuru and Astyapuramu. 178 No. 218

South Indian Inscriptions, Volume-X. · p. 267 to 268.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం శిథిలమైన హనుమాన్ ఆలయంలోని ఒక పలకపై ఉంది. ఈ శాసనం, మహాదేవ నాయక, మహాప్రధానితో టేకుంబేడ స్థలా గ్రామాలలో అమ్మకాలపై, టేకుంబేడ దేవుడు భోగనాథ రోజువారీ ఆచారాలకు, ప్రతి మాదాకు నాలుగవ వంతు చొప్పున పన్ను తగ్గింపు బహుమతిని నమోదు చేస్తుంది. నెం. 219

This inscription is on a slab in the ruined Hanuman Temple. The inscription registers the gift of remission of tax at the rate of one fourth per each mada on sales within the villages of Tekumbeda sthala, towards the daily rites of the god Bhognatha of Tekumbeda by Mahadeva nayaka, mahapradhani. No. 219

Inscriptions of Andhra Pradesh, Medak District (2001) · p. 237 to 238

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1230 (కిలక) నాటి త్రిపురాంతకేశ్వర ఆలయంలోని చీకటి గదికి తూర్పున ఏర్పాటు చేసిన స్తంభంపై ఉంది. ప్రతాప-రుద్రదేవ ప్రతినిధి ఎల్లాయ రెడ్డి సోదరుడు వొల్లయ రెడ్డి, త్రిపురాంతక దేవునికి అన్ని రకాల వస్తువుల అమ్మకం ద్వారా వచ్చే ఆదాయాన్ని (త్రిపురాంతకముకు అందించవచ్చు) పెద్ద-మచన మరియు పిన-మచన వారి వంద గుట్ట పశువులపై కేటాయించినట్లు పేర్కొన్నాడు. 181 నెం. 224

This inscription is on a pillar set up to the east of the dark room in the temple of Tripurantakaesvara, dated S. 1230 (Kilaka). States that Vollaya Reddi, brother of Ellaya Reddi the agent of Pratapa-Rudradeva, assigned to god Tripurantaka Deva, the income from the sale of goods of all kinds (which may be conveyed to Tripurantakamu) by Pedda-Machana and Pina-Machana on their one hundred pack cattle. 181 No. 224

South Indian Inscriptions, Volume-X. · p. 268.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం విరన్నబవి సమీపంలో ఉంది. అనువాదం వి. 1. హరి యొక్క కర్ర లాంటి దంతం, క్రీడాత్మక పంది, మిమ్మల్ని రక్షించుగాక, దానిపై (దంతం), మేరు పర్వతం దాని శిఖరంగా ఉన్న భూమి గొడుగు లాగా కనిపించింది. గౌరీ (పార్వతి) తో వివాహం జరిగిన సమయంలో బ్రహ్మ శంభు (శివ) తలపై ఉంచిన తడి బియ్యం కుప్ప ద్వారా మీకు శ్రేయస్సు లభించుగాక, ఇది ముత్యాల సేకరణను పోలి ఉంటుంది, ఇది చంద్రుడు మరియు అతని భార్యలుగా అభివృద్ధి చెందిందనిపిస్తుంది. స్వస్తి! 1232వ సంవత్సరం శ్రీ శక సంవత్సరానికి అనుగుణంగా, సాధారణ సంవత్సరపు జ్యేష్ఠ యొక్క ప్రకాశవంతమైన పక్షం రోజులలో 10వ తేదీన, (స్వస్తి!) ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధి చెందిన కాకటి జాతికి చెందిన ఆభరణమైన ప్రతాప రుద్రదేవ మహారాజ, భూమిని పరిపాలిస్తుండగా, అసమాన శక్తితో స్తంభాల చేతులతో ఉన్న శ్రీమత్ దేవరి నయనంగారు, చలమార్తి గండా, తన అధిక శౌర్యం యొక్క వేడిని శత్రువైన రాజుల కీర్తి అయిన అరటి పువ్వు మసకబారేలా చేశాడు, అతను రాజకీయంలో నైపుణ్యం కలిగినవాడు, ప్రపంచానికి హీరో. యుద్ధభూమి యొక్క ఉగ్రతలో తన పదునైన కత్తితో శత్రువైన రాజులను నరికివేసినవాడు, త్రినేత్ర అని ప్రశంసించబడ్డాడు, తెలివైన వ్యక్తులచే గౌరవించబడ్డాడు, రత్నాల సముద్రం, తెలివైన, గొప్ప లక్షణాలకు, కలియుగానికి చెందిన వీరభద్రుడు, శత్రు సైన్యాల చీకటికి సూర్యుని హోస్ట్, మోసగాళ్లపై విజేత (ద్రోహరా గండా?)

This inscription is near Virannabavi. Translation V. 1. May the staff-like tusk of Hari, the sportive Boar, protect you-resting on which (the tusk), the earth with mount Meru as its apex appeared like an umbrella. May well-being be conferred on you by the heap of wet rice placed by Brahma on the head of Sambhu (Siva) at the time if (his) marriage with Gauri (Parvati) which grain, resembling a collection of pearls issuing from a pearl oyster, seems as though it had developed into the Moon and his wives. Hail ! On Monday, the 10th of the bright fortnight of Jyeshtha of the year Sadharana, corresponding to the Sri Saka year 1232, while (Hail !) Pratapa Rudradeva Maharaharaja, who is the ornament of the Kakati race which is renowned in the whole world, was ruling the earth, Srimat Devari Nayaningaru whose columnar arms are of peerless might, who is Chalamarti ganda, who has caused to fade the plantain flower which is the fame of hostile kings with the heat of his excessive valour, who is a master of polity, the hero of the world, who has cutdown hostile kings with his sharp sword in the fury of the battle field, who is eulogised as Trinetra, who is honoured by intelligent men, who is the ocean of gem’s, to wit, noble qualities, who is the Virabhadra of the Kaliyuga, who is a host of sun to the darkness of hostile armies, who is the champion over treacherous people (Drohara ganda?)

A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones · p. 333 to 341

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం విష్ణు ఆలయంలోని ఒక రాతిపై ఉంది. మహామండలేశ్వర కాకతీయ ప్రతాపరుద్రుడు భూమిని పరిపాలిస్తున్నప్పుడు, మరుతుకు చెందిన 18 వర్ణాల ప్రజలు, సిద్ధాయలోని ప్రతి మదలో 5 వీసాలను బహుమతిగా ఇచ్చారని, అంటే, మల్లేశ్వర మరియు కేశవ దేవతల అంగ మరియు రంగ-భోగాల కోసం రాజుకు బహుమతిగా ఇచ్చారని పేర్కొంది. నెం. 228

This inscription is on a stone in the Vishnu temple. States that while Mahamandalesvara Kakatiya Prataparudra was ruling the earth, the people of 18 Varnas of Marutedu, made a gift of 5 visas in every mada of the siddhaya due to the place i.e., to the king; for the anga and ranga-bhogas of the gods Mallesvara and Kesava. No. 228

Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 240 to 241

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం శివాలయానికి ఎదురుగా ఉంది. అనువాదం స్వస్తి! ........................................................................................................................................................................................................ గొనగుంటాలో 100 కుంతాలు. కాకుటూరులో 100 కుంతాలు. బుదవాడలో 100 కుంతల. పులికొండలో 50 కుంతల. చానింపాడులో 100 కుంతల. మైండనిపాడులో 100 కుంటలున్నాయి. 100 కుంతాలు-ముండి. మంచికలపాడులో 100 కుంతల. నెం. 211

This inscription is situated opposite to Shiva temple. Translation Hail ! On......in the month of Magha of the year Sidhirana (Sidhartha ?) corresponding to the illustrious Saka year 1232 on the holy occasion of the Lunar eclipse, for the religious merit of sriman Mahamandalesvara Sri Vira Pratapa Rudradeva Maharajulu....formally to Mallinatha Devara.....to Mahadeva 100 kuntas in Mangamuru. 100 kuntas in Gonugunta. 100 kuntas in Kakuturu. 100 kuntas in Budavada. 50 kuntas in Pulikonda. 100 kuntas in Chanimpadu. 100 kuntas in Maindanipadu. 100 kuntas —mundi. 100 kuntas in Manchikalapadu. No. 231

A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones · p. 1142 to 1143

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

South Indian Inscriptions, Volume-X. · p. 269.

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం మరియు తెలుగు.

భాష 9... శక 1233 (క్రీ. శ. 1311) నాటి ఈ శాసనం కాకతీయ కాలంలో సేకరించిన పన్నులు లేదా పన్నుల జాబితాను కలిగి ఉన్నందున ముఖ్యమైనది. నెం. 239

Language ౯... This inscription dated Saka 1233 (AD 1311) is important as it contains a list of levies or taxes collected during the Kakatiya period. No. 239

Indian Archaeology 1985-1986, A Review. · p. 92

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు

అనువాదం [పంక్తి 1.] లార్డ్ స్వయంభూకి ప్రణామం. [ఎల్. 2-13] స్వస్తి! శ్రేయస్సు! శక సంవత్సరం 1233లో, ప్రస్తుత (చక్రీయ) సంవత్సరం విరోధిక్రుత్లో, (మాఘ మాసంలో) ప్రకాశవంతమైన అర్ధభాగంలో, (రోజున) సోమవారం నాడుః స్వస్తి! సంపన్నంగా ఉన్నప్పుడు. కాకతీయ రాజు ప్రతాపరుద్రుడు, మహా-మండలేశ్వరుడు, మమ్డు నాగి-రాడి-బొల్లయ-రడ్డి, బొమిరాజు ఎర్రాయ-ప్రేగడకు చెందిన నయాంకర, వేలామాలు మరియు ఆ ప్రాంత ప్రజలందరూ (1:1. మేలసేరువు) నీటిని పోశారు (బహుమతి) మరియు ఆ దేవుని సమక్షంలో, ములస్థానం దేవుడు, మేలసేరువు యొక్క స్వయంభూదేవ ప్రజల ఆనందం నుండి ఇచ్చారు. (ఎల్. 13.) (ఈ బహుమతుల) క్రమం (ఈ క్రింది విధంగా): (ఎల్. 14.) బ్రాహ్మణులకు మూత్రాలు (ఉన్నాయి), పెద్ద-గడియముతో కొలిచే చిత్తడి నేల యొక్క 13 మార్తురస్తో పాటు, (నుండి సహకారం) రాకా-పోలము, మరియు గ్రామం యొక్క నాలుగు దిశలలోని నలుపు మరియు తెలుపు మట్టి, ఒక పుట్టి కోసం దాల్చినచెక్క (భూమి ఒక పుట్టి ధాన్యాన్ని ఇస్తుంది?) బొచ్చులలో నాటిన అన్ని ధాన్యం సంచులకు (అంటే భూమి నాటిన); మరియు (నుండి మరింత సహకారం) కార్తీక మరియు వైశాఖ సమయంలో చిత్తడి నేల. దున్నుతారు మరియు నాటతారు అందరికీ (భూమి) ఒక మార్టూరుకు ఒక సిన్నము చొప్పున మరియు వైశాఖ, ఒక మార్టూరుకు ఒక దాల్చినచెక్క చొప్పున, అందరికీ (మరియు) దున్నుతారు మరియు ధాన్యం సంచులతో నాటతారు; చంద్రుడు మరియు సూర్యుడి కాలం వరకు ఉండటానికి బహుమతి-నీటిని (అంటే, సాధారణ ఉత్సవ పద్ధతిలో) పోయిన తరువాత మేము దీనిని ఇచ్చాము. [L1.23-30.] th

Translation [Line 1.] Obeisance to Lord Svayambhu. [L. 2-13] Hail ! Prosperity ! in the Saka year 1233, the present (cyclic) year Virodhikrt, (in the) month of Magha (in the) bright half, (on) the first day, on monday: Hail ! while prosperous. Kakatiya king Prataparudra, the Maha-mandalesvara was ruling the earth, on the authority of Mamdu Nagi-Radi-Bollaya-Raddi, the nayamkara of Bomiraju Erraya-pregada, the Velamas and all the people of that place (1.6. Melaceruvu) poured (gift) water and gave in the presence of that god, from the public enjoyment of mulasthanam god, Svayambhudeva of Melaceruvu. [L. 13.] (The) order (of this gifts) is (as follows):- [L. 14.] The urittis for the brahmans (are), besides the 13 marturus of wetland measured with the Pedda-gadyamu,(a contribution from) the raca-polamu, and the black and white soil in the four directions of the village, at the rate of a cinnamon for a putti (land yielding one putti of grain ?) for all bags of grain sown in furrows (i.e. land sown); and (a further contribution from) wetland during Kartika and Vaisakha, at the rate of a cinnaamu for a marturu for all (land) ploughed and sown with and Vaisakha, at the rate of a cinnamon for a marturu for all (and) ploughed and sown with bags of grain; this we gave after pouring gift-water (i.e.., in the usual ceremonious manner) to last as long as the Moon and the Sun. [L1. 23-30.] Th

Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam‘s · p. 88 to 90 and 190.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

South Indian Inscriptions, Volume-X. · p. 270.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం భీమేశ్వర ఆలయానికి ఎదురుగా ఉంది. చాలా వరకు, అర్హత కలిగి ఉంటారు. అనువాదం స్వస్తి! సంక్రాంతి రోజున, మంగళవారం సంవత్సరం పుష్య యొక్క చీకటి పక్షం యొక్క 13 వ తేదీన, ప్రసిద్ధ శక శకం యొక్క 1234 (అక్షరాలలో కూడా) కు అనుగుణంగా.... (స్వస్తి!) శ్రీమాన్ మహామండలేశ్వర కాకతీయ ప్రతాప రుద్రదేవ మహారాజు యొక్క రాజభవన సూపరింటెండెంట్ శ్రీమత అహివి మోలయనికుల యొక్క మతపరమైన యోగ్యత కోసం, సూర్య చంద్రులు ఉన్నంత కాలం శాశ్వతంగా ఉండటానికి, చిమటకు చెందిన భీమనాథదేవ సమక్షంలో నీరు పోయడం మరియు భోగానికి సంబంధించిన సేవల కోసం, నయంగారు దాతృత్వ శాసనాన్ని జారీ చేశారు.......................................................................................................................... గమనికః-ఇది ప్రతాప రుద్రదేవ 11. ఈ సేకరణలో ప్యాలెస్ అధికారి గురించి మరెక్కడా ప్రస్తావించబడలేదు. నెం. 245

This inscription is situated opposite to Bhimeswara temple. In great part, eligible. Translation Hail ! On the day of Sankranti, on Tuesday the 13th of the dark fortnight of Pushya of the year Paridhavi, corresponding to 1234 (also in letters) of the illustrious Saka era....Nayamngaru issued the charitable edict, pouring water in the presence of Bhimanathadeva of Chimata and for the services in connection with bhoga, to last in perpetuity as long as the sun and moon endure, for the religious merit of Srimat Ahivi Molayanayanikula the Superintendent of the palace of (Hail !) Sriman Mahamandalesvara Kakatiya Pratapa Rudradeva Maharaja........the sons, Karanama and kapua granted 12..... Note:- This is Pratapa Rudradeva 11. The palace official is not mentioned elsewhere in this collection. No. 245

A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones · p. 1158 to 1159

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం గ్రామానికి ఉత్తరాన ఉన్న ఒక పెద్ద రాయి నుండి వచ్చింది. అనువాదం స్వస్తి! 1233వ శక సంవత్సరానికి అనుగుణంగా, (సదామాబో) అరూప్దిసెట్టి...................................................................................................................................................................................... స్వస్తి మతపరమైన యోగ్యత కోసం కత్రావిడుకు చెందిన చన్నకేశవ పెరుమాళ్ కు మన్నం! శ్రీమత్ మండ.... నయనకిరువాను..... కాకతీయ ప్రతాపరుద్ర దేవ మహారాజులు 196వ భూమిని పరిపాలిస్తుండగా................................................................................................................................................................................. కాకటి రుద్రదేవ...... సిద్ధార్థ సంవత్సరం...................................................................................................................................................................................................... గమనికః-చక్రీయ మరియు ఎస్ఎస్ సంవత్సరాలు సంవత్సరానికి భిన్నంగా ఉంటాయి. నెం. 249

This inscription is from a big stone from the north side of the village. Translation Hail ! On Friday the 11th of the bright fortnight of Phalguna of the year Paridhavi, corresponding to the illustrious Saka year 1233, (Sadamabo) Arupdisetti......presented..... As a mannam to Channakesava Perumal of Katravipadu for the religious merit of Hail ! Srimat Manda.....Nayankaruvanu.....while Kakatiya Prataparudra Deva Maharajulu was ruling the 196 earth..........Kakati Rudradeva......Siddhartha year......dark fortnight Monday......with libation of water to last as long as the sun and stars endure. Note:- The cyclic and SS years differ by year. No. 249

A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones · p. 730 to 733.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

1235లో ప్రమాదిచ, చైత్ర సు అని ఇది పేర్కొంది. I, సో (మావరా), క్రీ. శ. 1313కి అనుగుణంగా ఉంటుంది. ఫిబ్రవరి 26 సోమవారం నాడు, శ్రీ మహా మండలేశ్వర కాకతీయ ప్రతాపరుద్రదేవ మహారాజు వరంగల్ నగరం నుండి భూ రాజ్యాన్ని పాలిస్తుండగా, కైలాస (శ్రీ పర్వత) లో నివసిస్తున్న అసంఖ్యాక మహేశ్వరులు మల్లికార్జున దేవుడి ఆలయానికి సంబంధించిన వ్యాపారం కోసం గణ మాతకు చెందిన వీరభద్రుడి ముఖ మండపం లో పెద్ద సభలో కూర్చుని ఉండగా, అరసు-మాతకు చెందిన ఈశ్వర శివాచార్యులు మరియు అరధ్వేశ్వరులు చక్రవర్తులు (చక్రవర్తులు) చేసిన దానాలకు సంబంధించిన వ్యాపారాన్ని కొనసాగిస్తామని హామీ ఇచ్చి, శాసన స్తంభాన్ని (స్థంభ శాసనం) ఏర్పాటు చేశారు. దేవతల యొక్క అంగ మరియు రంగ భోగాలకు, సత్రాలకు (వారి బహుమతి పత్రాలలో పేర్కొన్న విధంగా ఆలయానికి అనుసంధానించబడిన గృహాలకు ఆహారం అందించడానికి), మండలాల (ప్రావిన్సుల) పాలకులు రాజులు (రాజులు) మరియు కృత, త్రేత, ద్వాపర, కాళి యుగాల ఇతర నాయంకులు (అధిపతులు). ఆ శాసనం అప్పుడు అరసి-మఠానికి చెందిన గ్రామాల జాబితాను జతచేస్తుంది. (1) కర్ణాటక, (2) పెడకల్లు, (3) కామనాడు, (4) అయ్జనాడు (5) కందురానందు, (6) మింగలినందు, (7) షాద్దిమ్, (8) కుసల-నందు, (9) గోండా-నందు, (10) పల్లినందు, (11) నరవాడి, (12) మరాత నందు, (13) సబ్బినందు, (14) మొటావాడి, (15) అదారా స్థలా, (16) దొరసముద్రదిక్కు (ద్వారసముద్ర దిశలో). (17) పంకా నందు, (18) రెనాండు, (19) ముల్కి నా

It states that in .1235, Pramadicha, Chaitra Su. I, So(mavara), corresponding to 1313 A.D. February 26th Monday, While Sri Maha mandalesvara Kakatiya Prataparudradeva Maharaja was ruling the kingdom of the earth from the city of Warangal, and while the innumerable mahesvara residing in kailasa (Sri Parvata) were sitting in great assembly in the mukha mandapa of the god Virabhadra of the gana matha for transacting the business pertaining to the temple of the god Mallikarjuna, Isvara Sivacharya of the Arasu-matha and the Aradhva- preggadas gave an undertaking and set up sasana Stambha (pillar inscription) to the effect that they would carry on the charities made by the Chakravarti's (emperors), mandalesvaras (rulers of the mandalas (provinces) rajas (kings) and other nayankas (chiefs) of the Krita, Treta, Dvapara and kali ages for the anga and the ranga bhogas of the god and the satras (feeding houses attached to the temple as laid down in their gift deeds. The inscription then appends a list of villages belonging to the Arasi-matha in (1) Karnata, (2) Pedakallu, (3) Kammanadu, (4) Ayijanadu (5) Kanduranandu, (6) Mingalinandu, (7) Sheddim, (8) Kusala-nandu, (9) Gonda- nandu, (10) Pallinandu, (11) Naravadi, (12) Marata Nandu, (13) Sabbi nandu, (14) Mottavadi, (15) Adara Sthala, (16) Dorasamudradikku (in the direction of Dwarasamudra). (17) Pamka nandu, (18) Renandu, (19) Mulki na

Inscriptions of Andhra Pradesh, Kurnool District, Part- I, 2013. · p. 288 to 292.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం కోటలోని ఎస్టర్న్ తోరణ ద్వారం సమీపంలో శిధిలమైన ఆలయ స్తంభంపై ఉంది. అనువాదం I SIDE [L1.1-4] నమస్కారం, మహిమగల మహా-మండలేశ్వర, గొప్ప రాజు కాకతీయ ప్రతాపరుద్ర-దేవ, ఆహ్లాదకరమైన సంభాషణల ఆనందంతో భూమిని పరిపాలిస్తుండగా, [L1.5-6.] ప్రమది సంవత్సరంలో, (నెల) చైత్రంలో, ప్రకాశవంతమైన పక్షం యొక్క ఐదవ రోజున, శుక్రవారం, [L1.6-11.] స్వస్తి! ........................................................................................................................................................................................................ రెండవ వైపు [L1.12-22] బొట్టాయా, గోడుమరెటి-అన్నయ; వీరభద్రేశ్వర ఆలయంలోని తమ్మది కేసాజియా వ్ర్తి; నాగర్పూడలోని తమ్మది సిలాజియా (రుద్రేశ్వర ఆలయం?), బ్రహ్మల-కుమటకు చెందిన సోమనాథ దేవుడి తమ్మది పెద్ద-నుంక-జియ్యా, ఉప్పసరవాడలోని తమ్మల లక్కా-జియ-రెండింటి (అందరి?) సమ్మతితో, రాకగురు-దేవర మఠం (మఠం).............................................................................................. Il SIDE [L1.23-31.] తిరిగి........................................................................................................................................................................................ : [L1.31-34.] (దీనిని) నిర్వహించే వారు ఆరు మంది మదాలను విడిచిపెట్టి, వారి దయతో సంతోషంగా జీవించాలి

This inscription is on a pillar of the ruined temple near the estern torana gate in the fort. Translation I SIDE [L1. 1-4.] Hail, while the glorious Maha-mandalesvara, the great king Kakatiyya Prataparudra-deva was ruling the earth in the delight of pleasant conversations, [L1. 5-6.] in the year Pramadi, in (the month of) Caitra on the fifth day of the bright fortnight, on Friday, [L1. 6-11.] Hail ! in the presence of Raca-guru-devara (the royal preceptor ?)........to Aghora-Sivacaryulu the head of the shrine of Sahasralinga-Ganapati of the temple of Mamtu- A(m)nnaya.............. II SIDE [L1. 12-22] Bottaya, Godumareti-Annaya; the vritti of Tammadi kesajiya of the temple of God Veerabhadreshwara; Tammadi Cila-jiya of (the temple of Rudresvara ?) in Nagarapu- vada, Tammadi Pedda-Numka-jiyya of god Somanatha of Brahmala-kumta, Tammala Lakka- jiya of god in Uppasaravada,- with the consent of both (all ?) of these, the monastery (matha) of Racaguru-devara............. Il SIDE [L1. 23-31.] back.........to the south of Panumgatti-vada......in (garden ?) marturu, having fixed sixty for that, and having fixed as ari-phamdi-ayayi the burden of paying to the God the tribute (ari) of six madas per year, on the first (?) day of the bright fortnight of Asadha, I conducted........: [L1. 31-34.] whoever may conduct (this) shall set apart without fail six madas and live happily by the grace o

Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam‘s · p. 65 to 68 and 188

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం మొబ్బుదేవదం అని పిలువబడే శిధిలమైన శివాలయం ముందు మండపంలో పడి ఉన్న విరిగిన పలకపై ఉంది. తేదీ S. 1235 (?) (ప్రమదిచా). చాలా నష్టం జరిగింది. ములికినాడులోని ఒక నిర్దిష్ట గ్రామాన్ని ప్రతాప-రుద్రదేవ యొక్క యోగ్యత కోసం ఒక ఆలయానికి మంజూరు చేసినట్లు సూచించినట్లు తెలుస్తోంది. నెం. 255

This inscription is on a broken slab lying in the mandapa in front of the ruined temple of Shiva called Mobbudevadam. Dated S. 1235 (?) (Pramadicha). Very much damaged. Seems to refer to the grant of a certain village in Mulikinadu presumably to a temple for the merit of Pratapa-Rudradeva. No. 255

South Indian Inscriptions, Volume-X. · p. 273 and 274

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం కరణము ఇంటి ముందు ఒక మామిడి చెట్టు కింద ఉన్న ఒక పలకపై ఉంది. తేదీ ఎస్. 1236 (ఆనంద). ఇది చాలా నష్టాన్ని కలిగిస్తుంది. కాకతీయ ప్రతాపరుద్ర గురించి ఉల్లేఖనాలు. అనేక కులాలకు చెందిన ప్రజలపై విధించిన పన్ను యొక్క మంజూరు, బహుశా ఒక ఆలయానికి, సూచించినట్లు తెలుస్తోంది. (అలాగే)

This inscription is on a slab lying under a margosa tree in front of the karanam’s house. Dated S. 1236 (Ananda). This is very much damaged. Mentions about Kakatiya Prataparudra. Seems to refer to the grant, presumably to a temple, of a tax levied on people of several castes. (Also)

South Indian Inscriptions, Volume-X. · p. 274 to 275.

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం మరియు తెలుగు.

South Indian Inscriptions, Volume-X. · p. 276 to 277.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

204 ఈ శాసనం ఇరుక్కలమ్మ ఆలయానికి చెందినది. అనువాదం స్వస్తి! 1239వ సంవత్సరం శ్రీ శక సంవత్సరానికి అనుగుణంగా వచ్చిన సంవత్సరం భాద్రపద యొక్క చీకటి పక్షం యొక్క 15వ సోమవారం నాడు, శ్రీమాన్ మహామండలేశ్వర కాకతీయ ప్రతాపరుద్ర దేవ మహారాజులు ఆహ్లాదకరమైన సంభాషణలో (తన సామంతులతో) భూమిని పరిపాలిస్తుండగా, నాగవనులోక బోయుడు మరియు నాగనగన సేవకుడు హరిదేవ కుమారులు బ్రహ్మన బోయుడు, వెనుక నిర్మించబడ్డారు. రాజ్య శ్రేయస్సు కోసం, నెలకు మూడుసార్లు నెల్లూరులో వర్షం కురిసినందుకు, సంపద పెరుగుదల కోసం, ఆ ప్రతినిధి యొక్క యోగ్యత, ప్రతాపరుద్రదేవ మహారాజులు, (అనగా) శ్రీ ముప్పది నాయని గారు, పెద్ద రుద్ర దేవని గారు సాధించిన విజయానికి శ్రీ రంగనాథ.... పినా బోయుండు మరియు సిద్దయా బోయుద...... నెల్లూరులో ఇరుక్కల పరమేశ్వరి.................................................................................................................................................................................................. మేము మంజూరు చేసాము. ఈ దాతృత్వానికి హాని చేసేవాడు గంగ మరియు భాగరతి మీద ఒక పచ్చని ఆవును చంపే పాపానికి గురవుతాడు. సూర్యుడు మరియు చంద్రుడు ఉన్నంత కాలం ఈ దాతృత్వం కొనసాగాలి. ఈ విధంగా మనం మంజూరు చేశాం.................................................................................................................................................................................................. గమనికః-ఆనంద ప్రస్తుతం ఎస్ఎస్ 1237 అయితే బహుశా మనం అనాల (ఎ, డి. 1316-17) చదవాలి. నెం. 262

204 This inscription is from the Shrine of Irukalamma temple. Translation Hail ! On Monday the 15th of the dark fortnight of Bhadrapada of the year Ananda corresponding to the Sri Saka year 1239, while Sriman Mahamandalesvara Kakatiya Prataparudra deva Maharajulu was ruling the earth in pleasant communication (with his feudatories), Nagavanuloka Boyudu and Brammana Boyudu, the sons of Hari Deva, the servant of Naganagana, caused to be constructed behind......Sri Ranganatha for the merit of the agent and victory of that Prataparudradeva Maharajulu, (namely) Sri Muppadi Nayani Garu and of Pedda Rudra Devani Garu for the Prosperity of the kingdom, for the falling of rain thrice a month at Nellore and for the increase of wealth..... Pina Boyundu and Siddaya Boyuda......Irukala Parameswari in Nellore .........we have granted. He who does harm to this charity will incur the sin of killing a tawny cow on the Gangaes and the Bhagarathi. This charity should last as long as the sun and moon exist. Thus have we granted.........may cause great prosperity. Note:- Ananda is SS 1237 currently but perhaps we should read Anala (A,D. 1316-17). No. 262

A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones · p. 850 to 851.

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం మరియు తెలుగు.

Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam‘s · p. 162 to 166 and 198.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం చెన్నకేశవ ఆలయ ద్వారం వద్ద ఒక రాతిపై ఉంది. 208 అనువాదం స్వస్తి! శక శకం-ఉచ్ఛారణ యొక్క 1237 సంవత్సరానికి అనుగుణంగా, రాక్షస సంవత్సరానికి చెందిన మకర సంక్రాంతి పవిత్ర రోజున! అన్ని ప్రశంసించదగిన లక్షణాలను కలిగి ఉన్న, మరియు దైవిక తామర పాదాలను ఆరాధించే శ్రీ సోమనాథ దేవ, శ్రీ మహామండలేశ్వర కాకతీయ ప్రతాపరుద్ర దేవ మహారాజు సేవకుడు అయిన ప్రధాన మంత్రి (మహాప్రధాని) శ్రీ ముప్పాడి నాయక పురహరు, బొల్లేద్లా ప్రోలీ సెట్టి చేతిలో నీరు పోయిన తరువాత, నాగమండడి ప్రోలేబోయినీని కుడినింగాలి (?) అనే పొలాన్ని సర్వమాన్య (ఉచిత మంజూరు) గా పుంగినడులో ఉన్న భీమవరం అగ్రహారానికి చెందిన ప్రసన్న చెన్నకేశవదేవునికి, తన యజమాని (ప్రతాప రుద్రదేవ) మరియు తన యొక్క మతపరమైన యోగ్యత కోసం ఇచ్చాడు. సూర్యుడు మరియు చంద్రుడు ఉన్నంత కాలం ఈ దాతృత్వాన్ని కొనసాగించాలి. [అనుచితమైన పద్యం.] నెం. 267

This inscription is on a stone at the gate of the temple of Chennakesava. 208 Translation Hail ! On the holy day of Makara Sankranti of the year Rakshasa, corresponding to the year 1237 of the Saka era—hail ! Sriman Muppadi Nayaka Puraharu, the prime minister (Mahapradhani), who is the servant of Sriman Mahamandaleshwar Kakatiya Prataparudra Deva Maharaja, who is possessed of all praise-worthy attributes, and who is the worshipper of the divine lotus feet Sri Somanatha Deva, after pouring water in the hand of Bolledla Proli Setti, caused to be given the field (?) named Nagamandadi Proleboyinini Kudiningali (?) as a sarvamanya (free grant) to the deity Prasanna Chennakesavadeva of Bhimavaram agrahara, which is situated in Punginadu, for the religious merit of his master (Pratapa Rudradeva) and of himself. This charity should be kept up as long as the sun and moon endure. [Imprecatory Verse. ] No. 267

A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones · p. 465 to 466.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

This inscription is from four sides of a stone opposite Gopalaswami temple. Translation First Side Hail ! In the year Ananda, corresponding to the year 1175 of the illustrious and auspicious Saka era, on the occasion of Vishuma Sankranti (passage of the sun to the next sign at the equinox)- Hail ! Srimat Sarangapani Devarasu constructed Srigopaladeva naming him Chakra Narayana Madhava Gopinatha of Navukuppalapadu, and gave land to the Nambi (Priest) for the religious merit of Sriman Mahamandalesvara Ganapatideva Maharaja who is possessed of all praiseworthy attributes and of his father Madhava Nayakadu and his mother Chudabavi. He measured with a pole 12 ‘barlu’ long 500 kuntas. 210 Second Side 1,500 kuntas of land given as a bhandaram for the performance of all enjoyments to the deity, daily worship and occasional festivities.........10 cows. The vritti-holders of this sthana (temple) are Nambyari Sri Krishna Pedda, his sons and grandsons and as long as the sun and the moon last. Third Side The shares of the Brahmans are:-(Here follows the list) ర ర ర ర ర [Two imprecatory verses in Sanskrit.] Forth Side The writer of this inscription is karnam Jakaraju. The managers of this charity are— Basaya Nayaku. Viraya Nayaku and his son Patumana Boyundu. May there be great prosperity ! Dharma (religion) is victorious. [One usual imprecatory verse in Sanskrit. Another not

A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones · p. 1064 to 1069.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం పాత శివాలయంలోని రాతి స్తంభంపై ఉంది. కందుకూరు గ్రామానికి చెందిన అష్టదల-రాజా (18 వర్గాల ప్రజలు), కరణాలు రాజు సమ్మతి పొందిన తరువాత, ఆ గ్రామానికి చెందిన రామనాథదేవ దేవుడి యొక్క అంగరంగ-భోగాలకు ఈ క్రింది పన్నుల బహుమతులు (పన్నూ) ఇచ్చారని పేర్కొనబడింది. 1. కందుకూరు గ్రామంలోని చెరువులు మరియు కాలువల వెనుక ఉన్న చిత్తడి నేలలోని ప్రతి మార్టూరులో ఒక చిన్న, దీనిలో స్తాన మాన్యాస్ మరియు దేవ-బ్రాహ్మణ-వృత్తులు ఉన్నాయి. 2. ప్రతి మాగ్గా లేదా మగ్గం మీద ఒక చిన్న. 3. ప్రతి మల-మాగ్గా 4 కి ఒక అడ్డుగు. ప్రతి డమ్టుపై ఒక చిన్న (గొర్రెల మంద) 5. ప్రతి బంటు లేదా యోధుడు తలకు ఒక చిన్నాను తయారు చేస్తారు. 6. ప్రతి ఇంటికి ఒక చిన్నాను అన్ని కొనాటి ప్రజలు అందిస్తారు. 7. ప్రతి చమురు మిల్లుకు ఒక చిన్న, ఆలయంలోని ఒక చమురు మిల్లు వదిలి 8. దుస్తులను ఉతికేవాళ్ళ ద్వారా రెండు అడ్డుగాలు (ప్రతి ఇంటికి). చేతివృత్తుల వారందరూ (స్మిత్స్ మరియు బార్బర్స్) రెండు చిన్నాలు 10. కుమ్మరులు చక్రానికి ఒక చిన్న 11. రెండు చిన్నాలు మరియు ఒక అడ్డుగు (అంటే నీటిని బయటకు పంపేవారు). మడిగాలు మరియు ఇడిగాలు రెండు చిన్నాలు మరియు ఒక అడ్డుగు 13. ప్రతి పెనము కి ఒక చిన్న ఉప్పు 212 14. వ్యాపారులు 15. తుము-న్యాయపై ఒక మడా మరియు మూడు అడ్డాలు. అడ్డవట్టా-సుంకా 16 నుండి ఇద్దరు మాడాస్. తుము-న్యాయవరు (లెవీ కలెక్టర్లు?) ద్వారా ఇద్దరు మదాస్ 17. చోపారిస్ (?) 18 ద్వారా రెండు మడాస్ మరియు ఒక అడ్డుగా. ప్రతి మదాలో ఒక వీసా ఆరి (పన్ను) 19గా వసూలు చేయబడుతుంది. 20. ఆ ధాన్యం నుండి ఒక తుమ్ను పొడిగా ఉన్న భూములపై రాజు వాటాగా సేకరిస్తారు. ఓ

This inscription is on a stone pillar in the old Shiva temple. It is stated that the asta- dala-praja (18 sects of people) and the Karanams of Kandukuru village, having obtained the consent of the king, made the following gifts of taxes (pannu) for the amga ranga-bhogas of the god Ramanathadeva of that village. 1. One chinna on each marturu of the wetland lying behind the tanks and canals of the Kandukuru village including stana manyas and Deva-brahmana-vrittis. 2. One chinna on each magga or loom. 3. One addugu on each mala-magga 4. One chinna on each damtu (herd of sheep) 5. One chinna per head by each bantu or warrior. 6. One chinna per house by all Konatis. 7. One chinna per each oil mill, leaving the one oil mill of the temple 8. Two addugas (per house) by the washermen 9. Two chinnas by all artisans (smiths and barbers) 10. One chinna per wheel by the potters 11. Two chinnas and one addugu by the niruvidis (i.e. those who let out water) 12. Two chinnas and one addugu by the madigas and idigas 13. One chinna per each penamu of salt 212 14. One mada and three addas on tumu-nyaya by the merchants 15. Two madas from addavatta-sumka 16. Two madas by the tumu-nyayamvaru (levy collectors?) 17. Two madas and one adduga by the Chopparis (?) 18. One visa out of each mada collected as ari (tax) 19. One tumu out of the grain collected as king's share on dry lands 20. O

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District · p. 288 to 292

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

డాక్టర్ పి. వి. పరబ్రహ్మ శాస్త్రి రచించిన కాకతీయ ప్రతాపరుద్ర కాలం యొక్క కందుకూరు శాసనం నల్గొండ జిల్లాలోని దేవరకొండ తాలూకాలోని కందుకూరు గ్రామంలో పాత శివాలయం సమీపంలో ఉన్న రాతి స్తంభానికి మూడు వైపులా చెక్కబడిన శాసనం ఉంది. ఈ రికార్డు అది ఉన్న కాలానికి చెందిన తెలుగు అక్షరాలలో ఉంది. ఇది సంస్కృత పద్యంలోని అపహాస్య పద్యాలను మినహాయించి తెలుగు గద్యం. రికార్డు మంచి సంరక్షణ స్థితిలో ఉంది మరియు రచన చాలా స్పష్టంగా ఉంది. ఇది చాలా తప్పుల నుండి కూడా విముక్తి పొందింది. పాలియోగ్రాఫికల్ రికార్డులో a, a, 1. u, ′, మరియు 0 అచ్చులు ఉన్నాయి. చిన్న మరియు పొడవైన 1,6, మరియు 0 మరియు 0 యొక్క ద్వితీయ రూపం మధ్య ఎటువంటి వ్యత్యాసం లేదు. అక్షరక్రమ విశేషతలకు సంబంధించి, రెఫాను అనుసరించే హల్లులు సాధారణంగా రెట్టింపు అవుతాయి మరియు అక్షరం పైన ఉన్న రెఫే ఇప్పటికీ వాలుపాల గిలకగా సూచించబడుతుంది. సంస్కృత భాగంలో విసర్గను రెండు చిన్న సున్నాలకు బదులుగా రెండు చుక్కలతో సూచిస్తారు. సాధారణంగా చిన్నం అని వ్రాయబడే చిన్నం (పంక్తి 47) అనే పదంలో గమనించినట్లుగా అనుస్వర తరువాత n ఖచ్చితంగా మార్చబడదు. ఓరుమ్గల్లు నుండి రాజధానిని (మోడలీపట్టణం) గా రాజ్యాన్ని పరిపాలించిన స్వయంభూ దేవుడి తామర దైవిక పాదాలను భక్తితో ఆరాధించే అనుమకొండపుర ప్రభువు కాకతీయ ప్రతాపరుద్రదేవ మహారాజు ప్రస్తావనతో ఈ శాసనం ప్రారంభమవుతుంది. శక సంవత్సరం 1238లో, అనాల చక్రీయ సంవత్సరంలో జ్యేష్ఠ యొక్క ప్రకాశవంతమైన పక్షం మొదటి రోజున

The Kandukuru Epigraph of Kakatiya Prataparudra’s Time by Dr. P.V. Parabrahma Sastry The subjoined inscription is incised on three sides of a stone pillar lying near the old Shiva temple in the Kandukur village, Devarakonda taluk, Nalgonda district. The record is in Telugu characters of the period to which it belongs. It is Telugu prose excluding the imprecatory verses which are in Sanskrit verse. The record is in a state of good preservation and writing is very legible. It is also free from too many mistakes. Palaeographical the record contains the vowels a, a, 1.u, ౦, and, 0.. No distinction is made between secondary form of the short and long 1,6, and ౦ and 0. As regards the orthographical peculiarities, the consonants following repha are usually doubled and the rephe is still denoted on the top of the letter as valupala gilaka. Visarga in the Sanskrit portion is denoted by two dots instead of two small zeros. The anusvara followed by n is not strictly changed to as noticed in the word chimnam (line 47) which is generally written as chinnam. The inscription begins with the mention of Kakatiya Prataparudradeva maharaja, the lord of Anumakondapura, the devout worshipper of the lotus divine feet of Svayambhu deva, who was ruling the kingdom from Orumgallu as capital (modalipattana). In the Saka year 1238, on the first day of bright fortnight of Jyeshtha in the cyclic year Anala

Epigraphia Andhrica, Volume-VI. (1994) · p. 61 to 69.

కాకతీయుల క్షీణత · తమిళంలో.

ప్రతాపరుద్ర కాలం యొక్క అరుళల-పెరుమాళ్ శాసనం; శక-సంవత్ 1238. ఇ. హల్ట్స్ష్, Ph. D. లిటిల్-కాంజీవరం వద్ద అరుళల-పెరుమాళ్ ఆలయంలో "ది హిల్" (మలై) అని పిలువబడే రాతి-వేదిక చుట్టూ వరండా అడుగుభాగానికి పశ్చిమాన ఈ శాసనం చెక్కబడింది. మొదటి ఆరు పంక్తులు పూర్తిగా భద్రపరచబడ్డాయి; కానీ II లో, 7-10 ప్రారంభం నిర్మించబడింది. సంరక్షించబడిన భాగంలో సంస్కృత భాషలో మరియు గ్రంథ వర్ణమాలలో ఏడు శ్లోకాలు ఉన్నాయి. 217 వ వచనం 4 తరువాత తమిళ వర్ణమాల మరియు భాషలో గద్య భాగం ఉంది. మరియు vv మధ్య మరొక తమిళ గద్య భాగం. 5 మరియు 6. వి. వి. 2-4లో ఏకశిలానగరీ కాకతీయ రాజు ప్రతాపరుద్ర సైన్యాధిపతి (నియాకా) అయిన ముప్పిడి, కంచికి వచ్చి, ఒక నిర్దిష్ట మానవీరను కంచికి గవర్నర్గా నియమించినట్లు నమోదు చేయబడింది. అదే ముప్పిడి-నాయక రెండు గ్రామాల నుండి వచ్చే ఆదాయాన్ని కాంచీపురంలోని అరులైయా-పెరుమాళ్ ఆలయానికి మంజూరు చేసినట్లు తమిళ భాగం నమోదు చేసింది. ఈ ఆదాయం వార్షిక మొత్తం 1,002 "గండ గోపాల మదాయి". ఈ మొత్తంలో 240 మదాయ్ లను వేల్కా యొక్క దక్షిణ ఒడ్డున ఉన్న ఒక పూల తోట పరిచారకులకు చెల్లించడానికి కేటాయించారు, దాత ఒక నిర్దిష్ట పెరుమాళ్-తడార్ నుండి 500 పనంలకు కొనుగోలు చేశారు *; రోజువారీ సమర్పణల కోసం 360 మదాయ్ మొదలైనవి; చైత్రంలో శుద్దీకరణ ఆచారాల కోసం 20 మదాయ్; మరియు భవనాల కోసం 382 మదాయ్. పాక్షికంగా మాత్రమే సంరక్షించబడిన ఆ పంక్తులు ఆభరణాలు మరియు ఆర్ బహుమతుల జాబితాను కలిగి ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది

Arulala-Perumal Inscription of the Time of Prataparudra; Saka-Samvat 1238. by E. Hultzsch, Ph.D. This inscription is engraved on the west side of the base of the verandah surrounding the stone-platform called “the hill” (malai) in the Arulala-Perumal temple at Little- Conjeevaram. The first six lines are fully preserved; but of II, 7-10 the beginning are built in. The preserved portion contains seven verses in the Sanskrit language and the Grantha alphabet. 217 Verse 4 is followed by a prose passage in the Tamil alphabet and language. And another tamil prose passage between vv. 5 and 6. Vv. 2-4 recorded that Muppidi, a general (niyaka) of the Kakatiya king Prataparudra of Ekasilanagari, came to Kanchi and installed a certain Manavira as governor of Kanchi. The Tamil portion records that the same Muppidi-Nayaka granted the revenue from two villages to the Arulaia-Perumal temple at Kanchipuram. This revenue amounted to an annual sum of 1,002 “madai of Ganda gopala”. Of this sum 240 madai were set aside for paying the attendants of a flower-garden on the southern bank of the Velka, which the donor had purchased for 500 panam from a certain Perumal-tadar*; 360 madai for daily offerings, etc; 20 madai for purificatory rites in Chaitra; and 382 madai for buildings. Those lines which are only partially preserved seem to have contained a list of gifts of ornaments and ar

Epigraphia Indica, Volume-VII. · p. 128 to 132

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

220 కాకతీయ ప్రతాపరుద్రుని శ్రీరంగం శాసనం; వీ. వెంకటసుబ్బ అయ్యర్ రచించిన శకం 1239, మద్రాసు. త్రిచినోపోలీ జిల్లాలోని శ్రీరంగం వద్ద ఉన్న రంగనాథ ఆలయంలోని చంద్రమండపం రాతి గోడపై ఈ అనుబంధ శాసనం చెక్కబడింది. ఇది తీవ్రంగా దెబ్బతింది; విరాళం ఇచ్చిన భాగాన్ని కలిగి ఉన్న 17 మరియు 18 పంక్తులు తిరిగి పొందలేని విధంగా పోయాయి. అయితే, ఆలయంపై కాలానుగుణంగా తెల్లటి దుస్తులు ఉతకడం ద్వారా యుగాలుగా పేరుకుపోయిన చునమ్ను జాగ్రత్తగా తొలగించడం ద్వారా మిగిలిన భాగాన్ని రక్షించడం సాధ్యమైంది. అంతేకాకుండా, చెక్కబడిన ఉపరితలం ఎక్స్ఫోలియేట్ చేసే ధోరణిని చూపుతుంది, ఎందుకంటే ఎంచుకున్న గ్రానైట్ కఠినమైన రకానికి చెందినది కాదు. ఈ లోపాలు ఉన్నప్పటికీ, ఇప్పుడు సంరక్షించబడిన భాగం విలువైనది, ఎందుకంటే ఇది పాండ్య వారసత్వపు రెండవ యుద్ధంలో కాకతీయ రాజు పరతాపరుద్రదేవ తీసుకున్న పాత్రను తెలియజేస్తుంది. ఇది పద్నాలుగో శతాబ్దంలో తమిళ భూమిని అల్లకల్లోలం చేసింది, ప్రత్యర్థి పార్టీలకు మద్దతుగా విదేశీ సహాయాన్ని తీసుకువచ్చింది. శృంగానికి సమీపంలో ఉన్న తిరువనైక్కవల్ వద్ద ఉన్న జంబుకేశ్వర ఆలయంలో ఏడు పంక్తులతో కూడిన ఈ శాసనంలోని ఒక భాగానికి నకిలీ నకలు ఉందని ప్రారంభంలో చెప్పవచ్చు. ప్రస్తుత శాసనం యొక్క భాష తెలుగు, కానీ ఇది స్థానికంగా బాగా తెలిసిన లిపి గ్రంథంలో ఉంది. నమోదు తేదీ సఖా 1239, పింగళ, చైత్ర su.14 గా ఇవ్వబడింది. సోమవారం చంద్రగ్రహణం, ఇది క్రీ. శ. 1317, మార్చి 28, సోమవారంకి అనుగుణంగా ఉంటుంది. పైన పేర్కొన్న విధంగా టి కలిగి ఉన్న భాగం

220 Srirangam Inscription of Kakatiya Prataparudra ; Saka 1239 by V. Venkatasubba Aiyar, Madras. The subjoined inscription is engraved on the stone wall of the Chandra-mandapa in the Ranganatha temple at Srirangam in the Trichinopoly District. It is badly damaged; lines 17 and 18 containing the donative portion are irretrievably lost. However, it has been possible to rescue the remaining portion by carefully removing the chunam that has accumulated through ages by periodical white washing on the temple. Moreover, the inscribed surface shows a tendency to exfoliate, as the granite selected is not of the hard variety. In spite of these defects, the portion now preserved is valuable as it notifies the part taken by Kakatiya king Parataparudradeva in the second war of Pandya Succession. Which convulsed the Tamil land in the fourteenth century, bringing in foreign aid in support of the opposing parties. It may be stated at the outset, that a duplicate for a portion of this inscription, consisting of seven lines, is found in the Jambukeswara temple at Tiruvanaikkaval, close to Sringam. The language of the present inscription is Telugu, but it is in Grantha, a script better known locally. The date of the record is given as Sakha 1239, Pingala, Chaitra su.14. Monday lunar eclipse, which corresponded to A.D. 1317, March 28, Monday. As stated above the portion containing t

Epigraphia Indica, Volume-X XVII (1947-48) · p. 304 to 312.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

శ్రీమతి టి. విమలా, ఎం. ఎ. హైదరాబాద్ రచించిన ప్రతాపరుద్ర యొక్క సాలకలావిడు శాసనం. ప్రస్తుత శాసనం కలిగిన రాతి పలక ప్రకాశం జిల్లాలోని గిద్దలూర్ తాలూకాలోని సలకలావిడు గ్రామంలోని ఆంజనేయ ఆలయానికి సమీపంలో ఏర్పాటు చేయబడింది. ఇది రెండు విధాలుగా అధ్యయనానికి ఒక ఆసక్తికరమైన రికార్డు. మొదటిగా, అదే తేదీ, దాత, దానం మరియు ఈ రికార్డులో పేర్కొన్న బహుమతి కూడా శ్రీ వెంకట సబ్బా అయ్యర్ సంపాదకీయం చేసిన శక 1239 నాటి కాకతీయ ప్రతాపరుద్ర శ్రీరంగం శాసనంలో కనుగొనబడ్డాయి. రెండవ ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే, రికార్డులో ఉన్న పన్నుల నిబంధనల శ్రేణి. రికార్డులో అగ్రస్థానంలో వైష్ణవ పూజారుల రెండు లైన్ డ్రాయింగ్లు ఉన్నాయి, వాటిని "యరు చిత్తరు" మరియు "తిరుకోరు పెరుమా [లు]" అని పిలుస్తారు. ఈ రికార్డు ఇరవై ఎనిమిది పంక్తులలో చెక్కబడింది. మొదటి రెండు శ్లోకాలు సంస్కృతంలో ఉన్నాయి, మిగిలిన భాగం అది సూచించిన కాలానికి చెందిన తెలుగులో ఉంది. సాధారణ అనుచిత పద్యం సంస్కృతంలో ఉంటుంది, ఆ తరువాత సంస్కృతంలో 'శ్రీ రంగరాజ' దేవుడిని ప్రేరేపించే మరొక పద్యం ఉంది. ఇది మంగళ మక శ్రీ శ్రీ అనే పదబంధంతో ముగుస్తుంది. రికార్డు యొక్క ఆర్థోగ్రఫీ నిర్దిష్ట వ్యాఖ్యలను కోరుకోదు. ద్వితీయ యు అక్షరం దిగువ నుండి ఉద్భవించిన దాని ప్రస్తుత స్థానాన్ని తీసుకుంది. ద్వితీయ అచ్చులు 6 మరియు 8 యొక్క చిన్న మరియు పొడవైన రూపాల మధ్య వ్యత్యాసం లేదు. ప్రారంభంలో ఉన్న రెండు సంస్కృత శ్లోకాలలో ఒకటి సర్దుల విక్రమాదిత్య ఛందస్సులో, మరొకటి శ్రాగధారలో ఉన్నాయి. వెర్

The Salakalavidu Epigraph of Prataparudra by Miss T. Vimala, M.A. Hyderabad. The stone slab containing the present inscription is set up near the Anjaneya temple in the village Salakalavidu of the Giddalur taluk in Prakasam District. This is an interesting record for study in two ways. In the first place the same date, donor, donee and the gift mentioned in this record are also found in the Srirangam inscription of Kakatiya Prataparudra dated Saka 1239, edited by Sri Venkata Sabba Iyer. The second important thing is the series of terms of taxes contained in the record. There are two line drawings of Vaishnava priests at the top of the record and are labelled as "Yaru Chittaru" and "Tirukoru Peruma[lu]". The record is incised in twenty-eight lines. The first two Verses are in Sanskrit and the rest of the grant portion is in Telugu of the period to which it refers. The usual imprecatory verse is in Sanskrit and after that there is another verse in Sanskrit invoking the god ‘Sri Rangaraja’. It concludes with the phrase Mangala Maka Sri Sri Sri. Orthography of the record calls for no particular remarks. The secondary u has taken its present place originating from the bottom of the letter. There is no distinction between short and long forms of the secondary vowels 6 and 8. Of the two Sanskrit verses in the beginning, one is in Sardula vikridita metre and the other in Sragdhara. Ver

Epigraphia Andhrica, Volume-IV, 1975. · p. 121 to 126

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం గ్రామానికి ఆగ్నేయంలో ఉన్న సర్వే నెం. 3014 లో ఉన్న శక [1239, ప్రమోదా] నాటి స్లాబ్పై ఉంది. తీవ్రంగా దెబ్బతిన్న మరియు అలసిపోయిన. భూముల బహుమతి, ఉప్పు మోసుకెళ్లే ప్యాకు-బల్లాక్లపై సుంకాలు మొదలైనవి, దేవునికి [గో] పినాథకు నమోదు చేసినట్లు అనిపిస్తుంది. నెం. 280

This inscription is on a slab standing in Survey No. 3014, south east of the village, dated Saka [1239, Pramoda]. Badly damaged and worn out. Seems to register a gift of lands, tolls on pack-bullocks carrying salt etc., to the god [Go]pinatha. No. 280

Archaeological survey of India, Annual Report on · p. 132

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం చెన్నకేశవ స్వామి ఆలయానికి బయటి దక్షిణ గోడపై ఉంది, ఇది ఎస్. 1240 (కలాయుక్తి) నాటిది. ప్రతాప-రుద్ర యొక్క అన్ని దళాలకు అధిపతి అయిన సోమయ-లెంక కుమారుడు పోచులెంక కోలంకులూరులోని కేశవ-పెరుమాళ్ ఆలయానికి 5 టమ్ల భూమిని సమర్పించినట్లు ఈ శాసనం పేర్కొంది. (అలాగే)

This inscription is on the outer south wall of the temple of Chennakesava Swamy, dated S. 1240 (Kalayukti). This inscription states that Pochu-Lenka, son of Somaya-Lemka, commander-in-chief of all the forces of Pratapa-Rudra presented 5 tums of land to the temple of Kesava-Perumallu of Kolamkuluru. (Also)

South Indian Inscriptions, Volume-X. · p. 282 and 283

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

Archaeological survey of India, Annual Report on · p. 28

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

South Indian Inscriptions, Volume-X. · p. 283

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం గ్రామానికి తూర్పున 2 మైళ్ల దూరంలో ఉన్న పొలంలో ఉన్న ఒక పలకపై ఉంది. ఈ శాసనం మహామండలేశ్వర కాకతీయ ప్రతాపరుద్రదేవ మహారాజు యొక్క సంపన్నమైన పాలనను సూచిస్తుంది. రాజు అధీనంలో ఉన్న మహా ప్రధాన్ కట్టెకోల-నాయక జట్టాయలెంక పొట్టాపి-భూమి, సకల-భూమి మరియు ముల్కినామ్తి-భూమిని నిర్వహిస్తుండగా, ముల్కినాడులోని కడపలో ఉన్న అతని తమ్ముడు రుద్రయ/ఎమ్కా చంద్రగ్రహణం సందర్భంగా (ఆలయాన్ని) సందర్శించి, సకల పర్వతం యొక్క దక్షిణ ద్వారం యొక్క ప్రధాన దేవత అయిన సిద్ధనాథ్ దేవునికి మధ్యాహ్న నైవేద్యం కోసం సకల పర్వతం యొక్క నాలుగు సరిహద్దుల లోపల నుండి రావాల్సిన రచోత్రియము, ఆరి, గోరు (లేదా కోరు), పన్నులు, కనికలు వంటి అన్ని ఆదాయాలను బహుమతిగా ఇచ్చాడు. మహారాజా ప్రయోజనం కోసం ఈ గ్రాంట్ ఇవ్వబడింది. నెం. 293

This inscription is on a slab standing in a field 2 miles east of the village. The inscription refers to the prosperous reign of Mahamandalesvara Kakatiya Prataparudradeva Maharaja. While the king's subordinate maha pradhani Kattekola-nayaka Juttayalemka was administering Pottapi-bhumi, Sakali-bhumi and Mulkinamti-bhumi his younger brother Rudraya-/emka stationed at Kadapa in Mulkinadu visited (the temple) on the occasion of the lunar eclipse and made a gift of all income like racharotriyamu, ari, goru (or koru), pannulu, kanikalu due from within the four boundaries of Chamduvaya village included in Sakali-bhumi for the midday offerings to the god Siddhanath Deva the presiding deity of the southern gate of Sri Parvata. The grant was made for the benefit of the Maharaja. No. 293

Inscriptions of Andhra Pradesh, Cuddapah District, Part-I, 1977. · p. 237 to 239.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Medak District (2001) · p. 246 to 247

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

నెల్లూరు జిల్లాలో, పార్ట్-II, 1905.

in the Nellore District, Part-II, 1905.

A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones · p. 285 to 286.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం ఇష్ట కామేశ్వర దేవ ఆలయం పక్కనే ఉన్న రాతిపై ఉంది. అనువాదం స్వస్తి! రావుద్రి సంవత్సరంలో, 1242 సంవత్సరానికి అనుగుణంగా, ప్రసిద్ధ మరియు సంపన్నమైన సాలివాహన శక శక యుగానికి, 11వ తేదీన, శ్రీమత్ బామయ నైసు గారు అరలూరుకు చెందిన ఇష్ట కామేశ్వరదేవకు 400 కుంతలను ఉర్త్తిగా మరియు 100 కుంతల పొడి భూమిని అర్కర ఉత్తిగా (స్వస్తి!) శ్రీమాన్ మహామండలేశ్వర ప్రతాపరుద్రదేవ మహారాజులు యొక్క మతపరమైన యోగ్యత కోసం సూర్యుడు మరియు చంద్రుడు ఉన్నంత కాలం కొనసాగడానికి ఇచ్చారు. పన్నులు లేని సరమణ్యంగా నన్నాలపాడు వద్ద 50 కుంతల పొడి భూమిని దేవతకు (వెలిగించడానికి) దీపం ఇచ్చాడు. ఈ గ్రాంట్ ఇచ్చేవారికి అనేక బహుమతులు, ఆవుల బహుమతిని అందించే అర్హత ఉంటుందిః (దాతృత్వం) గాయపరిచే వారికి నరకం మరియు అన్ని రకాల కష్టాలు ఉంటాయి. [ఒక అనుచిత పద్యం]. నెం. 303

This inscription is on the stone by the temple of Ishta Kameshwara Deva. Translation Hail ! On the 11th of the bright fortnight of ashadha of the year Ravudri, corresponding to the year 1242 of the illustrious and prosperous Salivahana Saka era, Srimat Bamaya Naisu Garu gave to Ishta Kamesvaradeva of Araluru 400 kuntas as urtti and 100 kuntas of dry land as arckara uritti for the religious merit of (Hail !) Sriman Mahamandalesvara Prataparudradeva Maharajulu to last as long as the sun and moon exist. He has given for (lighting) a lamp to the deity 50 kuntas of dry land at Nannalapadu as a saramanya free from tax. To those who make this grant will accrue the merit of performing many gifts, and the gift of cows: to those who injure (the charity) there will be hell and all kinds of misery. [one imprecatory verse]. No. 302

A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones · p. 905 to 907.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

Archaeological Survey of India Annual on · p. 1]

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం వేణుగోపాలస్వామి ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన స్తంభంపై ఉంది మరియు మాగతాలస్థలలోని శ్రీ అవుభాలనాథ ఆలయంలోని పెద్ద హాలులో వరుమని ప్రదర్శించిన కొడంగి సింజేనకు గుమ్దయ-నయనింగరు మరియు గుర్రపు-దళాల తలపై ప్రధాని కొండనయంకులు మరియు పాదచారుల సమ్మతితో, గురువారం నాడు శ్రీ వైష్ణవ-సమయతో కలిసి అన్ని సమయాల సమ్మతితో సింగనాడము-పన్నూ మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేయబడింది. 13 శక 1242కి అనుగుణంగా ఉన్న సంవత్సరపు శ్రేష్ఠుడు (శక 1243, ఆదివారం 10 మే క్రీ. శ. 1321), మహామందలేశ్వర కాకతీయ ప్రతాపరుద్ర మహారాజులు ఓరుమ్గల్లు నుండి భూమి రాజ్యాన్ని పరిపాలించారు. సిమ్గినాడమ్-పన్నును ఈ క్రింది విధంగా సేకరించాల్సి ఉందిః పాలము-పలము వరు 1 శాతం రౌతు (గుర్రపు-దళం) 1 శాతం తమిగండు (?) 1 శాతం ఒమ్టే-బామ్తు (ఒంటె మీద స్వారీ చేసే సైనికుడు) 1,6808. నెం. 308

This inscription is on a pillar set up in front of the Venugopalaswamy temple and registers the grant of Simganadamu-pannu to Kodamgi Simgena, who performed the varum- bani in the large hall in the temple of the God Sri Avubhalanatha in the Magatalasthala by Gumdaya-nayanimgaru and that Pradhani Komdanayamkulu at the head of the horse-troopers and the foot soldiers respectively with the consent of all the samayas, together with the Sri Vaishnava-samaya on Thursday su. 13 Srestha of the year Durmati, corresponding to Saka 1242, (Saka 1243, Sunday 10 May A.D. 1321), while the Mahamamdalesvara Kakatiya Prataparudra Maharajulu was ruling the kingdom of the earth from Orumgallu. The Simginadam-pannu was to be collected as follows: The Palamu-palamu varu 1% Rautu (horse-trooper) 1% Tamigandu (?) 1% Omte-bamtu (Soldier riding the camel) 1 6808. No. 308

A Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts of Andhra Pradesh. · p. 51 to 52.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు. · తెలుగు.

ఈ శాసనం 1243, రుద్రి శకం నాటి సిద్ధేశ్వరస్వామి ఆలయం ముందు ఉంచిన పలకపై ఉంది. దెబ్బతింది. కాకతీయ ప్రతాపరుద్ర దేవ-మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం దేవతలకు......................................................................................................................................................................................... 244 నెం. 311

This inscription is on a slab laying before the Siddhesvarasvamin temple, dated Saka 1243, Rudri. Damaged. Seems to record a grant of land made to the gods......natha deva and Nagesvaradeva for the merit of Kakatiya Prataparudra Deva-Maharaja. 244 No. 311

Archaeological Survey of India, · p. 3.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఇది ఆరు వైపులా చెక్కబడిన తక్కువ అంచులతో 3 దీర్ఘచతురస్రాకార రాగి పలకల సమితి. ప్లేట్లు 7.6 సెంటీమీటర్ల వ్యాసం కలిగిన రాగి ఉంగరంపై కలిసి ఉంటాయి, వీటి చివరలను దాని స్థిరమైన ఎద్దుల ముద్ర దిగువన ఉన్న చిన్న కానీ మందపాటి బ్రాకెట్ యొక్క రెండు చేతుల్లో అమర్చబడి ఉంటాయి. ఎద్దు కూర్చున్న భంగిమలో ఉంటుంది మరియు ఇది సుమారు 3.8 సెంటీమీటర్ల ఎత్తు వరకు పూర్తి ఉపశమనంతో చూపబడుతుంది. ఈ పలకలు సుమారు 21.8 సెంటీమీటర్ల పొడవు, 12.2 సెంటీమీటర్ల వెడల్పు కలిగి ఉంటాయి. ఈ సెట్ మొత్తం బరువు 2274 గ్రాములు. రచన బాగా సంరక్షించబడింది. ఈ శాసనపత్రం 14వ శతాబ్దానికి చెందిన తెలుగు అక్షరాలు మరియు భాషలో చెక్కబడింది. ఒక సందర్భంలో మధ్యస్థం ఒక సంకేతం (దిర్ఘ) కరణాలు (పంక్తి 27) లో వలె సంబంధిత అక్షరం పైన నిలువు స్ట్రోక్ ద్వారా సూచించబడటం తప్ప పాలియోగ్రఫీలో ప్రత్యేక వ్యాఖ్యలు అవసరం లేదు. అక్షరాలు ఏకరీతి పరిమాణంలో ఉంటాయి మరియు బాగా చెక్కబడి ఉంటాయి. అక్షరక్రమానికి సంబంధించి ఈ క్రింది లక్షణాలు గుర్తించదగినవి. కొన్ని సందర్భాల్లో, ప్రశ్నలోని కాలంలో సాధారణంగా ఉన్నట్లుగా, అనుస్వరం ఎక్కడ ఉండకూడదో అక్కడ ఉపయోగించబడుతుంది (ఉదాహరణకు, లబ్దమ్నేక, లైన్ 2; విరాజితమ్నున, లైన్ 4; పరాక్రమోమ్నట, లైన్ 5); రి కోసం రి లేదా రు ఉపయోగించబడుతుంది; కొన్ని సందర్భాల్లో రెఫాను అనుసరించే హల్లు యొక్క అనుమానం గమనించవచ్చు మరియు తామ్రా కోసం తంబ్రా కూడా శ్రద్ధకు అర్హమైనది. ఇంకా, వ్యాపారి సంఘ సభ్యుల బిరుదులు చార్టర్ ఎ లో ఉన్నట్లుగా కన్నడలో ఉన్నాయని గమనించవచ్చు. అయితే, ఒక సందర్భంలో

This is a set of 3 oblong copper-plates with low rims engraved on all six sides. The plates are string together on a copper ring about 7.6 cms in diameter, the ends of which are fixed into the two arms of the small but thick bracket in the bottom of its fixed bull-seal. The bull is in seated posture and it is shown in full relief to the higher of about 3.8 cms. The plates measure about 21.8 cms in length and about 12.2 cms in breadth. The total weight of the set is 2274 gms. The writing is well preserved. This charter is engraved in Telugu characters and language of the 14th century to which the record belongs. The palaeography does not call for any special remarks except that in one instance the medial a sign (dirgha) is indicated by a vertical stroke on the top of the concerned letter as in karanalu (line 27). The letters are in uniform size and are well engraved. As regards orthography the following features are noteworthy. In some instances, as is common during the period in question, anusvara is used where it should not be (e.g., labdhamneka, line 2; virajitamnuna, line 4; parakramomnata, line 5); ri or ru is used for ri; doubting of consonant following repha can be observed in some instances and tambra for tamra also deserve attention. Further, it may be noted that the titles of the members of the merchant guild are in Kannada as in charter A. However, in one instance viz

Epigraphia Indica, Volume-XLII (1977-1978). · p. 166 to 170.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం శివాలయం ముందు ఒక రాతిపై ఉంది. 248 అనువాదం స్వస్తి! శ్రీమన్ మహామండలేశ్వర కాకతీయ ప్రతాప రుద్రదేవ మహారాజు భూమిని పరిపాలిస్తుండగా, విష్ణు సంక్రాంతి పవిత్ర సందర్భంగా (తన సామంతులతో) ఆహ్లాదకరమైన సంభాషణలు చేస్తూ, రుధిరెద్దరి సంవత్సరంలో, తత్తినూరి నందేవరాజులు దారిసి స్వయంభూదేవకు ఆనందం అందించడానికి-పొండుకమూర్ వద్ద 5 పుట్టీలు, సామంతపూడుకు ఉత్తరాన 2 పుట్టీలు, ఛత్రలకుంట వద్ద 3 పుట్టీలు, 1.6 ఇచ్చారు. మొత్తం 10 పుట్టీలు, మహారాజా మరియు అతని సొంత తండ్రి జయదేవనంగారు యొక్క మతపరమైన యోగ్యత కోసం సర్వమద్న్యంగా. గమనికః-చక్రీయ మరియు ఎస్. ఎస్. సంవత్సరాలు అనుగుణంగా లేవు. ఈ జగదేవ గణపతి యొక్క సేనాపతినా? నెం. 317

This inscription is on a stone in front of Siva temple. 248 Translation Hail ! While Sriman Mahamandalesvara Kakatiya Pratapa Rudradeva Maharaja was ruling the earth, holding pleasant converse (with his feudatories), on the holy occasion of Vishnu Sankranti, in the year Rudhiredgari, Tattinuri Nandevarajulu gave for providing enjoyment to Svayambhudeva of Darisi- a field of 5 puttis at Pondukamur, 2 puttis in the north of Samantapudu, 3 at Chatralakunta, 1.6. 10 puttis in all, as a sarvamdnya for the religious merit of the Maharaja and of his own father Jayadevaningaru. Note:- The cyclic and S.S. years do not correspond. Is this Jagadeva the general of Ganapati ? No. 317

A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones · p. 294 to 295

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం మరియు తెలుగు.

గమనికః ఈ గ్రాంట్ ప్రతాపరుద్ర పాలనలో ముస్లిం దండయాత్ర గురించి ప్రస్తావించింది. ఎన్. వెంకటరమణయ్య మరియు ఎం. సోమశేఖర శర్మ, మద్రాస్ ద్వారా ప్రోలయ-నాయక (1 ప్లేట్) యొక్క విలాస గ్రాంట్. ఈ గ్రాంట్ను తూర్పు గోదావరి జిల్లాలోని పిఠాపురం సమీపంలోని కందారడ గ్రామంలో శ్రీ హుండీ వెంకటరావు పంతులు గారు చాలా కాలం క్రితం, దాదాపు ఒక శతాబ్దం క్రితం కనుగొన్నారు. అతను మరియు వ్యాపారంలో అతని భాగస్వామి, పేరు మర్చిపోయిందని చెప్పబడే ఒక వైశ్య, ఒక ఉదయం ఒక ఇటుక బట్టీ ఉమ్మడి సంస్థ కోసం భూమిని తవ్వుతున్నప్పుడు ఒక లోహపు శబ్దం విన్నారు, వారు ఆ శబ్దం యొక్క కారణం తెలుసుకోవాలనే ఆసక్తిని కలిగి మరింత లోతుగా తవ్వారు. అప్పుడు వారు ఒక ఉంగరానికి జతచేయబడిన పద్నాలుగు రాగి పలకలను కనుగొన్నారు. ఇది ఉమ్మడి సంస్థ కాబట్టి శ్రీ వెంకట రావు, వైశ్య భాగస్వామి ఇద్దరూ ఈ కొత్త ఆస్తిని తమ మధ్య సమానంగా పంచుకుని, ఒక్కొక్కటి 7 ప్లేట్లు పొందారు. ఈ ఉంగరాన్ని కూడా శ్రీ వెంకట రావు వాటాకు ఇచ్చి, ఒక ప్రత్యేకమైన నిధిగా అంధవిశ్వాసంతో అతని కుటుంబంలో భద్రపరిచారు. రెండు తరాల తరువాత, వారి ఉనికిని ప్రజా కార్యకర్త, ప్రఖ్యాత పండితుడు అయిన శ్రీ సబ్నావిస్ సత్యకేశవరావు పంతులు గారికి వెల్లడైంది, ఆయన వైవాహిక సంబంధాల ద్వారా ఆ కుటుంబంతో అనుసంధానించబడ్డారు, ఆంగ్లంలో చదువుకున్నందున, సాధారణంగా చరిత్రకు రాగి ఫలకం మంజూరు విలువ తెలుసు. చరిత్ర పట్ల చాలా ఆసక్తి కలిగి, అతను ఆవిష్కరణను బహిరంగపరిచాడు మరియు ప్లేట్లలోని విషయాలను తెలుసుకోవడానికి ఆసక్తిగా ఉన్నాడు. దాదాపు రెండు దశాబ్దాల క్రితం, శ్రీ ఎం. సోమసేక్

Note: This grant mentions the Muslim invasion during the Prataparudra’s reign. Vilasa Grant of Prolaya-Nayaka (1 Plate) by N. Venkataramanayya and M. Somasekhara Sarma, Madras. This grant was originally discovered a long ago, nearly a century back, in the village of Kandarada, near Pithapuram in the East Godavari District, by Sri Hundi Venkata Rao Pantulu Garu. He and his partner in business, a Vaisya whose name is said to have been forgotten, heard a metallic sound one morning while digging the earth for a brick-kiln of joint enterprise, when they further dug deep having been curious to know the cause of that sound. Then they found fourteen copper plates attached to a ring. Since it was a joint enterprise Sri Venkata Rao and Vaisya partner both divided this new property equally between themselves, and got 7 plates each. The ring also went to the share of Sri Venkata Rao and was preserved in his family with superstitious care as a unique treasure. Two generations after, their existence was revealed to Sri Sabnavis Satyakesava Rao Pantulu Garu, a public worker and scholar of repute, who was connected with that family by marital ties, and who, being educated in English, knew the value of copper plate grants in general to history. Much interested in history, he made the discovery public, and was curious to know the contents of the plates. Some two decades back, when Sri M. Somasek

Epigraphia Indica, Volume-X XXII (1957) · p. 239 to 268

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · తెలుగు.

ఈ శాసనం గ్రామం వెలుపల పాత శివాలయం సమీపంలో ఉన్న విరిగిన స్తంభంపై ఉంది. ఈ శాసనం క్రీ. శ. 11వ శతాబ్దానికి చెందిన తెలుగు పద్యం మరియు గద్యంలో ఉంది. ఇది నాలుగో కులానికి చెందిన కొన్ని రేవిరాడ్డిలను పరిచయం చేస్తుంది. ఆయన కుమారుడు చామ్డిరేడి. తన స్నేహితుడు పున్నారెడ్డి కుమారుడు మల్లారెడ్డి వ్రెక్కల్లులో ఒక జైన దేవాలయాన్ని, ఒక త్రికూటాన్ని స్థాపించాడు, రెండోది 21 పుణ్యక్షేత్రాల కలయిక, దానితో బహుమతిగా ఇచ్చాడు. నెం. 246

This inscription is on a broken pillar lying near the old Shiva temple, outside the village. The inscription is in Telugu verse and prose of the 11th Century A.D. It introduces certain Reviraddi of the forth caste. His son was Chamdireddi. Mallireddy, son of his friend Punnireddy established a Jain temple and a trikuta in Vrekkallu, the latter being a combination of 21 shrines and endowed the same with gifts. No. 246

Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 45 to 55

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ.

ఈ శాసనం సి. వి. ఇ. నాటిది. రుద్ర, జయస్త అమావాస్య, సూర్యగ్రహణం. ఈ శాసనం రాజు సామంతుడైన వైదుంబ కుటుంబానికి చెందిన మహామండలేశ్వర మల్లమనరాజాను బిరుదులతో పరిచయం చేస్తుంది. ఆయన మూడు వందల అయాజే జిల్లాను పాలించే కలుకడపుర ప్రభువు అని చెబుతారు. బ్రహ్మేశ్వర ఆలయంలో ఆరాధన మొదలైన వాటి కోసం మహాస్థానాధిపతి, బ్రహ్మరసి భట్టారాకు ఒక గ్రామం బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు కనిపిస్తుంది. నెం. 370

This inscription is dated C.V.E......Rudri, Jayestha Amavasya, Solar eclipse. The inscription introduces the king's feudatory Mahamandalesvara Mallamanaraja of the Vaidumba family with titles. He is said to be the lord of Kalukadapura governing the district of Ayaje three hundred. It seems to register the gift of a village to mahasthanadhipati, Brahmarasi Bhattara for the worship etc. in the temple of Brahmesvara. No. 370

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 39.

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ

ఈ శాసనం చాళుక్య విక్రం 34 గా పేర్కొనబడింది. విరోధి, విష్ణుసంక్రాంతి. సోమనాథభట్ట ప్రభుత్వ-అగ్రహారంగా ఉన్న అగ్రహార తాండిపము-లంకలోని చెనిమ్చే (?) బసదికి గతంలో మంజూరు చేసిన తలవిత్తి నుండి రాజ బకాయిలలో మూడింట ఒక వంతు భూమిని, రాజు ఆదేశాల మేరకు మరియు మహాప్రాధాన అంతహపుర-వర్గడే కాళిమయ్య, కొల్లిపాకే-7000 దండనాయక అయిన అతని తమ్ముడు తిక్కపాయ్య అభ్యర్థన మేరకు సోమేశ్వర దేవునికి ఇచ్చిన భూమిని నమోదు చేసింది. కొల్లిప్పకే-నాడుతో సహా అనేక భూభాగాలను యువరాజు సోమేశ్వర పరిపాలించినట్లు పేర్కొనబడింది. నెం. 375

This inscription is dated as Chalukya Vikrama 34. Virodhi, Vishnusamkranti. Records the gift of land including the one-third portion of the royal dues from the talavritti formerly granted to the Chenimche (?) basadi in agrahara Tandipamu-lanka which was a prabhutva- agrahara of Somanatha-bhatta and was included in Kalvachedu-40, to god Somesvara under orders from the king and at the request of mahapradhana antahpura- verggade Kalimayya and his younger brother Tikkapayya who was the dandanayaka of Kollipake-7000. Prince Somevara is stated to have been ruling over several territories including Kollipake-nadu. No. 375

Archaeological survey of India, Annual Report on · p. 50

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · సంస్కృతం మరియు కన్నడ

Archaeological survey of India, Annual Report on · p. ౨]

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ

వీధిలో విరిగిన స్తంభం పడి ఉంది. శకలాలు. చాళుక్య కుటుంబం యొక్క వంశావళిని కలిగి ఉంది మరియు యువరాజు సోమేశ్వర మరియు గుడపర్వత, సరకారపర్వత, లవనపర్వత మరియు గోసహస్ర వంటి మహాదానాలను సూచిస్తుంది. అంతహ్పురవేర్గడే, మహాప్రాధాన, కన్నడ-సంధినిగ్రాహి మరియు దండనాయక అనే బిరుదులను కలిగి ఉన్న అధికారిని (పేరు కోల్పోయిన) కూడా సూచిస్తుంది. పోస్ట్ స్క్రిప్ట్లో దేవుడు అప్పెశ్వరదేవుని ప్రస్తావన. నెం. 383

Broken pillar lying in the street. Fragmentary. Contains a genealogical account of the Chalukya family and refers to prince Somesvara and to the mahadanas such as Gudaparvata, Sarkaraparvata, Lavanaparvata and Gosahasra. Also refers to an officer (name lost) who bears the epithets antahpuraverggade, mahapradhana, Kannada-sandhinigrahi and dandanayaka. Mentions god Appesvaradeva in a postscript. No. 383

Archaeological survey of India, Annual Report on

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 39 and 40

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · సంస్కృతం మరియు కన్నడ

ఈ శాసనం కోట పైభాగంలో కొత్తగా కనుగొన్న ఏకచక్రేశ్వర ఆలయానికి ఎదురుగా ఉంది. తీవ్రంగా దెబ్బతిన్న, జైన సంస్థకు కొన్ని బహుమతులను నమోదు చేసినట్లు అనిపిస్తుంది, ఇది మంజూరు యొక్క స్వభావం స్పష్టంగా లేదు. ఇది శ్రేష్టుల కుటుంబాన్ని సూచిస్తుంది, అందులో నళికాంబిక అనే మహిళ ప్రస్తావించబడింది. నెం. 393

This inscription is on the top of the fort facing the newly discovered Ekachakresvara temple. Badly damaged, seems to register some gifts to a Jaina establishment, the nature of grant which is not clear. Refers to a family of sreshthins of which a lady called Nalikambika is mentioned. No. 393

Archaeological survey of India, Annual Report on · p. 56

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ

పేజీ నెం. 43

Page No ; 43

Indian Archaeology 1960-1961, A Review. · p. 169 and 170

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం ఆలయ ముఖ మండపం లోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. ఇది పడవ సిబ్బందికి 10 పుట్టీ వరి భూమి మరియు 10 గడ్యానాలు (బంగారు నాణేలు) బహుమతిగా నమోదు చేసింది మరియు మహామండలేశ్వర వీర కేశవ దేవ భార్య రాణి మైలాలదేవి ద్వారా యాత్రికులు నదిని దాటడానికి ఉచిత పడవ ఏర్పాట్లు చేసింది. మైలళాదేవి త్రిభువనమల్ల కుమార్తె. నెం. 401

This inscription is on a pillar in the mukha mandapa of the temple. It registered a gift of 10 puttis of paddy land and 10 gadyanas (gold coins) to boat men and made arrangements for free ferry for the pilgrims to cross the river by the queen Mailaladevi, wife of mahamandalesvara Vira Kesava deva. Mailaladevi was a daughter of Tribhuvanamalla. No. 401

Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. · p. 256 to 257

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ.

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 63 to 64.

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం వెంకటేశ్వర ఆలయ గోడపై నిర్మించిన రాతిపై ఉంది. శకలాలు. ఈ శాసనం 311 కల్యాణపురలోని విజయ-స్కంధవర (విజయవంతమైన కంటోన్మెంట్) నుండి పాలించిన చాళుక్య చక్రవర్తి త్రిభువనమల్లదేవ (ఆరవ విక్రమాదిత్య) కు సంబంధించినది. తేదీ నిర్మించబడింది. చాళుక్య విక్రమ శకం, సుక్ల-దాసామి-యుక్తర్కవర మాత్రమే కనిపిస్తారు. ఇది చక్రవర్తి కుమారుడు తైలాపదేవుని గురించి కూడా ప్రస్తావిస్తుంది. ఇది బహుశా కామ్డూరు చోడా కుటుంబానికి చెందిన కొంతమంది సభ్యుల బహుమతిని నమోదు చేస్తుంది, బహుశా తమ్ము భీముడు. నెం. 414

This inscription is on a stone built into the wall of Venkateswara temple. Fragmentary. The inscription pertains to the Chalukya emperor Tribhuvanamalladeva (Vikramaditya VI) who is said to have been ruling from the Vijaya-skandhavara (Victorious cantonment) at 311 Kalyanapura. Date is built in. Only Chalukya vikrama-saka, and sukla-dasami-yuktarkavara are visible. It also mentions the emperor's son Tailapadeva. It probably registers the gift by some member of the Kamduru Choda family, perhaps Tammu Bhima. No. 414

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District · p. 73 to 74

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ.

ఈ దెబ్బతిన్న, ముక్కలు ముక్కలుగా ఉన్న శాసనం పశ్చిమ చాళుక్య రాజు ఆరవ త్రిభువనమల్ల విక్రమాదిత్య (క్రీ. శ. 1076-1126) పాలనను సూచిస్తుంది. తేదీ భాగం పోయింది. 312 ఇది రాజు సైన్యాధిపతి దండనాయక అనంతపాలయ్య ఇతరులతో పాటు పదవులను కలిగి ఉండటం, గ్రాంట్ మంత్రి మరియు హోం వ్యవహారాల ఇన్ఛార్జ్ అధికారి, వెంగి పన్నెండు వేల ప్రావిన్స్ను పాలించడం మరియు పేరు కోల్పోయిన మరొక పాలనను పరిచయం చేస్తుంది. దీని తరువాత జనరల్ గోవిందరాసు చేసిన దోపిడీల వివరణ ఉంటుంది. శాసనం యొక్క మిగిలిన భాగం గోవిందరాసు కుటుంబం గురించి వివరిస్తుంది, దాని సభ్యులలో కొంతమంది సాధించిన విజయాలను వివరిస్తుంది. నెం. 415

This damaged and fragmentary inscription refers to the reign of the Western Chalukya king Tribhuvanamalla Vikramaditya VI (A.D. 1076-1126). The date portion is lost. 312 It introduces the king’s commander of the army, Dandanayaka Anantapalayya holding among others the designations, Grant Minister and officer in charge of Home Affairs, who was ruling the province of Vengi Twelve Thousand and another reign whose name is lost. This is followed by the description of the exploits of the general Govindarasa. The remaining portion of the epigraph gives an account of Govindarasa’s family, narrating the achievements of some of its members. No. 415

Andhra Pradesh Government Archaeological Series · p. 15 and 16

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · తెలుగు, కన్నడ.

వాల్యూమ్-I (1992).

Volume-I (1992).

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District · p. 91

కాకతీయ పూర్వ తెలంగాణ · కన్నడ

ఈ శాసనం రాజరాజ నరేంద్ర గ్రంథాలయానికి ముందు ఉంచిన విరిగిన స్తంభంపై ఉంది. శకలాలు. ప్రసాదం స్వస్తి-శ్రీ సమస్త-భువనశ్రయం మొదలైన వాటితో ప్రారంభమవుతుంది. ఉల్లేఖనాలు తెలికి-1000 నెం. 428

This inscription is on a broken pillar kept in front of the Rajaraja Narendra Library. Fragmentary. Begins with the prasasti Svasti-sri samasta-bhuvanasraya, etc. Mentions Teliki- 1000 No. 428

Archaeological Survey of India · p. 23→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

పటేల్ ఇంటికి దూరంగా వీధిలో నిలబడి ఉన్న రాతి స్తంభంపై ఈ శాసనం చెక్కబడింది. ఈ శాసనం విరియాల భీముడిది, ఇది దాని రూపం మరియు దాని విషయాల నుండి నిర్ణయించే అసాధారణ శాసనం. మంజూరు చేసిన తేదీ లేదా ఉద్దేశ్యం గురించి ప్రస్తావించలేదు. ఇది ప్రధానంగా యుగం లేదా ఎర్రా సాధించిన విజయాలను నమోదు చేస్తుంది, దీని వంశావళి ఈ క్రింది విధంగా ఇవ్వబడిందిః దుర్జయ రాజవంశంః బోరంటి-వెన్నా. యుగం విరియాల-భీముడు. యుగం లేదా ఎర్రా. ఎర్రా కార్యకలాపాలు ఈ క్రింది విధంగా సంగ్రహించబడ్డాయిః (i) బొట్టు-బేట అనే చిన్న యువరాజు కోసం పోరాడి, తన శత్రువును చంపి, కోరవి దేశంలో అతనిని స్థాపించి, అతని పేరుతో పొడగల్-దయాము, బిట్టారాగద్యానము, మొగుడుపల్లి అనే 12 గ్రామాలతో కలిసి పాలించాడు. (ii) యువ కాకటి ప్రభువు బేటాను అతని సంరక్షణలో తీసుకున్నాడు, ఎందుకంటే అతను కన్య కామమ-సాని యొక్క ఆశ్రయం, బీటా తరపున పల్లవ-రాయ చక్రవర్తిని ఇంటర్వ్యూ చేసి కాకతిని స్థాపించాడు. (iii) కడయ-నాయకుడిని చంపి, వేలుపు-గోమ్డాలో వేలుపు-గోమ్డ రాజును స్థాపించాడు, అతని నుండి పొందిన నెరెడుబోటిపాడు, బెకుమావిడ్లు, రెందయరాజు-సంగడ్లులు. శిల్పి (అక్షరాలను కత్తిరించినవాడు) కొమ్మోజన-బరహా. చివరి పంక్తి దేవుడికి వెళ్ళేదాన్ని సూచిస్తుంది, కానీ అది ఏమిటో స్పష్టంగా తెలియదు.

This inscription is inscribed on a stone pillar standing in a street not far from the Patel’s house. This inscription is by Viriyala Bhima, this is an unusual inscription judging from its form as well as its contents. There is no mention of either the date or the purpose of the grant. It records mainly the achievements of Era or Erra whose genealogy is given as follows: Durjaya dynasty:: Boranti-Venna. Era Viriyala-Bhima. Era or Erra. Erra’s activities are summed up as follows: (i) Championed the cause of a minor prince called Bottu-Beta, killed his enemy and having established him in the Koravi country ruled in his name Podagala-dayamu, Bittaragadyanamu and, mogudupalli together with 12 villages (?). (ii) Took under his care the young Kakati lord Beta, because he was the resort of the maiden Kamama-sani’; interviewed the Pallava-raya, the emperor, on Beta’s behalf and established Kakati. (iii) Killed Kadaya-nayaka and established the king of Velupu-gomda in velupu-gomda obtained from him Neredubotipadu, Bekumavidlu, and Remdayaraju-samgadlu. The artisan (who chiselled the letters) was Kommojana-baraha. The last line refers to something that goes to the god but it is not clear what it is.

Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam’s Dominions, Part- II, 2017. · p. 78 to 79 and 189 to 190.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం.

ఈ శాసనం లైబ్రరీ ప్రాంగణంలో ఉన్న రాతి స్తంభంపై చెక్కబడింది. త్రిభువనమల్ల రాజు తండ్రి (?) ఒక ఆలయంలో సేవ నిర్వహించే రామేశ్వర-పండితకు వైజియానపాలి అలియాస్ శివ-పురను మంజూరు చేశాడని, రామేశ్వర-పండితుల ఉత్తమ శిష్యుడు ప్రోల ఒక స్తంభాన్ని నిర్మించాడని నమోదు చేయబడింది. ప్రోలాకు వర్తింపజేసిన కాలమార్టిగాండా అనే శీర్షిక ఈ శీర్షిక సంభవించిన తొలి ఉదాహరణ. లాకులేశ్వర-ఆగమ యొక్క గొప్ప ఆరాధన యొక్క సారాంశం ప్రోలాకు తెలుసని పేర్కొనబడింది. రాడ్డికుమ్తా అనే పేరుతో ఒక నిర్దిష్ట గ్రామాన్ని సూచిస్తారు. ఈ గ్రాంట్ను (అంటే లిఖితాన్ని రచించడం) గణపతి-రాజు కుమారుడు, పిడిసేటి ప్రభువు ప్రోలమ-రాజా రాశారు.

This inscription is inscribed on a stone pillar laying in the compound of the library. Records that the father (?) of king Tribhuvanamalla granted Vaijianapali alias Siva-pura to Ramesvara-pandita, who conducted service at some temple; and that Prola, the best pupil of Ramesvara-pandita, erected a pillar. The title Calamartiganda applied to Prola is the earliest instance of the occurrence of this title. Prola is stated to have known the essence of the great cult of the Lakulesvara-agama. A certain village by name Raddikumta is referred to. The grant was written (i.e. composed likhitam) by Prolama-raja, son of Ganapati-raja, and lord of Pidiceti.

Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam’s Dominions, Part-II, 2017. · p. 55 to 56 and 187

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం విష్ణు ఆలయం ముందు ఒక రాతిపై ఉంది. ప్రారంభ కాకతీయ చరిత్రకు సంబంధించిన కొన్ని వివరాలు ఇవ్వబడ్డాయి. ఒక నిర్దిష్ట వేమ చోళుడు కాకతీయ రాజ్య శత్రువులతో పోరాడి, దానికి దృఢమైన పునాదిని సాధించాడు. ఆ విధంగా అతను కాకతీయ రాజు నుండి అనేక గ్రామాలను పొందాడు. ఆయన హరిహర, భాస్కర దేవాలయాలను, కొన్ని చెరువులను స్థాపించాడు.

This inscription is on a stone in front of Vishnu temple. Some details regarding the early Kakatiya history are given. A certain Vema Chola fought with the enemies of the Kakatiya kingdom and secured firm foundation for the same. Thus he obtained several villages from the Kakatiya king. He established Harihara and Bhaskara temples and some tanks.

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 90

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · ……….

పదకొండవ శతాబ్దానికి చెందిన అక్షరాలలో నమోదు చేయబడిన ఈ రాగి ఫలకం మంజూరు, ముదుగొండకు చెందిన చాళుక్య నాయకుడు కుసుమాదిత్య చేసిన మంజూరును నమోదు చేస్తుంది. కాకతీయులతో వారి సంబంధం ఈ రికార్డు నుండి మొదటిసారిగా తెలుస్తుంది.

This copper plate grant, recorded in characters of about the eleventh century, registers a grant made by a Chalukya chief Kusumaditya of Mudugonda. Their relationship with the Kakatiyas is known from this record for the first time.

Indian Archaeology 1970-1971, A Review. · p. 46

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు కన్నడ.

పోలీసు ఔట్పోస్టుకు చాలా దూరంలో ఉన్న హన్మకొండ, కాజీపేట మధ్య రోడ్డు పక్కన ఉన్న విరిగిన స్తంభం మీద. శాసనం తీవ్రంగా దెబ్బతింది మరియు శాసనం యొక్క వస్తువు వివరాలను ఇచ్చే భాగం పోయింది. కాకతీయ పాలకుడి వంశావళి ఈ క్రింది విధంగా ఇవ్వబడిందిః దుర్జయ రాజవంశంః: 1. బీటా 2. ప్రోల లేదా పోలలారస-దేవ 3. వరుణుని స్థాపన సమయంలో ఒక స్తంభం స్థాపనను బేతారస అని సూచిస్తారు. కేసరి-సముద్రం మరియు సెట్టి-కెరెయా అని పిలువబడే రెండు చెరువులు సూచించబడ్డాయి. కొలత యూనిట్లు అయిన ఖండూగా మరియు కోలాగా అనే పదాలు గుర్తించదగినవి.

On a broken pillar lying by the side of the road between Hanmkonda and Kazipet road not far from the Police outpost. The inscription is badly damaged and the portion giving the details of the object of the inscription is lost. The genealogy of the Kakatiya ruler is given as follows: Durjaya dynasty:: 1. Beta 2. Prola or Polalarasa-deva 3. Betarasa The establishment of a pillar at the time the establishment of Varuna is referred to. Two tanks called Kesari-samudram and Setti-kereya are referred to. The terms Khanduga and Kolaga, units of measurement, are noteworthy.

Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam’s Dominions, Part-II, 2017. · p. 22 to 25 and 185

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

వెంగిడేస చాళుక్య రాజు, నాగార్జునపల్లి ప్రభువు అంకకర అయిన ఒక నిర్దిష్ట పుల్లింగి రాజు కాకటి బేతేశ్వర ఆదేశాల మేరకు బేతేశ్వర ఆలయానికి విరుత్తులు (పదవీకాలం) బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు ఇది నమోదు చేస్తుంది. బహుమతిని పూజారి జ్ఞానశక్తి సంరక్షణలో ఉంచారు. ఇది వెంగీ చాళుక్యులతో ప్రారంభ కాకతీయ అధిపతుల సంబంధాన్ని వెలుగులోకి తెస్తుంది.

It records the gift of vrittis (tenures) to the temple of Betesvara, under orders of the king Kakati Betesvara by a certain Pullimgi, the ankakara of the Vengidesa Chalukya king and Lord of Nagarjunapalli. The gift was placed in the custody of the priest Jnanasakti. It throws light on the relationship of the early Kakatiya Chiefs with the Chalukyas of Vengi.

Andhra Pradesh Archaeology A Review 1987-2001. (2002) · p. 104.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు-కన్నడ

మొట్టమొదటి రికార్డులలో కాకతీయ పాలకుడు బీటా I ను ప్రోల కుమారుడు, దుర్జయ-కులకు చెందిన బీటా I మనవడు, పశ్చిమ చాళుక్య రాజు త్రిభువనమల్లకు అధీనంలో ఉన్నట్లు పేర్కొన్నారు. మరో రెండు శిలాశాసనాలు త్రిభువనమల్ల కుమారుడు, రెండవ బీటా మనవడు రెండవ ప్రోల కాలానికి చెందినవి. రెండవ ప్రోల కుమారుడు, వారసుడు అయిన రుద్ర కాలం నాటి మరొక శాసనం, తండ్రి ఆధ్వర్యంలో సేవను చేపట్టి, కుమారుడి ఆధ్వర్యంలో ముఖ్యమంత్రి పదవికి ఎదిగిన గంగాధర గురించి ప్రస్తావించింది.

The earliest of the records mentions the Kakatiya ruler Beta Il as the son of Prola and grandson of Beta I of Durjaya-kula and as a subordinate of the Western Chalukya king Tribhuvanamalla. Two other epigraphs belong to the time of Prola II, son of Tribhuyanamalla and grandson of Beta II. Another inscription of the time of Rudra, son and successor of Prola II, mentions Gangadhara, who took up service under the father and rose to the position of the chief minister under the son.

Indian Archaeology 1957-1958, A Review. · p. 55

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · కన్నడ

ఈ దెబ్బతిన్న శాసనం పశ్చిమ చాళుక్య రాజు త్రిభువనమల్ల ఆరవ విక్రమాదిత్య (క్రీ. శ. 1076-1126) పాలనను సూచిస్తుంది. తేదీ వివరాలు పూర్తిగా భద్రపరచబడలేదు. ఇది కాకతీయ కుటుంబానికి చెందిన ప్రోలరస కుమారుడు, రాజు సామంతుడు మహామండలేశ్వర బేతరాసను పరిచయం చేస్తుంది. వరుణ దేవుని ప్రతిష్ఠాపన సందర్భంగా శిలాశాసనాన్ని కలిగి ఉన్న స్తంభాన్ని ఏర్పాటు చేసినట్లు ఇది పేర్కొంది. భూములకు నీటిపారుదల కోసం ట్యాంక్ నుండి సరఫరా చేయబడిన నీటి పరిమాణాలపై సెస్ వసూలు చేయడానికి చార్టర్ కొన్ని నిబంధనలను నిర్దేశించినట్లు తెలుస్తోంది.

This damaged inscription refers to the reign of the Western Chalukya king Tribhuvanamalla Vikramaditya VI (A.D. 1076-1126). The details of the date are not fully preserved. It introduces the king's feudatory Mahamandalesvara Betarasa, son of Prolarasa, of the Kakatiya family. It states that the pillar bearing the epigraph was set up on the occasion of the installation of the god Varuna. The charter seems to lay down certain regulations for the collection of cess on quantities of water supplied from the tank for irrigating the lands.

Andhra Pradesh Government Archaeological Series No-3 Kannada Inscriptions-1961 · p. 25

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఖమ్మం వెళ్లే మార్గంలో వరంగల్ నుండి 40 మైళ్ళ దూరంలో మాతేడు గ్రామం ఉంది. రహదారి నుండి సుమారు 3 ఫర్లాంగ్లలో శివుడు మరియు విష్ణువుకు అంకితం చేయబడిన ఒకే ఆవరణలో రెండు దేవాలయాలు పక్కపక్కనే ఉన్నాయి. ప్రతిదానికి ముందు ఒక శాసనం ఉంది మరియు క్రిందిది విష్ణు ఆలయం ముందు ఉంది. తెలుగు గద్యంలో ఉన్న శాసనం, సంవత్సరపు ప్రకాశవంతమైన సగం ఏడవ రోజు వడ్డావరంలో ఆదిత్య-దేవర....................................................................................................................................................................................

Matedu village is about 40 miles from Warangal on the road to Khammamet. About 3 furlongs from the road are two temples side by side in a single enclosure dedicated to Siva and Visnu respectively. Each has an inscription in front of it and the following is the one in front of the temple of Visnu. The inscription, in Telugu prose, records the construction of temples for Aditya-devara......... on Vaddavaramu, the seventh day of the bright half of the year Sarvari, the 45th year of the Calukya Vikrama era by Mahasamanta Vemabola-Boddama-Malle-nayakudu servant of mahamandalesvara Kākatiya Prola(raju) (evidently Prola II), lord of the excellent city of (Ha)numa-konda during the victorious rule of 'the ornament of the Chalukyas', srimat- Tribhuvana Malla (obviously Tribhuvanamalla Vikramaditya VI of the dynasty of the Chalukyas of Kalyana).

A Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts of Andhra Pradesh. Part III, 1956. · p. 139 to 141

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం విష్ణు ఆలయం ముందు ఒక రాతిపై ఉంది. తేదీ సి. వి. ఇ. 45 సర్వరి, చైత్ర సు 7, ఆదివారం. వేమచోళ కుటుంబానికి చెందిన బోడం కుమారుడు, మహామండలేశ్వర కాకతీయ పొలరాజు సేవకుడు అయిన మహాసమంత మల్లనాయక నారాయణ, ఆదిత్యదేవుల కోసం దేవాలయాల నిర్మాణాన్ని నమోదు చేశారు.

This inscription is on a stone in front of Vishnu temple. Dated C.V.E. 45 Sarvari, Chaitra su 7, Sunday. Records the construction of temples for Narayana and Adityadeva by Mahasamanta Mallenayaka son of Boddam of the Vemachola family and servant of Mahamandalesvara Kakatiya Polaraju.

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 89 and 90

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం

మంథని నుండి వచ్చిన శాసనం గుండరాజాను పశ్చిమ చాళుక్య రాజు భూలోకమల్ల యొక్క భూస్వామ్యవాదిగా పేర్కొంది. హనుమకొండ, పాలంపేట్, గణపేశ్వర శాసనాలలో మంత్రకూట ప్రభువు (అంటే మంథని) గా, రెండవ కాకటి ప్రోల చేత చంపబడిన వ్యక్తిగా పేర్కొన్న మంథాన్య-గుండతో ఈ గుండరాజుడు నిస్సందేహంగా సమానంగా ఉంటాడు.

Inscription from Manthani mentions Gundaraja as the feudatory of the Western Chalukya king Bhulokamalla. This Gundaraja is no doubt identical with Manthanya-Gunda mentioned in the Hanumakonda, Palampet and Ganapesvara inscriptions as the lord of Mantrakuta (i.e. Manthani) and as one who was killed by Kakati Prola II.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1958-59 · p. 13 and 40

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · కన్నడ.

ఈ శాసనం గ్రామంలో విరిగిన స్తంభంపై ఉంది. శాసనం ముక్కలు ముక్కలుగా, అసంపూర్ణంగా ఉంది. అనుమకొండ కాకతీయ అధిపతుల సేవలో ఉన్న నాగార్జునపల్లి ప్రభువు, ఒక జనరల్ [పేరు కోల్పోయిన] ద్వారా బలియా నఖార యొక్క జనశక్తికి కొంత బహుమతిని నమోదు చేసినట్లు తెలుస్తోంది. దాత వెహగి [దేశ] చాళుక్యుల సేవలో ఉన్నారని చెబుతారు. కాకతీయులు సార్వభౌములుగా రుడదేవ

This inscription is on a broken pillar in the village. The inscription is fragmentary and incomplete. Seems to record some gift to the Jhanasakti of the baliya nakhara by a general [name lost], lord of Nagarjunapalli who was in the service of Kakatiya chiefs of Anumakonda. The donor is said to have been in the service of Vehgi[desa] Chalukyas. KAKATIYAS AS SOVEREIGNS RUDRADEVA

Inscriptions of Andhra Pradesh, Medak District (2001) · p. 180 to 182

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

రెచేరువుల నామి రెడ్డి పిల్లలమరి కోటలో ఈ క్రింది దేవాలయాలకు గృహాలను ఇచ్చినట్లు పేర్కొన్నాడుః గమ్గా-జియా 2. అవుజ ముప్పోజు 3. మాడెలాస్ (ఎ) మాలోజూ (బి) దమణ మరియు (సి) బ్రహ్మ 4. పాత్రా (ఎ) సీతామా (బి) అన్యమా (సి) పార్వతి మరియు (డి) ముత్తమా 5. వాసెకర పోతనా 6. మోకరి దమ 7. పాడిస్ (ఎ) త్రిపురమ (బి) జక్కా, (సి) బ్రహ్మక మరియు (డి) మరకా 8. పాడిహరి విమలే 9. పూజారులు (ఎ) రామాజియా (బి) ప్రోలాజియా మరియు (సి) కొమ్మాజియ గంగాజియ స్థానపతి (ప్రధాన పూజారి) అవుజ (ఒక సంగీత వాయిద్యం) మద్దేలాస్ (డ్రమ్మర్లు) పాడిస్ (గాయకులు) పాత్రాస్ (నృత్యకారులు) పాడిహరి (దూత) వాసెకర (వేణువు-వాయిద్యకారులు) మోకారి (?) గా కనిపిస్తారు

States that, Recheruvula Nami Reddi gave houses in the fort of Pillalamarri to the following temples: 1. Gamga-Jiyya 2. Avuja Muppoju 3. Maddelas (a) Maloju (b) Damana and (c) Bramma 4. Patras (a) Sitama (b) Anyama (c) Parvati and (d) Muttama 5. Vasekara Potana 6. Mokari Dama 7. Padis (a) Tripurama (b) Jakka, (c) Brammaka and (d) Maraka 8. Padihari Vimale 9. Pujaris (a) Ramajiyya (b) Prolajiyya and (c) Kommajiyya Gangajiyya appears to be the Sthanapati (Chief Priest) Avuja (a musical instrument) Maddelas (Drummers) Padis (Singers) Patras (dancers) Padihari (messenger) Vasekara (flute-players) Mokari (?)

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 152 to 153→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు నంది-నగరి

యాత్రికులను సందర్శించడం ద్వారా ప్రసిద్ధ తీర్థాలలో ఏర్పాటు చేయబడిన శాసనాలు కొన్నిసార్లు సుదూర ప్రాంతాల రాజులను ప్రస్తావిస్తాయని, ఎందుకంటే పవిత్ర స్థలాలు వారి డాక్యుమెంటేషన్లలో భాగాలు కావు, కానీ యాత్రికులు అక్కడ ప్రజలు లేదా అధీనంలో ఉన్నందున మరియు రాజుతో సహా పవిత్ర ప్రజలు తరచుగా తమ సొంత ఖర్చుతో ఇతరులను ఆ ప్రదేశాలకు పంపడం ద్వారా తమకు నచ్చిన తీర్థాలను సందర్శించే అర్హతను పొందేందుకు ప్రయత్నించారని మేము మరెక్కడా సూచించాము. భారతదేశంలోని అత్యంత ప్రసిద్ధ తీర్థాలలో ఒకటైన గయను సవరించిన నాలుగు శాసనాలు, ఈ ప్రశ్నకు స్వాగతం పలుకుతున్నాయి. గయలోని అత్యంత పవిత్రమైన మందిరం విష్ణుపద ఆలయం మరియు అన్ని రికార్డులు ఆ ఆలయ ఆవరణలో కనిపిస్తాయి. చనిపోయిన పూర్వీకుల ఆత్మల మోక్షం కోసం శ్రాద్ధ అని పిలువబడే అంత్యక్రియల అనంతర వేడుకల వేడుకలకు గయ అత్యంత అనుకూలమైన ప్రదేశంగా పరిగణించబడుతుంది. మహాలయ-అమావాస్య (అంటే అమాంత భాద్రపద లేదా పూర్ణిమంత అశ్వినలో అమావాస్య రోజు) తో ముగిసే పక్షం రోజులు దీనికి ఉత్తమ సమయంగా పరిగణించబడుతున్నప్పటికీ, ఆ సందర్భంగా భారతదేశంలోని అన్ని పార్టీల నుండి లక్షలాది మంది యాత్రికులు ఈ పవిత్ర స్థలాన్ని సందర్శిస్తారు. మొదటి కాకతీయ ప్రతాపరుద్ర కాలం యొక్క శాసనం విష్ణుపద ఆలయం ముందు శివాలయం యొక్క తూర్పు గోడ (కుడి వైపు) లో అమర్చిన నల్లని రాతిపట్టపై శాసనం చెక్కబడింది. మొత్తం 31 పంక్తులు ఉన్నాయి. [...]

We have elsewhere suggested that inscriptions set up at well-known tirthas by visiting pilgrims sometimes mention kings of distant lands not because the holy places in question formed parts of their documentations but merely because the pilgrims were there subjects or subordinates and that pious people including king often sought to secure the merit of visiting tirthas of their choice by sending others to those locations at their own cost as their proxies. The four inscriptions edited Gaya which is one of the most celebrated tirthas of India and they throw welcome light on the said question. The holiest shrine at Gaya is the Vishnupada temple and all the records are found within the precincts of that temple. Gaya is regarded as the most suitable place for the celebration of the post-funeral ceremony called sraddha for the salvation of the spirits of dead ancestors. Gaya-shraddha (i.e. the performance at shraddha at Gaya) can be celebrated by anybody for any deceased person at any time of the year, although the fortnight ending with the Mahalaya-Amavasya (i.e. the new-moon day in amanta Bhadrapada or purnimanta Asvina) is regarded as the best time for it and lakhs of pilgrims from all parties of India visit the holy place on that occasion. Inscription of the time of Kakatiya Prataparudra I The inscription is engraved on a black slab of stone fixed into the eastern wall (right side) of the shrine of Siva in front of the Vishnupada temple. There are in all 31 lines of writing. [...]

Epigraphia Indica, Volume-XXXIII (1959-1960, Reprint in 1987) · p. 103 to 107

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు కన్నడ

ఈ శాసనం రాజరాజ నరేంద్ర గ్రంథాలయంలో విరిగిన రాతి ముక్కపై ఉంది. దెబ్బతిన్న మరియు విచ్ఛిన్నమైన. రుద్రపదలో తన పూర్వీకుల మానాలకు పిండాలను సమర్పించి, నీటి నైవేద్యాలతో పాటు వారణాసిలో విశ్వనాథ దేవుడిని పూజించి, ప్రతి తీర్థయాత్ర స్థలంలో డబ్బు ఉదారంగా పంపిణీ చేయడం ద్వారా ప్రార్థకులను సంతృప్తి పరచిన వ్యక్తిని సూచిస్తుంది. తరువాత, ఇది కాకటి కుటుంబానికి చెందిన ప్రొలా రాజును పరిచయం చేస్తుంది. అతను యుద్ధంలో గోకర్ణ కుమారుడిని ఓడించి, అతని రాజ్యంలో తిరిగి నియమించాడు; అతను పులవాసను జయించి, మేడరాజ రాజ్యాన్ని లొంగదీసుకున్నారు. మేద్రాజ సంపదను పొందిన తరువాత, గంగాధర ఆనమకొండపురిలో ప్రసన్న కేశవ దేవునికి ఒక ఆలయాన్ని నిర్మించి, ప్రయాగ మరియు వారణాసిలకు తీర్థయాత్ర చేసి, తరువాతి ప్రదేశంలోని దశస్వామిధ (ఘాట్) వద్ద గంగా నీటిలో స్నానం చేశాడు.

This inscription is on a broken piece of stone in the Rajaraja Narendra Library. Damaged and fragmentary. Refers to someone who offered pinda to the manes of his ancestors together with the libations of water in Rudrapada, worshipped the God Visvanatha at Varanasi, and satisfied the supplicants in every place of pilgrimage by the liberal distribution of money. Next, it introduces King Prola of the Kakati family. He defeated the son of Gokarna in battle and reinstated him in his kingdom; he conquered Pulavasa and subjugated the kingdom of Medaraja. Having obtained the wealth of Medraja, Gangadhara built a temple to the god Prasanna Kesava in Anamakondapuri and made pilgrimage to Prayag and Varanasi and bathed in the waters of the Ganga at the Dasasvamedha (ghat) in the latter place.

Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 123 to 126→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం · తెలుగు మరియు కన్నడ

ఈ శాసనం రాజరాజ నరేంద్ర గ్రంథాలయంలోని ఒక రాతిపై ఉంది. దెబ్బతింది. వెంగిలోని అగ్రహారమైన వెల్లను సూచిస్తుంది మరియు కాకతీయ రాజు రుద్రకు అధీనంలో ఉన్న వ్యక్తిని ప్రస్తావిస్తుంది, అతను మాన్యక గోండా అనే బిరుదును కలిగి ఉన్నాడు మరియు మేద క్షితిప అనే నాయకుడిని ఓడించి చక్ర-తీర్థాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. రుద్ర తన రాజధానిని తగలబెడతాను అని భావించి మాల్యవంత కొండ వాలులపై ఉన్న ఆకృతులకు తన రాజధాని నుండి ఎవరైనా భయాందోళనతో పారిపోవడాన్ని కూడా ఇది సూచిస్తుంది.

This inscription is on a stone in the Rajaraja Narendra Library. Damaged. Refers to Vella, an agrahara in Vengi and mentions a subordinate of the Kakatiya king Rudra, who bore the title, Manyaka Gonda and who defeated a chief of the name of Meda kshitipa and captured Chakra-tirtham. It also alludes to the flight in panic of someone from his capital to the formats on the slopes of the Malyavanta hill thinking that Rudra would burn down his capital.

Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 119 to 123→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం

ఈ శాసనం రాజరాజ నరేంద్ర గ్రంథాలయంలోని విరిగిన స్తంభానికి నాలుగు వైపులా ఉంది. శకలాలు. గంగాధార మరియు అతని దోపిడీలను సూచిస్తుంది.

This inscription is on four sides of a broken pillar in the Rajaraja Narendra Library. Fragmentary. Refers to Gangadhara and his exploits.

Archaeological Survey of India Annual Reports on Indian Epigraphy 1957-58 · p. 23→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం.

ఈ శాసనం కాకతీయ రాజవంశానికి చెందిన గణపతి పూర్వీకుడు రుద్రకు చెందినది.

This inscription belonged to Rudra, an ancestor of Ganapati of the Kakatiya dynasty.

Indian Archaeology 1980-1981, A Review. · p. 79

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

అంగభోగ మరియు రంగభోగం కోసం మరియు ధూప, దీప మరియు నైవేద్యం నిర్వహణ కోసం మహామండలేశ్వర కాకతీయ రుద్రదేవ మహారాజు శ్రీ యేలేశ్వరదేవ దేవునికి ఇచ్చిన అంబలిపల్లి గ్రామాన్ని ఈ శాసనం నమోదు చేస్తుంది.

This inscription registers the grant of the village Ambalipalli made by Mahamandalesvara Kakatiya Rudradeva Maharaja to God Sri Yelesvaradeva for angabhoga and rangabhoga and for maintaining dhupa, dipa and naivedya.

A Corpus InscriptionS of the Telangana Districts, Volume-IV. · p. 56

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం సోమేశ్వర ఆలయ ద్వారం సమీపంలో గోడపై ఒక రాతిపై ఉంది. రెండు సీజన్లలో సాగు చేయాల్సిన ఉదయాదిత్య చెరువు వెనుక 4 చిత్తడి నేలలు మరియు రుద్రదేవ యొక్క యోగ్యత కోసం తమత్రపాల మల్లినాయక చేత 20 చిత్తడి నేలలు, అభినవ సోమనాథ దేవునికి బహుమతిగా ఇవ్వబడినట్లు నమోదు చేయబడింది. ఈ బహుమతిని శ్రీపతి పొందారు.

This inscription is on a stone in the wall near the doorway of Somesvara temple. Records the gift of 4 marturs of wetland behind Udayaditya tank to be cultivated in both seasons and 20 marturs of dry land by Tamtrapala Mallinayaka to the god Abhinava Somanatha for the merit of Rudradeva. This gift was obtained by Sripati.

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 64 to 65

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం శివాలయం ప్రవేశ ద్వారం వద్ద గోడపై నిర్మించిన పలకపై ఉంది. ఎలాకురికి గ్రామంలో గోలకోటకు చెందిన వైజనాథ దేవునికి కటక్-రాక్షస పాలక తలారి భైరవ-నాయక బహుమతిగా ఇచ్చిన భూమిని నమోదు చేశారు. మహాదేవా

This inscription is on a slab built into the wall at the entrance into the Siva temple. Records a gift of land in the village Elakuriki to the god Vaijanatha of Golakota by Kataka-rakshapalaka Talari Bhairava-nayaka. MAHADEVA

Archaeological Survey of India Annual Reports on Indian Epigraphy 1957-58 · p. 21

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం

వరంగల్ కోటలోని శంభుని గుడి ముందు ఉన్న స్తంభం ముందు ఉన్న రాతి స్తంభంపై ఈ శాసనం చెక్కబడింది. శాసనం దెబ్బతింది మరియు స్తంభానికి ఇరువైపులా ఒక భాగం పోయింది. ప్రోల అనే పేరుతో ఇద్దరు రాజులు మరియు సూచించబడ్డారు, వీరిలో మొదటి వ్యక్తిని కాకటి కుటుంబానికి ప్రభువు అని పిలుస్తారు. మూడవ పక్షం మహాదేవుడిని ధృవేశ్వర మహర్షి నుండి మొత్తం ధర్మాన్ని నేర్చుకున్న పవిత్ర వ్యక్తిగా సూచిస్తుంది. అతను భూమి యొక్క ఆనందదాయకమైన సార్వభౌమత్వాన్ని పొందాడు.... కానీ మొత్తం మీద ఒక గడ్డిని చూసుకుని, ఈ శివుడి పాదాల తామర ఆరాధనలో పూర్తిగా మునిగిపోయాడు.

This inscription is inscribed on a stone pillar lying in front of the pillar lying in front of the Sambhuni gudi in Warangal fort. The inscription is damaged and a portion on each side of the pillar is lost. Two kings of the name of Prola and referred to, the first of whom is called the lord of the Kakati family. The third side refers to Mahadeva as a pious man who learnt the whole of the dharma from the sage Dhruvesvara. He acquired the enjoyable sovereignty of the earth…..but cared a straw for the whole of it, and became one completely engrossed in the worship of the lotus feet of this God Siva’.

Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam’s Dominions, Part- II, 2017. · p. 62 to 65 and 187 to 188→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · ………

ఈ శాసనం మహాదేవుడు శ్రీ ప్రుధ ప్రతాప చక్రవర్తి రాయనారాయణ మరియు రాయభూజాబలభీము అనే బిరుదులను కలిగి ఉన్నాడని పేర్కొంది. మహాదేవరాజ్య భూభాగంలో వీరయారెడ్డి సోమనాథ దేవునికి భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు శాసనం మరింత నమోదు చేసింది.

The inscription mentions the king Mahadeva having the titles Sri Praudha Pratapa chakravarti Rayanarayana and Rayabhujabalabhima. The inscription further records a gift of land made to the god Somanatha Deva by Virayareddi within the territory of Mahadevarajya.

Indian Archaeology 1986-1987, A Review. · p. 105

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం సౌదాగర్ బజార్ కోటలోని ఒక మసీదులో ఉన్న రాతి పలకపై ఉంది. మహాదేవుడు రుద్రేశ్వరకు కామే ఒడ్డపల్లిలో కొంత భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేసాడు.

This inscription is on a stone slab lying in a mosque in Saudagar Bazar fort. Records the gift of some land in Kame Oddapalli to Rudresvara by Mahadeva.

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 94→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం

ఈ శాసనం కోటలోని ఖుష్ మహల్ ముందు ఉంచిన విరిగిన స్తంభంపై ఉంది. శకలాలు. ధ్రువేశ్వర మహర్షి నుండి శైవ సిద్ధాంతం (ధర్మం) మొత్తం నేర్చుకున్న కాకతీయ కుటుంబానికి చెందిన ప్రొలా మరియు మహాదేవుడి ప్రస్తావనలు. హైడ్ లో ప్రచురించబడింది. ఆర్చ్. సిరీస్, నెం. 13, పేజీ 62, No.15. గణపతిదేవ మహారాజ

This inscription is on a broken pillar kept in front of Khush Mahal in the fort. Fragmentary. Mentions Prola of the Kakatiya family and Mahadeva who learnt the whole of the Saiva Siddhanta (dharma) from the sage Dhruvesvara. Published in Hyd.Arch.Series, No. 13, p. 62, No.15. GANAPATIDEVA MAHARAJA

Archaeological Survey of India Annual Reports on Indian Epigraphy 1957-58 · p. 24→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం భీమేశ్వర ఆలయ దిగువ నుండి మొదటి గోడపై ఉంది, ఇది శక 113 [4] వైశాఖ కాలానికి చెందినది. సు. ఏకాదశి, ఆదివారం. దెబ్బతింది. కాకతీయుల సామంతుడైన రెచెర్ల రుద్రిరెడ్డికి సామంతుడైన రాజా నామకుండు, తన సొంత తల్లిదండ్రుల యోగ్యతతో శ్రీ భీమేశ్వరదేవర శాశ్వత దీపం కోసం నెయ్యి అందించడానికి 50 గేదెలను విరాళంగా ఇచ్చాడు.

This inscription is on a wall first from the bottom the Bhimeswara temple, dated Saka 113[4] Vaisakha. su. Ekadashi, sunday. Damaged. Mentions about Raja namakundu, feudatory of Recherla Rudri reddy, who is the feudatory of Kakatiyas, donated 50 buffaloes to provide ghee for the perpetual lamp of the Shree Bhimesvaradevara, in the merit of his own parents.

South Indian Inscriptions Volume-IV · p. 376

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం, తెలుగు, కన్నడ.

భీమరాజు పల్లి వద్ద తన తల్లి బొల్లసనమ్మ పేరిట త్రికూట ఆలయానికి చెందిన బేతేశ్వర, బొల్లేశ్వర, ములస్తాన మల్లికార్జున దేవతలకు భూమిని దేవ బ్రాహ్మణ వృత్తాలుగా మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేశారు. ఆయన బొల్లసముద్రం ట్యాంక్ నిర్మాణాన్ని కూడా నమోదు చేశారు. ఈ బహుమతులను వివిధ గోత్రాలకు చెందిన అనేక మంది బ్రాహ్మణులకు అప్పగించారు. సుమారు 13వ శతాబ్దానికి చెందిన పాత్రలలో. ఈ రికార్డు పైభాగంలో కొన్ని విభేదిత పంక్తులు చెక్కబడ్డాయి.

Records the grant of land as dewa brahmana vrittis to the deities Betesvara, Bollesvara and Mulasthana Mallikarjuna of the Trikuta temple by the chief in the name of his mother Bollasanamma at Bhimaraju Palli. Also records the construction of the tank Bollasamudram by him. The gifts were entrusted to several brahmanas of different gotras. In characters of about the 13th century. At the top of this record is engraved a few disjointed lines of writing.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1980-81. · p. 15

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు తెలుగు.

ఈ శాసనం శక, 117 [1], ఉత్తరాయణ-సంక్రాంతి నాటి, సకలేశ్వరస్వామి ఆలయం ముందు నాటిన స్తంభంపై ఉంది. దెబ్బతింది. సూర....................................................................................................................................................................................................... ఈ ఆవుల మేత కోసం చంగదేవ-నాయక భార్య జసబాయి యొక్క యోగ్యత కోసం కొంత భూమిని మంజూరు చేశారు.

This inscription is on a pillar planted in front of the Sakalesvarasvamin temple, dated Saka, 117[1], Uttarayana-Samkranti. Damaged. Records the grant of 25 cows for the maintenance of a perpetual lamp in the Omgerumarga by Sura……minister of Kannaradeva-Maharaja who was the commander of the king. For the grazing of these cows some land was granted for the merit of Jasabayi, the wife of Changadeva-Nayaka.

Archaeological survey of India Annual report on epigraphy 1922 · p. 58.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనంలో ఏ తేదీ లేదు. ఇది సంస్కృత గద్యం మరియు తెలుగు లిపిలో ఉంది, వీటిలో పాత్రలు క్రీ. శ. 13వ శతాబ్దానికి చెందినవి. అదే పలకపై ఉన్న శాసనం పైభాగంలో ఈ భాగం పూర్తిగా ముడుచుకున్నందున అర్థం చేసుకోలేని కొన్ని పంక్తులు ఉన్నాయి. దీని పైన ఒక ఖాళీని వదిలి, మరికొన్ని పంక్తులు చెక్కబడ్డాయి మరియు ఈ పంక్తులు పార్ట్ ఎ లో చూపించబడ్డాయి. ఇది కొంతమంది దేవత యొక్క అంగరంగ భోగాలకు కొన్ని బహుమతులను నమోదు చేసినట్లు తెలుస్తోంది. రెచెర్లా కుటుంబానికి చెందిన రుద్ర సేనాపతి, యెల్కుర్తి పట్టణ ప్రభువు రుద్రేశ్వర, అనేశ్వర, లోకేశ్వర, గణేశ్వరులకు నాలుగు దేవాలయాలను నిర్మించారని పార్ట్ Bలో పేర్కొన్నారు. వారి రోజువారీ ఆరాధన మరియు సమర్పణల కోసం అతను రాజన్నసాలి భూమికి చెందిన రెండు నివార్తనాలను, బహుశా ఉత్తమమైన వరి పండించే చోట, పెద్ద పాత చెరువు కింద మరియు బాహ్యా క్షేత్రం (బహుశా పొడి భూమి) యొక్క ఇరవై నివార్తనాలను రుద్రేశ్వర దేవునికి, అందులో సగం లోకేశ్వరునికి ఇచ్చాడు. ఆయన నాలుగింట ఒక వంతు నిర్వాణాన్ని గణపశ్వరునికి, వాయువ్య చెరువు కింద ఒక పరివర్తన చిత్తడి నేలను, పది పర్యాయపదాలను అన్యక్షేత్రకు మంజూరు చేశాడు. ఆయన అన్నయ్య ముచ్ఛ సేనాపతి, కమ్మేపల్లి గ్రామంలో (శంఖ వాయించడానికి) ఒక చిత్తడి నేల, 4 సగం బాహ్యా క్షేత్రాలను రుద్రేశ్వరకు మంజూరు చేశారు. రుద్ర కుమారుడు లోకసేనాపతి, అతని సోదరుడు గణపతి రంగురంగుల భోగాలు చేశారు. లోక కుమారుడు గణపతి పాత చెరువు సమీపంలో 3 సగం నివార్తనాలు, మరియు ఏడు నివార్తనాలను కూడా ఇచ్చాడు, ఇవి రెండు సీజన్లలో కార్తీక మరియు వైశాఖ పంటను ఇస్తాయి. ఈ రికార్డును హరిహర్య స్వరపరిచారు. [...]

This inscription does not contain any date. It is in Sanskrit prose and Telugu script the characters of which belong to the 13th century A.D. At the top of the inscription on the same slab there are some lines which are unintelligible as this portion is totally abraded. Leaving a gap above this some more lines are engraved and these lines are shown in Part A. It seems to record some gifts for the anga ranga bhogas of some deity. In Part B it is stated that Rudra senapati of the Recherla family and the lord of Yelkurti town built four temples to Rudresvara, Anyesvara, Lokesvara and Ganesvara. For their daily worship and offerings he granted two nivartanas of rajannasali land, probably where the best variety of rice was grown, under the big old tank and twenty nivartanas of bahya kshetra (perhaps dry land) to the god Rudresvara and half of it to Lokesvara. He also granted one fourth of a nivartana to Ganapesvara and one nivartana of wetland under the north-west tank and ten nivartanas of bahya kshetra to Anyesvara. His elder brother Muccha senapati granted one nivartana of wetland and 4 half nivartanas of bahya kshetra in Kammepalli village (for blowing the Sankha) to Rudresvara. Rudra's son Lokasenapati and his brother Ganapati performed anga ranga bhogas. Loka's son Ganapati also granted 3 half nivartanas near the old tank and seven nivartanas which would yield the crop in two seasons Kartika and Vaisakha. This record was composed by Harihararya. [...]

Select Epigraphs of Andhra Pradesh by P.V.P. Sastry, 1965. · p. 47 to 48

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం · తెలుగు-కన్నడ

బయ్యారం గ్రామం ప్రస్తుత ఎల్లేందు తాలూకాలో, మహబుబాబాద్ జిల్లాలో ఉంది. బయ్యారం నుండి మూడు మైళ్ళ దూరంలో ఒక చెరువు ఉంది. ఇది కోటగడ్డ గ్రామ రెవెన్యూ పరిధిలో ఉన్నప్పటికీ, దీనిని బయ్యారం ట్యాంక్ అని పిలుస్తారు. శిథిలమైన ప్రాకార గోడ మరియు ట్యాంక్ సమీపంలో కొన్ని నిర్మాణాలు ఉన్నాయి, ఇవి ఇప్పుడు దట్టమైన వృక్షసంపదతో కప్పబడి ఉన్నాయి. ఇది తెలంగాణ ప్రాంతంలోని అతిపెద్ద చెరువులలో ఒకటి మరియు దాని ఇంజనీరింగ్ నైపుణ్యం కొండలు మధ్య ఒకటి లేదా రెండు ప్రవాహాలు ప్రవహించే ప్రదేశాన్ని ఎంచుకోవడంలో ఉంది. కొండలను ఎత్తైన రాళ్ళు మరియు బురదతో అనుసంధానించడం ద్వారా ఒక పెద్ద చెరువు నిర్మించబడింది. ట్యాంక్ యొక్క తూర్పు ఒడ్డున, తల స్లూస్ నుండి ఒక ఫర్లాంగ్ దూరంలో ప్రస్తుత శాసనం పడిపోయింది, అయినప్పటికీ ఇది మొదట సరిగ్గా నిర్మించిన బేస్ మీద నిటారుగా ఏర్పాటు చేయబడింది. ఇది 8 1 x 2 1⁄2 x 2 1⁄2 1 కొలిచే గ్రానైట్ రాతి స్తంభం మరియు నాలుగు వైపులా కోత చేయబడింది. అంచుల మీద కొన్ని ప్రదేశాలలో తప్ప, కొన్ని అక్షరాలు క్షీణించిన చోట తప్ప, రచన అమలు మరియు సంరక్షణ చాలా బాగుంది. ప్రారంభంలో 'శ్రీ మహాదేవ నమః' అనే ప్రార్ధన పదాలను వదిలివేసి, మొత్తం రికార్డులో క్రీ. శ. 13వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో తెలుగు అక్షరాలలో చెక్కబడిన వివిధ మీటర్లలో 71 సంస్కృత శ్లోకాలు ఉన్నాయి. ఈ అక్షరాలు అదే కాలానికి చెందిన కుండవరం, నిడిగొండ శాసనాలను పోలి ఉండే గుండ్రని రకానికి చెందినవి. ఆర్థోగ్రాఫిక్గా ఇది ప్రస్తావించదగిన ప్రత్యేక లక్షణాలను కలిగి లేదు. రెఫా తరువాత హల్లు రెట్టింపు అనేది స్థిరంగా గమనించబడుతుంది. [...]

The village Bayyaram is in the present Yellendu taluk, Mahabubabad District. There is a tank about three miles from Bayyaram. Though it lies in the revenue limits of the village Kotagadda it is popularly known as Bayyaram tank. There is a ruined rampart wall and some constructions near the tank which are now covered with thick vegetation. It is one of the biggest tanks of the Telangana region and its engineering skill lies in selecting the place where one or two streams pass between hillocks. By connecting the hillocks with lofty bunds of rocks and mud a large tank was constructed. On the eastern bank of the tank about a furlong from the head sluice the present inscription is lying fallen down, though it was originally set up erect on a properly constructed base. It is a granite stone pillar measuring 8¹ x 2½¹ x 2½¹ and incised on all the four sides. The execution and preservation of the writing are fairly good, except in a few places on the edges, where some letters have worn out. Leaving the invocatory words ‘Sri Mahadevaya namah' in the beginning the entire record consists of 71 Sanskrit verses in various metres engraved in Telugu characters of the early 13th century A.D. The letters belong to the round type resembling those of the Kundavaram and Nidigonda inscriptions of the same period. Orthographically it contains no particular features worth mentioning. Doubling of the consonant followed by repha is invariably observed. [...]

Epigraphia Andhrica, Volume-I (1974) · p. 71 to 94→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం.

ఈ సంస్కృత శాసనం ఒక మహమ్మదీయ సమాధి సమీపంలో పడి ఉన్న ఒక రాతిపై చెక్కబడి, మైలంబిక ద్వారా (1) పిట్టమపల్లి గ్రామం (ఒక సగం బ్రాహ్మణులకు, మిగిలిన సగం భీముడు-నారాయణకు), మరియు (2) భీముడు రాజు కుమారుడు టోండా గ్రామ-నాయకుల సమ్మతితో కందూరు-విసయలోని ప్రతి గ్రామంలో ఖరీ-పంచకంతో కలిసి వరి పొలంలోని రెండు నిర్వాణాలను బహుమతిగా నమోదు చేసింది. రాయి విరిగిపోయినందున ప్రారంభం మరియు ముగింపు రెండూ పోయాయి.

This Sanskrit inscription is inscribed on a stone lying near a Muhammadan tomb and registers the gift (1) of the village of Pittamapalli (one half to brahmans and the other half to the God Bhima-Narayana), by Mailambika, and (2) of two nivartanas of rice field together with the Khari-pancaka in every village of Kanduru-visaya with the consent of the grama-nayaka by King Tonda, son of King Bhima. The beginning and the end are both lost, since the stone is broken.

A Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts of Andhra Pradesh. Part III, 1956. · p. 114

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ తెలుగు శాసనం ఒక కొండపై ఒక గుహ సమీపంలో ఒక బండపై చెక్కబడింది మరియు యిను [మా] గురితికి వాయువ్య దిశలో ఉన్న కొండపై జలంధరేశ్వర-భైరవ స్థాపనను కాకేత మైలాలా-మహాదేవి నమోదు చేసింది.

This Telugu inscription is carved on a boulder near a cave on a hill and records the establishment of Jalandharesvara-Bhairava on the hill to the north-west of Yinu[ma]guriti, by Kaketa Mailala-Mahadevi.

A Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts of Andhra Pradesh. Part III, 1956. · p. 134

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం గ్రామానికి దక్షిణాన ఉన్న నంది-పలకపై ఉంది. రాజు 63వ ప్రాంతీయ సంవత్సరంగా పేర్కొనబడింది. నిర్మించబడింది మరియు అసంపూర్ణమైనది. రాజు యొక్క సుదీర్ఘ ప్రసాదాన్ని ఇస్తూ, తన అధీనంలో ఉన్న జన్నిదేవ మరియు గోలక-మఠం గురించి ప్రస్తావిస్తాడు.

This inscription is on a Nandi-slab lying to the south of the village. Dated as the 63rd regional year of the king. Built in and incomplete. Gives a long prasasti of the king and mentions his subordinate Jannigadeva and the Golaka-matha.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1930-31. · p. 25

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం గణపతిశ్వర ఆలయంలో పడి ఉన్న రెండు విరిగిన రాతి పలకలపై ఉంది. ఈ శాసనం చాలా దెబ్బతింది మరియు ముక్కలు ముక్కలుగా ఉంది. జక్కనపల్లి వద్ద తైలాపదేవ తవ్వటానికి కారణమైన ఒక చెరువు అయిన ఒక నిర్దిష్ట దామేశ్వర, బదనా మరియు గండగోపాల అనే ఇద్దరు వ్యక్తులను సూచిస్తారు. కుచుమంచి గ్రామాన్ని వివరిస్తుంది మరియు భూమి బహుమతిగా నమోదు చేసినట్లు అనిపిస్తుంది.

This inscription is on two broken slabs of stone lying in Ganapatisvara temple. The inscription is very much damaged and fragmentary. A certain Damesvara, a tank at Jakkanapalli caused to be dug by Tailapadeva, two persons named Badana and Gandagopala are referred to. Describes the village Kuchumanchi and seems to record a gift of land.

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 5

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం బాలుర పాఠశాల సమీపంలో ఒక రాతి స్తంభంపై ఉంది. ఎలకుర్టికి చెందిన ప్రసన్న విశ్వేశ్వ దేవునికి ఒక మంత్రి మల్ల కొంత భూమిని మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేశారు. ఆలయంతో అనుసంధానించబడిన సంగీతకారులు, నృత్యం చేసే బాలికలు మొదలైన వివిధ వ్యక్తులకు భూమిని పంపిణీ చేశారు. పండితారాధ్యకు చెందిన ఇద్దరు కుమారులు ప్రస్తావించబడ్డారు. సంగీత వాయిద్యాల పేర్లు కూడా పేర్కొనబడ్డాయి.

This inscription is on a stone pillar near the Boys school. Records the grant of some land to the god Prasanna Visvesvaa of Elakurti by a certain MInister Malla. The land was distributed among various persons like musicians, dancing girls etc, connected with the temple. Two sons of Panditaradhya are mentioned. Names of the musical instruments were also stated.

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 105.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం సోమప్ప ఆలయంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. హేమలాంబి, చైత్ర సు. 1, ఆదివారం నాడు. చోడవరం యొక్క దామరాజు అంగభోగ మరియు సోమనాథ యొక్క రంగభోగం కోసం పోల రాజుకు (భూమి) బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేశారు.

This inscription is on a pillar in Somappa temple. Dated Hemalambi, Chaitra su.1, Sunday. Records the gift of (land) by Damaraju of Chodavaram to Pola Raju for angabhoga and rangabhoga of Somanatha.

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 75 to 76.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం సోమప్ప ఆలయంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. కాకతీయ గణపతి మరియు రాచర్ల రుద్రిరెడ్డిల యోగ్యత కోసం కొన్ని బహుమతులను (ప్రస్తావించబడలేదు) నమోదు చేయండి.

This inscription is on a pillar in Somappa temple. Records some gifts (not mentioned) for the merit of Kakatiya Ganapati and Racherla Rudrireddi.

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 76.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం గ్రామానికి సమీపంలో అడవిలో ఏర్పాటు చేసిన ఒక స్తంభంపై ఉంది. శకలాలు. రెచెర్లా నాయకుల వంశావళి వివరణతో ప్రారంభమవుతుంది. బ్రహ్మ సేనాని ఈ కుటుంబానికి స్థాపకుడు. అతని కుమారుడు కటయ చోడా, గౌడ, మగధ, అంగ, వంగ, కళింగ మొదలైన రాజ్యాలను జయించినట్లు చెబుతారు. ఆయన శ్రీశైల దేవుడు మల్లికార్జునునికి పదనిపల్లి, బోడుపాడ గ్రామాలను ఇచ్చాడు.

This inscription is on a pillar set up in the forest near the village. Fragmentary. Begins with the description of the genealogy of the Recherla chiefs. Brahma senani was the founder of the family. His son was Kataya-who is said to have conquered the kingdoms of Choda, Gauda, Magadha, Anga, Vanga, Kalinga etc. He granted the villages Padanipalli and Bodupada to the god Mallikarjuna of Srisaila.

Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 150 to 153

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · ………..

కాకతీయ గణపతిదేవుని ఆధ్యాత్మిక గురువు రాజగురు విశ్వేశ్వరుడు కుమారుడు నరసింహ అనే కవి రెండు రచనలు వరంగల్ సమీపంలోని ఒక కొండపై చెక్కబడ్డాయి.

Two works of a poet named Narasimha son of Rajaguru Visvesvara, the spiritual preceptor of Kakatiya Ganapatideva, inscribed on a hillock near Warangal, were copied.

Indian Archaeology 1964-1965, A Review. · p. 56→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · ………..

గణపతిదేవ పాలనకు సంబంధించిన ఒక రికార్డు, బహుశా ఆయన కోలాను జయించడాన్ని సూచిస్తూ, కాపీ చేయబడింది.

A record of the reign of Ganapatideva, probably referring to his conquest of Kolanu, was copied.

Indian Archaeology 1964-1965, A Review. · p. 56

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · ………

ఈ రాగి ఫలక శాసనపత్రం కాకతీయ గణపతిదేవ పాలనకు చెందినది మరియు కొన్ని గ్రామాల మధ్య కాలువ జలాల పంపిణీకి సంబంధించిన వివాదాన్ని పరిష్కరించడాన్ని సూచిస్తుంది.

This Copper-plate charter belongs to the reign of Kakatiya Ganapatideva and refers to the settlement of a dispute regarding the distribution of canal waters between some villages.

Indian Archaeology 1968-1969, A Review. · p. 45

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం వినాయక దేవుని ప్రార్థనతో ప్రారంభమవుతుంది. కాకతీయ వంశపారంపర్యాన్ని వివరిస్తుంది. రాజులు ప్రోల, మహాదేవ, గణపతిని ప్రస్తావించారు. మహామండలేశ్వర కాకతీయ గణపతిదేవ మహారాజు తన నెలేవిడు అయిన ఒరంగల్లు (వరంగల్) నుండి ఆనందంగా రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తున్నాడని, కొంతమంది అధీనంలో ఉన్నవారి పేరు, కుటుంబం, శాసనం ఏర్పాటు చేయబడిన ప్రయోజనం పూర్తిగా రికార్డులోని తుడిచిపెట్టుకుపోయాయని వివరించడానికి ముందుకు వెళ్లాడని పేర్కొన్నాడు.

This inscription opens with the invocation of the god Vinayaka. Describes the Kakatiya Genealogy. Mentions the kings Prola, Mahadeva and Ganapati. States that Mahamandalesvara Kakatiya Ganapatideva Maharaja was ruling the kingdom in happiness from his nelevidu of Orungallu (Warangal) and proceeds to describe the prasasti of some subordinate whose name and family and the purpose for which the inscription was set up are completely lost in the obliterated portion of the record.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Kurnool District, Part- I, 2013. · p. 256 to 257.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం.

ఈ శాసనం గ్రామం వెలుపల శివాలయం ముందు ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. అసంపూర్ణం. మంథేనా గోండా, గోవింద దండదేశ, చోడోదయ (ఉదయ చోడా), తైలాపాలను ఓడించినట్లు చెప్పబడే కాకతీ ప్రోలతో ప్రారంభించి ఇది కాకతీయుల సుదీర్ఘ వంశపారంపర్యాన్ని ఇస్తుంది. ముప్పాల దేవి ద్వారా ఆయనకు రుద్రదేవ, మహాదేవ అనే ఇద్దరు కుమారులు జన్మించారు. రుద్ర హనుమకొండకు రాజు అయ్యాడు. అతను కొంతమంది స్థానిక నాయకులను ఓడించి, అటువంటి విజయాల జ్ఞాపకార్థం ప్రాంతాలను స్థాపించి, ఆ ప్రాంతాలకు ఓడిపోయిన పట్టణాల పేరు పెట్టాడని చెబుతారు. ఆయన నమ్మకమైన కమాండెంట్ కట చముపతి చెరుకు కుటుంబానికి చెందినవాడు, ఇతను మొదట ఎరువా మండల ప్రాంతానికి జమ్ములూరిపుర ప్రభువుగా నియమించబడ్డాడు. తదనంతరం అతను 60 గ్రామాలతో చెరుకు పట్టణ ఓడకు అధిపతిగా మత్తేవాడగా నియమించబడ్డాడు. కటాకు కేతా, మారా, బొల్లా అనే ముగ్గురు కుమారులు ఉన్నారు. చివరిగా పేరుపెట్టిన చేరకు బొల్లా కాకతీయ పాలకులు రుద్రదేవ, గణపతి దేవులకు సేవ చేసినట్లు చెబుతారు. కాకతీయ రుద్ర దేవుడు ఎరయ మరియు మరొక కటపై రపుడి ఆధిపత్యాన్ని ధృవీకరించాడని చెబుతారు. శాసనం అసంపూర్ణంగా మిగిలిపోయింది. బహుమతి భాగం అందుబాటులో లేదు.

This inscription is on a pillar lying in front of the Siva temple outside the village.Incomplete. This gives a lengthy genealogy of Kakatiyas, beginning with Kakati Prola who is said to have defeated Manthena Gonda, Govinda dandadesa, Chododaya (Udaya Choda) and Tailapa. He had two sons Rudradeva and Mahadeva through Muppala devi. Rudra became the king of Hanumakonda. He is said to have vanquished some local chiefs and founded localities in memory of such victories, naming those localities after the vanquished towns. His faithful commandant Kata Chamupati belonged to the Cheruku family, who was first made the lord of Jammuluripura for the region of Eruva mandala. Subsequently he was Mattewada made the lord of Cheruku town ship with 60 villages. Kata had three sons Keta, Mara and Bolla. The last named Cheraku Bolla was said to have served Kakatiya rulers Rudra deva and Ganapati deva. Kakatiya Rudra deva is said to have confirmed the lordship of Rapudi on Eraya and another kata. The inscription is left incomplete. The gift portion is not available.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Mahabubnagar District. Volume-II (2003) · p. 32 to 36.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

వివిధ పన్నుల బహుమతిని (గంధపు, అడవి గింజ మొదలైన వాటిపై) మాటియా-వడకు చెందిన సోమనాథ దేవునికి వ్ర్తిగా, సాధారణ నాకరాము మరియు ఐదు లోహాలలో వ్యాపారుల ప్రత్యేక నాకరాముగా నమోదు చేయండి.

Records the gift of various taxes (on Sandal, on areca nut etc.) as vritti to god Somanatha of Matiya-vada, by the general nakaramu and the special nakaramu of traders in the five metals.

Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 211 to 213

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం తడువాయికి పశ్చిమాన ఒక పొలంలో గోడకు సమీపంలో ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. గణపతిదేవ-మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం కత్రెడ్డి మరియు రుద్రదేవ-మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం కన్యాయుందు చేసిన భూములను తడువాయకు చెందిన మల్లికార్జున దేవ ఆలయానికి బహుమతిగా ఇవ్వడం. రుద్రదేవుడు స్పష్టంగా రుద్రుడు. ఒకే శాసనంలో ఇద్దరు సార్వభౌమాధికారుల ప్రస్తావన ముఖ్యమైనది.

This inscription is on a pillar lying near a wall in a field to the west of Taduvayi. Refers to gifts of lands made by Katreddi for the merit of Ganapatideva-Maharaja and by Kanyayundu for the merit of Rudradeva-Maharaja to the temple of Mallikarjuna Deva of Taduvaya. Rudra deva is evidently Rudrama. Mention of both Sovereigns in the same inscription is significant.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 195.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం వేణుగోపాలస్వామి ఆలయం ముందు ఉన్న నల్ల రాతిపై ఉంది. విట్టల-నాయక, గోకీ-నాయక గోపాలస్వామి ఆలయానికి భూమిని ఇచ్చారని, అథుముడి ఏకతి కూడా అదే ఆలయానికి భూమిని ఇచ్చారని పేర్కొన్నారు. కాకతీయ గణపతిదేవ ప్రస్తావనలు.

This inscription is on a black stone lying before the temple of Venugopalaswami. States that Vittala-Nayaka and Goki-Nayaka gave land to the temple of Gopalaswami and that the Ekkati of Athumudi also gave land to the same temple. Mentions Kakatiya Ganapatideva.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 196 to 197.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం కోదండరామస్వామి ఆలయానికి సమీపంలో ఉన్న ఒక రాతిపై ఉంది. అసంపూర్ణం. గణపతిదేవ-మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం చేసిన స్వచ్ఛంద నిధులను సూచిస్తుంది.

This inscription is on a stone lying near the temple of Kodandaramaswami. Incomplete. Refers to a charitable grant made for the merit of Ganapatideva-Maharaja.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 197.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం గ్రామానికి తూర్పున ఉన్న కల్వర్టు సమీపంలో ఒక రాతిపై ఉంది. అసంపూర్ణంగా మరియు దెబ్బతింది. గణపతిదేవ-మహారాజు యొక్క యోగ్యత కోసం కొండముత్రు దేవునికి భూమిని మంజూరు చేయడాన్ని సూచిస్తుంది. దాత కోట అధిపతిగా ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది.

This inscription is on a stone near the culvert to the east of the village. Incomplete and damaged. Refers to grant of land to god Kesavadeva of Kondamutru for the merit of Ganapatideva-Maharaja. The donor appears to have been a Kota chief.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 197.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం యనమాడాల నుండి తీసుకువచ్చిన స్లాబ్పై ఉంది మరియు ఎస్. 11 (?) 3 నాటి కలెక్టర్ కార్యాలయంలో భద్రపరచబడింది. అసంపూర్ణమైనది మరియు కొంత దెబ్బతింది. ఒక నిర్దిష్ట బేతారాజు గోపాలస్వామి ఆలయాన్ని స్థాపించి, దానికి భూమిని ఇచ్చి, రాణి గణపాంబ (కాకతీయ గణపతి దేవుని కుమార్తె) దానికి ఒక చమురు మిల్లు మరియు తోటను ఇచ్చిందని, కొంతమంది వ్యాపారులు దానికి కొన్ని కస్టమ్స్ సుంకాలు మరియు పన్నులను కేటాయించారని పేర్కొన్నాడు. గణపాంబ బహుశా కోట అధిపతి భార్య అయి ఉండవచ్చు.

This inscription is on a slab brought from Yanamadala and preserved in the Collector's office, dated S. 11(?)3. Incomplete and somewhat damaged. States that a certain Betaraja founded the temple of Gopalaswami and endowed it with land, that queen Ganapamba (Kakatiya Ganapati deva’s daughter) gave it an oil-mill and a garden and that certain merchants assigned to it certain customs duties and taxes. Ganapamba was probably the wife of the Kota Chief.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 198 to 199.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం వల్లభరాయ ఆలయ గోడపై నిర్మించిన రాతిపై ఉంది. అసంపూర్ణం. గణపతిదేవుని యోగ్యత కోసం శివాలయానికి భూమిని మంజూరు చేయడాన్ని సూచిస్తుంది.

This inscription is on a stone built into the wall of the temple of Vallabharaya. Incomplete. Refers to a grant of land to a Shiva temple for the merit of Ganapatideva.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 199.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం అంజనేయ విగ్రహం సమీపంలో విరిగిన స్తంభంపై ఉంది. అసంపూర్ణం. గణపతి రాజు యొక్క అధీనంలో ఉన్న వ్యక్తి ఇంద్రనాథ మహాదేవ ఆలయానికి ఇచ్చిన కొన్ని భూమి బహుమతులను సూచిస్తుంది.

This inscription is on a broken pillar near the image of Anjaneya. Incomplete. Refers to certain gifts of land made to the temple of Indranatha Mahadeva by a subordinate of king Ganapati.

South Indian Inscriptions, Volume-X · p. 199.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం శివాలయానికి ఎదురుగా ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. అప్పాయ, మచాంబికల కుమారుడు, పసాయిత కుమారుడైన వీరపసైతకు అధీనంలో ఉన్న సోమ-మంత్రి, తన సింహాసనంపై కాకతి గణపతిని స్థాపించిన కటాయ మనవడు, రుద్ర-మంత్రి మనవడు మొత్తం అప్పంబుధిని బహుమతిగా ఇచ్చారని, రాజావిధి గ్రామంలో తన తండ్రి పేరిట నిర్మించిన ఆ పేరుతో ఉన్న ఒక చెరువు మహేశ్వరులకు బహుమతిగా ఇచ్చారని, అప్పాయ, మచాంబికల ఆలయాలను (1) తన తండ్రి పేరు మీద కట్టారని నమోదు చేయబడింది. (2) ఈశ్వర మహాదేవుడు తన తాత పేరు మీద, (3) మరొకటి తన యజమాని పేరు మీద, వాటి నిర్వహణ కోసం పదాల చెరువు, ఆరు నివార్తనాల భూమిని మంజూరు చేశారు. ఈ శాసనం ఈ క్రింది వంశావళులను వివరిస్తుందిః (1) కాకతీయులు, (2) రెచెర్లా అధిపతులు మరియు (3) దాత. కాకతీయ వంశావళి రెండవ ప్రోలతో ప్రారంభమవుతుంది. అతనికి ఇద్దరు కుమారులు, రుద్ర మరియు మహాదేవ ఉన్నారు. రెండోవాడు యుద్ధంలో మరణించాడని చెబుతారు; మరియు అతని కుమారుడు గణపతిని మంత్రి రుద్ర సింహాసనంపై కూర్చోబెట్టాడు. తరువాత రుద్ర కుటుంబం గురించి ఒక కథనం అనుసరిస్తుంది. అతని కుమారుడు కట; అతని తరువాత అతని కుమారుడు పసాయత చామునాథ, అతని కుమారుడు వీర పసైత. తరువాత దాత కుటుంబం గురించి వివరణ వస్తుంది. భరద్వాజ-ముని వంశానికి చెందిన సూరామంత్రికి ఎర్రాయ అనే కుమారుడు ఉన్నాడు. అప్పాయ తరువాత ప్రస్తావించబడిన, మచాంబికను వివాహం చేసుకున్నాడు మరియు ఆమె ద్వారా జన్మించాడు. వీర పసయిత మంత్రి సోమ-మంత్రి అనే కుమారుడు.

This inscription is on a pillar lying opposite to the Siva temple. Records that Soma-mantri, son of Appaya and Machambika and a subordinate of Virapasayita son of Pasayita, grandson of Kataya and the great grandson of Rudra-mantri who established Kakati Ganapati on his throne made a gift of the entire Appambudhi, a tank of that name constructed by him in the name of his father in the village of Rajavidhi to the Mahesvaras; built the temples (1) of Appesvara Mahadeva named after his father, (2) Isvara Mahadeva named after his grandfather, and (3) another in the name of his master and granted for their maintenance Padala tank and six nivartanas of land. The inscription describes the genealogies of (1) Kakatiyas, (2) Recherla chiefs and (3) the donor. The Kakatiya genealogy begins with Prola II. He had two sons, Rudra and Mahadeva. The latter is said to have died in battle; and his son Ganapati was installed on the throne by the minister Rudra. Then follows an account of Rudra's family. His son was Kata; he was succeeded by his son Pasayita Chamunatha and he by his son Vira Pasayita. Next comes the description of the donor's family. Sura-mantri of the lineage of Bharadvaja-muni had a son called Erraya. Appaya who is mentioned next, married Machambika and has by her, a son named Soma-mantri the minister of Vira Pasayita.

Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 213 to 218

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం చెరువు సమీపంలోని పొలంలో నిలబడి ఉన్న రాతి స్తంభంపై ఉంది. శాసనం యొక్క సంవత్సరం విభవ, వైశాఖ సు గా ఇవ్వబడింది. 5, గురువారం. రాజా యొక్క యోగ్యత కోసం కేశవసేట్టి స్థాపించిన భోగనాథ దేవునికి ఇటిలా-60 లో ఉన్న 3 మార్తర్లను సావసి రవ భట్టు ఇచ్చినట్లు రికార్డులు చూపిస్తున్నాయి.

This inscription is on a stone pillar standing in a field near the tank. The year of the inscription is given as Vibhava, Vaisakha su. 5, Thursday. Records show that Savasi Ravva Bhattu gave 3 marturs of land situated in Eitila-60 to the god Bhoganatha, installed by Kesavasetti for the merit of the king.

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 2

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం గ్రామం వెలుపల పొలంలో పడి ఉన్న ఒక రాతిపై ఉంది. శాసనం యొక్క సంవత్సరం సుభక్ర్త్, పుష్య సు 11, వోడ్డవర (శనివారం). రామేశ్వరదేవ యొక్క నైవేద్యం కోసం మరియు కండుకురు యొక్క అరవై మంది ఏటుల చేత భోగనాథ దేవర కోసం రెండు సీజన్ల ఉత్పత్తులతో ట్యాంక్ చాకికుంట వెనుక 1 అడ్డ భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేయబడింది.

This inscription is on a stone lying in a field outside the village. The year of the inscription is Subhakrt, Pushya su 11, Voddavara (Saturday). Records the gift of 1 adda of land behind the tank chakikunta with produce of both the seasons for the naivedya of Ramesvaradeva and Bhoganatha devara by Eitula of Kandukuru numbering sixty.

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 2

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం కొండపై ఒక రాతి స్తంభంపై ఉంది. పెంటా బొల్లి రెడ్డి, కామసాని కుమారుడు మల్లి రెడ్డి ఒక ఆలయ నిర్మాణం, స్థాపన, దేవునికి భూమి మంజూరు చేసినట్లు నమోదు చేశారు.

This inscription is on a stone pillar on the hillrock. Records the construction of a temple, the establishment and the grant of land for the god by Malli reddi son of Penta Bolli reddi and Kamasani.

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 111.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · …….

ఈ శాసనం కుష్ మహల్ లోపల ఒక శంఖాకార రాతిపై ఉంది. గణపతిదేవ మహారాజు పాలనలో ఐదు లోహాలు (పంచ-లోహాలు), సుగంధ ద్రవ్యాల నగారా, బాచు-నిర్మిత నఖారా (డబ్బు మార్పిడి సంఘం), పోమ్కాకుడే-నగరాలు (అడవి గింజ వ్యాపారుల సంఘం?), సమ్త-నగర (సరసమైన వ్యాపారుల సంఘం) లలో వ్యాపారం చేస్తూ, నగర వారు చేసిన మతియావద దేవత సోమనాథదేవునికి కొన్ని బహుమతులను నమోదు చేస్తాడు.

This inscription is on a conical stone inside the Kush Mahal. Registers certain gifts to the god Somanathadeva of Mathiyavada made by the nagara, trading in five metals (pancha-lohalu) the nagara of the perfumes, bachu-made nakhara (money exchange guild) pomkakude-nagarams (guild of arecanut dealers ?) and samta-nagara (guild of the fair merchants) during the reign of Ganapatideva Maharaja.

Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 219 to 220

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం కోటలోని ఖుష్ మహల్ ముందు ఉంచిన రెండు శకలాల స్తంభంపై ఉంది. వివిధ వస్తువులపై విధించిన సుంకాలను నగదు రూపంలో లేదా పూజ కోసం, మరియు వీరభద్రేశ్వర దేవునికి సమర్పించిన వస్తువుల రూపంలో నమోదు చేయండి.

This inscription is on a pillar in two fragments kept in front of Khush Mahal in the fort. Records the gift of levies on various articles in cash or in kind for worship and offerings to god Veerabhadreshwara.

Archaeological Survey of India Annual Reports on Indian Epigraphy 1957-58 · p. 25→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం శివాలయం ముందు ఒక రాతిపై ఉంది. దెబ్బతింది. ఈ శాసనం కాకతీయ రాజవంశానికి చెందిన గణపతిదేవ రాజు గొప్పతనాన్ని వర్ణించడంతో ప్రారంభమవుతుంది, మరియు ఒక నిర్దిష్ట భాస్కర-మంత్రి, అతని కుమారుడు చెన్న-గన్నా, మనవడు గణపతిప, గొప్ప మనవడు మల్లను పరిచయం చేస్తుంది. చివరిగా ప్రస్తావించిన వ్యక్తి కొంత భూమిని మూడు భాగాలుగా విభజించి, అందులో ఒకదాన్ని తన కోసం ఉంచుకుని, మిగిలిన రెండింటిని ఎల్కుర్కి చెందిన ప్రసన్న-విశ్వేశ్వరుడికి ఇచ్చాడు. దేవునికి మంజూరు చేసిన భూమిని ఆలయ సేవకులు, గాయకులు, నృత్యకారులు, డ్రమ్మర్లు, ఫ్లాటిస్టులు, జలజా కరంద వడాకులు మొదలైనవారికి కేటాయించారు. ఒక వాటాను చలిపండిరి (దాహం వేసిన వారికి త్రాగునీరు అందించే షెడ్) కి, మరొక వాటాను పైందిపల్లికి చెందిన ఆరాధ్య ఇద్దరు కుమారులకు కేటాయించారు.

This inscription is on a stone in front of Siva temple. Damaged. The inscription begins with a description of the greatness of the king Ganapatideva of the Kakatiya dynasty and introduces a certain Bhaskara-mantri, his son Chenna-Ganna, grandson Ganadhipa and great grandson Malla. The last mentioned divided some land into three parts of which, he kept one for himself, and granted the other two to the god Prasanna-Visvesvara of Elkurki. The land granted to the god was apportioned among temple servants, singers, dancers, drummers, flautists, jalaja karanda vadakas etc. A share was allotted to chalipandiri (a shed where drinking water was served to the thirsty) and another to the two sons of Aradhya of Paindipalli.

Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 226 to 229

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు తెలుగు.

ఈ శాసనం వేణుగోపాలస్వామి ఆలయం ముందు ఉన్న విరిగిన స్తంభంపై ఉంది. శకలాలు. మంత్రి మల్ల, భాస్కర, చెన్న, జెన్నా, గంధదీపలను అతని పూర్వీకులుగా ఆ క్రమంలో పేర్కొనండి. ఎల్కుర్కి వద్ద ప్రసన్న-విశ్వేశ్వరా దేవతకు కొంత భూమిని మంజూరు చేయడాన్ని మరియు ఆలయంలోని వివిధ సేవలకు మంజూరు చేయడాన్ని నమోదు చేస్తుంది. పండితారాధ్య మరియు అతని ఇద్దరు కుమారుల గురించి కూడా ప్రస్తావించారు. హైడ్ లో ప్రచురించబడింది. ఆర్చ్ సిరీస్ నెం. 13, పార్ట్ II. నెం. 1.

This inscription is on a broken pillar lying in front of Venugopalaswamin temple. Fragmentary. Mention the minister Malla and Bhaskara, Chenna, Genna and Gandadhipa as his ancestors in that order. Records the grant of some land to the deity Prasanna-Visvesbvara at Elkurki and to the various services in the temple. Also mentions Panditaaradhyaand his two sons. Published in Hyd. Arch Series No. 13, Part II. No.1.

Archaeological Survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1958-1959 · p. 40

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఇది ఫకీర్ టెక్కలి సమాధి మీద ఉంది. శకలాలు. కాకెటా గణపతిదేవ మరియు మమ్మా (డా) దేవిని సూచిస్తుంది మరియు బహుశా ఒక ఆలయానికి ఒక అడవి తోట బహుమతిగా నమోదు చేసినట్లు కనిపిస్తుంది.

This is on the grave of Fakir Tekkali. Fragmentary. Refers to Kaketa Ganapatideva and Mumma(da)devi and seems to register the gift of an areca-nut garden probably to a temple.

Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 231

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం.

ఈ శాసనం ఒక కొండపై ఉన్న శివాలయంపై ఉంది. ఈ శాసనం సంస్కృత పద్యంలో ఉంది. ఇది కాకతీయ కుటుంబానికి చెందిన గణపతి-వాణి మద్రాను సూచిస్తుంది. అప్పుడు అది పండితారాధ్య గృహ సేవకుడు అయిన విభూతి గౌరాను వివరించే అనేక ప్రదేశాలలో కనిపించే సుపరిచితమైన పద్యం 'శ్రీ = ఓరుగంటి-అంతికా మొదలైనవి.......................................................................................................................................................................

This inscription is on the Siva temple on a hillrock. The inscription is in Sanskrit verse. It refers to Ganapati-avani madra evidently of the Kakatiya family. Then it mentions the familiar verse ‘Sriy=Oruganty-antika etc…….’ found in several places describing Vibhuti gaura, the household servant of Panditaradhya.

Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 233

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఇందులో కాకతీయ అధిపతులు, రాణి రుద్రమదేవి భర్త సింధుఖరకు చెందిన నిరావద్యపుర చాళుక్య అధిపతుల వివరణాత్మక వంశావళి ఉంది. ఇది సోమనాథ దేవునికి 3 నివార్తనాలు మరియు బ్రాహ్మణులకు, అంటే పెద్దన, అప్పన మొదలైన వాటికి భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు కూడా నమోదు చేస్తుంది.

Contains a detailed genealogical account of the Kakatiya Chiefs and the Chalukya Chiefs of Niravadyapura to which belonged Indusekhara, husband of Queen Rudramadevi. It also records the gift of land to God Somanatha, measuring 3 nivarthanas and to Brahmanas, namely Peddana, Appana etc.

Andhra Pradesh Archaeology, A Review 1987-2001. (2002) · p. 172.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం · తెలుగు-కన్నడ

ఈ శాసనం ముక్తేశ్వర ఆలయంలోని ఒక రాతిపై ఉంది (రాతి అంచులు విరిగిపోయాయి). ఇది రాజు గురువు విశ్వేశ్వరా శివాచార్య మరియు అతని కుమారుడు ధర్మ శివాచార్యుల ప్రసాదంతో ప్రారంభమవుతుంది. తరువాతి వారు కాలేశ్వర వద్ద అదే ఆలయాన్ని నిర్మించి, దానికి కొన్ని భూములను ఇచ్చారని చెబుతారు. ఇతరులు ఇచ్చిన కొన్ని ఇతర భూముల బహుమతులు కూడా చివరిలో నమోదు చేయబడ్డాయి. మంథనావతి, చెన్నూరు, ఉతుపల్లి గ్రామాలు ప్రస్తావించబడ్డాయి.

This inscription is on a stone in the Muktesvara temple (the edges of the stone are broken). It begins with the Prasasti of the king’s preceptor Visvesvara Sivacharya and his son Dharma Sivacharya. The latter is said to have constructed the same temple at Kalesvara and endowed it with some lands. Some other gifts of lands by others are also recorded at the end. The villages of Manthanavati, Chennuru and Utupalli are mentioned.

Inscriptions of Karimnagar District (Reprint 2016) · p. 96 to 99

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం అమరేశ్వర ఆలయానికి సమీపంలో ట్యాంక్ కట్టపై ఏర్పాటు చేసిన రాతిపై ఉంది. చట్టవిరుద్ధం. గణపతిదేవ కుడి చేతి అని చెప్పబడే పల్లవ వంశానికి చెందిన కొంతమంది అధీన అధిపతిని (పేరు స్పష్టంగా లేదు) పరిచయం చేస్తుంది. ఇతర వివరాలు స్పష్టంగా లేవు.

This inscription is on a stone set up near Amareswara temple on the tank bund. Illegible. Introduces some subordinate chief (name not clear) of the Pallava lineage who is said to be the right-hand of Ganapatideva. Other particulars are not clear.

Inscriptions of Karimnagar District (Reprint 2016) · p. 99 to 101

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం చిన్న శివాలయం ముందు ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. పాక్షికంగా దెబ్బతిన్నాయి. రాజగురువు (రాజు గురువు) శ్రీ విశ్వేశ్వరా శివాచార్యులు ఖమ్మంపల్లి యొక్క విశ్వేశ్వరా దేవునికి భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు చెబుతారు. సన్యాసులు మరియు బ్రాహ్మణులకు (ఆహారం) ఇవ్వడానికి కూడా కొన్ని భూములు మంజూరు చేయబడ్డాయి.

This inscription is on a pillar lying in front of the small Shiva temple. Partly damaged. The Rajaguru (king’s preceptor) Sri Visvesvara Sivacharya is said to have made a gift of land to the god Visvesvara of Khammampalli. Some lands were also granted for (feeding) the ascetics and brahmanas.

Inscriptions of Karimnagar District (Reprint 2016) · p. 101 to 103

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం గ్రామానికి దక్షిణాన మాటు పోలాము అనే పొలంలో ఉంది. ప్రదక్షిణం మహాదేవ మంచి, డిచ్చకుంటలలోని చావుత కళ్వ క్రింద ఉన్న తత్తురుషదేవ దేవునికి అంటే శివ 1 మార్తార్ భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు పేర్కొన్నాడు, దీనిని అతను మహారాజాధిరాజ గణపతిదేవ మహారాజు గుర్రాల కాపరి రెచెర్ల మండలికా రుద్రిరెడ్డి కుమారుడు కటయ సేనాపతి నుండి పొందాడు.

This inscription is in a field called Matu polamu to the south of the village. States that Pradakshinamu Mahadeva Manchi made a gift to the god Tatpurushadeva i.e. Siva 1 martar of land under the Chavuta kalva in Dichchakunta which he obtained from Kataya Senapati, son of Recherla Mandalika Rudri Reddi the keeper of the horses of Maharajadhiraja Ganapatideva Maharaja.

Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 167 to 168

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు తెలుగు.

ఈ శాసనం కోమటి అప్పయ్య ఇంట్లో ఒక పలకపై ఉంది. దెబ్బతింది. కాకతీయ రాజు గణపతిదేవ ప్రభువును ఒరుగల్లు పరిచయం చేసి, రాజు యొక్క అధీనంలో ఉన్న వ్యక్తి కొంత బహుమతిని నమోదు చేసినట్లు తెలుస్తోంది.

This inscription is on a slab in the house of Komati Appayya. Damaged. Introduces the Kakatiya king Ganapatideva lord of Orugallu and seems to record some gift by a subordinate of the king.

Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 221 to 224

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు, కన్నడ.

ఈ శాసనం సోమేశ్వర ఆలయంలోని దేవి మందిరం గర్భగుడి సమీపంలో ఒక రాతిపై ఉంది. అనుమకొండపుర నుండి పాలించిన కాకతీయ గణపతిదేవ, తన సహచరులలో ఒకరిని పేరు కోల్పోయిన సుదీర్ఘ బిరుదులతో పరిచయం చేస్తాడు.

This inscription is on a stone near the Sanctum-sanctorum of the Devi shrine in the Somesvara temple. Mentions Kakatiya Ganapatideva, who was ruling from Anumakondapura, and introduces one of his subordinates with a long string of birudas whose name is however lost.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-II (1994). · p. 143 to 146

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం కాలేశ్వర ఆలయంలోని జెండా-కర్ర సమీపంలో ఏర్పాటు చేసిన పలకపై ఉంది. పూర్తి కాలేదు. మదుగులలోని కాలేశ్వరదేవ ఆలయాన్ని ప్రస్తావించండి.

This inscription is on a slab set up near the flag-staff in the Kalesvara temple. Unfinished. Mention the temple of Kalesvaradeva at Madugula.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1936-37. · p. 42

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం అషుర్-ఖానా వేదికపై నిర్మించిన స్తంభానికి రెండు వైపులా ఉంది. రెండు గ్రామాలలో కొన్ని వృత్తీల భూమిని సిద్ధేశ్వర వద్ద విశ్వనాథ దేవునికి రాజు సామంతుడైన మామాల మల్లయ్య బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు నమోదు చేయబడింది, గణపతిదేవ మహారాజు రాజగురువు విశ్వేశ్వరుడు శివదేవుడి పేరిట ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించారు. ఇచ్చిన భూమి నిర్వహణను సంగమేశ్వర మరియు భాస్కరాక్షేత్రాలకు స్థానపతి అయిన విద్యశివదేవ ఏజెంట్ పోచిరాజు వెంగన పెగడకు అప్పగించారు.

This inscription is on two sides of a pillar built into the platform of the Ashur-khana. Records a gift of some vrittis of land in two villages made by Mamala Mallaya, a feudatory of the king to god Visvanatha at Siddhesvara whose temple was constructed in the name of Visvesvara Sivadeva, the Rajaguru of Ganapatideva Maharaja. The management of the endowed land was handed over to Pochiraju Vengana Pegada the agent of Vidyasivadeva, who was the sthanapati of Samgamesvara and Bhaskarakshetra.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1939-43. · p. 165

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం శివాలయ మండపంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. కాకతీయ-కనక-ప్రకరా (కాకతీయుల కోట-గోడకు రక్షకుడు) అనే బిరుదును కలిగి ఉన్న సామంత చేరకు బొల్లి రెడ్డి, అంగ-రంగ-భోగాల కోసం బహుమతిగా (ప్రస్తావించబడలేదు) మరియు మహేశ్వర దేవునికి అర్పణలు చేసినట్లు ఇది నమోదు చేసింది. మునుపటి సంఖ్య యొక్క అదే రాతిపై, అంటే S.1157 నాటి కందూరి ఉదయాదిత్య చోడా మంజూరు చేసిన రాతిపై ఈ రికార్డు చెక్కబడిందని గమనించాలి. రెండవది, ఇది తేదీ కాదు. మూడవది, ఇది బహుమతి యొక్క స్వభావాన్ని పేర్కొనలేదు. అందువల్ల ఇది ఉదయాదిత్య చోడా చేసిన మునుపటి బహుమతి యొక్క పునరుద్ధరణగా అనిపిస్తుంది, కాకతీయ అధీనంలో ఉన్న చెరాకు బొల్లయ రెడ్డి మొదటి మంజూరు తేదీ తర్వాత కొంతకాలం తర్వాత విజయం సాధించి ఉండవచ్చు. చోడా అధిపతి ఓటమి ద్వారా లేదా కాకతీయ రాజు ఆదేశాల ప్రకారం వారసత్వం జరిగిందా అనేది తెలియదు. రికార్డు యొక్క ఖచ్చితమైన తేదీని నిర్ధారించలేము.

This inscription is on a pillar in the mandapa of the Sivalaya. It records that Samanta Cheraku Bolli Reddi who bears among others the title of Kakatiya -Kanaka-prakara (the protector of the fort-wall of the Kakatiyas) made the gift (not mentioned) for the anga-ranga-bhogas and offerings to the god Mahesvara. It is to be noted that the record is incised on the same stone of the previous number, that is the grant of Kanduri Udayaditya Choda, dated S.1157. Secondly this is not dated. Thirdly it does not specify the nature of the gift. Thus it seems to be a renewal of the previous gift made by Udayaditya choda, whom Cheraku Bollaya reddi, the Kakatiya subordinate, might have succeeded not long after the date of the first grant. It is not known whether the succession took place either by defeat of the Choda chief or by any order of the Kakatiya king. The exact date of the record cannot be ascertained.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District Volume-I (1992). · p. 208 to 210

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం భోగీస్వర ఆలయ ప్రాంగణం వెలుపల ఒక పలకపై ఉంది. ఇటుకల చెరువుకు దక్షిణాన ఆలయ నిర్మాణానికి కారణమైన రాజు ఇటుకల భోగనాథ దేవుడి రోజువారీ ఆచారాలకు ఒక మార్తూరు భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు శాసనం నమోదు చేసింది.

This inscription is on a slab outside the compound of Bhogisvara temple. The inscription registers the gift of one martturu of land towards the daily rites of the god Bhoganatha of Itukala by the king who caused the construction of the temple to the South of the tank of Itukala.

Inscriptions of Andhra Pradesh, Medak District (2001) · p. 233 to 234

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం కాకతీయ రాజు గణపతి పాలనకు చెందినది. ఇది కాకటిపురి మరియు దాని రాజు ప్రోల, అతని కుమారుడు రుద్రను సూచిస్తుంది, ఆయన తరువాత మహాదేవుడు వచ్చాడు. మహాదేవ యుద్ధంలో మరణించి స్వర్గానికి వెళ్ళాడు, అతని కుమారుడు గాపాటిని అతని మంత్రి రుద్ర రాజ్యంలో స్థాపించాడు, రేచంబా కుమారుడు కట, పసాయితా చాముండ మరియు అతను రాజ్యం పరిపాలిస్తున్నప్పుడు శాంతియుతంగా మరియు సంపన్నంగా ఉన్నాడు. రాజు (సేనాపతి) ఎక్కువ కాలం జీవించి, పరిపాలించగలడని ఒక ప్రకటనతో శాసనం ముగుస్తుంది. ఈ శాసనం భరద్వాజ గోత్రం యొక్క సురామంత్రి మరియు మ్రుకండు మరియు అతని వారసులను ఆరాధించేవారి గురించి కూడా వివరిస్తుంది. ఆయన కుమారుడు యెరాయ, ఆయన కుమారుడు అప్పాయ, దేవతలు మరియు బ్రాహ్మణుల భక్తుడు. అప్పుయ భార్య మచాంబికకు సోమయ మంత్రి అనే కుమారుడు జన్మించాడు. తరువాతివాడు రసవిధి గ్రామంలో అప్పాబ్ది అనే చెరువు మరియు తన తాత పేరు మీద తన తండ్రి యెరేశ్వర మహాదేవ పేరిట శివ అప్పెశ్వర మహేశ ఆలయాన్ని నిర్మించాడు. అతను తన యజమాని పేరిట మరొక ఆలయాన్ని నిర్మించాడని చెబుతారు, అయితే, దాని పేరు ఇవ్వబడలేదు. అతను అన్ని భోగాలతో పాటు, పడలు చెరువు, 6 నివార్తన భూమిని ఇచ్చాడు. శాసనం చివరలో తాటి చెట్లు తాండును, మామిడ్లును మామిడ్లును గురించి ప్రస్తావించబడింది.

This inscription belongs to the reign of the Kakatiya king Ganapati. It refers to Kakatipuri and its king Prola, his son Rudra who was succeeded by Mahadeva. Mahadeva died in battle and went to Svarga, his son Gapapati was established in the kingdom by his minister Rudra, the latter's son by Rechamba was Kata, Pasayita Chamundha and while he was ruling the kingdom was peaceful and prosperous. The inscription ends with a statement that the king (Senapati) might live and rule for a long time. The inscription also gives an account of Suramantri of the Bharadvaja gotra and worshipper of Mrukandu and his descendants. His son Yeraya whose son was Appaya the devout worshipper of Gods and Brahmans. Appuya's wife was Machambika who had a son named Somaya-mantri. The latter built, in the village Rasavidhi, a tank named Appabdhi and a temple of Shiva Appesvara Mahesa in the name of his father, Yerresvara Mahadeva after his grandfather. He is also said to have built another temple in the name of his master whose name, however, is not given. He gave with all the Bhogas, Padalu tank together with 6 nivartanas of land. At the end of the inscription i.e, palm trees Tandiunu and Mango tree Mamidlunu are mentioned.

Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts, Part-VI, 1973. · p. 73 to 77.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

గోల్కొండలోని కజనా భవనంపై ఈ శాసనం ఉంది. కాకటి గణపతి దేవ యొక్క యోగ్యత కోసం కొన్ని బహుమతులను నమోదు చేయండి. దాత పేరు తెలియదు.

This inscription on Kazana building, Golconda. Records some gifts for the merit of Kakati Ganapati Deva. The name of the donor is not known.

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 154.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు తమిళం.

త్రిచినోపోలీ సమీపంలోని శ్రీరంగం ద్వీపంలో రెండు పురాతన దేవాలయాలు ఉన్నాయి, ఒక విష్ణువు దేవాలయాన్ని రౌగనాథ అని, మరొక శివ దేవాలయాన్ని సంస్కృతంలో జంబుకేశ్వర అని, తమిళంలో తిరువనైక్కోయిల్ అని పిలుస్తారు. ఈ రెండు దేవాలయాలలో రెండవ దానిలో శ్రీ వి. వెంకటయ్య సుందర-పాండ్య శాసనాన్ని కనుగొన్నారు. ఈ శాసనం ఈ రాజు తేదీని ఇరుకైన పరిమితుల్లోనే నిర్ణయిస్తామని హామీ ఇస్తుంది. రెండవ ప్రాకార దక్షిణ గోడపై ఈ శాసనం చెక్కబడింది. దాని మొదటి పంక్తుల ఉపసంకలనం మూడవ ప్రాకార యొక్క పశ్చిమ గోడపై మరొక సారూప్య శాసనం సహాయంతో తయారు చేయబడింది, దాని తేదీ పోయింది.

The island of Srirangam near Trichinopoly bears two ancient temples, one of Vishnu which is called Rauganatha, and one of Shiva which is called Jambukesvara in Sanskrit and Tiruvanaikkoyil in Tamil. Within the second of these two temples an inscription of Sundara-Pandya was discovered by Mr. V. Venkayya. This inscription promises to settle the date of this king within narrow limits. The inscription is engraved on the south wall of the second prakara. The subjoined transcript of its first lines is made with the help of another identical inscription, the date of which is lost, on the west wall of the third prakara.

The Indian Antiquary, Volume-XXI, 1892. · p. 121 to 122

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం రాజగురు విశ్వేశ్వరాశివ-ఆచార్యను విశ్వనాథ దేవుడి పేరిట ఒక మఠాన్ని స్థాపించిన వ్యక్తిగా సూచిస్తుంది, ఆయన కోసం చంద్రవల్లి వద్ద ఒక ఆలయాన్ని నిర్మించి, దాని నిర్వహణ మరియు దేవత ఆరాధన కోసం డబ్బును ఇచ్చాడు. ఈ వాస్తవాలను విశ్వేశ్వరుడు శంభు మల్కాపురం శాసనం ధృవీకరిస్తుంది. కరీంనగర్ జిల్లాలోని కాలియవరం నుండి వచ్చిన మరొక శాసనం గణపతి పాలనకు చెందినది మరియు ధర్మ శివుని కుమారుడుగా పిలువబడే రాజగురువు ద్వారా విమలేశ్వర దేవుడిని ప్రతిష్ఠించినట్లు నమోదు చేసింది. ఈ రికార్డులో పేరు కోల్పోయిన రాజగురువు, మల్కాపురం శాసనంలో ధర్మశంభు లేదా శివుని కుమారుడిగా (అంటే శిష్యుడు) సూచించబడిన ప్రసిద్ధ విశ్వేశ్వరసవ లేదా శంభు అనడంలో సందేహం లేదు. రుద్ర కుమారుడు, చెర్నూరు అధిపతి అయిన బుద్ధుడు, రాప్డ్రు అధిపతి అయిన మాయిదేవ దేవునికి ఇచ్చిన నిధుల జాబితాను ఈ శాసనం అందిస్తుంది. బృహస్పతి కుమారుడు సోమభట్ట అనే వ్యక్తి, రికార్డు చివరిలో శివుడిని స్తుతిస్తూ మూడు శ్లోకాల రచనను పేర్కొన్నాడు.

This inscription refers to Rajaguru Visvesvarasiv-acharya as the establisher of a matha in the name of the god Visvanatha for whom he built a temple at Chandravelli and endowed the same with money for its upkeep and the worship of the deity. These facts are corroborated by the Malkapuram inscription of Visvesvara Shambhu. Another inscription from Kaleavaram, Karimnagar District, belongs to the reign of Ganapati and records the consecration of the god Vimalesvara by the Rajaguru who is referred to as the son of Dharma Shiva. There is no doubt that the Rajaguru, whose name is lost in this record, was the celebrated Visvesvarasiva or "sambhu, represented in the Malkapuram inscription as the son (i.e. disciple) of Dharmasambhu or siva. The inscription gives a list of grants made to the deity by Buddhaya, who was the son of Rudra and the chief of Chernuru, and Mayideva, the chief of Rapdru. A certain Soma-bhatta, son of Brihaspati, claims the authorship of three verses in praise of Siva at the end of the record.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1958-59. · p. 14, 15 and 36.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం శక్తి ఆలయం ముందు ఉన్న విగ్రహాల దగ్గర ఉన్న ఒక రాతిపై ఉంది. సంవత్సరాన్ని సర్వజిత్, ఫల్గుణ సు గా ఇస్తారు. 10, గురువారం. నిజారంగల మల్లి సెట్టి, అతని కుమారుడు వెన్ని సెట్టి, సలేశ్వరదేవ, గణపతిశ్వరదేవ, సకలేశ్వరదేవను స్థాపించారని, చివరి ఇద్దరికి గణపతి-మహారాజు (బహుశా కాకతీయ రాజవంశం రాజు), భక్తుల పేర్లను గౌరవంగా పెట్టారని నమోదు చేయబడింది.

This inscription is on a stone lying near the images in front of Shakti temple. The year is given as Sarvajit, Phalguna su. 10, Thursday. Records that Nijarangala Malli Setti and his son Venni setti established Salesvaradeva, Ganapatisvaradeva and Sakalesvaradeva, the last two being named after Ganapaddeva-maharaju (probably the king of Kakatiya dynasty) and the devotees represently.

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 1

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం శిధిలమైన మల్లేశ్వర ఆలయానికి సమీపంలో పడిపోయిన రాతి నుండి వచ్చింది.

This inscription is from a fallen stone near the ruined Malleswara Temple.

A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones in the Nellore District, Part-III, 1905. · p. 1168

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

కాకతీయ రాజవంశానికి చెందిన గణపతిదేవునికి చెందిన ఈ శాసనం ప్రసన్న కేశవ దేవుడి సేవలో ఉన్న ఒక వ్యక్తికి (పేరు కోల్పోయిన) వ్ర్తి సంస్థను నమోదు చేస్తుంది.

Belonging to Ganapatideva of the Kakatiya dynasty, the inscription registers the institution of vritti to some person (name lost) in the service of the god Prasanna Kesava.

Indian Archaeology 1986-1987, A Review. · p. 104

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం.

ఈ శాసనం శివాలయానికి ఎదురుగా ఉంచిన స్తంభంపై ఉంది. సోమ-మంత్రి (అతని వంశావళి ఇవ్వబడింది) మూడు శివాలయాలను నిర్మించినట్లు రికార్డులు చూపిస్తున్నాయి, అవి అప్పెశ్వర, ఈశ్వర మహాదేవ మరియు మరొకటి తన తండ్రి, తాత మరియు అన్నయ్య పేరు మీద రాజవిధి గ్రామంలో నిర్మించారు. ఈ దేవాలయాల నిర్వహణ కోసం పడాల చెరువు సమీపంలో ఆరు నివార్తనాలను మంజూరు చేసినట్లు కూడా అందులో పేర్కొన్నారు. ఈ శాసనం కాకతీయులు, రెచెర్లా నాయకుల వంశావళిని కూడా అందిస్తుంది.

This inscription is on the pillar kept opposite to the Siva temple. Records show that Soma-mantri (whose genealogy is given) constructed three Siva temples, viz, Appesvara, Isvara Mahadeva and another after his father, grandfather and elder brother in the village Rajavidhi. It further states that he granted six nivarttanas of land near a Padala tank for the maintenance of these temples. The inscription also furnishes the genealogy of Kakatiyas and Recherla chiefs.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1986-87. · p. 44.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

ఈ శాసనం శివాలయం యొక్క మండపంలోని ఒక స్తంభంపై ఉంది. గణపతి రాజును స్తుతిస్తూ, ఒరుగంటి తిలక అని వర్ణించబడిన మచ్చిరాజును మరియు బామ్దపాడు యొక్క సోముదాసను కూడా సూచిస్తాడు.

This inscription is on a pillar in the mandapa of a Shiva temple. Praises the king Ganapati and further refers to Machiraju who is described as Oruganti tilaka and to Somudasa of Bamdapadu.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1986-87. · p. 45.

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం శ్రీకంఠేశ్వర ఆలయానికి ముందు మండపంలో నిర్మించిన రాతిపై ఉంది. ఈ శాసనం ప్రకారం, భాస్కరదేవ ప్రధానుడు, కాకిత గణపతిదేవ-మహారాజు ప్రధానుడు, గజసాహినీ అయిన పెన్నా-నయుండు, శ్రీకోళనుల దేవుడు వల్లభకు ఆహార సమర్పణలు (అమృతపాడి) అందించడానికి తమ్మండల గ్రామంలో రెండు పుట్టీలను బహుమతిగా ఇచ్చాడు. గమనికః ఈ శాసనం సారాంశం ఎస్. ఎస్. రామచంద్ర మూర్తి, ఐసిహెచ్ఆర్ పబ్లికేషన్స్, 2011చే సవరించబడిన ఇన్స్క్రిప్షన్స్ ఆఫ్ ది కాకతీయాస్ ఆఫ్ వ్రాంగల్ లో ఇవ్వబడింది.

This inscription is on a stone built into the mandapa in front of the Srikanteshwara temple. This inscription states that Penna-nayumdu, who was the pradhani of Bhaskaradeva, who was the pradhani and gajasahini of Kakita Ganapatideva-maharaju, gifted two puttis of land in the village Tammandala for providing food offerings (amrtapadi) of the god Vallabha of Srikakolanu. Note: Summary of this inscription is given in Inscriptions of the Kakatiyas of Wrangal, Edited by S.S. Ramachendra Murthy, ICHR Publications, 2011.

South Indian Inscription, Volume-IV · p. 320

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం. · తెలుగు-కన్నడ.

ఈ శాసనం గ్రామంలోని ఒక వీధిలోని ఒక పలకపై ఉంది. ఈ శాసనంలో కాకతీయ రాజు గణపతి యొక్క అధీన అధిపతి అయిన తెలుగు-చోడా అధిపతి మల్లిదేవ యొక్క వంశావళి మరియు విస్తృతమైన ప్రసాదం ఉన్నాయి. పరిదాపూండి గ్రామానికి మొదట పన్నుల నుండి మినహాయింపు ఉందని, దగ్గాంబిక కుమారుడు మరాయణ, ఇక్షు-గ్రామ గ్రామంలోని భీమేశ్వర దేవునికి బహుమతిగా ఇచ్చారని తెలుసుకున్న గణపతి రాజు దానిని అదే దేవునికి తిరిగి దానం చేశాడు. ఈ గ్రామ ఇక్షుగ్రామం అగ్రహారంగా మరియు పురాణ, న్యాయ, మీమాంస, వేదాలతో పాటు వారి అంగాలు, ధర్మశాస్త్రాలు మరియు ఆయుర్వేదంతో సహా 18 రకాల జ్ఞాన స్థనంగా వర్ణించబడింది. గమనికః ఈ శాసనం సారాంశం ఎస్. ఎస్. రామచంద్ర మూర్తి, ఐసిహెచ్ఆర్ పబ్లికేషన్స్, 2011చే సవరించబడిన ఇన్స్క్రిప్షన్స్ ఆఫ్ ది కాకతీయాస్ ఆఫ్ వ్రాంగల్ లో ఇవ్వబడింది.

This inscription is on a slab in a street in the village. The inscription contains the genealogy and an elaborate prasasti of the Telugu-Choda chief Mallideva, a subordinate chief of the Kakatiya king Ganapati. Having come to know that the village Paridapundi was originally exempted from the taxes and gifted by Marayana, son of Daggambika, to the god Bhimesvara of the village Ikshu-grama, the king Ganapati re-donated it to the same god. The village Ikshugrama is described as an agrahara and a sthana of 18 kinds of knowledge including purana, nyaya, mimamsa, vedas along with their angas, dharma-shastras and ayurveda. Note: Summary of this inscription is given in Inscriptions of the Kakatiyas of Wrangal, Edited by S.S. Ramachendra Murthy, ICHR Publications, 2011.

South Indian Inscriptions, Volume-VI. · p. 99 to 101

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · తెలుగు-కన్నడ.

ఈ శాసనం శ్రీకంఠేశ్వర ఆలయంలో నిర్మించిన రాతిపై ఉంది. శాసనం దెబ్బతింది మరియు అసంపూర్ణంగా ఉంది. కాకతీయ గణపతిదేవ-దివ్యశ్రీపదపద్మరధక అంటే కాకతీయ రాజు గణపతి యొక్క అంకితభావంగల సేవకుడు అని వర్ణించబడిన ఒక వ్యక్తి వారి నిర్వహణ కోసం రెండు శాశ్వత దీపాలు మరియు బహుశా పశువులను బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు ఇది నమోదు చేస్తుంది. గమనికః ఈ శాసనం సారాంశం ఎస్. ఎస్. రామచంద్ర మూర్తి, ఐసిహెచ్ఆర్ పబ్లికేషన్స్, 2011చే సవరించబడిన ఇన్స్క్రిప్షన్స్ ఆఫ్ ది కాకతీయాస్ ఆఫ్ వ్రాంగల్ లో ఇవ్వబడింది.

This Inscription is on a stone built into the Srikanteshwara temple. The inscription is damaged and incomplete. It records the gift of two perpetual lamps and perhaps cattle for their maintenance, by a certain individual who is described as Kakatiya Ganapatideva-divyasripadapadmaradhaka i.e. devoted servant of the Kakatiya king Ganapati. Note: Summary of this inscription is given in Inscriptions of the Kakatiyas of Wrangal, Edited by S.S. Ramachendra Murthy, ICHR Publications, 2011.

South Indian Inscriptions, Volume-IV. · p. 316

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · తెలుగు-కన్నడ.

ఈ శాసనం శ్రీకాకులేశ్వర ఆలయానికి ముందు మండపంలో నిర్మించిన రాతిపై ఉంది. కాకిత గణపతిదేవ ప్రధాని మరియు గజ-సాహ్ని అయిన భాస్కరదేవ ప్రధాని పెర్మది-నాయుడు శ్రీకాకుళం యొక్క వల్లభ దేవునికి అముదుపాడి సమర్పణల కోసం కొడాలిలో మూడు పుట్టీలను బహుమతిగా ఇచ్చినట్లు శాసనం పేర్కొంది. గమనికః ఈ శాసనం సారాంశం ఎస్. ఎస్. రామచంద్ర మూర్తి, ఐసిహెచ్ఆర్ పబ్లికేషన్స్, 2011చే సవరించబడిన ఇన్స్క్రిప్షన్స్ ఆఫ్ ది కాకతీయాస్ ఆఫ్ వ్రాంగల్ లో ఇవ్వబడింది.

This inscription is on a stone built into the mandapa in front of the Srikakulesvara temple. The inscription states that Permmadi-nayudu, the pradhani of Bhaskaradeva, who was the pradhani and gaja-sahini of Kakita Ganapatideva, gifted three puttis of land in Kodali, for the amudupadi offerings to the god Vallabha of Srikakulam. Note: Summary of this inscription is given in Inscriptions of the Kakatiyas of Wrangal, Edited by S.S. Ramachendra Murthy, ICHR Publications, 2011.

South Indian Inscriptions, Volume-IV. · p. 320

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం. · తెలుగు-కన్నడ.

ఈ శాసనం భీమేశ్వర ఆలయ దక్షిణ గోడపై ఉంది. ఈ శాసనం ప్రకారం, కాకతీయ రాజు గణపతి అధీనంలో ఉండి, కర్ణాటక, కోడ రాజులను ఓడించి, పాండ్య-మండలాన్ని స్థాపించిన కథక్కూల మహారాజు-సింహ, సింహాసనం, మకరతోరాణం, బంగారు పల్లకి, కహాల మొదలైన వాటిని భీమానథ దేవునికి బహుమతిగా ఇచ్చాడు. చివరిలో గణపతి రాజు పేరు ప్రస్తావించబడింది. గమనికః ఈ శాసనం సారాంశం ఎస్. ఎస్. రామచంద్ర మూర్తి, ఐసిహెచ్ఆర్ పబ్లికేషన్స్, 2011చే సవరించబడిన ఇన్స్క్రిప్షన్స్ ఆఫ్ ది కాకతీయాస్ ఆఫ్ వ్రాంగల్ లో ఇవ్వబడింది.

This inscription is on the south wall of the Bhimeswara temple. This inscription states that Maharaja-simha of Kathaka-kula, who was a subordinate of the Kakatiya king Ganapati and who defeated the Karnata and Coda kings and established the Pandya-mandala, gifted a throne, makaratorana, golden palanquin, kahala etc., to the god Bhimanatha. The name of the king Ganapati is mentioned at the end. Note: Summary of this inscription is given in Inscriptions of the Kakatiyas of Wrangal, Edited by S.S. Ramachendra Murthy, ICHR Publications, 2011.

South Indian Inscriptions, Volume-IV. · p. 472

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు. · తెలుగు-కన్నడ.

ఈ శాసనం శివాలయం సమీపంలో వీధిలో ఏర్పాటు చేసిన స్తంభంపై ఉంది. ఒంగేరు నది వద్ద సేకరించిన రెవు-సుంకము (ఓడరేవు-పన్ను), బాడీపుమ్డి గ్రామంలో సేకరించిన పన్ను (సుంకము) లను కాకేత గణపతిదేవ, కావూరు కోమి-నాయకుల తల్లిదండ్రుల యోగ్యత కోసం సెరాకురు దేవుడు సెన్నకేశవదేవకు దోచుకున్నట్లు శాసనం పేర్కొంది. గమనికః ఈ శాసనం సారాంశం ఎస్. ఎస్. రామచంద్ర మూర్తి, ఐసిహెచ్ఆర్ పబ్లికేషన్స్, 2011చే సవరించబడిన ఇన్స్క్రిప్షన్స్ ఆఫ్ ది కాకతీయాస్ ఆఫ్ వ్రాంగల్ లో ఇవ్వబడింది.

This inscription is on a pillar set up in the street near the Siva temple. The inscription states that Dociraju Ganapaya gifted the revu-sumkamu (port-tax) collected at the river Ongeru and the tax (sumkamu) collected in the village Bodyapumdi to the god Cennakesavadeva of Cerakuru for the merit of Kaketa Ganapatideva and the parents of Komi-nayaka of Kavuru. Note: Summary of this inscription is given in Inscriptions of the Kakatiyas of Wrangal, Edited by S.S. Ramachendra Murthy, ICHR Publications, 2011.

South Indian Inscriptions, Volume-VI. · p. 244

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం ట్యాంక్ బెడ్ నుండి వచ్చింది. స్వస్తి లాగా అనువాదం! శ్రీమన్ మహామండలేశ్వర కాకతీయ మహారాజు చలమట్టి గండాపురంను దాని మొత్తం ఆదాయంతో శ్రీ త్రిపురాంతక మహాదేశ్వర మరియు ఇతర దేవతలకు..........................................................................................................................................................................

This inscription is from the tank bed. Translates like Hail ! Sriman Mahamandalesvara Kakatiya Maharaja presented Chalamatti Gandapuram with all its income to Sri Tripurantaka Mahadevesvara and other gods for……festivals…..

A Collection of the Inscriptions on Copper-Plates and Stones in the Nellore District, Part-I. · p. 327

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం మల్లేశ్వర ఆలయానికి సమీపంలో పడిపోయిన రాతి నుండి వచ్చింది. స్వస్తి లాగా అనువాదం! విశ్వభూజ్య అధిపతిత్వానికి అనుబంధంగా ఉన్న కామనాడులో, శ్రీమాన మహామండలేశ్వర కాకతీయ గణపతిదేవ మహారాజు యొక్క వీర............................................................................................................................................................................. గమనికః ఈ సేకరణలో విశ్వభూజ్యం గురించి మరెక్కడా ప్రస్తావించినట్లు కనిపించడం లేదు.

This inscription is from a fallen stone near Malleshwara temple. Translates like Hail ! In Kammanadu, which is attached to the chiefdom of Visva-bhujya, Vira……tumaraja…..of Sriman Mahamandalesvara Kakatiya Ganapatideva Maharaja, who is possessed of all the glory of titles………. Note: Visvabhujya does not seem to be mentioned elsewhere in this collection.

A Collection of the Inscriptions on Copper-Plates and Stones in the Nellore District, Part-III. · p. 1166

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు

ఈ శాసనం పాత శివాలయంలోని విరిగిన స్తంభంపై ఉంది. విరమించుకున్నారు. రాజగురు విశ్వేశ్వరుడు శివాచార్యులు చంద్రవల్లి లో ఒక నిర్దిష్ట భక్తుడు (పేరు తెలియదు) స్థాపించిన విశ్వనాథదేవునికి గడ్యానాలు మరియు భూముల బహుమతులను నమోదు చేసినట్లు తెలుస్తోంది.

This inscription is on a broken pillar in the old Shiva temple. Abraded. Seems to record gifts of gadyanas and lands to the god Visvanathadeva installed by Rajaguru Visvesvara Sivacharya in Chandravalli by a certain devotee (name not known).

Department of Archaeology and Museums, Andhra Pradesh. Annual report on Epigraphy, 1967. · p. 126 and 127

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం పాత శివాలయం సమీపంలో రెండు విరిగిన రాతి ముక్కలపై ఉంది. తాను 100 గ్రామాలకు పాలకుడినని పేర్కొంటూ సుదీర్ఘమైన ప్రసాదం పొందిన ఆదిత్య అనే రాజు మంత్రిని, కొల్లిపాక [కొండిపాక] మరియు ఇతర డెబ్బై గ్రామాలకు చెందిన శ్రీకరణాధికారిని, చిత్త-వాసి కరణ కళ యొక్క మంచి ప్రభావాలను పొందినట్లు పరిచయం చేస్తాడు. ఆయన నలుగురు కుమారులు ప్రశంసించబడ్డారు, వారిలో ఒకరు గణపతి మంత్రి కొమ్డపాక గ్రామంలో గణపతిదేవ పేరు మీద గణపతి సముద్ర అనే చెరువును నిర్మించినట్లు చెబుతారు. అతను ఐతేశ్వర, సోమనాథదేవ, కేశవనారాయణదేవ దేవతలకు కొన్ని భూములను కూడా బహుమతిగా ఇచ్చాడు.

This inscription is on two broken pieces of stone near the old Shiva temple. Introduces a minister of the king named Aditya who is attributed with a lengthy prasasthi stating that he was the ruler of 100 villages, Srikaranadhikari of Kollipaka [Kondipaka] and other seventy villages and had attained the good effects of chitta-vasikarana art. His four sons were praised and one of these named Ganapati mantri is said to have constructed a tank named Ganapati samudra after the name of Ganapatideva in the village Komdapaka. He had also made some gifts of lands to the gods Aitesvara, Somanathadeva and Kesavanarayanadeva.

Department of Archaeology and Museums, Andhra Pradesh. Annual report on Epigraphy, 1967. · p. 132 and 133

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు తెలుగు.

ఈ శాసనం ముక్తేశ్వర ఆలయంలోని 13 స్తంభాల మండపం యొక్క పుంజం మీద ఉంది. గోదావరి ఒడ్డున ఉన్న కాలేశ్వర వద్ద ధర్మసంభు కుమారుడు రాజ గురువు (పేరు కోల్పోయిన) చేత ముక్కలు చేసి, చెర్నురాదేశా, రపురుడేశా అధిపతులు, అంటే బుద్ధుడు, మాయిదేవ, వారికి ఇచ్చిన భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చారు.

This inscription is on a beam of the 13-pillared mandapa in Muktesvara temple. Mutilated and built at Kalesvara on the bank of the Godavari by the royal preceptor (name lost), the son of Dharmasambhu, and to the gifts of land made to it by the chiefs of Chernuradesa and Rapurudesa, viz. Buddhaya and Mayideva.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1958-59. · p. 37

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం గ్రామానికి దక్షిణాన బొల్లాలవాగు సమీపంలో ఒక పలకపై ఉంది. దెబ్బతిన్న మరియు విరిగిన. రాజ గురువు విశ్వేశ్వరాశివచార్య చేత చంద్రవల్లి వద్ద ప్రతిష్ఠించబడిన విశ్వనాథదేవుడు ప్రతిష్ఠించిన విశ్వనాథదేవుని ఆరాధనకు, అక్కడ ఆయన స్థాపించిన విశ్వనాథ-మఠానికి రికార్డులు డబ్బును మంజూరు చేస్తాయి.

This inscription is on a slab near Bollalavagu to the south of the village. Damaged and broken. Records grant money for the worship of the god Visvanathadeva consecrated by Visvanathadeva consecrated by Visvesvarasivacharya, the royal preceptor, at Chandravelli and the Visvanatha-matha established by him there.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1958-59. · p. 37

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · సంస్కృతం మరియు తెలుగు.

ఈ శాసనం పాత కోట గోడ నుండి ఒక స్తంభంపై ఉంది, ఇప్పుడు దీనిని పంచాయతీ బోర్డు కార్యాలయంలో ఉంచారు. దెబ్బతింది. రాజును స్తుతిస్తూ అనేక శ్లోకాలు ఉన్నాయి మరియు త్రిలింగదేసుని సూచిస్తుంది.

This inscription is on a pillar from the old fort wall, now kept in the Panchayat Board Office. Damaged. Contains several verses in praise of the king and refers to Trilingadesa.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy for 1958-59. · p. 41

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం గ్రామంలోని చెన్నకేశవస్వామి ఆలయ ప్రాకారంలో ఖననం చేయబడిన ఒక స్తంభంపై ఉంది. చివర్లో ముక్కలు ముక్కలైంది. ఒరుంగల్లును రాజు రాజధానిగా, గండపేంద్ర గంగయ్య-సాహినీని పనుంగల్లు నుండి మర్జవాడ వరకు మొత్తం దేశాన్ని పరిపాలిస్తున్నట్లు సూచిస్తుంది. ఈ అధిపతి యొక్క అధీనంలో ఉన్న నామదేవ-పండిత అనే కాయస్థుడు తన తండ్రి పేరు మీద ఉన్న వంకేశ్వరదేవ దేవుడిని దుర్గిలో ఏర్పాటు చేసి, రాజును సంప్రదించాడని పేర్కొన్నాడు (స్పష్టంగా దేవత ఆరాధన కోసం కొంత విరాళం కోసం).

This inscription is on a pillar buried in the prakara of the Chennakesavasvamin temple in the village. Mutilated at the end. Refers to Orungallu as the king’s capital and to Gandapendara Gangayya-Sahini as governing the whole country from Panungallu to Marjavada. States that a Kayastha named Namadeva-Pandita, a subordinate of this chief set up the god Vankesvaradeva, named after his father, at Durgi and approached the king (evidently for some endowment for the worship of the deity).

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1930-31. · p. 27

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం సోమలింగేశ్వర ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన పలకపై ఉంది. దెబ్బతిన్న మరియు విచ్ఛిన్నమైన. రాజు యొక్క అధీనంలో ఉన్న అరువెల్లి నారప నా [యానివర] కుమారుడు కొమ్మ-నయని [వరు] చేసిన కొంత గ్రాంట్ను నమోదు చేసినట్లు తెలుస్తోంది.

This inscription is on a slab set up in front of the Somalingeshwara temple. Damaged and fragmentary. Seems to register some grant made by Komma-Nayani[varu], son of Aruvelli Narapa Na[yanivara], a subordinate of the king.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1929-30. · p. 7

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు మరియు సంస్కృతం

ఈ శాసనం చెన్నకేశవస్వామి ఆలయానికి సమీపంలో ఉన్న ఒక స్తంభంపై ఉంది. దెబ్బతింది. రాజు యొక్క మంత్రి (పేరు కోల్పోయిన) ఒక అగ్రహారాన్ని స్థాపించి, దానిని యజువాల్క్య-కులానికి చెందిన అనేక మంది బ్రాహ్మణులకు మంజూరు చేశాడని, అతని కుమారుడు మంత్రి పోటానా అగ్రహారానికి కొంత మంజూరు చేశాడని నమోదు చేయబడింది. ఈ పద్యాన్ని కవి సూర్యదేవ రచించినట్లు చెబుతారు.

This inscription is on a pillar lying near the Chennakesavasvami temple. Damaged. Records that a minister of the king (name lost) established an agrahara and granted it to several Brahmanas of the Yajuavalkya-kula and that his son the minister Potana made some grant to the agrahara. The verse is said to have been composed by the poet Suryadeva.

Archaeological survey of India, Annual Report on Indian Epigraphy 1924-25. · p. 25

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · తెలుగు.

ఈ శాసనం రాజరాజ నరేంద్ర గ్రంథాలయంలో ఉంచిన ఒక స్తంభానికి నాలుగు వైపులా ఉంది. దెబ్బతింది. అనేక మంది వ్యాపారులు చేసిన కొన్ని నిర్దిష్ట విరాళాలను నమోదు చేసినట్లు తెలుస్తోంది. అయితే బహుమతి యొక్క ఉద్దేశ్యం స్పష్టంగా లేదు.

This inscription is on four sides of a pillar kept in the Rajaraja Narendra Library. Damaged. Seems to record some specific contributions in kind by a number of merchants. The purpose of the gift however is not clear.

Archaeological Survey of India Annual Reports on Indian Epigraphy 1957-58 · p. 23→ సైట్ రికార్డు

సామ్రాజ్య కాకతీయులు · ………..

పన్నెండవ శతాబ్దం ప్రారంభంలో అభివృద్ధి చెందినట్లుగా కనిపించే రుద్ర, దేవతల కోసం రుద్రేశ్వర, అనేశ్వర, లోకేశ్వర, గణేశ్వర అనే నాలుగు దేవాలయాలను నిర్మించినట్లు శాసనం నమోదు చేసింది.

The inscription records the construction of four temples for the gods, Rudresvara, Anyesvara, Lokesvara and Ganesvara, by Rudra, who seems to have flourished in the early half of the twelfth century.

Indian Archaeology 1957-1958, A Review. · p. 55

కాకతీయుల క్షీణత · కన్నడ.

115 ఈ శాసనం ఉన్న ఒక రాయి బీదర్ లోని పురావస్తు మ్యూజియంలో ఉన్నట్లు చెబుతారు. ఇది ప్రస్తుత తెలంగాణ పరిధిలోకి రాకపోయినప్పటికీ, చారిత్రక మరియు సాహిత్య దృక్కోణాల నుండి ముఖ్యమైనదిగా అనిపిస్తున్నందున ఇది ఈ సేకరణలో చేర్చబడింది. రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు శాఖ సేకరించిన పాత సిరా ముద్ర నుండి శాసనం యొక్క పాఠం తయారు చేయబడింది. రాయి దాని అన్ని అంచులలో విరిగిపోతుంది, దీని ఫలితంగా పై మరియు దిగువన ఉన్న కొన్ని గీతలు పూర్తిగా పోతాయి. ఇరువైపులా ఉన్న ప్రతి పంక్తి కూడా కోల్పోతుంది. అందువల్ల సెంట్రల్ లైన్ల మధ్య భాగాలు మాత్రమే అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఈ భాష మరియు లిపి, ఇది క్రీ. శ. 13వ శతాబ్దపు చివరి భాగానికి చెందిన కన్నడ భాష. అక్షరాలు చాలా అందంగా చిన్న పరిమాణంలో చెక్కబడి ఉంటాయి, వాటి సగటు కొలత 0.75 మరియు 1 సెం. మీ మధ్య మారుతూ ఉంటుంది. అందుబాటులో ఉన్న భాగంలో తేదీ లేదా రికార్డు యొక్క ఉద్దేశ్యం ప్రస్తావించబడలేదు. ఇది ఒక పట్టణం, బహుశా బీదర్, శాసనం కనుగొన్న ప్రదేశం యొక్క వర్ణనతో ముగుస్తుంది. ప్రస్తుత భాగం కాకతీయ రుద్రదేవ ప్రసాదంతో ప్రారంభమవుతుంది. మహాదేవ దేవగిరిలో గొప్ప వీరోచితంగా పోరాడినట్లు చెబుతారు. శత్రువుతో పోరాడుతూ ఈ యుద్ధంలో అతను మరణించాడని ఇతర మూలాల నుండి తెలిసింది. అతను తొమ్మిది లక్షల మంది సైనికులకు అధిపతి అని చెప్పబడింది. ఈ విషయంలో ప్రతాపరుద్ర్ కూడా గమనించవచ్చు

115 A stone containing this inscription is said to have been in the Archaeological Museum, Bidar. Though it does not come under the present Telangana, it is included in this collection as it seems important from historical as well as literary points of view. The text of the inscription is prepared from an old inked impression collected by the department before reorganisation of the States. The stone is broken on all its edges as a result of which some lines at the top and the bottom are completely lost. Each line at either end is also lost. Thus only the central portions of the central lines are available. The language and script are Kannada of the time to which it belongs i.e., the latter half of the 13th century A.D. The letters are very beautifully incised in so small a size that their average measurement varies between 0.75 and 1 cm. Neither the date nor the purpose of the record is mentioned in the available portion. It ends with the description of a town, probably Bidar, the find spot of the inscription. The existing portion begins with the prasasti of Kakatiya Rudradeva. Mahadeva is said to have fought at Devagiri with great heroism. From other sources it is learnt that he died in this battle while engaged in fighting with the enemy. It is stated that he was the lord of nine lakhs probably of troops. In this connection it may be also noted that Prataparudr

Select Epigraphs of Andhra Pradesh by P.V.P. Sastry, 1965. · p. 61 to 65

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృత, తెలుగు, తెలుగు అక్షరాలు.

ఈ శాసనం ఆంజనేయ ఆలయానికి ఉత్తరాన ఉంది. అనువాదం స్వస్తి! 72 కార్యాలయాల డైరెక్టర్ అయిన శ్రీమన్ మహామండలేశ్వర త్రిపురారి దేవ మహారాజు, కాకతీయ కుటుంబానికి చెందిన ఆభరణమైన రుద్రదేవ మహారాజు యొక్క తామర పాదాలను ఆరాధించేవాడు, అనేక దేశాలకు పాలకుడు అయిన (రుద్రదేవ), నాలుగు కులాలకు మద్దతుదారుడు, పశ్చిమ రాజు దామోదర సైన్యం యొక్క చెదరగొట్టేవాడు, ఏకైక హీరో, శౌర్యానికి అవతారం, చాలా వికృతమైన గుర్రాలపై కూర్చున్న వారిలో పరిపూర్ణమైన రేవంతుడు, నారాయణ మరియు విజయ దేవత యొక్క ప్రియమైన భార్య. విజయ దేవతకు ప్రియమైన భార్య ఎవరు, యుద్ధంలో భయంకరమైనవారు, వారి ముందు రాజులందరి ధైర్యం స్తంభించిపోయింది, వారి కీర్తి సేకరణతో కార్డినల్ పాయింట్ల కన్యల నుదిటిపై గుర్తించబడింది, వారు రేఖీయంగా అధిగమించారు కామ ధేను (సమృద్ధిగల ఆవు) మరియు కల్ప ద్రుమ (సమృద్ధిగల చెట్టు), గోళ్ళ నుండి కిరణాల సేకరణ, దీని కీర్తి యొక్క కన్యల నుదిటిపై కార్డినల్ పాయింట్ల గుర్తించబడింది, ఉదారతలో కామా ధేను (సమృద్ధిగల ఆవు) మరియు కల్ప ద్రుమ (సమృద్ధిగల చెట్టు) లను అధిగమించింది. ఆయనకు నమస్కరించిన రాజులందరి ఆభరణాల కిరీటాల అంచుల ద్వారా ముద్దు పెట్టుకున్న వారి పాదాల గోళ్ళ నుండి కిరణాల సేకరణ, (త్రిపురారి) మొత్తం రాజ్యానికి ప్రభువును సంపాదించాడు, గొప్ప పరాక్రమం కలిగినవాడు, చలమట్టుగండ, మురురే అనే బిరుదులు కలిగి ఉన్నాడు

This inscription is situated North of Anjaneya Temple. Translation Hail ! Sriman Mahamandalesvara Tripurari Deva Maharaja, who is the director of 72 offices, who is the worshipper of the lotus feet of Rudradeva Maharaja the ornament of the Kakatiya family, who (Rudradeva) is the ruler of many countries, who is the supporter of the four castes, who is the disperser of the army of the western king Damodara who is the only hero, who is the incarnation of valour, who is a perfect Revanta amongst these who are mounted on very unruly horses, who is Narayana and who is the beloved consort of the goddess of victory, who is the beloved consort of the goddess of victory, who is terrible in battle, before whom the courage of all kings is paralyzed, with the collection of whose fame the foreheads of the maidens of the cardinal points are marked, who surpasses in linearity Kama Dhenu (cow of plenty) and Kalpa Druma (tree of plenty), the collection of rays from the nails of whose fame the foreheads of the maidens of the cardinal points are marked, who surpasses in liberality Kama Dhenu (cow of plenty) and Kalpa Druma (tree of plenty), the collection of rays from the nails of whose feet is kissed by the edges of the jewelled crowns of all kings who bowed to him, who (Tripurari) has acquired the lordship of the whole kingdom, who is of great prowess, who has the titles Chalamattuganda, Mururay

A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones · p. 282 to 286.

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం.

Archaeological survey of India, Annual Report on · p. 50.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

స్వస్తి! రుద్రదేవ మహారాజు శ్రీమాన్ మహామండలేశ్వర యొక్క పాదాల పూజకుడు, అనేక దేశాలకు పాలకుడు, నాలుగు కులాలకు మద్దతుదారు, పశ్చిమ రాజు దామోదర సైన్యాన్ని నాశనం చేసేవాడు, ఏకైక హీరో, శౌర్యానికి అవతారం, చాలా వికృతమైన గుర్రాలపై కూర్చున్న వారిలో పరిపూర్ణమైన రేవంతుడు (సూర్య కుమారుడు), యుద్ధంలో భయంకరమైనవాడు, అతని స్తంభాల చేతుల ముందు అన్ని రాజుల ధైర్యం స్తంభించిపోయింది. తన కీర్తి శక్తితో ప్రధాన బిందువుల కన్యల నుదిటిని, స్వేచ్ఛలో కృష్ణుడు, అందమైన మహిళలకు కాముడు, బంధువులకు కల్పద్రుమ (సమృద్ధి చెట్టు), గోళ్ళ నుండి కిరణాల సేకరణ, సాష్టాంగ పాలకుల ఆభరణాల కిరీటాల అంచుల శ్రేణితో ముద్దు పెట్టుకుంటారు, కాకటి కుటుంబానికి చెందిన ఆభరణం, (త్రిపురరిదేవ) సంపాదించి, మొత్తం రాజ్యానికి ప్రభువు, దీని మహిమ గొప్పది, చలమార్తిగండ, మురూరాయ జగద మండలిక బ్రహ్మరాక్షాలు, గుండా పెండేరు, (ఇస్తుంది) అతనికి. నెం. 127

Hail ! Sri Tripurarideva Maharaja, who is the worshipper of the lotus feet of Rudradeva Maharaja Sriman Mahamandalesvara, who (Rudradeva) is the ruler of many countries, who is the supporter of the four castes, who is the destroyer of the of the army of the western king Damodara, who is the one and only hero, who is the incarnation of valour, who is a perfect Revanta (son of the sun) amongst those who are mounted on very unruly horses, who is terrible in battle, before whose columnar arms the courage of all kings is paralyzed, who with the might of his fame marks the foreheads of the maidens of the cardinal points, who is a Krna in liberty, who is a Kama to beautiful women, who is a Kalpadruma (tree of plenty) to relatives, the collection of the rays from the nails of whose feet are kissed by the array of the edges of the jewelled crowns of prostrate rulers, who is the ornament of the Kakati family, who (Tripurarideva) has acquired and lordship of the whole kingdom, whose majesty is great, Chalamartiganda, Mururaya Jagada Mandalika Braharakshasas, Gunda Pendaru, (gives) for his. No. 127

A Collection of the Inscriptions on Copper-Plates and stones · p. 573 to 575.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు, కన్నడ.

(ఒక పలకపై మూడు భాగాలుగా చెక్కబడినది) ఈ శాసనం కాకతీయ కుటుంబానికి చెందిన రుద్ర పాలనకు చెందినది. ఇది సూర్య వంశానికి చెందిన క్షత్రియ రంజన కుటుంబాన్ని పరిచయం చేస్తుంది, దీనిలో పొమ్మన అనే పేరుగల ఒక అధిపతి జన్మించాడు. ఆయన కుమారుడు దర్దాపా, కుల్వన జన్మించాడు, ఆయన భార్య దోమ్మలాదేవి. వారికి ముగ్గురు కుమారులు గోవర్ధన, బల్లాల, గదాధర ఉన్నారు. వీరిలో అతి పిన్న వయస్కుడైన గదాధర కాకతీయ రాజు రుద్రదేవకు అధీనంలో ఉండేవాడు. అతను ఆర్య (పార్వతి) తో కలిసి శివ కాంత కోసం ఒక ఆలయాన్ని నిర్మించాడు. తరువాత ఈశ్వరను స్తుతిస్తూ అనేక శ్లోకాలు ఉన్నాయి. ఈ రంజన కుటుంబం మరియు మహేశస్తుతికి చెందిన ప్రసాదాలను గౌతమ గోత్రానికి చెందిన దామోదర కుమారుడు, బ్రాహ్మణ కవి నాగదేవుడు రచించారు. తరువాత నరహరి మరియు త్రిపురాంతకను స్తుతిస్తూ రెండు శ్లోకాలు ఉన్నాయి. మధ్యలో శాసనం. పైన పేర్కొన్న భాగంలో 3 లింగాలు ఉన్నాయి. మొదటిదిః శ్రీ రామేశ్వర, రెండవది శ్రీ గోయేశ్వర, మూడవది శ్రీ బయేశ్వర. పైన కుడి మూలలో 122 బొమ్మలు-చంద్రుడి పైన ఎడమ మూలలో సూర్యుని బొమ్మలు. నెం. 129

(Inscription in three parts on a slab) This inscription belongs to the reign of Rudra of the Kakatiya family. It introduces a Kshatriya Ranjana family of solar lineage in which a chief of the name of Pommana was born. His son was Dardapa, to him was born Kulvana, the latter's wife was Dommaladevi. They had three sons Govardhana, Ballala and Gadadhara. Of these the youngest Gadadhara was a subordinate of the Kakatiya king Rudradeva. He built a temple for Svi kantha together with Arya (Parvati). Then follows a number of verses in praise of Isvara. The prasasti of this Ranjana family and Mahesastuti were composed by the Brahmin poet Nagadeva, son of Damodara of Gautama gotra. Then follows two verses in praise of Narahari and Tripurantaka. Inscription in the middle. Contains 3 lingas in the above portion. First is by: Sri Rameshwara, second is Sri Goyeshwara and the third is Sri Bayyeshwara. 122 Figures on the right corner above-SUN Figures on the left corner above-MOON. No. 129

Corpus of Inscriptions in the Telangana Districts, · p. 47 to 52.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

గోల్కొండలోని ఖజనా భవనంపై ఉన్న ఈ శాసనం తేదీని ప్రస్తావించలేదు. కొట్టలూరు, గుమ్మలూరు, ఎపురు, అంబలపల్లి మరియు కొన్ని స్థానిక కాలువల గ్రామాలను, రుద్రదేవ మహారాజు ఇచ్చిన [ఇ] జేశ్వర పండితకు కృతజ్ఞతలు తెలియజేస్తూ నమోదు చేశారు. ఆ రోజుల్లో గొప్ప పండితుడిగా ప్రసిద్ధి చెందిన, వేలనాడు, వెంగినాడు, మురికినాడు మొదలైన ప్రాంతాలలోని ఇతర వ్యక్తుల మధ్య అంతర్ వివాహ వ్యవస్థను నిషేధించిన అదే ఎలేశ్వర పండితుడు కావచ్చు. 124 నెం. 135

This inscription on Khajana building, Golconda, date not mentioned. Records a gift of the villages Kottaluru, Gummaluru, Epuru, Ambalapalli and some local canals and thanks to [E]Jesvara Pandita by Rudradeva Maharaja. The donee might be the same Elesvara Pandita who was famous as a great Scholar in those days and who has forbidden the intermarriage system among non-regionals like Velanadu, Venginadu, Murikinadu etc. 124 No. 135

A Catalogue of Inscriptions copied upto 1964. · p. 156 to 157.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు మరియు సంస్కృతం.

పి. ఆర్. శ్రీనివాసన్ మరియు వి. ఎస్. సుబ్రమణ్యం రచించిన హనుమకొండ నిరోష్య కావ్య శాసనం (1 ప్లేట్), ఊటకమండ్ (ఊటీ) (స్వీకరించబడింది 24.3.1962) క్రింద సవరించిన ఈ శాసనం వరంగల్ సమీపంలోని హనమకొండకు దక్షిణాన ఒకటిన్నర మైలు దూరంలో ఉన్న సిద్ధేశ్వర గుట్ట అనే కొండ పైభాగంలో ఉన్న ఒక రాతిపై చెక్కబడింది. కొండ ఒక ఎత్తైనది మరియు దాని పైభాగంలో ఉన్న రాతి యొక్క నిలువు గోడ లాంటి భాగంపై శాసనం చెక్కబడింది. చెక్కబడిన దానికి ఎదురుగా ఉన్న రాతి గోడపై నిలబడి ఉన్న జైన తీర్థంకరుడి శిల్పం ఉంది. ఈ రెండు రాతి గోడల మధ్య కొద్దిగా దెబ్బతిన్న నాలుగు స్తంభాల మండపం ఉంది. నిటారుగా ఉన్న ఈ రాతి ఎక్కడం వల్ల, శాసనం ఉనికి అంత సులభంగా తెలియదు మరియు దానిని కాపీ చేయగలగడం చాలా భిన్నంగా ఉంటుంది. భారత ప్రభుత్వ శిలాశాసనకర్త దయగల అనుమతితో ఇది ఇక్కడ సవరించబడింది. శాసనం చెక్కబడిన విధానం ఆసక్తికరంగా ఉంది. చెక్కినవాడు రాతి ఉపరితలాన్ని సుమారు 20 అడుగుల x 3 శాతం అడుగుల పరిమాణంలో పెద్ద దీర్ఘచతురస్రాకార పలకగా సిద్ధం చేశాడు, వీటిలో మూడింట ఒక వంతు, 1.6,6:8 "x 36" భాగాన్ని మాత్రమే శాసనం చెక్కడానికి ఉపయోగించారు. శాసనం అసంపూర్ణంగా ఉన్నందున, మొదట చెక్కినవారు మిగిలిన మూడింట రెండు వంతుల భాగాన్ని ఈ స్థలాన్ని ఆక్రమించడానికి చాలాకాలం పాటు ఉండిన మిగిలిన కూర్పును వ్రాయడానికి కూడా ఉపయోగించాలని కోరుకున్నారని స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. దురదృష్టవశాత్తు

Hanumakonda Niroshthya Kavya Inscription (1 plate) by P.R. Srinivasan and V.S. Subrahmanyam, Ootacamund (Ooty) (Received 24.3.1962) This inscription edited below is incised on a rock at the hill top of the hillock called Siddhesvara Gutta about a mile and half to the south of Hanamakonda near Warangal. The hillrock is a precipitous one and the inscription is engraved on the vertical wall-like part of the rock at its top. On the rock-wall opposite the inscribed one is a sculpture of a standing Jaina Tirthankara carved in bas-relief. In between these two rock-walls is a slightly damaged four pillared mandapa. Owing to the steep climb of the rock, the existence of the inscription is not easily known and it is considerably different that it could be copied. It is edited here with the kind permission of the Government Epigraphist for India. The manner in which the inscription is engraved is interesting. The engraver had prepared the surface of the rock into a large rectangular panel of about 20 feet by 3% feet size, of which only one-third, 1.6, about 6:8” by 36” portion has been used for engraving the inscription. In view of the fact that the inscription is incomplete, it is obvious that originally the engraver wanted to utilise the remaining two thirds portion also for inscribing the rest of the composition which may have been long enough to have occupied this space. Unfortunately

Epigraphia Indica, Volume-XXXVI (1965-1966). · p. 209 to 218.→ సైట్ రికార్డు

కాకతీయుల క్షీణత · సంస్కృతం.

ఈ శాసనం తూర్పు ముఖంగా ఉన్న ఒక బండపై ఉంది. ఇది విశ్వేశ్వరుడు కుమారుడు కవి నరసింహ రచించిన మరో కావ్యము. ఇది 62 సంస్కృత శ్లోకాలలో ఉంది, 60 సర్దుల విక్రిదిత ఛందస్సులో మరియు చివరి రెండు శ్రాగధారలో ఉన్నాయి. ఈ గీత కవిత్వంలోని విషయాలు ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయిః ఒకసారి ఒక సిద్ధుడు మంచం మీద తన భార్య లేకపోవడం చూసి ఆశ్చర్యపోతాడు. తన భాగస్వామిని కోల్పోయిన అతను భారమైన హృదయంతో తిరుగుతూ, వారి మొదటి కలయిక నుండి ప్రారంభించి, ఆమె పట్ల తన ప్రేమ కథను స్వగతంతో వివరించడం ప్రారంభిస్తాడు. ఒక సాయంత్రం మేరు పర్వతం మీద కిన్నరుల సంగీత వేడుకలో, సిద్ధుడు మొదటిసారిగా ఆ మహిళను తన పరిచారకులు మరియు సహచరులతో కలిసి చూస్తాడు. ఇద్దరూ ఒకరినొకరు ప్రేమించుకుంటారు. ఆమెను (ఆమె తండ్రి) ఒక అబ్బాయి ద్వారా రాజభవనానికి పిలుస్తారు, అతను ఆమెను పార్టీ నుండి ఇంటికి వెళ్ళమని ఒప్పిస్తాడు. ఇష్టపడకపోయినప్పటికీ, ఆమె తన తండ్రి పిలుపులకు కట్టుబడి, భారమైన హృదయంతో తన ప్రేమికుడిని వదిలివేస్తుంది. రాజభవనంలో ఒక నిర్దిష్ట పరిమితి వరకు హీరో ఆమెతో పాటు వెళ్తాడు. 267 సూర్యాస్తమయం మరియు చంద్రుని ఉదయానికి సంక్షిప్త వివరణ ఉంది. ఒక మహిళా దూత హీరో వద్దకు వచ్చి, కథానాయిక యొక్క వీరహా స్థితిని, అతన్ని కలవాలనే ఆమె కోరికను వివరంగా వివరించి, ఆమె పట్ల తన ప్రేమను తెలియజేస్తూ ఆమె యజమానికి తిరిగి పంపుతాడు. అదే దూతను మరొక రోజు రాత్రి ప్యాలెస్కు వచ్చి ఎగువ స్టంట్ వరకు ఎక్కమని హీరోని ఆదేశిస్తూ సందేశంతో పంపుతారు

This inscription is on a boulder facing east. This is another Kavya written by the poet Narasimha, son of Visvesvara. It is in 62 Sanskrit verses, 60 in Sardula vikri dita metre and the last two in Sragdhara. The contents of this lyric poetry are as follows: Once a Siddha suddenly notices to his surprise the absence of his better half on the bed. Being deprived of his mate he goes about wandering with a heavy heart and begins to narrate in soliloquy the story of his love to her, beginning from their first union. One evening during a music party of the Kinnaras on the Meru mountain, the Siddha happens to see for the first time the lady with her attendants and playmates. They both fall in love with each other. She is summoned (by her father) to the palace through a boy, who persuades her to go home from the party. Though unwilling, she obeys her father's summons and leaves her lover with a heavy heart. The hero accompanies her upto a certain limit in the palace. 267 There is a brief description of the sun set and the moon rise. A lady messenger comes to the hero and explains to him in detail the heroine's state of Viraha, her desire to meet him, and conveys back his returns to her mistress conveying his love for her. The same messenger is again sent on another day with a message instructing the hero to come to the palace in the night and to climb up to the upper st

Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 259 to 267

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు, నగరి మరియు సంస్కృతం.

268 ఈ శాసనాలలో ఒకటి (ఒకే ప్రదేశంలో మొత్తం రెండు శాసనాలు) గ్రామానికి పశ్చిమాన ఒక మైలు దూరంలో ఉన్న ఉరుసు-గుట్ట అనే భారీ రాతిపై ఉన్నాయి. మరొకటి రంగనాయకుల మందిరం వెనుక లోయలో ఒక రాతిపై ఉంది. ఈ శాసనాలు బహిర్గతం మరియు వీక్షణ నుండి రక్షించబడిన ఒక రాతి బావిపై చెక్కబడ్డాయి. అవి సంస్కృతంలో ఉన్నాయి, మొదటిది తెలుగు అక్షరాలలో మరియు రెండవది నగరి అక్షరాలలో ఉన్నాయి. ఈ శాసనాలలో నరసింహ అనే కవి యొక్క ప్రతి రచనను ఒక రికార్డులో రిషి అని, మరొక రికార్డులో మహర్షి అని పిలుస్తారు. ఆయన ఋగ్వేదం మీద వ్యాఖ్యానానికి, కాకతీయ చరిత్ర వంటి రచనలకు రచయితగా పేర్కొన్న అదే ప్రాంతానికి చెందిన నాలుగు చిన్న శాసనాల నుండి ఇప్పటికే తెలిసిన కవి నృసింహతో సమానంగా ఉంటాడు అనడంలో సందేహం లేదు. ఆంధ్ర దేశం, మరియు అందులోని ఏకశిల నగరం గురించి వివరణతో కూడిన అందమైన కానీ అసంపూర్ణమైన కావ్యాన్ని కలిగి ఉన్న సిద్ధేశ్వర గుట్ట శాసనం రచయిత కూడా అదే కవి రచన అని అనడానికి అవకాశం లేదు. మొదటి శాసనం సర్దులవిక్రితంలో 62 శ్లోకాలను కలిగి ఉన్న ఒక పద్యం, ఇది సిద్ధ దంపతుల ప్రేమ, విడిపోవడం మరియు వివాహం గురించి ఒక చిత్రాత్మక కథనాన్ని అందిస్తుంది. నగరి లోని రెండవ శాసనం యోగా అనే పేరుతో ఉంది. ఈ రికార్డులో నరసింహ తనను తాను రాజగురు విశ్వేశ్వరుడి కుమారుడు అని పేర్కొన్నాడు. ఈ రాజగురు విశ్వేశ్వరుడు పైన పేర్కొన్న గణపతి గురువు విశ్వేశ్వరుడితో సమానంగా ఉండవచ్చు. ఒక నిర్దిష్ట నరసింహ వ్యక్తి

268 One of these inscriptions (total two inscriptions at the same place) are on a huge rock called Urusu-gutta, about a mile towards the west of the village. Another one is on a rock in the valley behind the shrine of Ranganayakulu. These inscriptions are engraved on a rock well protected from exposure and view. They are in Sanskrit, the first in Telugu characters and the second in Nagari. The inscriptions contain each work of a poet named Narasimha called a rishi in one record and a maharshi in the other. He is no doubt identical with the poet Nrisimha already known from four short inscriptions from the same area, in which he claims to have been the author of a commentary on the Rig Veda and of works like the Kakatiya Charitra. It is not unlikely that the author of the Siddhesvara Gutta inscription, which contains a beautiful but incomplete kavya on the description of the Andhra country and the city of Ekasila in it, was also a work of the same poet. First inscription is a poem containing 62 verses in Sardulavikridita and gives a graphic account of the love, separation and marriage of a Siddha couple. Second inscription in Nagari is a work entitled Yoga... In this record, Narasimha calls himself the son of Rajaguru Visvesvara. This Rajaguru Visvesvara is possibly identical with Ganapati’s preceptor Visvesvara referred to above. A certain Narasimha figures as the

Archaeological survey of India, Annual Report on · p. 15 and 41.

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం మల్లికార్జున ఆలయం ముందు ఏర్పాటు చేసిన స్తంభంపై ఉంది. క్రోధాన సంవత్సరం క్రీ. శ. 1265-6 మరియు 1325-6 లో వస్తుంది. ఇచ్చిన రోజు చైత్ర సు. 1 ఎస్. కె. పిల్లే ప్రకారం మార్చి గురువారం క్రీ. శ. 1265కి అనుగుణంగా ఉంటుంది, ఆ రోజున అమావాస్య కేవలం 09 మాత్రమే. రెండవ సందర్భంలో అది క్రీ. శ. 1325 మార్చి శనివారం. ఇంకా, తెలిసిన చరిత్ర ప్రకారం రుద్ర కుమార్ లేదా ప్రతాపరుద్ర క్రీ. శ. 1325 వరకు సజీవంగా లేడు. అందువల్ల, మునుపటి తేదీ 1.9 ను తీసుకోవడం సహేతుకంగా అనిపిస్తుంది. క్రీ. శ. 1265, మార్చి, వారపు రోజు కూడా సరైనది. ఈ శాసనం, మహామండలేశ్వర కాకేత రుద్రకుమార అర్హత కోసం, అంటే క్రీ. శ. 1325లో తీసుకోవలసినది, సర్వధికారి నువుల మామ్చిరాజు, కనకల్లు యొక్క మల్లినాథదేవ దేవుడి యొక్క అంగ మరియు రంగ భోగాల కోసం ఎరంబల్లి యొక్క అద్వత్తలో ఒక గంపాతో పాటు చమురు మిల్లులు మరియు మగ్గాలను బహుమతిగా నమోదు చేసింది, ఈ పొరపాటును మేము ప్రస్తుత ఆచారానికి ఆపాదించాము. నెం. 323

This inscription is on a pillar set up in front of Mallikarjuna temple. The year Krodhana occurs A.D. 1265-6 and 1325-6. The given day Chaitra su. 1 according to S.K. Pillay corresponds to March Thursday A.D. 1265, Amavasya being only 09 on that day. In the second case it happens to be March Saturday A.D. 1325. Further, according to the known history Rudra Kumara or Prataparudra was not alive till A.D. 1325. Thus, seems reasonable take former date 1.9. A.D. 1265, March, the week day also being correct. The inscription registers the gift the oil mills and looms along with one gampa (basket) in the advatta of Eramballi for the amga and ranga bhogas of the god Mallinathadeva of Kanekallu by sarvadhikari, Nuvula Mamchiraju, for the merit Mahamandalesvara Kaketa Rudrakumara the latter date i.e. A.D. 1325 to be taken, we have attributed the mistake to the prevailing custom. No. 323

Inscriptions of Andhra Pradesh, Nalgonda District · p. 214 to 215

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం సంతమగులూరుకు తూర్పున మరొక పొలంలో ఉన్న ఒక పలకపై ఉంది. ఇది మహామండలేశ్వర ప్ర (తపరుద్రాదే) వా మహారాజా పాలనకు చెందినది. తేదీ పోయింది, సూర్యగ్రహణం యొక్క వృత్తిపై శాసనం చెక్కబడింది. ముక్కలు ముక్కలైంది. ఐ [స్కా] పా [ఐ] లీ వద్ద [గో] పినాథ ఆలయానికి భూమిని బహుమతిగా ఇవ్వడం. నెం. 328

This inscription is on a slab lying in another field to the east of Santamaguluru. Belongs to the reign of Mahamandaleswara Pra[taparudrade]va Maharaja. Date is lost, inscription is inscribed on the occupation of solar eclipse. Mutilated. Gift of land to the temple of [Go]pinatha at I[ska]pa[I]li. No. 328

Annual Reports on Indian Epigraphy 1915-1920. · p. 28

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

ఈ శాసనం సీతారామ స్వామి ఆలయంలో ఏర్పాటు చేసిన రాతిపై ఉంది. కాకతీయ ప్రతాపరుద్రుడు రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తున్నప్పుడు, (పలైలా) చెట్ల నుండి వచ్చే ఆదాయాల గురించి పనుగమతి వడకు చెందిన మల్లేశ్వర దేవునికి ఇచ్చిన నిర్దిష్ట బహుమతిని ఇది నమోదు చేసిందని పేర్కొంది. నెం. 333

This inscription is on a stone set up in the Sitarama Swamy temple. States that while Kakatiya Prataparudra was ruling the kingdom, it records a certain gift of the incomes derived from the trees (of Palaila) to the god Mallesvara of Panugamti vada. No. 333

Inscriptions of Warangal District (Reprint 2016) · p. 253 to 254

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

శ్రీ రచించిన ప్రతాపరుద్ర కాలం యొక్క దుప్పల్లి శాసనం. టి. మల్లికార్జునరావు, ఎంఏ హైదరాబాద్. దుప్పల్లి సుమారు 20 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఒక గ్రామం. నల్గొండ జిల్లాలోని రామన్నపేట తాలూకా ప్రధాన కార్యాలయం నుండి. శ్రీ వెంకట రెడ్డి ఇంట్లో పడి ఉన్న రాతి స్తంభానికి నాలుగు వైపులా ఈ కింద ఉన్న శాసనం చెక్కబడింది. స్తంభం పైభాగంలో ఒక ఆవు మరియు దూడ ముందు నిలబెట్టిన కత్తితో ఒక వరుస గీయబడింది. రెండవ వైపు పైన రెండు వైపులా సూర్యుడు మరియు చంద్రుడు ఉన్న శివలింగం ఉంది. ఈ శాసనంలో మొత్తం 79 పంక్తులు ఉన్నాయి. ఇది 13వ శతాబ్దానికి చెందిన తెలుగు లిపి మరియు భాషలో ఉంది, అక్షరక్రమం గురించి ఈ క్రింది విశేషాలు గుర్తించదగినవి. (1) చిన్న a అనేది ఒక చిన్న క్షితిజ సమాంతర స్ట్రోక్ తో వర్తమానం/a లాగా వ్రాయబడుతుంది. మధ్యస్థం/ఇప్పటికీ పదవ శతాబ్దపు పాత రూపంలో వ్రాయబడింది. ఉదాహరణకు "వడ్లాను" 1.15 లో వ్రాయబడింది. ద్వితీయ "యు" అక్షరం దిగువన దాని స్థానాన్ని కనుగొనడం ద్వారా ప్రస్తుత రూపానికి మార్చబడింది. ఉదాహరణకు 1.29-30 మరియు 33 లో 'చారువు' లో వు. ద్వితీయ e మరియు é మరియు o మరియు 6 యొక్క చిన్న మరియు పొడవైన రూపాల మధ్య ఎటువంటి వ్యత్యాసం నిర్వహించబడదు. 7 అనే అక్షరం అన్ని అవసరమైన ప్రదేశాలలో సరిగ్గా ఉపయోగించబడింది. ఈ శాసనం ఎటువంటి తీవ్రమైన తప్పులు లేకుండా, మంచి సంరక్షణ స్థితిలో ఉంది. 275 ఈ శాసనం "స్వస్తి" అనే పవిత్రమైన పదంతో ప్రారంభమవుతుంది, తరువాత "శ్రీ మన్మహమండలేశ్వర కాకతీయ ప్రతాప రుద్రదేవ మహారాజులు సుఖసంకత వినోదంబునా బి

Duppalli Epigraph of the Time of Prataparudra by Sri. T. Mallikarjuna Rao, M.A. Hyderabad. Duppalli is a village situated at a distance of about 20 kms. from its taluk headquarters Ramannapet in Nalgonda district. The subjoined inscription is incised on the four sides of a stone pillar lying in the house of Sri Venkata Reddy. At the top of the pillar there is a line drawing of a cow and calf with an erected sword before it. On the top of the second side there is a Siva Linga, with sun and moon on either side. The inscription contains 79 lines in all. It is in Telugu script and language of the 13th century, about orthography the following peculiarities are noticeable. (1) Short a is written like the present /a with a small horizontal stroke in it. Medial / is still written in the old form of tenth century., eg. "vadlanu" in 1.15. The secondary "u" has changed to the present form by finding its place at the bottom of the letter eg. vu in 'charuvu' in 1.29-30 and 33. No distinction is maintained between short and long forms of secondary e and é and o und 6 . The letter 7 is correctly used in all necessary places. The inscription is free from any serious mistakes and it is in a state of good preservation. 275 The inscription begins with the auspicious word "Svasti'’ followed by "Sri Manmahamandalesvara Kakatiya Pratapa Rudradéva Maharajulu sukhasamkatha vinodambuna b

Epigraphia Andhrica, Volume-IV, 1975. · p. 127 to 131

కాకతీయుల క్షీణత · తెలుగు.

A Collection of the Inscriptions on Copper plates & Stones · p. 326